UE przygotowuje się do przyszłych rozszerzeń
W opublikowanym 6 października br. komunikacie Komisja Europejska nazwała rozszerzenie geopolitycznym priorytetem. Określiła też katalog działań dostosowawczych do przyszłych akcesji, uwzględniający kwestie instytucjonalne, ochronę praworządności, a także zmiany polityk i budżetu.
W komunikacie Komisji zawarte zostały postulaty zgłaszane przez polityków i ekspertów w toczącej się od lat dyskusji nt. reformy UE w obliczu rozszerzenia. Według propozycji akcesja do UE ma być stopniowa i pozwalać państwom kandydującym na dołączanie do poszczególnych polityk w oparciu o osiągnięcia (udział ten ma być jednak warunkowy i odwracalny). W perspektywie 2028–2034 finansowanie przedakcesyjne ma zapewnić program Global Europe. Rozszerzenie wymaga usprawnienia procesu decyzyjnego – uwzględniając ograniczenia wynikające z niechęci państw członkowskich do ingerencji w traktaty, KE skłania się do wykorzystania narzędzi dostępnych w obowiązujących realiach prawnych. Proponuje m.in. szersze wykorzystanie wzmocnionej współpracy czy klauzul pomostowych w celu przejścia do głosowania większością kwalifikowaną w wybranych obszarach, np. w odniesieniu do sankcji. Nowym postulatem jest uwzględnienie w traktatach akcesyjnych zabezpieczeń przed regresem praworządności – w skrajnych przypadkach obejmowałyby one zawieszenie prawa głosu państwa w Radzie UE. W pierwszych latach członkostwa państwa mogłyby też mieć ograniczone prawo głosu w sprawie przyszłych rozszerzeń lub sporów dwustronnych.
O postępach państw negocjujących członkostwo w UE pisał Tomasz Żornaczuk
