TISZA demontuje system władzy Fideszu, nowelizując konstytucję Węgier
18 lipca br. prezydent Tamás Sulyok podpisał tzw. 17. poprawkę do konstytucji, m.in. wygaszającą jego mandat. Uchwaliła ją mająca większość konstytucyjną Partia Szacunku i Wolności (TISZA) premiera Pétera Magyara, która w kwietniu br. w wyborach parlamentarnych pokonała Fidesz Viktora Orbána.
Główną obietnicą wyborczą Magyara było rozliczenie nadużyć 16-letnich rządów Fideszu. Przeszkodą jest spetryfikowane – nowelizacjami konstytucji i ustaw okołokonstytucyjnych wymagającymi także większości 2/3 posłów – obsadzenie nominatami tej partii kluczowych instytucji państwa. Wobec odmowy ustąpienia powiązanych z Orbánem m.in. prezydenta Sulyoka i sędziów Sądu Konstytucyjnego TISZA uchwaliła 17. poprawkę, powołując się na stan wyższej konieczności. Jednorazowo wygasza ona mandat wybieranego przez parlament prezydenta. Jego następca ma urzędować do czasu wprowadzenia nowej konstytucji, ale nie dłużej niż pięć lat – Magyar zapowiedział wybranie apolitycznego prezydenta do 20 sierpnia br. Poprawka przywróciła wybór prezesa Sądu Konstytucyjnego przez jego sędziów – zamiast parlament – i limit wieku dla nich, co skutkowało wygaszeniem mandatów 4 z nich (na 15 ogółem), w tym prezesa. Zmieniła także zasady wyboru prezesa Sądu Najwyższego, zredukowała liczbę kwestii regulowanych ustawami okołokonstytucyjnymi oraz ograniczyła – od kolejnych wyborów – sprawowanie funkcji poselskiej do trzech kadencji lub 12 lat łącznie, wliczając w to mandaty sprzed poprawki. Spełnieniem oczekiwań wyborców jest wpisanie do konstytucji Narodowego Urzędu ds. Odzyskiwania i Ochrony Mienia, który ma odzyskiwać rozkradziony majątek publiczny.
O zwycięstwie wyborczym TISZY i wyzwaniach dla rządów Pétera Magyara pisał Jakub Pieńkowski

