Polski Przegląd Dyplomatyczny, nr 3/2003

Spis treści

III Forum Polityki Zagranicznej

Przemówienie Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej Aleksandra Kwaśniewskiego 

Przemówienie Prezydent Irlandii Mary McAleese 

WYKŁADY PUBLICZNE

Jan Krzysztof Bielecki
Polska w Unii Europejskiej: Jaka polityka zagraniczna?

Włodzimierz Cimoszewicz
Polska w Unii Europejskiej: Jaka polityka zagraniczna?

ARTYKUŁY

Wolf Grabendorff
Przyszłość Trójkąta Atlantyckiego

Trójstronne relacje z założenia są nietrwałe, szczególnie gdy cechuje je znaczna asymetryczność, tak jak w przypadku stosunków między Europą, Stanami Zjednoczonymi a Ameryką Łacińską. Skąd zatem odradzające się intelektualne i polityczne zainteresowanie Trójkątem Atlantyckim? Po części stąd, że powiązania historyczne tych regionów kreują pojęcie "Zachodu", który skupia ogromne bogactwo i potencjał naukowy, jak również władzę polityczną i wojskową w rękach 15% ludności świata. Jednak owe trzy regiony nigdy nie były w stanie współpracować z powodzeniem, mimo wyrażanych intencji wspólnoty dziejów oraz wspólnych wartości i interesów. Umocnienie ich relacji prowadziłoby do zintegrowania Ameryki Łacińskiej jako równego partnera w systemie transatlantyckim poprzez rozszerzenie tradycyjnych związków transatlantyckich na południowy Atlantyk. Stany Zjednoczone jednak zawsze utrzymywały ścisły podział między transatlantyckim systemem sojuszniczym a systemem Ameryki Łacińskiej, podczas gdy Unia Europejska wciąż z trudem określa wspólne pozycje, a Ameryka Łacińska podzielona jest nadal przez rywalizację przywództwa. W artykule autor wskazuje na cztery kwestie, których przynajmniej częściowe rozwiązanie w znaczący sposób przyczyniłoby się wzmocnienia pojęcia Trójkąta Atlantyckiego.

Bożena Katarzyna Zyśk
Norwegia wobec "trzeciej Europy" Józefa Beck

Dwudziestolecie międzywojenne było okresem przełomowym dla kształtowania się stosunków dyplomatycznych między Polską a Norwegią. Ich rozwój nastąpił szczególnie w latach trzydziestych, kiedy Skandynawia znalazła miejsce w koncepcjach polityki zagranicznej Józefa Becka. Została ona włączona w obszar alternatywnych poszukiwań mających na celu wzmocnienie politycznej pozycji Polski. Idea "trzeciej Europy", zakładająca utworzenie bloku małych i średnich państw leżących pomiędzy Niemcami i ZSRR na linii Morze Bałtyckie-Morze Czarne, wpłynęła na zaktywizowanie polskiej dyplomacji w Europie Północnej. Zabiegi o tworzenie ekonomicznych, kulturalnych, a przede wszystkim politycznych, powiązań z Skandynawią nie przyniosły jednak efektów. Zderzyły się z priorytetami, jakimi w swojej polityce zagranicznej kierował się rząd norweski: neutralność i wolność od sojuszy pozostała nadrzędną zasadą w stosunkach z innymi państwami aż do agresji Trzeciej Rzeszy na Norwegię w 1940 r.

RECENZJE

Edyta Posel-Częścik
Michael F. Feldkamp, La diplomatie pontificale de Sylvestre I^er á Jean-Paul II. Une vue d'ensemble [Dyplomacja papieska od Sylwestra I do Jana Pawła II] 

Adriana Żelazo 
M.J. Anglade, J. Bober, R. Borusiewicz, B. v. Hausen, M.E. Laclerque, M.J. M. Larroche, S. Mazur, P. Mędoń, M.P. Simon, V. Tabarly, H. Vetter, A. Władyka, M. Wójcik, M. Zawicki, Managing International Cooperation. Manual for Local Government [Zarządzanie współpracą międzynarodową. Podręcznik dla samorządów terytorialnych] 

Petruszka Szustrova 
Kieran Williams, Denis Deletant, Security Intelligence Services in New Democracies [Służby specjalne nowych demokracji]

Dariusz Milczarek
Edward Haliżak, Stanisław Parzymies (red.), Unia Europejska - nowy typ wspólnoty międzynarodowej 

Jolanta Skubiszewska 
Samantha Power, 'A Problem From Hell'. America and the Age of Genocide ["Problem z piekła rodem": Ameryka i wiek ludobójstwa]

ARCHIWUM

Krzysztof Tarka (oprac.)
Wspomnienia Mieczysława Sokołowskiego - ministra spraw zagranicznych w rządzie RP na uchodźstwie w latach 1949-1953. 

KRONIKA DYPLOMATYCZNA