• Wersja dla niedowidzących
  • wersja mobilna
  • e-Księgarnia
  • RSS
  • Dołącz do nas na Facebook
  • Dołącz do nas na Twitter
  • Dołącz do nas na Flickr
  • Oglądaj nas na YouTube
  • Dołącz do nas na Instagram
  • PISM English version
  • ПИМД Российская версия
Strona główna > Publikacje > Biuletyn PISM

Biuletyn PISM

font lower
font default
font bigger
podziel się:
facebook
twitter
gogole+
linkedin

 

Redakcja: Sławomir Dębski (dyrektor PISM), Bartosz Wiśniewski (kierownik BBA), Rafał Tarnogórski (redaktor prowadzący), Katarzyna Staniewska (sekretarz redakcji), Karolina Borońska-Hryniewiecka, Anna Maria Dyner, Aleksandra Gawlikowska-Fyk, Sebastian Płóciennik, Patrycja Sasnal, Justyna Szczudlik, Marcin Terlikowski, Tomasz Żornaczuk



 
31 sierpnia 2018
nr 119 (1692)
Polityka naukowa i kulturalna Węgier
Po wyborach parlamentarnych z kwietnia br. rząd Węgier rozpoczął reformę finansowania nauki. Polega ona na ograniczaniu autonomii budżetowej Węgierskiej Akademii Nauk oraz określaniu wybranych obszarów badawczych za priorytetowe. Wiąże się to m.in. z ograniczeniem badań podstawowych, co w dłuższej perspektywie może wpłynąć na jakość nauki i poziom konkurencyjności gospodarki. Równolegle w sferze kultury postępuje ideowa homogenizacja, co może doprowadzić do ograniczenia rozwoju społecznego.

Veronika Jóźwiak
29 sierpnia 2018
nr 118 (1691)
Osłabianie systemu antykorupcyjnego w Rumunii
10 sierpnia odbyły się w Rumunii demonstracje przeciw osłabieniu systemu antykorupcyjnego, ocenianego przez Komisję Europejską jako jeden z najskuteczniejszych w UE. Rządząca koalicja Partii Socjaldemokratycznej (PSD) oraz Sojuszu Liberałów i Demokratów (ALDE) zmieniła w lipcu szefów prokuratur specjalnych. Zdepenalizowała też część przestępstw korupcyjnych. Ma to pozwolić uniknąć kary liderowi PSD Liviu Dragnei. Zmiany te mogą nadwyrężyć pozycję Rumunii przed jej przyszłoroczną prezydencją w Radzie UE.

Jakub Pieńkowski
28 sierpnia 2018
nr 117 (1690)
Założenia i perspektywy polityki Rosji wobec Gruzji
Strategicznym celem Rosji wobec Gruzji jest zablokowanie jej członkostwa w NATO i UE oraz ograniczenie roli w tranzycie nierosyjskiego gazu i ropy do Turcji, a w przyszłości do państw europejskich. Zamierzeniom tym sprzyjają poprawa relacji gruzińsko-rosyjskich, chaos polityki wewnętrznej Gruzji oraz odległa perspektywa jej integracji ze wspólnotą euroatlantycką. Dywersyfikacja źródeł dostaw energii do UE wymaga wsparcia przez nią rozwoju gospodarczego i niezależności energetycznej Gruzji.

Jakub Benedyczak
27 sierpnia 2018
nr 116 (1689)
Uregulowanie statusu Morza Kaspijskiego
Po 22 latach negocjacji Azerbejdżan, Iran, Kazachstan, Rosja i Turkmenistan podpisały konwencję regulującą status prawny Morza Kaspijskiego. Dokument przewiduje, że państwa nadkaspijskie mają prawo układania po dnie podwodnych kabli i rurociągów. Może to odblokować projekty energetyczne, m.in. korzystny dla UE gazociąg transkaspijski. Jednocześnie Rosja blokuje dostęp do akwenu innym państwom, co gwarantuje jej dominującą pozycję w regionie.

Agnieszka Legucka
24 sierpnia 2018
nr 115 (1688)
Główne cele polityki historycznej ChRL
Polityka historyczna ChRL koncentruje się na okresie okupacji japońskiej lat 1931–1945. Władze chińskie przedstawiają te wydarzenia jako kulminacyjny moment „narodowego upokorzenia”, które swój początek miało m.in. w podziale między państwa kolonialne stref wpływów w Chinach w wiekach XIX i XX. Zasługi Komunistycznej Partii Chin w wyzwoleniu z niewoli japońskiej są wyolbrzymiane w celu budowania wśród Chińczyków przekonania, że będzie ona zdolna również odzyskać należne Chinom miejsce na świecie. Władze ChRL wzmacniają też nastroje nacjonalistyczne w społeczeństwie, aby zyskiwać poparcie dla swojej stanowczej polityki zagranicznej.

Marcin Przychodniak
23 sierpnia 2018
nr 114 (1687)
Napięcia na Morzu Azowskim
Po aneksji Krymu i wybudowaniu mostu przez Cieśninę Kerczeńską Rosja uzyskała niemal pełną kontrolę nad Morzem Azowskim. Wykorzystuje ją obecnie do ograniczania swobody żeglugi na akwenie. Stanowi to element gospodarczej presji na Ukrainę. W przyszłości może dojść do prowokowania incydentów zbrojnych z udziałem obecnych tam nielicznych sił ukraińskich, co stanowiłoby zagrożenie dla stabilności w regionie Morza Czarnego.

Daniel Szeligowski
22 sierpnia 2018
nr 113 (1686)
Zarządzanie unią energetyczną – transfer kompetencji do UE
Unia energetyczna, jeden z priorytetów Komisji Europejskiej, wymaga zbudowania wspólnotowego systemu zarządzania w dziedzinie energii i klimatu. Taki system niebawem wejdzie w życie. Wzmocni on nie tylko koordynację krajowych polityk energetycznych, lecz także nadzór nad nimi instytucji unijnych. Ma to pozwolić na realizację celów UE, ale kosztem swobody kształtowania polityki przez państwa członkowskie.

Aleksandra Gawlikowska-Fyk
21 sierpnia 2018
nr 112 (1685)
Perspektywy rosyjsko-bułgarskiej współpracy energetycznej
Bułgaria i Rosja dążą do wznowienia wspólnych projektów energetycznych o strategicznym znaczeniu. Ich ukończenie przyniesie Bułgarii istotne korzyści ekonomiczne, Rosji zaś pozwoli wzmocnić wpływy gospodarcze i polityczne nie tylko w tym kraju, lecz także w południowo-wschodniej Europie. KE oraz członkowie UE mogą ograniczyć ewentualne negatywne skutki tej współpracy, wspierając m.in. rozbudowę połączeń gazowych czy dywersyfikację dostaw paliwa jądrowego.

Bartosz Bieliszczuk
20 sierpnia 2018
nr 111 (1684)
„Dynamiczny Wyszehrad dla Europy” – przewodnictwo Słowacji w V4
Słowacja, która 1 lipca br. objęła roczne przewodnictwo w Grupie Wyszehradzkiej, podkreśla potrzebę jej udziału w reformie UE. W odróżnieniu od węgierskich poprzedników, rząd Petera Pellegriniego chce w tym celu intensywniej współpracować z Francją, Niemcami i instytucjami UE. Ponadto Słowacja będzie realizować własne cele, próbując m.in. przenieść na poziom Grupy kwestie w różnym stopniu dotyczące także pozostałych członków, takie jak reakcja na austriackie reformy socjalne i ułatwianie reemigracji z Wielkiej Brytanii. Przewodnictwo Słowacji będzie sprzyjać realizacji polskich postulatów w polityce regionalnej.

Łukasz Ogrodnik
17 sierpnia 2018
nr 110 (1683)
Znaczenie sektora energetycznego i paliwowego dla Białorusi
Sektor paliwowy i energetyczny są podstawą funkcjonowania białoruskiej gospodarki. Jednocześnie niemal całkowita zależność od Rosji staje się barierą rozwoju Białorusi, a wzrost cen rosyjskich surowców może doprowadzić do poważnego kryzysu jej finansów. Do 2024 r., kiedy zakończą się kontrakt na dostawy gazu z Rosji i preferencje w zakupie ropy, białoruskie władze będą miały ograniczone możliwości rozwijania współpracy energetycznej z państwami Unii Europejskiej. Jeśli jednak do tego czasu nie podpiszą nowych korzystnych umów z Rosją, która nie chce dotować Białorusi w dotychczasowym stopniu, będą coraz bardziej zainteresowane pozyskiwaniem surowców z innych państw.

Anna Maria Dyner
16 sierpnia 2018
nr 109 (1682)
Perspektywy polityka zagranicznej w Turcji w systemie prezydenckim
Po zaprzysiężeniu Recepa Tayyipa Erdoğana 9 lipca br. w Turcji został oficjalnie wprowadzony system prezydencki. W tureckiej polityce zagranicznej można spodziewać się utrzymania brawury działań i dalszego balansowania między zobowiązaniami sojuszniczymi a stosunkami z innymi państwami. Będzie również bardziej scentralizowana i podporządkowana prezydentowi. W efekcie Turcja pozostanie trudnym partnerem dla UE i sojuszników z NATO.

Karol Wasilewski
14 sierpnia 2018
nr 108 (1681)
Negocjacje w sprawie utrzymania tranzytu gazu przez Ukrainę
Wznowione w lipcu br. trójstronne rozmowy KE–Ukraina–Rosja na temat utrzymania tranzytu rosyjskiego gazu przez Ukrainę napotkają poważne wyzwania. Rosjanie chcą powiązać negocjacje z innymi kwestiami spornymi, a Ukraińcy nie ukończyli reformy rynku gazu. Dodatkowo KE pozbawiona jest formalnych narzędzi oddziaływania na pozostałe strony. Zapewniłoby je poparcie państw członkowskich UE dla zmian w dyrektywie gazowej oraz mandatu negocjacyjnego o statusie Nord Stream 2. Będzie to jednak wymagało przezwyciężenia niechęci państw wspierających budowę gazociągu.

Bartosz Bieliszczuk
09 sierpnia 2018
nr 107 (1780)
Polityka spójności po 2020 r. – ostrożna próba reformy
Dalsze funkcjonowanie drugiego co do wielkości programu budżetowego UE – europejskiej polityki spójności (EPS) – jest przedmiotem sporu w negocjacjach przyszłych wieloletnich ram finansowych (WRF) na lata 2021–2027. Główna linia podziału przebiega między zwolennikami utrzymania wysokich transferów na ten cel a inicjatorami przesunięcia części środków na inne obszary unijnego budżetu. Pomimo sprzeciwu części państw będących płatnikami netto, prawdopodobne jest utrzymanie kwoty proponowanej przez Komisję Europejską za cenę umiarkowanej reformy EPS.

Marta Makowska
08 sierpnia 2018
nr 106 (1679)
Znaczenie współpracy z Chinami dla Białorusi
Władze Białorusi przypisują istotne znaczenie stosunkom z Chinami jako możliwości swego rozwoju gospodarczego i wzmocnienia pozycji międzynarodowej. W inicjatywie Pasa i Szlaku upatrują możliwość rozwoju parku technologicznego „Wielki Kamień” pod Mińskiem oraz infrastruktury transportowej, centrów spedycyjnych i logistycznych. Choć relacje z Chinami mogą mieć niekorzystne konsekwencje gospodarcze, dają szansę na wzmocnienie współpracy transgranicznej Białorusi z Polską i Unią Europejską.

Anna Maria Dyner
07 sierpnia 2018
nr 105 (1678)
Nie tylko węgiel – perspektywiczne znaczenie branży OZE w polskim eksporcie
Wartość polskiego eksportu urządzeń do wytwarzania energii ze źródeł odnawialnych jest zbliżona do wartości eksportu maszyn w energetyce węglowej. Jednocześnie trendy światowe wskazują na zmniejszający się potencjał handlu towarami związanymi z energetyką konwencjonalną. Warto uwzględnić te tendencje w kształtowaniu polskiej polityki gospodarczej i energetycznej i wesprzeć gałąź gospodarki o coraz większym znaczeniu na światowych rynkach.

Marek Wąsiński
06 sierpnia 2018
nr 104 (1677)
Nowy rząd w Czechach – perspektywy polityki wewnętrznej i zagranicznej
Po niemal dziewięciomiesięcznych staraniach premiera Andreja Babiša rząd Akcji Niezadowolonych Obywateli (ANO) i Czeskiej Partii Socjaldemokratycznej (ČSSD) uzyskał 12 lipca br. wotum zaufania. Utworzenie mniejszościowego gabinetu okazało się możliwe dzięki bezprecedensowemu poparciu Komunistycznej Partii Czech i Moraw (KSČM). Umowa z ANO pozwala jej wpływać na politykę wewnętrzną rządu. Z kolei w polityce zagranicznej nieskuteczne dotychczas naciski komunistów mogą zyskać na sile wobec ich współpracy z prezydentem Milošem Zemanem.

Łukasz Ogrodnik
03 sierpnia 2018
nr 103 (1676)
Niemiecka chadecja wobec sporu o politykę azylową
Porozumienie między Unią Chrześcijańsko-Demokratyczną (CDU) i bawarską Unią Chrześcijańsko-Społeczną (CSU) wyciszające spór o zasady przyjmowania uchodźców trudno uznać za radykalną zmianę w polityce azylowej. Dowodzi ono raczej tego, że obydwie partie zaczęły dostrzegać ryzyko i koszty związane z kontynuacją konfliktu. To dobra wiadomość dla sąsiadów RFN, którzy – przynajmniej na razie – nie muszą obawiać się o stabilność polityczną w państwie o kluczowym znaczeniu dla UE.

Lidia Gibadło
02 sierpnia 2018
nr 102 (1675)
Wpływ spotkania Trump–Putin na polityczną spójność NATO
Poufny charakter rozmowy Trumpa z Putinem i niepewność dotycząca podjętych decyzji mogą mieć negatywny wpływ na dalszą adaptację NATO do zagrożeń ze strony Rosji. Dla części państw Sojuszu będzie to prawdopodobnie sygnał, że zamiast inwestować w zdolność do odstraszania i obrony należy poszukiwać sposobów na wznowienie współpracy z Rosją. W takiej sytuacji Sojuszowi trudniej będzie utrzymać konsensus w sprawie wsparcia dla Ukrainy i Gruzji.

Wojciech Lorenz
01 sierpnia 2018
nr 101 (1674)
Napięcia w Kaszmirze: konsekwencje wewnętrzne i międzynarodowe
Pogarszająca się sytuacja bezpieczeństwa w indyjskim stanie Dżammu i Kaszmir staje się coraz większym wyzwaniem dla Indii. Doniesienia o naruszeniach praw człowieka są coraz bardziej nagłaśniane. Masowe protesty Kaszmirczyków przeciw indyjskim władzom nie słabną, częstsza wymiana ognia na granicy z Pakistanem niesie ryzyko eskalacji konfliktu indyjsko-pakistańskiego. Mało prawdopodobne, żeby w najbliższym czasie udało się zaprowadzić pokój w regionie. Kaszmir pozostanie zatem źródłem niestabilności wewnętrznej Indii, punktem zapalnym wojny z Pakistanem i coraz większym problemem w indyjskich relacjach z UE.

Patryk Kugiel

 


 
Portal PISM wykorzystuje pliki cookies. Korzystanie z witryny oznacza zgodę na ich zapis lub wykorzystanie.
Więcej informacji znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.
Akceptuję politykę prywatności portalu. zamknij