Nowe i tańsze środki zwalczania dronów typu Szahed

23.04.2026

W trakcie wojen na Bliskim Wschodzie i Rosji z Ukrainą masowo używane są tanie drony uderzeniowe typu Szahed-136. W odróżnieniu od USA, Izraela i państw arabskich Ukraina dysponuje unikalnym doświadczeniem w ich zwalczaniu, co czyni ją atrakcyjnym partnerem przy rozbudowie podobnych zdolności państw NATO i Bliskiego Wschodu.

Iran od 2019 r. masowo produkuje i wykorzystuje drony kamikadze typu Szahed-136 jako alternatywę dla pocisków manewrujących i balistycznych. Zasięg do 2000 km, prosta konstrukcja i niskie koszty systemu (35–50 tys. dol.) spowodowały jego szybką proliferację poza Bliski Wschód. Od 2022 r. jest on masowo używany przez Rosję przeciwko celom na Ukrainie i dla przeciążenia jej obrony. Szahedy są produkowane na coraz większą skalę przez Rosję jako Gierań-2, a podobne kopie lub ich modyfikacje testowane są np. przez Chiny, Ukrainę i USA. Stanowią one istotne zagrożenie na współczesnym polu walki i obciążenie finansowe dla obrony ze względu na koszty pocisków przeciwlotniczych. Dla ich zwalczania Ukraina zbudowała skuteczną w 80–90% i wielowarstwową obronę z wykorzystaniem tańszych środków, takich jak zestawy działek przeciwlotniczych, zaadaptowane samoloty szkolno-treningowe i transportowe lub śmigłowce. Od 2024 r. siły zbrojne Ukrainy wprowadzają też do walki kolejne modele dronów przechwytujących Szahedy, które w większości mają podobne osiągi. Drony te zostały opracowane przez prywatne i małe firmy, często z pomocą zagranicznych partnerów oraz z wykorzystaniem druku 3D i sztucznej inteligencji (szczegóły w Tabeli). W trakcie obecnego konfliktu Izraela i USA z Iranem arabskie kraje Zatoki Perskiej okazały się nieprzygotowane na ataki dronów, co spowodowało duże szkody w ich infrastrukturze cywilnej. Wykorzystując swoje doświadczenie i posiadane systemy antydronowe, Ukraina wysłała tam zespoły ekspertów wojskowych oraz odbyła wstępne negocjacje przyszłych kontraktów z państwami Zatoki. Powinno dać to silny impuls dla masowej produkcji dronów dla Ukrainy i eksportu jej systemów antydronowych. Należy się jednak liczyć z kontynuacją wyścigu technologicznego między systemami ofensywnymi i defensywnymi. Istnieje bowiem możliwość zwiększenia przez Iran i Rosję produkcji dronów typu Szahed-238/Gierań-3, które przy napędzie turboodrzutowym i większej prędkości lotu będą wymagać od obrońców użycia kosztownych pocisków przeciwlotniczych.

O lukach w obronie przeciwlotniczej Arabii Saudyjskiej pisał wcześniej Marcin Andrzej Piotrowski