Polski Przegląd Dyplomatyczny, nr 3/2006

Spis treści

Sławomir Dębski

"Polityka wschodnia" - mit i doktryna

RAPORT

Przyszłość Traktatu Konstytucyjnego Unii Europejskiej - strategia dla Polski

Powrót do dyskusji o Traktacie Konstytucyjnym (Krzysztof Bobiński) 

ARTYKUŁY

Artur Gradziuk

G8 w systemie global governance - ocena i perspektywy

G8 to forum, którego członkowie należą do grupy najważniejszych państw w stosunkach międzynarodowych. Ich łączna potęga gospodarcza, polityczna, militarna i dyplomatyczna sprawia, że G8 przez swój wpływ na działalność kluczowych instytucji międzynarodowych oraz inicjatywy samodzielnie realizowane zajmuje ważne miejsce w systemie global governance. Gospodarka światowa, bezpieczeństwo międzynarodowe oraz pomoc rozwojowa i walka z ubóstwem są najważniejszymi dziedzinami, których dotyczy działalność G8. W dziedzinach tych w ciągu 30 lat swego istnienia grupa wystąpiła z wieloma ważnymi inicjatywami i je realizowała, choć nie zawsze spełniała oczekiwania państw nienależących do grupy. Wyzwaniem na przyszłość jest kwestia reprezentatywności G8 oraz legitymizacji jej działań. Aby nie stracić na znaczeniu w systemie global governance, G8 będzie musiała rozszerzać współpracę z krajami rozwijającymi się: bądź przyjąć do forum największe z nich, bądź też zwiększyć zakres konsultacji i koordynacji działań z grupą krajów rozwijających się.

Beata Górka-Winter

System obrony przeciwrakietowej Stanów Zjednoczonych - głos w dyskusji polskiej

Amerykański program obrony przeciwrakietowej jest jednym z najbardziej kontrowersyjnych projektów w historii zbrojeń. Ożywiona debata nad zasadnością i potencjalnymi konsekwencjami jego powstania toczy się w wielu państwach, a od niedawna również w Polsce. W artykule, oprócz przedstawienia ogólnych założeń, aktualnego stanu prac i perspektyw uruchomienia "antyrakietowej tarczy", zaprezentowano najważniejsze wątki polskiej dyskusji i podsumowano jej najważniejsze ustalenia. Ponadto wiele miejsca poświęcono na omówienie czynników, jakie wpływają na przebieg tej debaty. Należy wśród nich wymienić przede wszystkim ograniczony dostęp do oficjalnych informacji na temat stanu polsko-amerykańskich negocjacji w sprawie rozlokowania elementów tarczy na terytorium Polski czy, w sferze bardziej ogólnej, brak tradycji publicznego dyskursu na tematy dotyczące najbardziej wrażliwych kwestii związanych ze sferą bezpieczeństwa narodowego.

Marek Antonii Nowicki
Kosowskie pro memoria

 

Joanna Maciejewska

Model europejskiego państwa opiekuńczego a międzynarodowe  standardy społeczne - dyskusja w Radzie Europy

W dyskusji nad "państwem opiekuńczym" dominuje wizja rozbudowy społecznych praw człowieka. Na konferencji "Dorobek Rady Europy w zakresie kształtowania i ochrony praw społecznych: w kierunku powszechnej ratyfikacji Zrewidowanej Europejskiej Karty Społecznej" ujawniły się inne opinie: zbyt daleko idące regulacje utrudniać mogą rozwój gospodarczy, podstawę dobrobytu społecznego. Same standardy europejskie - wytyczne polityki krajowej - nie są problemem. Ale gdy organy kontrolujące ich wdrażanie, reprezentujące często skrajnie socjalne nastawienie, przypisują sobie także wyłączność ich interpretowania, powstaje zasadniczy problem - kto decyduje o priorytetach polityki społecznej. Niedawna decyzja o niepoddawaniu praw społecznych kontroli Trybunału Praw Człowieka odzwierciedla granice zgody na europejską regulację. W październiku 2005 r. Polska podpisała Kartę zrewidowaną. Na konferencji sugerowano ostrożność w decydowaniu o jej ratyfikacji: należy raczej wspierać wzrost dochodu narodowego, a nie posłuży temu podniesienie standardów - konsekwencja przyjęcia Karty zrewidowanej (i jej interpretacji) - prowadzące do zwiększania kosztów pracy i utrudnienia działań pracodawców.

Elżbieta Orman
Europa w rodzinie Karoliny Lanckorońskiej 

Karolina Lanckorońska (1898-2002) była ostatnią przedstawicielką znakomitego polskiego rodu arystokratycznego Lanckorońskich z Brzezia. Urodzona w XIX w., przeżyła cały wiek XX, będąc świadkiem i uczestnikiem dramatycznych wydarzeń historycznych. Spokrewniona z wieloma rodami arystokratycznymi Europy, po zakończeniu wojny nie wróciła do Polski, wybierając emigrację. Jan Paweł II napisał o niej, że biografia Karoliny Lanckorońskiej odzwierciedla całą epokę dwudziestowiecznej historii Europy. Dzieje jej życia pokazują, jak duży wpływ na jej losy miał ów rozciągający się na cały kontynent splot rodzinnych koligacji i znajomości.

Jan Truszczyński

Unia Europejska - mały poradnik negocjatora

Unia Europejska, jako organizm podlegający nieprzerwanej ewolucji, wciąż adaptuje reguły i zakres swoich działań wewnętrznych oraz rozbudowuje powiązania z innymi aktorami stosunków międzynarodowych. Dokonuje się to na drodze nieustannych negocjacji między państwami członkowskimi; nie ma dnia, by przedstawiciele Unii nie prowadzili rokowań z partnerami zewnętrznymi. Unia Europejska jest szczególnie trudnym partnerem negocjacyjnym. Decyduje o tym jej siła gospodarcza oraz złożony, wieloetapowy charakter tworzenia i adaptacji jej stanowiska w rozmowach. Rokowania z Unią nie muszą być jednak jednostronnym dyktatem silniejszego. Z powodzeniem można w nich osiągać swoje cele negocjacyjne, ale siadając do nich, trzeba pamiętać o swoistym kanonie przygotowania i prowadzenia rozmów. Ponadto trzeba maksymalnie wykorzystywać sieciową naturę współczesnych stosunków międzynarodowych, stwarzającą liczne możliwości oddziaływania na stanowisko Unii Europejskiej.

MATERIAŁY

Krzysztof Bojko

Stosunki polsko-żydowskie i polsko-izraelskie w latach 1918-1948

ARCHIWUM

Jerzy Kochanowski (oprac.)

"... rozmowy nasze toczyły się w atmosferze pewnego zaufania". Sprawozdanie z tajnych rozmów polsko-niemieckich jesienią 1946 r.

RECENZJE I NOTY

Roman Kuźniar

Jan Nowak-Jeziorański, Polska droga do NATO. Listy, dokumenty, publikacje

 

Jan Bury
Toby Dodge, Iraq's Future: The Aftermath of Regime Change 

 

Rafał Tarnogórski
Jack L. Goldsmith, Eric A. Posner, The Limits of International Law

 

Ernest Wyciszkiewicz
Boris Kagarlicki, Pierfierijnaja impierija: Rossija i mirosistiema

 

Mateusz Gniazdowski
Zuzana Poláčková (red.), Slovensko-české vzt'ahy v kontexte strednej Európy 

 

Bożena K. Zyśk
Arne Ørum, Fred i vår tid. Retorikken bak Oslo-prosessen

 

Noty bibliograficzne 

 

KRONIKA DYPLOMATYCZNA 

AUTORZY

---

Przejdź do sklepu   

---