Polski Przegląd Dyplomatyczny, nr 1/2004

Spis treści 

Hegemon w Unii Europejskiej?

ARTYKUŁY

Bronisław Geremek
O polskiej polityce zagranicznej po 1989 roku

António Vitorino
Rozszerzona Unia Europejska i jej nowi sąsiedzi

Małgorzata Krystyniak
Układ z Schengen – konsekwencje dla Polski

Z chwilą przystąpienia do UE Polska przyjmie acquis Schengen, ale stosowanie części przepisów będzie zawieszone do czasu podjęcia przez Radę UE decyzji potwierdzającej, iż Polska jest zdolna do prawidłowego wdrażania całości acquis. Dopiero wówczas zostaną zniesione kontrole na polskich granicach z innymi członkami Grupy Schengen, a Polska będzie mogła w pełni uczestniczyć we współpracy tych państw, na przykład w wymianie informacji za pośrednictwem Systemu Informacyjnego Schengen. Artykuł omawia polskie przygotowania w zakresie ochrony granic zewnętrznych UE, systemu wizowego, prawa imigracyjnego i azylowego oraz Systemu Informacyjnego Schengen. W dziedzinach tych Polska osiągnęła już wysoki poziom dostosowania do wymogów Unii. W początkowym okresie członkostwa będzie musiała również wdrożyć wiele nowych przepisów, na przykład w zakresie bezpieczeństwa dokumentów podróży.

Adriana Żelazo
Bułgaria a Unia Europejska

Członkostwo w Unii Europejskiej jest dla rządu Bułgarii celem strategicznym. Od lat integrację z UE popiera ponad 70% społeczeństwa. W 1993 r. Bułgaria podpisała Układ stowarzyszeniowy z państwami członkowskimi UE. Obecnie, jako państwo kandydujące do UE, kontynuuje negocjacje akcesyjne rozpoczęte w lutym 2000 r. Bułgaria spełnia kryteria polityczne i ekonomiczne członkostwa, nie wypełnia natomiast kryterium przyjęcia acquis communautaire. Pomimo odnotowanych w kolejnych raportach okresowych Komisji Europejskiej postępów w procesie przygotowywania się do członkostwa w UE Komisja zauważa konieczność dalszych reform, szczególnie sądownictwa i administracji. W raportach podkreśla się ponadto konieczność ograniczenia występowania zjawiska korupcji oraz walki ze zorganizowaną przestępczością. Bułgaria wraz z Rumunią mają zostać członkami Unii Europejskiej w styczniu 2007 r., pod warunkiem spełnienia wszystkich kryteriów członkostwa.

Edyta Posel-Częścik
Grupa Pięciu plus Polska?

Celem powołania Grupy Pięciu jest, według jej członków, „pogłębienie i przyspieszenie marszu” Unii Europejskiej w walce z terroryzmem, nielegalną imigracją i wielką przestępczością zorganizowaną. Jednak Grupa Pięciu to instytucja in statu nascendi, stąd w chwili obecnej trudno jest określić, jak daleko i jak szybko chcą w wymienionych dziedzinach kroczyć Francja, Hiszpania, Niemcy, Wielka Brytania i Włochy oraz na ile ich współpraca służyć będzie rozwojowi integracji w UE. Być może z czasem ta forma kooperacji przekształci się we współpracę wzmocnioną, lecz obecnie Grupa nie podejmuje żadnych decyzji, które mogłyby ograniczyć swobodę jej działania. W przededniu rozszerzenia UE warto zastanowić się, czy Polska mogłaby i powinna przyłączyć się do tej formy współdziałania pięciu największych państw Unii. Choć problemy związane z napływem i pobytem nielegalnych imigrantów, a także zagrożenie terroryzmem, obecnie dotyczą Polski w stopniu znacznie mniejszym niż członków Grupy, sytuacja ta prawdopodobnie ulegnie zmianie. Ponadto dołączenie do Piątki może stać się szansą na znalezienie się wśród „europejskiej elity”.

RECENZJE I NOTY

Janusz Gołębiowski
Piotr Ostaszewski, Wietnam. Najdłuższy konflikt powojennego świata 1954–1975 

Maria Krzysztof Byrski
Sita Ramachandran, Decision-Making in Foreign Policy Shanta Nedungadi Varma, Foreign Policy Dynamics; Moscow and India 

Janusz Dołęga
Javier Roldán Barbero, Las relaciones exteriores de España 

Ernest Wyciszkiewicz
Stefan Kreuzberger, Sabine Grabovski, Jutta Unzer (wybór), Vneshnaja politika Rossii – ot Jelcina k Putinu, 

Maciej Krzysztofowicz
Elke Krahmann, Multilevel Networks in European Foreign Policy 

Adam Eberhardt
„Międzynarodowy Przegląd Polityczny”, 1–5/2003

DYSKUSJA REDAKCYJNA

Historia dyplomacji polskiej? 

KRONIKA DYPLOMATYCZNA