Brak szans na "denuklearyzację" na szczycie przywódców Chin, Rosji i USA
Zaplanowane na 19 listopada br. spotkanie przywódców Chin, Rosji i USA nie przybliży tych państw do zawarcia trójstronnego porozumienia o ograniczeniu ich arsenałów nuklearnych, którego chce prezydent Donald Trump.
Mówiąc o „denuklearyzacji”, Trump ma na myśli nie tyle całkowitą eliminację sił jądrowych, co wynegocjowanie amerykańsko-chińsko-rosyjskiego układu nakładającego limity na ich wielkość. Dotychczasowe traktaty były zawierane wyłącznie przez USA i Rosję jako państwa posiadające zdecydowanie największe arsenały broni jądrowej. Jednak obecnie nie obowiązuje żadne takie porozumienie, po tym jak w lutym br. wygasł układ Nowy START. Trump odrzucił rosyjską propozycję dalszego honorowania jego ograniczeń, zwracając uwagę, że Rosja go złamała, a ponadto – że do kolejnego traktatu należy włączyć Chiny. USA traktują je jako swojego głównego rywala politycznego, gospodarczego i wojskowego, a także podkreślają, że w ostatnich latach chiński arsenał nuklearny jest szybko rozbudowywany. Chiny zwracają z kolei uwagę, że jest on znacznie mniejszy niż amerykański i rosyjski, i odmawiają udziału w rozmowach o kontroli zbrojeń. O chińskie uczestnictwo w nich nie zabiega Rosja, ale zaznacza, że stroną ewentualnego wielostronnego porozumienia powinny być Francja i Wielka Brytania jako sojusznicy USA. Różnice te wykluczają uzgodnienie przez trzech przywódców nowego układu, choć niewykluczone, że dojdzie do skromniejszych ustaleń. Może to być zapowiedź rozmów o zwiększeniu przejrzystości co do rozmiarów i doktryn sił nuklearnych, informowaniu się nawzajem o testach pocisków balistycznych czy weryfikacji przestrzegania zakazu próbnych eksplozji jądrowych (USA oskarżają Chiny i Rosję o jego łamanie). Jednocześnie strony chińska i rosyjska mogą żądać, by w zamian za takie rozmowy USA zmniejszyły pomoc dla swoich partnerów i sojuszników. Oba państwa próbowały tego już wcześniej, np. Rosja zawiesiła wzajemne inspekcje w ramach układu Nowy START, domagając się zakończenia amerykańskiego wsparcia dla Ukrainy.
O wygaśnięciu traktatu Nowy START pisał Artur Kacprzyk
