Spis treści

Kolegium Stosunków Międzynarodowych (s. 5)

Artykuły

Danuta Hübner, „Przebieg i dotychczasowe rezultaty Konferencji Międzyrządowej” (s. 7)

Adam Daniel Rotfeld, „Czy Unia Europejska potrzebuje Wspólnej Europejskiej Polityki Bezpieczeństwa i Obrony?” (s. 21)

Adam Eberhardt, „Gruzja w polityce Federacji Rosyjskiej – konsekwencje „rewolucji róż”” (s. 37)

Stosunki z Gruzją, ze względu na położenie geograficzne tego państwa, stanowią ważny kierunek rosyjskiej polityki zagranicznej. W artykule przedstawiono interesy Federacji Rosyjskiej w Gruzji oraz opisano instrumenty, jakimi Rosja jest w stanie oddziaływać na politykę władz w Tbilisi. Autor wskazuje, że gruzińska „rewolucja róż” z listopada 2003 r. doprowadziła do wyraźnego osłabienia pozycji politycznej Rosji na rzecz państw zachodnich, głównie Stanów Zjednoczonych. Władze rosyjskie stoją obecnie przed wyborem strategii: czy sprzyjać niestabilności Gruzji, m.in. poprzez rozgrywanie regionalnego separatyzmu, czy też upatrywać własnych korzyści w ewentualnym sukcesie reform demokratycznych i rynkowych zainicjowanych przez nowego prezydenta Micheila Saakaszwilego.

Mykola Riabczuk, „Retoryka i polityka: paradoksy ukraińskiej „wielowektorowości”” (s. 47)

Artykuł porusza kontrowersyjny problem „euroatlantyckiej” integracji Ukrainy. Autor analizuje okoliczności decyzji o przystąpieniu do NATO podjętej przez władze ukraińskie w 2002 r., przedstawia wewnętrzne i międzynarodowe reakcje wywołane tą decyzją i rozważa realne perspektywy członkostwa Ukrainy w NATO, biorąc pod uwagę politykę ukraińskich elit, nastawienie społeczeństwa ukraińskiego, nieprzychylne stanowisko Rosji oraz ostrożną postawę Zachodu. Dopóki na Ukrainie nie zostaną przeprowadzone reformy, państwo będzie się stawało coraz bardziej niedemokratyczne, a „euroatlantycka” retoryka ukraińskich przywódców wyraźnie będzie przeczyć ich nieeuropejskiej, autorytarnej polityce, dopóty Ukraina nie może i nie powinna być akceptowana jako poważny i wiarygodny partner w euroatlantyckiej wspólnocie. Jednocześnie autor stwierdza, że NATO powinno i mogłoby współpracować z Ukrainą w wielu sferach, wspierając demokratyczne reformy i posługując się jasno wyrażoną perspektywą członkostwa w Sojuszu (i Unii Europejskiej) jako silną zachętą do zmian systemowych.

Janusz Dobieszewski, „Przesądy, uprzedzenia, stereotypy – kilka refleksji o pojęciach” (s. 105)

Artykuł jest próbą; po pierwsze, sprecyzowania i wyraźnego rozdzielenia pojęć: „przesąd”, „uprzedzenie”, „stereotyp”. Po drugie, autor stara się ukazać, szczególnie w odniesieniu do stereotypu, możliwość nie tylko pejoratywnego, lecz także neutralnego, a nawet pozytywnego jego rozumienia, czemu towarzyszy uzasadnienie o charakterze filozoficzno-epistemologicznym, zaprzeczające możliwości dotarcia do rzeczy samej, do nieuwarunkowanego formami poznania czystego istnienia. Z tego punktu widzenia pojęcie „stereotyp” mogłoby być ujmowane w kontekście nie błędu, urojenia, pozoru, ale paradygmatu, archetypu czy formy. Z takiego ujęcia stereotypu i jego opozycyjności wobec uprzedzenia (stereotyp to zjawisko ze sfery myśli i poznania, uprzedzenie zaś – ze sfery emocji i zachowań) wynikają, i jest to trzeci główny element artykułu, postulaty uznania specyfiki i odrębności sposobu odnoszenia się do obydwu zjawisk. W przypadku stereotypów chodziłoby nie tyle o ich przezwyciężanie, ile o ich komplikowanie, pokazywanie różnorodności ich treści historycznej i teoretycznej, odsłanianie napięć, subtelności i niuansów w nich ukrytych.

Recenzje

Jerzy Tomaszewski - Jan Němeček (vedoucí kolektivu), Jan Kuklík, Helena Nováčková, Ivan Šťoviček (red.), Od rozpadu Česko-Slovenska do uznání československé prozatímní vlády 1939–1940 (16. březen 1939 – 15. červen 1940) (s. 131)

Łukasz Kulesa - Ryszard Zięba, Unia Europejska jako aktor stosunków międzynarodowych (s. 136)

Mieczysław Stolarczyk - Ryszard Zięba, Unia Europejska jako aktor stosunków międzynarodowych (s. 142)

Małgorzata Krystyniak - Rita Furuseth, Creating Security through Immigration Control. An analysis of European immigration discourse and the development towards a common EU asylum and immigration policy (s. 150)

Piotr Łossowski  - Edmundas Gimžauskas, Baltarusiu veiksnys formuojantis Lietuvos valstybei 1915-1923 m. (s. 157)

Stanisław Parzymies - Jerzy Kłoczowski, Sławomir Łukasiewicz (red.), O nowy kształt Europy. XX-wieczne koncepcje federalistyczne w Europie Środkowo-Wschodniej i ich implikacji dla dyskusji o przyszłości Europy (s. 165)

Noty bibliograficzne (s. 187)

Archiwum

Sprawa niemieckich odszkodowań dla Polski w świetle materiałów Ministerstwa Prac Kongresowych, Oprac.: Krzysztof Ruchniewicz (s. 197)

Kronika dyplomatyczna

Kalendarium dyplomatyczne (I) (s. 219)

Kalendarium dyplomatyczne (II) (s. 231)

PISM

Konkurs stały (s. 233)

Autorzy (s. 235)

Publikowali w „Polskim Przeglądzie Dyplomatycznym” 1–18 (s. 237)