Specjalizacja Polski we współpracy na rzecz rozwoju – szanse, wyzwania, zagrożenia

Polski Instytut Spraw Międzynarodowych 

Konferencja

Specjalizacja Polski we współpracy na rzecz rozwoju – szanse, wyzwania, zagrożenia

26 maja 2010 r.

Program

9.30–11.00   

Panel I: Pomagać czy nie pomagać? Uwarunkowania i motywacje polskiej pomocy rozwojowej

• Tadeusz Iwiński - Poseł na Sejm RP
• Janina Ochojska-Okońska – Prezes, Polska Akcja Humanitarna
• Jan Szczyciński – Specjalista, United Nations Development Programme
• Dariusz Rosiak – Dziennikarz, „Rzeczpospolita”

Moderator: Łukasz Kulesa – p.o. Kierownika Biura Badań i Analiz, Polski Instytut Spraw Międzynarodowych

Zagadnienia:

1. znaczenie i rola międzynarodowej współpracy na rzecz rozwoju;
2. pozycja Polski w międzynarodowym systemie współpracy rozwojowej;
3. uwarunkowania i zobowiązania Polski w dziedzinie współpracy na rzecz rozwoju;
4. krajowe ograniczenia, motywacje i interesy w budowaniu polityki rozwojowej. 

11.00–11.15  Przerwa kawowa

11.15–13.00     

Panel II: Atuty i słabości Polski w międzynarodowej współpracy rozwojowej

• Mirosław Sycz – Zastępca Dyrektora, Departament Współpracy Rozwojowej, Ministerstwo Spraw Zagranicznych
• Wojciech Tworkowski – Dyrektor Wykonawczy, Grupa Zagranica
• Katarzyna Czaplicka – Prezes, Global Development Research Group
• Adam Leszczyński – Dziennikarz, „Gazeta Wyborcza”

Moderator: Patryk Kugiel – Analityk, Polski Instytut Spraw Międzynarodowych

Zagadnienia:

1. polska współpraca na rzecz rozwoju w 2010 r. – stan obecny i perspektywy;
2. efektywność, spójność, oddziaływanie polskiej pomocy;
3. pomoc rozwojowa w polityce zagranicznej RP;
4. wyzwania i ograniczenia systemu pomocowego; przewagi komparatywne Polski.

13.00–14.00  Lunch

14.00–15.30     

Panel III: Kierunki i dziedziny polskiej specjalizacji w międzynarodowej współpracy na rzecz rozwoju

• Agata Czaplińska – Zastępca Dyrektora, Departament Wdrażania Programów Rozwojowych, Ministerstwo Spraw Zagranicznych
• Marcin Wojtalik – Członek Zarządu, Instytut Globalnej Odpowiedzialności
• Patryk Kugiel – Analityk, Polski Instytut Spraw Międzynarodowych
• Wojciech Cegielski – Dziennikarz, TVP Info, Polskie Radio
• Maciej Golubiewski, Komisja Europejska, Dyrekcja Generalna ds. Rozwoju

Moderator: Ernest Wyciszkiewicz – Koordynator programu ds. międzynarodowych stosunków gospodarczych i bezpieczeństwa energetycznego, Polski Instytut Spraw Międzynarodowych

Zagadnienia:

1. międzynarodowy podział pracy i specjalizacja krajów we współpracy na rzecz rozwoju;
2. Wschód czy Południe – kierunki geograficzne polskiej pomocy;
3. wolność czy rozwój – priorytetowe sektory wsparcia;
4. uszczegółowienie propozycji specjalizacji rozwojowej Polski;
5. wyzwania i zagrożenia związane ze specjalizacją rozwojową.

15.30–16.00     

Podsumowanie dyskusji i zamknięcie konferencji

Wraz ze wzrostem wolumenu środków finansowych przekazywanych na walkę z ubóstwem na świecie coraz większą uwagę przykłada się jednocześnie do poprawy efektywności i skuteczności globalnej współpracy na rzecz rozwoju. Jedną z istotnych inicjatyw w tym zakresie jest międzynarodowy podział pracy donatorów i specjalizacja krajów (geograficzna i sektorowa) na wybranych kierunkach, w których posiadają one przewagę komparatywną. Takie podejście ma przeciwdziałać m.in. fragmentaryzacji pomocy rozwojowej, zmniejszać koszty transakcyjne i sprawniej wykorzystywać odpowiednie zasoby i atuty poszczególnych państw-donatorów.

Dążenie do większej specjalizacji rozwojowej państw odgrywa istotną rolę w aktywności wielu organizacji, których członkiem jest Polska. Już Traktat o Unii Europejskiej z Maastricht (1992) wskazywał, że państwa członkowskie są zobowiązane do zapewnienia spójności, koordynacji i komplementarności działań pomocowych w ramach Unii. Na potrzebę harmonizacji i komplementarności pomocy rozwojowej różnych państw wskazywały m.in. Deklaracja Milenijna ONZ (2000 r.), Konsensus z Monterrey w sprawie finansowania współpracy rozwojowej (2002 r.) czy Deklaracja rzymska w sprawie harmonizacji pomocy (2003 r.).

Według Deklaracji paryskiej w sprawie skuteczności pomocy (2005 r.) harmonizację uznano wręcz za jedną z pięciu podstawowych zasad współpracy rozwojowej. Efektywny podział pracy wśród donatorów oparty na ich przewagach komparatywnych na poziomie wybranych krajów i sektorów może wyraźnie poprawić skuteczność pomocy. Również Europejski Konsensus w sprawie rozwoju (2005 r.) zaleca krajom członkowskim UE poprawę koordynacji i komplementarności pomocy rozwojowej. W maju 2007 r. przyjęto Europejski kodeks postępowania w dziedzinie komplementarności i podziału pracy, który ustala zestaw norm i zasad w tej dziedzinie, a który może być stosowany na zasadzie dobrowolności.

Polska, wyznaczając kraje priorytetowe i sektory wsparcia, coraz wyraźniej wskazuje własne przewagi komparatywne i określa specjalizację rozwojową. Można obecnie ocenić, że polska specjalizacja koncentruje się na krajach Europy Wschodniej oraz takich dziedzinach jak wspieranie demokracji, prawa człowieka czy też dobre rządzenie. Taki wybór wynika z przekonania, że udane doświadczenia transformacji ustrojowej i gospodarczej są tym czym Polska powinna dzielić się z krajami będącymi obecnie w okresie podobnych przemian społeczno-politycznych.

Czy właściwie zdiagnozowano wszystkie atuty Polski w tej dziedzinie? W jakich kierunkach powinna rozwijać się polska pomoc? Na czym właściwie polega przewaga komparatywna RP? Czy możliwa jest zmiana lub poszerzenie zakresu specjalizacji o dodatkowe priorytety geograficzne i tematyczne, które pomogłyby pełniej wykorzystać potencjał kraju? Jakie konkretne propozycje można zaproponować dla praktycznej realizacji specjalizacji rozwojowej Polski? Jak wykorzystać specjalizację rozwojową w kontekście aktywności UE w tym zakresie?

Celem konferencji jest znalezienie odpowiedzi m.in. na powyższe pytania i podjęcie otwartej dyskusji na ten temat specjalizacji Polski w międzynarodowej współpracy na rzecz rozwoju. To ostatecznie od wyboru priorytetów geograficznych i tematycznych w dużej mierze będzie zależał charakter i kierunek ewolucji polskiej współpracy rozwojowej.