• Wersja dla niedowidzących
  • wersja mobilna
  • e-Księgarnia
  • RSS
  • Dołącz do nas na Facebook
  • Dołącz do nas na Twitter
  • Dołącz do nas na Flickr
  • Oglądaj nas na YouTube
  • Dołącz do nas na Instagram
  • PISM English version
  • ПИМД Российская версия
Strona główna > Publikacje > Biuletyn PISM > Rezolucja Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 1546 w sprawie Iraku z dnia 8 czerwca 2004 r.

Rezolucja Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 1546 w sprawie Iraku z dnia 8 czerwca 2004 r.

font lower
font default
font bigger
podziel się:
facebook
twitter
gogole+
linkedin

 

16 czerwca 2004
Rafał Tarnogórski
nr 26 (214)

Rada Bezpieczeństwa ONZ 8 czerwca 2004 r. jednomyślnie przyjęła rezolucję nr 1546 w sprawie Iraku. Projekt rezolucji (dokument S/2004/460) wniosły pod obrady Rady Bezpieczeństwa Stany Zjednoczone, Zjednoczone Królestwo oraz Rumunia. Celem rezolucji, kolejnej odnoszącej się do sytuacji po obaleniu Saddama Husajna[1], jest dalsza normalizacja sytuacji wewnętrznej oraz międzynarodowej Iraku. Zakończony został okres jego okupacji przez państwa uczestniczące w operacji stabilizacyjnej.

W przyjętym tekście Rada Bezpieczeństwa:

1)   w preambule potwierdza niezawisłość, suwerenność, jedność oraz integralność terytorialną Iraku;

2)   stwierdza, iż sytuacja w Iraku w dalszym ciągu stanowi zagrożenie dla międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa, a podjęte działania następują w wykonaniu rozdziału VII Karty Narodów Zjednoczonych, dotyczącego podejmowania akcji w razie zagrożenia pokoju, naruszenia pokoju i aktów agresji;

3)   z dniem 30 czerwca br. przewiduje koniec okupacji i przejęcie pełnej odpowie­dzialności oraz władzy przez w pełni suwerenny i niezawisły Rząd Tymcza­so­wy Iraku a także zakończenie działalności Tymczasowej Władzy Koalicji. Stwier­dza również, iż Rząd Tymczasowy Iraku przejmuje główną rolę w koordynacji międzynarodowej pomocy dla Iraku oraz przejmuje odpo­wiedzialność za zobowiązania wynikające z programu „Ropa za żywność”;

4)   potwierdza, że Narody Zjednoczone powinny odgrywać przewodnią rolę (leading role) we wspieraniu narodu irackiego oraz irackiego rządu w procesie formowania reprezentatywnych  instytucji rządowych oraz wyszczególnia w tym zakresie rolę Specjalnego Przedstawiciela Sekretarza Generalnego oraz Misji Pomocy Narodów Zjednoczonych dla Iraku (UNAMI);

5)   przyjmuje z zadowoleniem zamiar powołania specjalnej jednostki wydzielonej z międzynarodowych sił zbrojnych, mającej za zadanie zapewnienie bezpie­czeństwa przedstawicielom ONZ w Iraku;

6)   przyjmuje z zadowoleniem wysiłki Tymczasowego Rządu Iraku czynione w celu powołania Irackich Sił Bezpieczeństwa (w tym sił zbrojnych), które ostatecznie przejmą odpowiedzialność za utrzymanie bezpieczeństwa i sta­bilności państwa;

7)   uznaje prośbę o utrzymanie obecności w Iraku międzynarodowych sił zbroj­nych, sformułowaną przez premiera Tymczasowego Rządu Iraku w liście stanowiącym aneks do rezolucji oraz przyjmuje z zadowoleniem gotowość tych sił do dalszego uczestnictwa w utrzymaniu bezpieczeństwa i stabilności w Iraku, stosownie do odpowiedzi sformułowanej w liście amerykańskiego sekretarza stanu;

8)   potwierdza mandat udzielony międzynarodowym siłom zbrojnym na mocy rezolucji nr 1511 i postanawia, iż mogą one przedsięwziąć wszystkie konieczne środki dla utrzymania bezpieczeństwa i stabilności w Iraku w kon­tekście listów stanowiących załącznik do niniejszej rezolucji, zapewniających o współpracy i partnerstwie między niezawisłym rządem Iraku a siłami międzynarodowymi. RB zapewnia także, iż mandat sił międzynarodowych będzie podlegał przeglądowi na każde żądanie irackiego rządu lub w terminie 12 miesięcy od daty niniejszej rezolucji i wygaśnie po upływie terminarza ustanowienia demokratycznych rządów w Iraku bądź na żądanie irackiego rządu;

9)   popiera (endorse) następujący terminarz ustanowienia w pełni demokra­tycz­nych rządów w Iraku:    
do 30 czerwca 2004 r. – przejęcie władzy przez niezawisły Tymczasowy Rząd Iraku,
do 31 grudnia 2004 r., najpóźniej zaś do 31 stycznia 2005 r. – przepro­wa­dzenie bezpośrednich demokratycznych wyborów i powołanie Przejściowego Zgromadzenia Narodowego (Transitional National Assembly), które wyłoni Przejściowy Rząd Iraku (Transitional Government of Iraq) oraz przyjmie konstytucję,        
do 31 grudnia 2005 r. wyłonienie nowego rządu irackiego zgodnie z zało­żeniami nowej konstytucji.

W formie aneksu do rezolucji dołączono listy premiera Tymczasowego Rządu Iraku Ayada Allawiego oraz amerykańskiego sekretarza stanu Colina Powella z 5 czerwca br. dotyczące statusu międzynarodowych sił zbrojnych. Listy te, adreso­wa­ne do przewodniczącego Rady Bezpieczeństwa, dostarczono przed głosowaniem w sprawie rezolucji pozostałym członkom RB. Umożliwiło to wyjaśnie­nie wątpliwości dotyczących relacji między irackimi siłami bezpieczeństwa a siłami międzynarodowymi i, jak można sądzić, przyczyniło się do uzyskania jednomyśl­ności w głosowaniu. Operacje wojskowe podejmowane przez międzynarodowe siły zbrojne muszą być uzgadniane z siłami irackimi na szczeblach centralnym, regionalnym i lokalnym. Iracki premier w celu koordynacji podejmowanych działań zapowiedział powołanie Międzyministerialnego Komitetu do spraw Bezpieczeństwa Narodowego (złożonego z premiera, wicepremiera oraz ministrów: obrony, spraw wewnętrznych, spraw zagranicznych, sprawiedliwości, finansów, z udziałem szefa wywiadu), w którego skład wejdą także przedstawiciele międzynarodowych sił zbrojnych. Stwierdził także, że irackie siły zbrojne podlegać będą irackiemu szefowi sztabu i ministrowi obrony, a inne siły (policja, straż graniczna) odpowiednim irackim ministrom. Założenia powyższe potwierdził w swoim liście Colin Powell, dodając obietnicę powołania specjalnej jednostki w sile brygady, przeznaczonej wyłącznie do ochrony obiektów i personelu ONZ w Iraku.

Jednogłośne przyjęcie niniejszej rezolucji należy postrzegać jako sukces państw koalicyjnych. Stał się on możliwy dzięki zmianie stanowiska Stanów Zjednoczonych, które wcześniej sprzeciwiały się zwiększeniu roli ONZ w odbudowie Iraku. Można sądzić, iż przyczyniły się do tego nadchodzące wybory prezydenckie w USA, wycofanie sił hiszpańskich z Iraku oraz bliskie wyczerpanie zasobów pozostających w dyspozycji pozostałych sojuszników. Stany Zjednoczone stopniowo odchodzą od formuły „koalicji chętnych” i są bardziej skłonne zaakceptować oparcie operacji stabilizacyjnej na autorytecie ONZ. Powołanie Tymczasowego Rządu Iraku, który przejął suwerenną władzę nad Irakiem, ma bardzo poważne znaczenie polityczne. Prośba o pozostanie w Iraku sił międzynarodowych oznacza, że Tymczasowy Rząd Iraku przejmuje część odpowiedzialności za obecność tych sił na terytorium państwa. Dla Polski, jako uczestnika koalicji, istotne jest utrzymanie mandatu międzyna­rodowego dla sił stabilizacyjnych po 30 czerwca. Ważny jest także zamiar sformowania irackich sił zbrojnych wyrażony przez premiera Tymczasowego Rządu Iraku. Mają one przejmować odpowiedzialność za utrzymanie bezpieczeństwa. Sukces tego projektu może pozwolić na stopniowe wycofanie z Iraku wojsk międzynarodowych. Z drugiej strony nie można jednak wykluczać, iż w przyszłości nowy rząd, wyłoniony w drodze demokratycznych wyborów, zwróci się do Sojuszu Północnoatlantyckiego o pomoc w umacnianiu bezpieczeństwa w Iraku[2].

W rezolucji pominięto kwestie dotyczące przyszłego ustroju Iraku, ograniczono się jedynie do wzmianki o „federacji”. Brak rozstrzygnięcia w rezolucji kwestii kurdyjskiej może negatywnie odbić się na procesie odbudowy irackiej państwowości. W re­zulta­cie może dojść do radykalizacji postaw przywódców kurdyjskich, próbujących ogra­ni­czyć pole manewru Tymczasowemu Rządowi Iraku. To dodatkowo skomplikowałoby sytuację, zwłaszcza w obliczu narastających napięć między większością szyicką a sunnitami. Prawdopodobny jest także wzrost aktywności terrorystów dążących do zakłócenia terminarza sformułowanego w rezolucji i destabilizowania państwa.

 


[1] Zob. w biuletynach PISM: J. Dołęga, B. Górka-Winter, Rezolucja Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 1483 w sprawie Iraku z dnia 22 maja 2003 r., „Biuletyn” (PISM), nr 30 (134) z 27 maja 2003 r.; R. Tarnogórski, Rezolucja Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 1500 w sprawie Iraku z dnia 14 sierpnia 2003 r., „Biuletyn” (PISM), nr 47 (151) z 25 sierpnia 2003 r.; K. Bałon, Projekt nowej rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ w sprawie Iraku z dnia 3 września 2003 r., „Biuletyn” (PISM), nr 54 (158) z 22 września 2003 r.; R. Tarnogórski, Rezolucja Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 1511 w sprawie Iraku z dnia 16 października 2003 r., „Biuletyn” (PISM), nr 64 (168) z 23 października 2003 r.

[2] Zob. S. Dębski, B. Górka-Winter, Zaangażowanie NATO w Iraku – perspektywy, „Biuletyn” (PISM), nr 6 (194) z 20 lutego 2004 r.

214
214 (355 KB)

 


 
Portal PISM wykorzystuje pliki cookies. Korzystanie z witryny oznacza zgodę na ich zapis lub wykorzystanie.
Więcej informacji znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.
Akceptuję politykę prywatności portalu. zamknij