Polski Przegląd Dyplomatyczny, nr 2/2007

Spis treści

Łukasz Kulesa
Dyskusja o obronie przeciwrakietowej – różne języki, różne rzeczywistości? 

ARTYKUŁY

Tarcza rakietowa dla Europy?

Kenneth M. Hillas
Tarcza antyrakietowa – w odpowiedzi na zasadnicze pytania
 
Bruno Gruselle
Rakietowa gorączka: przyczyny i konsekwencje rozmieszczenia przez Stany Zjednoczone elementów obrony przeciwrakietowej w Europie
Dmitrij Daniłow
System obrony przeciwrakietowej Stanów Zjednoczonych w Europie – plany na wypadek braku bezpieczeństwa?
Jorge Aspizua Turrión
Tarcza rakietowa dla Europy – perspektywa hiszpańska
Serhij Zhurec
Przeciwrakietowy dualizm
Beata Górka-Winter
Techniczne oblicza tarczy
Radosław Sikorski

Nie uważajcie zgody Polski za oczywistość

Łukasz Adamski
Polityka Niemiec wobec Rosji w pierwszym roku rządów „wielkiej koalicji” 

Chadecko-socjaldemokratyczny rząd Angeli Merkel pozostał wierny zasadniczemu założeniu niemieckiej „Russlandspolitik” – przekonaniu, że Rosja jest dla Niemiec „strategicznym partnerem”, zwłaszcza w sprawach energetycznych, a najlepszym instrumentem oddziaływania na rozwój sytuacji w tym państwie jest intensywny dialog oraz zacieśnianie więzi politycznych i gospodarczych. Mimo to w porównaniu z okresem rządów kanclerza Gerharda Schrödera politykę obecnych władz RFN wobec Rosji cechują znacznie większa ostrożność, a także narastający krytycyzm i nieufność w stosunku do ekipy Władimira Putina. Należy odnotować również wzrost zaangażowania Niemiec na Ukrainie i Białorusi, co nie jest w Rosji dobrze odbierane. Taka ewolucja niemieckiego spojrzenia na Rosję jest z polskiego punktu widzenia korzystna. Niepokoić musi natomiast istnienie w RFN silnego lobby przemysłowego, domagającego się od rządu bezwarunkowego utrzymywania z Rosją jak najlepszych stosunków oraz nieproporcjonalnie wysokie zainteresowanie Niemców kulturą rosyjską w porównaniu z zainteresowaniem kulturami innych narodów Europy Środkowej i Wschodniej.

Jerzy Zajadło
Odpowiedzialność za ochronę – szanse i zagrożenia w kontekście kryzysu w Darfurze 

Po interwencji wojsk NATO w Kosowie w 1999 r. w nauce prawa międzynarodowego rozpoczęła się dyskusja na temat legalności i legitymizacji tzw. interwencji humanitarnej. Szybko okazało się, że problem wymaga ujęcia uwzględniającego nie tylko perspektywę prawną, lecz także etyczną i polityczną. W 2001 r. powołano Międzynarodową Komisję ds. Interwencji i Suwerenności Państwowej, której zadaniem było przygotowanie specjalnego raportu w tej sprawie. Opracowany dokument  pod nazwą „Odpowiedzialność za ochronę” okazał się przełomowy w zakresie możliwości zmiany paradygmatu bezpieczeństwa zbiorowego. Główną zasługą raportu była próba nowego określenia relacji zachodzących pomiędzy suwerennością państwową i ochroną praw człowieka. W ramach ONZ kontynuowano prace – efektem tego były nowe ustalenia: wyniki Panelu Wysokiego Szczebla z października 2004 r.,  raport Sekretarza Generalnego ONZ z marca 2005 r. oraz rezolucja Światowego Szczytu z września 2005 r. Z pozoru mogło się wydawać, że dokumenty te przybliżyły społeczność międzynarodową do rozwiązania problemu interwencji humanitarnej. Rzeczywistość polityczna okazała się jednak bardziej skomplikowana niż wzniosłe ideały. Od 2003 r. mamy bowiem do czynienia z ewidentną katastrofą humanitarną w prowincji Darfur w Sudanie, której świat przygląda się z równą bezradnością, jak w 1994 r. obserwował masowe ludobójstwo w Rwandzie.

Jeremi Sadowski
Dwieście lat polskich sporów o federalizm, czyli o zapomnianym rozdziale z polskiej historii najnowszej

Gdy mowa jest o polskim udziale w sporach o Europę, to przywołuje się zazwyczaj hasło „Od unii lubelskiej do Unii Europejskiej”. Ma ono przypominać, że rozwiązania podobne do unijnych Polska stosowała już wiele lat temu. Nie podejmując tu dyskusji na szerszy temat prawomocności porównań dawnych rozwiązań z tymi, które stosuje się dzisiaj, warto uświadomić sobie, że Polska uczestniczyła we wspólnych dyskusjach na temat Europy także w następnych stuleciach. I że było to uczestnictwo bardzo niekiedy intensywne, zwłaszcza od momentu utracenia przez nasz kraj niepodległości, a więc od czasu pierwszego rozbioru. W niektórych opracowaniach zachodnich polski udział w późniejszej refleksji na temat Europy został doceniony, o czym świadczy między innymi praca niemieckiego historyka Waltera Lipgensa zatytułowana „Europa – Federationspläne der Widerstandsbewegungen 1940–1945”. Jest to jednak swoisty wyjątek od reguły – praca ogranicza się w dodatku do okresu II wojny światowej, który jest już w miarę dobrze zbadany. Pozostaje więc mieć nadzieję, że tematem tym zajmą się systematycznie historycy polscy, którzy w ostatnim czasie opublikowali zresztą sporo mniejszych opracowań. Są to jednak tylko kolejne przyczynki do dużo szerszej syntezy, która czeka nadal na swojego autora.    

MATERIAŁY

Małgorzata Gmurczyk-Wrońska
Tradycja i współczesność dyplomacji - badania i analizy francuskie 

ARCHIWUM

Jerzy Tomaszewski (oprac.)
Konsul Generalny RP Feliks Chiczewski uprzedza… (trzy raporty z marca 1939 r.)

RECENZJE I NOTY

Piotr Łossowski
Ēriks Jekabsons, Valters Ščerbinskis, Latvijas ārlietu dieniesta drabin eki 1918–1991. Biogrāfiska vārdnica. Serija Latvija starptautiskajās attiecības [Pracownicy służby zagranicznej Łotwy 1918–1991. Słownik biograficzny. Seria Łotwa w stosunkach międzynarodowych]

Artur Gradziuk
Tian Yu Cao (ed.), The Chinese Model of Modern Development 

Jerzy Tomaszewski
Osamu Ieda, Balázs Majtényi, Zoltán Kántor, Balázs Vizi, Iván Halász, Stephen Deets (red.), Beyond Sovereignty: From Status Law to Transnational Citizenship?, „Slavic Eurasian Studies” nr 9, Osamu Ieda, Uyama Tomohiko (red.), Reconstruction and Interaction of Slavic Eurasia and Its Neighboring Worlds, „Slavic Eurasian Studies” nr 10 

Andrzej Szeptycki
Nicolas Sarkozy, Témoignage

Noty bibliograficzne

KRONIKA DYPLOMATYCZNA

O AUTORACH

Przejdź do sklepu