Polski Przegląd Dyplomatyczny, nr 5/2004

Spis treści 

Wykonanie ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o Polskim Instytucie Spraw Międzynarodowych.Informacja dyrektora pierwszej kadencji (20 IX 1999-20 IX 2004)

ARTYKUŁY

Artur Gradziuk
Unia Europejska jako inicjator w stosunkach z Chińską Republiką Ludową

Z powodu wielkiego i stale rosnącego znaczenia Chin, w interesie UE leży stabilność, przewidywalność polityki prowadzonej przez ich rząd oraz rozwój stosunków gospodarczych z tym krajem. UE popiera angażowanie się Chin w rozwiązywanie globalnych problemów oraz inicjuje  dialog i konsultacje, popiera też reformy gospodarcze. W 1998 r. Komisja Europejska zdefiniowała cele polityki wobec Chin i rozpoczęła ich osiąganie. Obecnie UE  realizuje w Chinach około dwudziestu różnych projektów współpracy. Dotyczą one trzech dziedzin: rządów prawa, prawidłowego rządzenia (good governance), praw człowieka; reform społecznych i gospodarczych oraz ochrony środowiska i zrównoważonego rozwoju. W budżecie UE na lata 2002–2006 zaplanowano na te działania ponad 250 mln euro.

Marek Kornat
Posłowie i ambasadorzy polscy w Związku Sowieckim (1921–1939 i 1941–1943)

Autor analizuje rolę, jaką odgrywali posłowie i ambasadorzy polscy w stosunkach polsko-sowieckich. W lipcu 1921 r. funkcję posła w Moskwie objął Tytus Filipowicz, który organizował od podstaw poselstwo. W 1925 r. posłem został Stanisław Patek, który negocjował pakt o nieagresji. W 1934 r. poselstwa w Warszawie i Moskwie podniesiono do rangi ambasad. W latach 1933–1936 ambasadą kierował Juliusz Łukasiewicz – sowietolog, rzecznik dobrych stosunków z ZSRR i wykonawca „linii Becka. Misja Wacława Grzybowskiego przypadła na przełomowy okres 1936–1939. Nie potrafił właściwie zinterpretować paktu Ribbentrop–Mołotow, a wydarzenia z 17 września 1939 r. były dla niego wielkim zaskoczeniem. Przywrócenie stosunków dyplomatycznych otwarło nowy rozdział w stosunkach polsko-sowieckich. Ambasadorem został prof. Stanisław Kot, który nie miał dyplomatycznego przygotowania, bronił zasady utrzymywania dobrych stosunków, zgodnie z „linią Sikorskiego”. Jego następcy, Tadeuszowi Romerowi, zawodowemu dyplomacie przyszło kierować ambasadą w krytycznym okresie rosnącego napięcia w stosunkach polsko-sowieckich. (Red.)

RECENZJE I NOTY

Jerzy Tomaszewski 
Jindřich Dejmek, Nenaplnené nadeje. Politické a diplomatické vztahy Československa a Velké Británie od zrodu První republiky po konferenci v Mnichove (1918–1938) )

Jolanta Sierakowska-Dyndo 
Nikki R.Keddie, Modern Iran: Roots and Results of Revolution

Jerzy Kłoczowski
Timothy Snyder, The Reconstruction of Nations Poland, Ukraine, Lithuania, Belarus 1569-1999 

Noty bibliograficzne

ARCHIWUM

Wojciech Rojek (oprac.)
Ewakuacja złota Banku Polskiego we wrześniu 1939 r. w relacji konsula brytyjskiego w Konstancy

KRONIKA DYPLOMATYCZNA