Niezależna Międzynarodowa Komisja Śledcza ds. Ukrainy powołana 4 marca 2022 r. przez Radę Praw Człowieka ONZ stwierdziła, że Rosja celowo wywołuje cierpienie ludności poprzez ataki na energetykę i jest to zamierzony rezultat rosyjskiej polityki. W wydanym 19 października br. raporcie podkreślono, że ataki miały charakter systematyczny, a ich intensyfikacja zimą zwiększała skalę cierpienia cywilów. Podczas zimy 2025/2026 r. przerwy w dostawach prądu, ogrzewania i wody doprowadziły do śmierci wskutek wychłodzenia, pogorszenia stanu zdrowia i problemów psychicznych. Komisja wskazała, że za planowanie i nadzorowanie ataków odpowiadali m.in. Siergiej Szojgu (minister obrony Rosji do maja 2024 r.), Andriej Biełousow (minister obrony Rosji od maja 2024 r.) oraz Walerij Gierasimow (szef Sztabu Generalnego Sił Zbrojnych Rosji), a także podkreśliła, że wypowiedzi Władimira Putina traktuje jako dowód świadomego charakteru działań rosyjskich władz. Sama kwalifikacja prawna nie jest nowa – w czerwcu 2024 r. Międzynarodowy Trybunał Karny (MTK) wydał nakazy aresztowania Szojgu i Gierasimowa  za podobne czyny popełnione od października 2022 r. do marca 2023 r. Najnowszy raport Komisji ONZ dokumentuje kontynuowanie tej polityki oraz jej narastające konsekwencje humanitarne. Jego wykorzystanie w dalszych postępowaniach może być jednak utrudnione przez rosnącą presję polityczną na Trybunał, w tym sankcje USA, oraz ograniczoną współpracę państw przy wykonywaniu nakazów aresztowania. Rosja będzie kontynuowała ataki na infrastrukturę, używając ich jako środka nacisku na władze i społeczeństwo ukraińskie, dążąc także do sparaliżowania gospodarki, zwłaszcza produkcji przedsiębiorstw zbrojeniowych.

O wydaniu nakazu aresztowania Szojgu i Gierasimowa przez MTK pisali Anna Maria Dyner i Szymon Zaręba