Polski Przegląd Dyplomatyczny, nr 2/2011

Spis treści

ARTYKUŁY

Dążenie do maksymalizacji pozycji międzynarodowej stanowi tradycyjny cel polityki zagranicznej Brazylii. Stabilizacja demokratyczna po zakończeniu okresu dyktatury wojskowej w połowie lat osiemdziesiątych XX w. oraz istotne przemiany społeczno-gospodarcze w ostatniej dekadzie przyniosły wzmocnienie międzynarodowego wizerunku tego największego państwa Ameryki Łacińskiej. Możliwości dalszego umacniania pozycji międzynarodowej będą zależeć od rozwoju gospodarczego i konsekwencji w rozwiązywaniu skomplikowanych problemów społecznych. Wyzwaniem pozostanie zdobywanie coraz większego uznania dla globalnych ambicji Brazylii u innych podmiotów stosunków międzynarodowych.

Sześćdziesiąt lat ChRL to wyraźny proces ewolucji jej polityki zagranicznej wynikający z poszukiwania skutecznego sposobu na odzyskanie mocarstwowej potęgi – głównego celu chińskiej dyplomacji. Chiny stopniowo zwiększają swoją aktywność na arenie międzynarodowej. Obecnie politykę zagraniczną charakteryzuje pragmatyzm, a udział kwestii ideologicznych jest marginalny. Taki kierunek będzie kontynuowany przez następne kierownictwo, które przejmie ster rządów w ChRL w 2012 i 2013 r. 

Po dwunastu latach wspólnych szczytów UE i Indii i ośmiu latach realizacji strategicznego partnerstwa udało się zbudować je tylko w sensie formalnym. Analiza przyczyn napotykanych trudności wskazuje raczej na poważne różnice ideologiczne, strukturalne i gospodarcze między Unią Europejską a Indiami niż na drobne i tymczasowe rozbieżności. Ocena ta nie skazuje bynajmniej partnerstwa na porażkę. Wręcz przeciwnie, może zarówno urealnić wzajemne oczekiwania, jak i mobilizować aktorów po obu stronach do większego zaangażowania w osiąganie wyznaczanych celów. Ściślejsza współpraca UE i Indii może ciągle przynieść obopólne korzyści i przyczynić się do stabilizacji całego systemu międzynarodowego. 

W koncepcji strategicznej NATO przyjętej w Lizbonie system terytorialnej obrony przeciwrakietowej (MD) został uznany za integralny element obrony Sojuszu, co postawiło sojuszników wobec konieczności udzielenia konkretnych odpowiedzi na pytanie o to, z jakich elementów ma się on składać i jak ma funkcjonować. Rozwiązanie tych kwestii wskaże, czy system będzie elementem spajającym NATO, czy też przyczyną wewnątrzsojuszniczych sporów. Jednocześnie wpłynie na to, czy amerykańskie systemy MD rozmieszczone w Polsce będą odgrywały istotną rolę w zwiększaniu bezpieczeństwa Sojuszu. 

Stosunki rosyjsko-amerykańskie 20 lat po zakończeniu zimnowojennej konfrontacji nadal w dużej mierze warunkowane są kwestiami wojskowymi, wśród których zasadnicze znaczenie w ostatnich latach odgrywa problem obrony przeciwrakietowej (MD). Podczas szczytu NATO w listopadzie 2010 r. przyjęto deklarację, że współpraca w zakresie obrony przeciwrakietowej z Rosją powinna stać się jednym z głównych pól budowy strategicznego partnerstwa z tym państwem. Rok po szczycie strony nie są w stanie uzgodnić zasad współpracy oraz kształtu przyszłego systemu MD.

RECENZJE I NOTY

Noty bibliograficzne