Polski Przegląd Dyplomatyczny, nr 4/2005

Spis treści

Dyplomacja i sport 

ARTYKUŁY

Wywiad ministra Adama Daniela Rotfelda dla Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych

Shen Zhihua
Rola Chin w rozwiązywaniu kryzysu październikowego 1956 r. Analiza postawy Chin wobec wydarzeń w Polsce i na Węgrzech

Ernest Wyciszkiewicz
Perspektywy rozwoju organizacji GUUAM - polski punkt widzenia

Zmiany polityczne w Gruzji, na Ukrainie i w Mołdowie doprowadziły do próby reaktywacji organizacji GUUAM (bez udziału Uzbekistanu, który zrzekł się członkostwa). Ze względu na wspólne długofalowe cele państw członkowskich, dążących do ograniczenia wpływów Rosji w regionie i deklarujących chęć przystąpienia do Unii Europejskiej i NATO, inicjatywa ma obecnie większe szanse powodzenia. Wspólne interesy w dziedzinie bezpieczeństwa oraz gospodarcze, odpowiednio wsparte przez Stany Zjednoczone i Unię, też mogą się do tego przyczynić. Sprawnie funkcjonująca organizacja GUUAM niesie liczne korzyści i nowe wyzwania dla Polski, angażującej się w kształtowanie sytuacji w regionie Europy Wschodniej. Zbieżność interesów strategicznych (uregulowanie konfliktów destabilizujących region i pogłębienie współpracy energetycznej) państw GUUAM i Polski skłania nie tylko do zacieśnienia współpracy z organizacją, lecz także do udzielenia jej wsparcia politycznego i, za pomocą unijnych instrumentów - gospodarczego. Innym ważnym czynnikiem, który mógłby korzystnie wpłynąć na wzrost znaczenia Polski dla GUUAM, są jej szczególne stosunki ze Stanami Zjednoczonymi, zainteresowanymi w przetrwaniu tej organizacji.

Bogdan Grzeloński
Posłowie i ambasadorzy II RP w latach 1919-1945

W artykule przedstawiona została charakterystyka szefów polskich misji dyplomatycznych - ambasadorów i posłów II Rzeczypospolitej w latach 1919-1945. W okresie tym nominowano 72 posłów nadzwyczajnych i pełnomocnych RP oraz 20 ambasadorów, a niektórzy z nich byli szefami placówek kilkakrotnie. Owe blisko 100 osób pochodziło z dwóch warstw społecznych: ziemiaństwa i inteligencji. Wśród nich było siedmiu przedstawicieli arystokracji, między innymi Lew Sapieha, Maurycy Zamoyski, Kazimierz Lubomirski, Jerzy Potocki, szczególnie zasłużonej dla Polski. W przeważającej większości mieli cenzus wykształcenia uniwersyteckiego zdobyty w najlepszych ośrodkach akademickich, dobrą znajomość języków obcych i często - Europy i Ameryki. Opcje polityczne lokowały ich w różnych obozach, partiach, stronnictwach. Część z nich, rozpoczynając karierę w odrodzonej służbie zagranicznej II RP, miała za sobą doświadczenie dyplomatyczne wyniesione głównie z monarchii austro-węgierskiej. Autor wyjaśnia, jakie względy decydowały o ich nominacjach oraz w jakich okolicznościach i z jakich powodów kończyli swoje misje. Sylwetki kilku z nich charakteryzuje bliżej. Stwierdza, że stanowili elitę administracji państwowej w II RP. W artykule omawia kolejno: pochodzenie ambasadorów i posłów, ich edukację, znajomość języków, wiek, czas trwania i zakończenia misji, poszczególne nominacje na ambasadora, czy posła, politykę kadrową w latach 1939-1945, ocenia cały korpus poselsko-ambasadorski II RP.

ARCHIWUM

Jerzy Tomaszewski (oprac.)
Prehistoria polskiej dyplomacji: starania o udział w rozmowach pokojowych państw centralnych z rewolucyjną Rosją w Brześciu w 1917 r.

RECENZJE I NOTY

Adrian Zdrada
Andrew J. Bacevich, American Empire: The Realities and Consequences of U.S. Diplomacy 

Rafał Tarnogórski
Philippe Sands (red.), From Nuremberg to The Hague 

Tytus Jaskułowski
Stefan Wolle, Wspaniały świat dyktatury. Codzienność i władza w NRD 1971-1989 

Noty bibliograficzne

KRONIKA DYPLOMATYCZNA