prof. dr hab. Włodzimierz Borodziej

borodziej@pism.pl

tel. (+48) 22 556 80 41

Życiorys

ur. 9 września 1956 r. w Warszawie

żonaty, dzieci: córka

edukacja: szkoła podstawowa w Berlinie Zachodnim (1962-1965) i Warszawie (1965-1970), Bundesgymnasium Stubenbastei w Wiedniu (1970-1975), studia na germanistyce (1975-1978) i historii (1976-1979) na Uniwersytecie Warszawskim

tytuły zawodowe i stopnie naukowe: mgr historii (1979), dr (1984) i dr. hab. (1991), prof. uniwersytecki (od 1996), wszystkie na Wydziale Historycznym UW.

zatrudnienie: Wydział Historyczny UW (1979-); prorektor UW do spraw współpracy zagranicznej i promocji (1999-2002); doradca Szefa Kancelarii Sejmu (1991), dyrektor Biura Stosunków Międzyparlamentarnych w Kancelarii Sejmu (1991-1992), dyrektor generalny Analiz Sejmowych (1992-1994); Gastprofessor na Uniwersytecie Filipa w Marburgu (1995); Gastprofessor na Uniwersytecie Technicznym w Dreźnie (2001-2002)

ordery, wyróżnienia, stypendia: order I klasy Federalnego Krzyża Zasługi (2002), nagrody "Polityki" za książkę historyczną (1986, 1991), stypendia badawcze Institut für Europäische Geschichte w Moguncji (1983, 1986), Alexander von Humboldt-Stiftung w Tybindze i Wiedniu (1989-1990)

aktywność społeczna: sekretarz Polsko-Niemieckiej Komisji Podręcznikowej 1979-1981, polski współprzewodniczący Komisji od 1997, członek Rady Naukowej i jury konkursu historycznego KARTY (Warszawa), jury programu stypendialnego dla Europy Środkowo-Wschodniej ZEIT-Stiftung (Hamburg), Rady Naukowej Ettersberg-Stiftung (Erfurt), kolegium wydawców Zeitschrift für Ostmitteleuropaforschung (Marburg) i Jahrbuch für Europäische Geschichte (Moguncja)

aktualne zainteresowania badawcze: historia Polski i powszechna XX wieku

Inne zainteresowania: film, powieść, podróże

Bibliografia

Książki

• Terror i polityka. Policja niemiecka a polski ruch oporu w Generalnym Gubernatorstwie 1939-1944, Warszawa 1985
• Terror und Politik. Die deutsche Polizei und die polnische Widerstandsbewegung im Generalgouvernement 1939-1944, Mainz 1999, (Terror i polityka... w jęz. niemieckim)
• Od Poczdamu do Szklarskiej Poręby. Polska w stosunkach międzynarodowych 1945-1947, Londyn 1990
• Der Warschauer Aufstand 1944, Frankfurt/M. 2001

 Książki - redakcja

• (współred. Tadeusz Cegielski), Stosunki polsko-niemieckie 1831-1848: Wiosna Ludów i okres ją poprzedzający, Wrocław etc. 1981
• (ps. Włodzimierz Leń, współred. Romuald Turkowski), Dziennik Stanisława Mikołajczyka, Siedlce 1988
• (współred. Paweł Wieczorkiewicz), Polska między Niemcami a Rosją. Studia ofiarowane Marianowi Wojciechowskiemu w siedemdziesiątą rocznicę urodzin, Warszawa 1997
• Obrachunki z historią. Wstęp: Włodzimierz Borodziej, Warszawa 1997
• Ofiary czy współwinni. Nazizm i sowietyzm, Warszawa 1997
• (współred. Artur Hajnicz), Kompleks wypędzenia, Kraków 1998
• Niemcy w Polsce 1945-1950. Wybór dokumentów, t. I-III. Wstęp (s. 5-23, 37-105) i red. dokumentów (s. 109-374) w t. I, Warszawa 2000-2002
• (współred. Hans Lemberg), Unsere Heimat ist uns ein fremdes Land geworden..." Die Deutschen östlich von Oder und Neiße 1945-1950. Dokumente aus polnischen Archiven, Bd. 1: Zentrale Behörden, Wojewodschaft Allenstein, Marburg 2000, (Niemcy w Polsce... t. 1, w jęz. niem.)
• (współaut. wstępu (S. 9-17), współaut. Klaus Ziemer), Deutsch-polnische Beziehungen 1939-1945-1949. Eine Einführung, Osnabrück 2000
• (współred. Ursula J. Becher, Robert Maierem; współaut.), Deutschland und Polen im zwanzigsten Jahrhundert. Analysen - Quellen - didaktische Hinweise, Hannover 2001
• Polska i Niemcy w XX wieku. Wskazówki i materiały do nauczania historii, Poznań 2001. (Deutsch-polnische Beziehungen..., w jęz. polskim)

 Książki - współautorstwo, rozdziały i artykuły w książkach

• (współaut.) Polska Podziemna, Warszawa 1991
• (współaut.) PRL w oczach Stasi, t. I, Warszawa 1995; t. II, Warszawa 1996
• (współaut. wstępu), [w:] S. Ciesielski (red.), Przesiedlenie ludności polskiej z kresów wschodnich do Polski 1944-1947, Warszawa 1999
• (współaut.), Polska i Niemcy. Krótki przewodnik po historii sąsiedztwa, Warszawa 1999; (tłum. niem. ibid.)
• (współaut.) Grenzen der Freundschaft. Zur Kooperation der Sicherheitsorgane der DDR und der Volksrepublik Polen zwischen 1956 und 1989, Dresden 2000
• Koło Polskie w V kadencji Rady Państwa (1873-1879). Szkic do portretu zbiorowego [w:] Polska między Niemcami a Rosją. Studia ofiarowane Marianowi Wojciechowskiego w siedemdziesiątą rocznicę urodzin, Warszawa 1997, s. 15-28
• Podobne czy różne przypadki odpowiedzialności? Totalitaryzmy: rodzimy i narzucony - nazizm i sowietyzm w Niemczech [w:] Ofiary czy współwinni. Nazizm i Sowietyzm, s. 105-131
• [teksty s. 287-298, 396-423, 430-437] [w:] Kompleks wypędzenia, Kraków 1998
• Revolution und "bürgerliche Gesellschaft" in Polen, [w:] Revolution und bürgerliche Gesellschaft 1918-1920, Redaktion Siegfried Mattl/Karl Stuhlpfarrer, Wien-Salzburg 1990, S. 1-14
• Soziale und politische Konturen des polnischen Widerstandes, [w:] C. Kleßmann (Hrsg.), September 1939. Krieg, Besatzung, Widerstand in Polen, Göttingen 1989, S. 95-116
• Die Alternative Warschaus, [w:] An der Schwelle zum Weltkrieg. Die Entfesselung des Zweiten Weltkriegs und das internationale System, Berlin/New York 1990, S. 321-326
• Polen: Nationale Tradition und Politische Kultur, [w:] D. Geyer (Hrsg.), Europäische Perspektiven der Perestrojka, Tübingen 1991, S. 119-134
• Polen und Juden im 20. Jahrhundert. Zum Fortleben von Stereotypen nach dem Holocaust, [w:] E. Oberländer (Hrsg.), Polen nach dem Kommunismus, Stuttgart 1993, S. 71-79
• Poles and Jews in the 20th Century. The Persistence of Stereotypes after the Holocaust, [in:] M. Buchowski, E. Conte, C. Nagengast (eds.), Poland beyond Communism, Fribourg/Freiburg 2001, p. 61-69, (Polen und Juden..., w jęz. ang., wersja rozszerzona)
• Polacy i Żydzi w XX wieku - o trwałości stereotypów, [w:] Polska-Niemcy-Izrael. Materiały dla animatorów trójstronnej wymiany młodzieży, Warszawa 2000, s. 7-17, (Polen und Juden... w jęz. polskim; tłum. nieautoryzowane)
• Polen 1919-1939, [w:] E. Oberländer u.a. (Hrsg.), Autoritäre Regime in Ostmitteleuropa 1919-1944, Samizdat, Mainz 1995, S. 53-65
• Policja bezpieczeństwa wobec powstania warszawskiego, [w:] B. Martin, S. Lewandowska (red.), Powstanie Warszawskie 1944, Warszawa 1999, s. 97-102
• Die Sicherheitspolizei und der Warschauer Aufstand, [w:] B. Martin, S. Lewandowska (Hrsg.), Der Warschauer Aufstand 1944, Warschau 1999, S. 118-123; (Policja bezpieczeństwa... w jęz. niemieckim)
• Polska i Niemcy w ostatnim dziesięcioleciu XX w., [w:] Polska-Niemcy. Tysiąc lat sąsiedztwa, Warszawa 2000, s. 197-239; (tłum. niem ibid.)
• System jałtańsko-poczdamski, kolejny ład światowy, [w:] Jałta-Poczdam. Proces podejmowania decyzji, Warszawa 1996, s. 59-69
• Die Beziehungen Polen-DDR im Spiegel der Akten des polnischen Außenmimisteriums, [w:] H.-H. Hahn, H. Olschowsky (Hrsg.) Das Jahr 1956 in Ostmitteleuropa, Berlin 1996, S. 58-66
• Polen und Juden zwischen der Zeit der Aufklärung und 1939 in aktuellen deutschen Schulbüchern, [w:] R. Maier, G. Stöber (Hrsg.), Zwischen Abgrenzung und Assimilation - Deutsche, Polen und Juden, Studien zur internationalen Schulbuchforschung, Band 88, Hannover 1996, s. 235-243
• Erinnerung an den Zweiten Weltkrieg, [w:] E. Kobylińska, A. Lawaty (Hrsg.), Erinnern, vergessen, verdrängen. Polnische und deutsche Erfahrungen, Wiesbaden 1998, S. 66-77
• Die polnische Grenzdiskussion im Lande und im Exil (1939-1945), [w:] H. Lemberg (Hrsg.), Grenzen in Ostmitteleuropa im 19. und 20. Jahrhundert, Marburg 2000, S. 137-148
• Die Deutsch-Polnische Schulbuchkommission 1972-1999, [w:] Internationale Verständigung. 25 Jahre Georg-Eckert-Institut für Internationale Schulbuchforschung, Hannover 2000, S. 157-165
• Ministerstwo Bezpieczeństwa Państwa NRD wobec PRL. Wstępny zarys problematyki, [w:] Polska-Niemcy-Europa. Księga Jubileuszowa z okazji 70. rocznicy urodzin Jerzego Holzera, Warszawa 2000, s. 99-121
• Nasilije w Polskoj Narodnoj Respublikie (1944-1989), [w:] Kommunizm-Terror-Czełowiek. Diskussionnyje stati na tiemu "Czernoj knigi kommunizma", Kiev 2001, c. 97-117, (Gewalt in..., w jęz. rosyjskim)
• Die neuen Nord- und Westgebiete Polens: Eine Integrationsbasis von System und Gesellschaft 1945-1946?, [w:] E. Mühle (Hrsg.), Mentalitäten-Nationen-Spannungsfelder. Beiträge eines Kolloqiums zum 65. Geburtstag von Hans Lemberg, Marburg 2001, S. 173-182
• Der Umgang mit der Vertreibung der Deutschen in Polen - gestern und heute, [w:] C. Kleßmann, B. Ciesla, H.-H. Hertle (Hrsg.), Vetreibung, Neuanfang, Integration, Potsdam 2001, S. 36-49
• Obolałe Polaków rozmowy [w:] Prawda i pojednanie. W 80. rocznicę urodzin Władysława Bartoszewskiego, Warszawa 2002, s. 441-448
• U progu nowych stosunków polsko-niemieckich: wyjazdowe posiedzenie Komisji do spraw Mniejszości Narodowej i Etnicznych Sejmu RP, 6-7 listopada 1990 r. [w:] Problemy narodowościowe Europy Środkowo-Wschodniej w XIX i XX wieku. Księga pamiątkowa dla Profesora Przemysława Hausera, Poznań 2002, s. 671-680
• Die Auseinandersetzung mit den kommunistischen Diktaturen in Forschung und Bildung [w:] Nach dem Fall des "Eisernen Vorhangs". Geschichte und Öffentlichkeit im europäischen Vergleich, Bonn/Leipzig 2002, S. 31-44
• Der Standort des Historikers und die Herausforderung der europäischen Geschichte, [w:] G. Stourzh (Hrsg.), Annäherungen an eine europäische Geschichtsschreibung, Wien 2002, S. 105-117
• Polen und Österreich vor der EU-Erweiterung, [w:] K. Acham (Hrsg.), Europa - wohin? Zeitdiagnosen 1, Wien 2002, S. 51-58

 Artykuły, źródła, itp. w periodykach

• Służba dyplomatyczna Rządu Tymczasowego Jedności Narodowej, "Przegląd Humanistyczny", 1985/11-12, s. 219-229
• Rozmowy polsko-francuskie 1945-1947. Zapomniany epizod z historii dyplomacji, "Kwartalnik Historyczny", 93 (1986), s. 75-109
• Entre le marteau et l'enclume: Les entretiens polono-francais 1945-1947, "Acta Poloniae Historica", 56 (1987), p. 127-159, (Rozmowy polsko-francuskie... w jęz. francuskim, wersja skrócona)
• Polski projekt traktatu pokojowego z Niemcami, "Historia i współczesność", Warszawa 1987, s. 287-298
• Widma przeszłości: Polacy o Niemcach i Niemczech 1945-1947, "Więź" 1989/9, s. 43-56
• Widma przeszłości: Polacy o Niemcach i Niemczech 1945-1947, "Więź", wyd. specjalne 1994, s. 6-25, (w jęz. niem.)
• Historikerstreit - próba podsumowania, "Arka", 28/1989, s. 25-32
• Polen und Frankreich 1945-1947. Versuch zur Belebung einer alten Allianz, "Vierteljahrshefte für Zeitgeschichte", 1988/1, S. 79-111
• Vergangenheit, die nicht vergehen will - Ersatz für die Zukunft, die nicht kommen will?, "Bohemia", (34) 1993, S. 271-278
• Historiografia polska o "wypędzeniu" Niemców, "Polska 1944/45-1989, Studia i materiały", 2/1997, s. 249-269
• L'espulsione dei Tedeschi nella storiografia polacca, [w:] Esodi. Trasferimenti forzati di popolazione nel Novocento europeo, a cura di Marina Cattaruzza e.a., Napoli 2000, p. 171-1801, (Historiografia polska..., wersja zmieniona w jęz. włoskim)
• Polska historiografie o "vyhnani" Nemcu, "Soudobe dejiny", IV (1997)/2, s. 308-326, (Historiografia polska..., w jęz. czeskim)
• Dyplomacja PRL w Marcu 1968 r. i wobec wydarzeń marcowych, "Sprawy Międzynarodowe", 1 (LI) 1998, s. 117-135
• Dyplomacja PRL w i wobec Marca, [w:] M. Kula, P. Osęka, M. Zaremba (red.), Marzec 1968. Trzydzieści lat później, t. I, s. 87-98, Warszawa 1998, (Dyplomacja PRL w Marcu..., wersja skrócona);
  (Tłum. ang) Diplomacy of the Polish People's Republic in March 1968, [w:] "The Polish Quarterly of International Affairs", 1998, vol.7, no. 1, p. 115-133
• Wydział Zagraniczny KC PZPR (1949-1970)W, "Working paper ISP PAN", Warszawa 1999, text s. 1-30, dokumenty s. 31-52
• Od katastrofy do niepewności. Kilka uwag na marginesie ostatnich syntez historii Europy, "Borussia", 22 (2000), s. 202-212
• Polen und Deutschland seit 1945, "Aus Politik und Zeitgeschichte", B 53/97, 26. 12. 1997, S. 11-20
• "Ostforschung" aus der Sicht der polnischen Geschichtsschreibung, "Zeitschrift für Ostmitteleuropaforschung" (46) 1997, H. 3, s. 405-426
• Das Jahr 1945 in der polnischen Geschichte, "Das Jahr 1945 und das nördliche Ostmitteleuropa", Nordost-Archiv N.F. V(1996), H. 1, S. 75-93
• Gewalt in Volkspolen (1944-1989), "Osteuropa", Bd. 50 (2000), H. 12, S. 1364-1384
• (Red.), Skutki Traktatu między Rzecząpospolitą Polską a RFN [...] z 17 czerwca, "Polski Przegląd Dyplomatyczny", t. 1, nr 3 (3), 2001, s. 9-142, (wstęp, s. 11-19)
• Das Gespräch zwischen Wojciech Jaruzelski und Oskar Lafontaine am 5. April 1990. Eine Dokumentation, "Zeitschrift für Ostmitteleuropaforschung" 2001 (50), z. 4, s. 557-571
• Ucieczka-wypędzenie-wysiedlenie przymusowe, "Polski Przegląd Dyplomatyczny", t. 2, nr 4 (8), 2002, s. 103-114
• Consequences of the Treaty between the Republic of Poland and the Federal Republic of Germany on Good Neighbourliness, Friednship and Cooperation signed in Bonn on June 17, 1991, "The Polish Foreign Affairs Digest. English Language Versions of the Papers Published in the Polski Przegląd Dyplomatyczny and other Journals in Poland", Vol. 2, No 1 (2), (2002), p. 144-282. (Skutki Traktatu między..., w jęz. angielskim)
• Escape, Expulsion and Forced Displacement, [w:] "The Polish Foreign Affairs Digest. English Language Versions of the Papers Published in the Polski Przegląd Dyplomatyczny and other Journals in Poland", Vol. 2, No. 3 (4), 2002, p. 23-35. (Ucieczka-wypędzenie..., w jęz angielskim)
• Stosunki polsko-niemieckie w XX wieku w historiografii ostatniej dekady, "Borussia", 27(2002/XII), s. 9-14
• Bez mytu a zjednodusovani: Nemecky wpad do Polska a druha svetova valka v polske historicke reflexi, "Dejiny a soucastnost", 4/2001, s. 34-39 (tłum. na czeski artykułu z FAZ)