Aleksander Skrzyński - minister spraw zagranicznych II Rzeczypospolitej

Piotr Wandycz

Warszawa 2006

ISBN 83-89607-40-9

Liczba stron: 312

Piotr Stefan Wandycz zaliczany jest do grona najwybitniejszych znawców dziejów Polski i Europy Środkowo-Wschodniej w dwóch ostatnich stuleciach. Urodził się w Krakowie (w 1923 r.), lecz jego życie zawodowe wyznaczyły wojna, w której uczestniczył jako żołnierz Polskich Sił Zbrojnych w Wielkiej Brytanii, i emigracja, która jednak nie osłabiła jego więzi z krajem. Studiował na uczelniach w Grenoble, Cambridge i Bruges, doktoryzował się w London School of Economics and Political Science. Przez prawie pół wieku wykładał historię i stosunki międzynarodowe na różnych uniwersytetach amerykańskich, przede wszystkim w Yale. Jest prezesem Polskiego Instytutu Naukowego w Ameryce, członkiem licznych stowarzyszeń zagranicznych i polskich, krajowych i emigracyjnych, komitetów wydawniczych periodyków, a bibliografia jego prac obejmuje ponad 400 tytułów. Jego naukowy dorobek doceniła doktoratem honoris causa między innymi paryska Sorbona.

Rzeczowe spojrzenie na historię Polski na tle sąsiedzkim i szerszym, uwzględniające jej swoistość, właściwe wszystkim tekstom Autora, widoczne jest także w kolejnej, po poświęconej Augustowi Zaleskiemu, monografii ministra spraw zagranicznych II Rzeczypospolitej.

Aleksander Skrzyński był, zdaniem współczesnych, „pierwszym polskim ministrem spraw zagranicznych w rozumieniu europejskim” i „jednym z najzdolniejszych”. Jak pisze Autor: „Wiele z jego myśli i sformułowań, tak jak jego wizja świata, nie straciło na aktualności nawet w erze Pax Americana i Unii Europejskiej”.

---

Spis treści

Wstęp

1. Sylwetka

2. Teoretyk - człowiek idei

3. W rządzie Sikorskiego (16 XII 1922 - 26 V 1923): granice wschodnie

    Z Bukaresztu na Wierzbową
    Program polityki zagranicznej
    Uznanie granic wschodnich

4. W rządzie Grabskiego (27 VII 1924 - 14 XI 1925): rok 1924

    Polska a pokój 
    Kwestia zbiorowego bezpieczeństwa. Protokół genewski 
    Multilateralizm Skrzyńskiego a bilateralizm Sikorskiego 

5. Pakt gwarancyjny

    Inicjatywa Stresemanna 
    Strategia czynnego udziału: pierwsza faza
    Gra wszystkimi kartami 

6. W drodze do Locarno przez USA

    Odpowiedź Francji 
    Wizyta w USA 
    W przeddzień Locarno

7. Locarno

    Wizyta Cziczerina
    Skrzyński w Locarno
    Ocena polityki Skrzyńskiego

8. Lider szerokiej koalicji (20 XI 1925 - 5 V 1926)

    Problemy krajowe i zagraniczne

    Potrzeba sukcesu