• Wersja dla niedowidzących
  • wersja mobilna
  • e-Księgarnia
  • RSS
  • Dołącz do nas na Facebook
  • Dołącz do nas na Twitter
  • Dołącz do nas na Flickr
  • Oglądaj nas na YouTube
  • Dołącz do nas na Instagram
  • PISM English version
  • ПИМД Российская версия
Strona główna > Publikacje > Biuletyn PISM

Biuletyn PISM

font lower
font default
font bigger
podziel się:
facebook
twitter
gogole+
linkedin

 

Redakcja: Sławomir Dębski (dyrektor PISM), Bartosz Wiśniewski (kierownik BBA), Rafał Tarnogórski (redaktor prowadzący), Katarzyna Staniewska (sekretarz redakcji), Anna Maria Dyner, Aleksandra Gawlikowska-Fyk, Sebastian Płóciennik, Patrycja Sasnal, Justyna Szczudlik, Jolanta Szymańska, Marcin Terlikowski, Tomasz Żornaczuk



 
08 grudnia 2018
nr 166 (1739)
Model brexitu w świetle porozumienia UE–Wielka Brytania
Podpisane 25 listopada porozumienie o wyjściu Zjednoczonego Królestwa z UE określa nie tylko warunki brexitu, ale także ważne części przyszłej umowy o docelowych relacjach unijno-brytyjskich. Jego treść to sukces UE. Osiągnęła ona swoje cele wyjściowe, w przeciwieństwie do ograniczonego uwzględnienia celów deklarowanych przez stronę brytyjską. W konsekwencji rezultat negocjacji uprawdopodabnia odrzucenie porozumienia przez parlament brytyjski. To zwiększyłoby zaś prawdopodobieństwo brexitu bez porozumienia.

Przemysław Biskup
07 grudnia 2018
nr 165 (1738)
Problem „biliona euro”: Target 2 jako ryzyko dla Niemiec
W niemieckiej dyskusji o strefie euro pojawia się nie tylko kwestia reform, np. wprowadzenia wspólnego budżetu czy finalizacji unii bankowej. Wiele uwagi poświęca się także systemowi płatniczemu Target 2, w którym jednocześnie skumulowały się wysokie, dodatnie saldo Bundesbanku i ujemne salda banków centralnych państw południowoeuropejskich. Ta nierównowaga jest uznawana za ryzyko gospodarcze i polityczne dla Niemiec. Możliwości wyrównania sald są jednak ograniczone: zbyt szybkie działania zmierzające w tym kierunku mogłyby doprowadzić do destabilizacji strefy euro.  


Sebastian Płóciennik
06 grudnia 2018
nr 164 (1737)
NATO wobec kryzysu wokół traktatu INF
USA ostrzegły, że wypowiedzą traktat INF, jeśli Rosja nie powróci do jego przestrzegania do lutego 2019 r. Stanowisko zaostrzyła też reszta członków NATO, którzy po raz pierwszy jednoznacznie uznali, że Rosja łamie traktat. Dalsze zabiegi dyplomatyczne nie dają jednak realnych szans na zmianę rosyjskich kalkulacji i zachowania, zwłaszcza że Sojusz nie uzgodnił szerszej strategii zwiększenia presji na to państwo.

Artur Kacprzyk
05 grudnia 2018
nr 163 (1736)
Rok po uruchomieniu PESCO: perspektywy europejskiej obronności
Unia Europejska przyjęła drugą transzę projektów do realizacji w ramach mechanizmu stałej współpracy strukturalnej w dziedzinie obronności (PESCO). Jego długoterminowy wpływ na europejski potencjał wojskowy będzie zależał od konsekwencji we wdrażaniu tych inicjatyw, a przede wszystkim od uruchomienia nowych, które uzupełnią główne luki w tym potencjale. Szczególne znaczenie będą miały programy rozwoju uzbrojenia i sprzętu wojskowego nowej generacji, współfinansowane z Europejskiego Funduszu Obronnego (EDF). Udział Polski w takich projektach przyniósłby jej korzyści przemysłowe, operacyjne i polityczne.

Marcin Terlikowski
04 grudnia 2018
nr 162 (1735)
Wprowadzenie głosowania większością kwalifikowaną w polityce zagranicznej UE: perspektywa państw członkowskich
Propozycja Komisji Europejskiej dotycząca rezygnacji z zasady jednomyślności w niektórych obszarach relacji zewnętrznych UE nie uzyska poparcia wielu mniejszych państw UE. Przed szczytem w Sybinie rozpocznie się jednak dyskusja na temat innych mechanizmów usprawnienia procesu decyzyjnego w polityce zagranicznej, np. utworzenia Europejskiej Rady Bezpieczeństwa (ERB). W tej debacie Polska, oprócz omówienia koncepcji ERB w ramach Trójkąta Weimarskiego, może zaproponować, by w formatach negocjacyjnych konfliktów międzynarodowych z udziałem państw członkowskich obowiązkowa była obecność przedstawiciela UE.

Elżbieta Kaca
03 grudnia 2018
nr 161 (1734)
Wnioski z raportu Komisji ds. Strategii Obrony Narodowej USA
Niedawno opublikowany raport Komisji ds. Strategii Obrony Narodowej USA (NDSC) to ważny i ponadpartyjny dokument, który może wpłynąć na debatę o budżecie obronnym podczas kolejnej kadencji Kongresu. Oceny NDSC wskazują na główne problemy sił zbrojnych USA oraz niezbędne kierunki ich rozbudowy, modernizacji i finansowania. Jawny charakter dokumentu pozwala lepiej zrozumieć skalę wyzwań i wysiłków stojących przed siłami USA i innych państw NATO. Komisja nie odniosła się bezpośrednio do kwestii wysuniętej stałej obecności na wschodniej flance NATO, choć rekomenduje Pentagonowi i Kongresowi odtworzenie ciężkiej dywizji wojsk lądowych USA w Europie.

Marcin Andrzej Piotrowski
29 listopada 2018
nr 160 (1733)
Plan reform Unii Europejskiej według Emmanuela Macrona: bilans i perspektywy
W ciągu roku od ogłoszenia planu zmian w Unii Europejskiej prezydent Francji osiągnął postęp w realizacji tylko części swoich postulatów. Rozwój inicjatyw w zakresie współpracy przemysłowo-obronnej odzwierciedla, choć nie w pełni, propozycje Macrona. Ze względu na różnice zdań między państwami członkowskimi nie udało się przeprowadzić zmian w polityce migracyjnej i dotyczących strefy euro. Scenariusz „Europy wielu prędkości”, zakładający powstanie awangardy państw zainteresowanych ściślejszą integracją, jest dziś mniej prawdopodobny niż rok temu. 

Melchior Szczepanik
28 listopada 2018
nr 159 (1732)
Współpraca samorządowa Polski i Izraela
Samorządowy wymiar relacji polsko-izraelskich, oparty głównie na formacie miast partnerskich, pozostaje ograniczony m.in. z uwagi na niedużą liczbę aktywnych partnerstw. Ich relacje, często bardzo intensywne, koncentrują się na kwestiach historyczno-kulturalnych. Widoczny jest jednak potencjał rozszerzenia współpracy start-upów czy w dziedzinie zrównoważonego rozwoju. Działania samorządów, odpowiednio wsparte przez władze centralne, mogą wzmocnić międzyludzki wymiar stosunków z Izraelem, co jest szczególnie istotne dla dialogu o sprawach trudnych w relacjach polsko-izraelskich.

Michał Wojnarowicz
26 listopada 2018
nr 158 (1731)
Wymiar cyfrowy Inicjatywy Trójmorza
Rozbudowa infrastruktury cyfrowej to jeden z trzech filarów Inicjatywy Trójmorza (Three Seas Initiative, TSI). Jest on jak dotąd mniej skonkretyzowany niż plany wzmocnienia połączeń energetycznych oraz transportowych. Bez wyeliminowania luk w cyfrowym rozwoju regionu państwa Trójmorza nie sięgną po możliwości powstającego w Unii Europejskiej jednolitego rynku cyfrowego. Położenie większego nacisku na rozbudowę infrastruktury cyfrowej może też skłonić do zaangażowania w jej rozwój tych z państw TSI, które dotąd przyjmowały wobec niej raczej pasywną postawę. 

Bartosz Wiśniewski
23 listopada 2018
nr 157 (1730)
Polarny Jedwabny Szlak: Arktyka w chińskiej polityce zagranicznej i gospodarczej
Arktyka odgrywa coraz ważniejszą rolę w chińskiej polityce zagranicznej i gospodarczej. W styczniu 2018 r. chiński rząd opublikował strategię dotyczącą tego regionu, w której został on uznany za część inicjatywy Pasa i Szlaku. Arktyka ma być wykorzystywana przede wszystkim jako źródło surowców i atrakcyjny szlak transportowy łączący Azję Wschodnią z Europą. Działania Chin mogą w dłuższej perspektywie stanowić wyzwanie dla interesów sojuszników Polski, w tym USA, co powinno być uwzględniane przy ewentualnej współpracy z chińskimi podmiotami. 

Damian Wnukowski
22 listopada 2018
nr 156 (1729)
Zmiana akcentów w międzynarodowej orientacji Mołdawii
Niedemokratyczne praktyki podważyły zaufanie instytucji europejskich do rządzącej Mołdawią Partii Demokratycznej. Kierującemu nią oligarsze Vladimirowi Plahotniucowi zależy na unijnym wsparciu finansowym. Usiłuje je odzyskać przez wpisanie integracji europejskiej do konstytucji. Wobec nieustępliwości Unii Europejskiej poszukuje też zbliżenia z jej konkurentami – Rosją i Turcją. Może to zapowiadać próbę balansowania między nimi a UE. Obniżenie standardów demokratycznych w Mołdawii stanowi wyzwanie dla Polski i innych promotorów Partnerstwa Wschodniego.

Jakub Pieńkowski
21 listopada 2018
nr 155 (1728)
Afryka – perspektywy współpracy dla polskich samorządów
Międzynarodowa aktywność samorządów może być jednym z istotniejszych narzędzi zaangażowania Polski w państwach Afryki Subsaharyjskiej. Poprzez organizację misji gospodarczych oraz działania informacyjne jednostki samorządowe wspierają lokalne przedsiębiorstwa na rynkach afrykańskich. Innym obszarem zaangażowania miast i regionów jest pomoc rozwojowa oraz humanitarna w biedniejszych regionach kontynentu. Z uwagi na szybką urbanizację w państwach afrykańskich współpraca z władzami lokalnymi może też stać się ważnym elementem wymiany doświadczeń i promocji polskich miast.

Jędrzej Czerep, Adriana Skorupska
20 listopada 2018
nr 154 (1727)
Konflikt wokół budżetu Włoch na rok 2019 – implikacje dla polityki europejskiej
Włochy przedłożyły Komisji Europejskiej niezgodny z paktem stabilności i wzrostu projekt budżetu na 2019 r. Komisja może uruchomić wobec nich procedurę nadmiernego deficytu i nałożyć na nie sankcje finansowe. Jednak taki finał jest mało prawdopodobny: Komisja przyjmie raczej  postawę koncyliacyjną, żeby uniknąć wzrostu antyeuropejskich nastrojów we Włoszech. W obliczu trwającego konfliktu opóźni się przyjęcie pakietu reform dla strefy euro.

Marta Makowska
19 listopada 2018
nr 153 (1726)
Polityka Francji wobec zagrożenia terrorystycznego
Walka z terroryzmem to jeden z politycznych priorytetów prezydenta Emmanuela Macrona. Prowadzona jest dwutorowo: w kraju – poprzez nowe instytucje i regulacje, za granicą – poprzez operacje wojskowe oraz zwiększenie pomocy rozwojowej w Afryce i na Bliskim Wschodzie. Coraz bardziej widoczne są skutki operacyjne i polityczne tych działań. Rośnie liczba wykrytych spisków terrorystycznych, a inicjatywy Macrona w tym obszarze cieszą się dużym poparciem społecznym. 

Łukasz Jurczyszyn
15 listopada 2018
nr 152 (1725)
Czeska scena polityczna po wyborach
Październikowe wybory samorządowe i do Senatu zakończyły cykl wyborczy, na który w ciągu 12 miesięcy złożyły się również wybory prezydenckie oraz do Izby Poselskiej. Akcja Niezadowolonych Obywateli (ANO) utrzymała pozycję głównej siły politycznej. Jednak wybory do Senatu, będące testem poparcia dla rządu koalicji ANO–ČSSD, wzmocniły prawicową opozycję parlamentarną. Z kolei nominacja Tomáša Petříčka na stanowisko ministra spraw zagranicznych kończy kompletowanie składu rządu Andreja Babiša. Najważniejszym wyzwaniem stojącym przed nowym ministrem będzie wzmocnienie spójności czeskiej polityki zagranicznej.

Łukasz Ogrodnik
14 listopada 2018
nr 151 (1724)
Podejście Rosji do rozwoju pocisków średniego zasięgu
Rosja przedstawi spodziewane wyjście USA z Traktatu o eliminacji pocisków krótkiego i średniego zasięgu (INF) jako krok wymuszający jej odpowiedź wojskową. Choć to Federacja Rosyjska złamała INF, rozmieszczając nowe pociski manewrujące o zasięgu ponad 500 km, to wypowiedzenie go przez USA daje szansę rozmycia odpowiedzialności Rosji. W przypadku różnicy stanowisk w NATO jej pozycja w kwestiach kontroli zbrojeń względem Europy i pośrednio wobec USA zostanie wzmocniona. Rosja będzie dalej rozbudowywała zdolności swojego naziemnego arsenału rakietowego.

Marcin Andrzej Piotrowski
13 listopada 2018
nr 150 (1723)
Amerykańska scena polityczna i polityka zagraniczna po wyborach do Kongresu
Partia Demokratyczna wygrała wybory do Izby Reprezentantów, jednak Partia Republikańska utrzymała większość w Senacie. Porażka Republikanów osłabi pozycję Donalda Trumpa, który będzie musiał szukać porozumienia z Demokratami m.in. przy uchwalaniu budżetu. Demokraci będą się starali podważać politykę Trumpa, wykorzystując uprawnienia Kongresu do kontroli działań administracji i utrudniając republikańskiej większości w Senacie prowadzenie inicjatyw ustawodawczych.

Andrzej Dąbrowski
08 listopada 2018
nr 149 (1722)
Perspektywa wyborów parlamentarnych w Hiszpanii w kontekście kryzysu w Katalonii
Sprzeciw posłów katalońskich wobec rządowego projektu ustawy budżetowej na 2019 r. może skłonić premiera Hiszpanii do zwołania przedterminowych wyborów do parlamentu hiszpańskiego i katalońskiego. Sprzyja temu widoczne w sondażach rosnące poparcie dla rządzącej Hiszpańskiej Socjalistycznej Partii Robotniczej (PSOE), a w Katalonii – dla przeciwników secesji. Potencjalne wzmocnienie rządu i neutralizacja separatystów wpłynęłyby korzystnie na pozycję Hiszpanii w UE, zwłaszcza w kontekście negocjacji wieloletnich ram finansowych na lata 2021–2027.

Maciej Pawłowski
30 października 2018
nr 148 (1721)
Założenia i główne kierunki polityki zagranicznej Korei Północnej
Mimo deklarowanego otwarcia na dialog Korea Północna nie zamierza rezygnować z odstraszania nuklearnego. Gwarantuje ono przetrwanie reżimu, co jest nadrzędnym interesem jej władz. Używając retoryki o denuklearyzacji, KRLD dąży do zakończenia izolacji, poprawy sytuacji gospodarczej i formalnego uznania za mocarstwo nuklearne. Do realizacji tych celów będzie starała się wykorzystywać sprzeczności między Koreą Płd., USA i ChRL.

Oskar Pietrewicz
26 października 2018
nr 147 (1720)
Instytuty Konfucjusza jako narzędzie promocji interesów ChRL
Instytuty Konfucjusza zakładane na zagranicznych uczelniach mają za cel promowanie dobrego wizerunku Chin na świecie. Stają się integralną częścią tych uczelni, które w ten sposób przyjmują na siebie część odpowiedzialności za treści przekazywane przez chińską instytucję. Instytuty nie mogą prezentować tematów niewygodnych dla ChRL. Większość placówek akademickich akceptuje to ze względu na korzyści płynące z rozszerzonej oferty edukacyjnej. Jednak niektóre ośrodki, np. z USA czy Szwecji, uznały tę działalność za niezgodną z ich misją i zerwały umowy z chińskim partnerem. Ocenę takiej współpracy powinny również rozważyć polskie szkoły wyższe.

Marcin Przychodniak
25 października 2018
nr 146 (1719)
Perspektywy uregulowania sporu o prawa mniejszości węgierskiej na Ukrainie
Spór o prawa mniejszości węgierskiej na Zakarpaciu ma swoje podłoże w zasadniczej różnicy interesów. Ukrainie zależy na tym, by w społeczeństwie umocniła się świadomość przynależności państwowej, podczas gdy Węgry dążą do rozszerzenia praw węgierskiej mniejszości. Dlatego nie ma perspektyw na złagodzenie napięć w krótkim okresie. Co więcej, prawdopodobna jest dalsza eskalacja, ponieważ obie strony wykorzystują spór w swojej polityce wewnętrznej. Różnica w podejściu Węgier i Polski do Ukrainy będzie ciążyć na relacjach polsko-węgierskich.

Veronika Jóźwiak, Daniel Szeligowski
24 października 2018
nr 145 (1718)
Sukcesja po Mahmudzie Abbasie – implikacje wewnętrzne i międzynarodowe
Pozycja prezydenta Mahmuda Abbasa słabnie. Otwiera to perspektywę sukcesji władzy w Autonomii Palestyńskiej. Zmiana przywództwa stworzy szansę na przełamanie stagnacji politycznej na terytoriach palestyńskich. Priorytetem nowych władz będzie konsolidacja wewnętrznego poparcia, co zmniejsza prawdopodobieństwo zmiany palestyńskiego stanowiska w konflikcie z Izraelem. Taki scenariusz może generować napięcia w relacjach z partnerami zewnętrznymi, od których wsparcia zależy stabilność AP.


Michał Wojnarowicz
23 października 2018
nr 144 (1717)
Zmiany w polityce Węgier wobec Bałkanów Zachodnich
Węgry podejmują na Bałkanach Zachodnich działania wskazujące na zmianę w podejściu do regionu. Chociaż przyśpieszenie integracji europejskiej Bałkanów pozostaje długoterminowym celem Węgier, w jego osiągnięciu może przeszkodzić angażowanie się w politykę wewnętrzną państw regionu. Sprzyja to celom Rosji w bezpośrednim sąsiedztwie UE. Nie służy natomiast realizacji interesów Polski, założeń Grupy Wyszehradzkiej i strategii rozszerzenia UE.

Veronika Jóźwiak, Tomasz Żornaczuk
18 października 2018
nr 143 (1716)
Polityka handlowa UE w dobie protekcjonizmu USA
W obliczu eskalacji wojny handlowej USA i Chin Unia Europejska stara się zająć neutralne stanowisko. Jednak konsekwencje konfliktu oraz bezpośrednie ryzyko sporu handlowego ze Stanami Zjednoczonymi zagrażają utrzymaniu tempa wzrostu gospodarczego w UE, silnie zależnego od eksportu. Dotyczy to zwłaszcza strefy euro. Jednocześnie środki protekcjonistyczne stosowane przez USA mobilizują UE do przyspieszenia prac nad zawieraniem własnych umów o wolnym handlu z innymi partnerami.

Marta Makowska, Marek Wąsiński
17 października 2018
nr 142 (1715)
Chiny wobec polityki handlowej USA
Chiny dążą do otwierania rynków zagranicznych przy ograniczonym dostępie do własnego. Głównym wyzwaniem dla tej strategii jest protekcjonistyczna polityka USA – największego partnera gospodarczego ChRL. We wrześniu br. Stany Zjednoczone nałożyły kolejne cła na import z Chin o wartości 200 mld dol. Oprócz wprowadzenia ceł odwetowych, Chiny będą się starały złagodzić skutki sporu, np. ułatwiając działalność firmom zagranicznym. Stawką jest ograniczenie negatywnych konsekwencji dla chińskiej gospodarki i dla autorytetu władz.

Justyna Szczudlik, Damian Wnukowski
16 października 2018
nr 141 (1714)
Protekcjonizm w polityce handlowej USA
Administracja Donalda Trumpa zakończyła renegocjacje umowy handlowej z Meksykiem i Kanadą. Jednocześnie eskaluje wojnę celną z innym ważnym partnerem – Chinami. Strategia zawierania nowych umów pod presją środków protekcjonistycznych ma doprowadzić do maksymalizacji korzyści USA kosztem ich partnerów. Gabinet Trumpa na razie realizuje ten plan z powodzeniem, jednak w długim okresie konflikt celny może utrudniać funkcjonowanie amerykańskich przedsiębiorstw, w tym w sektorze rolnym, i zwiększać deficyt handlowy, a w efekcie przyczynić się do spadku poparcia dla republikanów i prezydenta.

Marek Wąsiński, Damian Wnukowski
15 października 2018
nr 140 (1713)
Unia prawie bankowa. Niemcy wobec europejskiego ubezpieczenia depozytów
Od trzech lat trwają negocjacje na temat utworzenia europejskiego ubezpieczenia depozytów bankowych. Impas wynika głównie ze sceptycznego stanowiska Niemiec, które obawiają się powstania mechanizmu transferów finansowych na koszt niemieckiej gospodarki. Grudniowy szczyt strefy euro jest szansą na kompromis. Jego zawarcie oznaczałoby finalizację unii bankowej – obszaru kluczowego dla przyszłości strefy euro.  

Sebastian Płóciennik
11 października 2018
nr 139 (1712)
Północna Droga Morska: znaczenie gospodarcze i polityczne dla Rosji
Rosnące znaczenie Arktyki dla Rosji wiąże się nie tylko z wydobyciem surowców, ale także celem strategicznym: czerpaniem korzyści z obsługi handlu morskiego Azja–Europa przez Północną Drogę Morską. By to osiągnąć, Rosja rozwija flotę nuklearnych lodołamaczy i infrastrukturę portową w Arktyce oraz pozyskuje chińskie inwestycje w tym regionie. Najkorzystniejsza dla Rosjan wydaje się kooperacja w Arktyce, możliwe jest jednak wykorzystanie rosnącej zależności Europy od żeglugi przez ww. szlak dla osiągnięcia celów politycznych.

Bartosz Bieliszczuk
10 października 2018
nr 138 (1711)
Wzrost migracji do Hiszpanii – implikacje dla polityki krajowej i europejskiej
Pomimo znaczącego ograniczenia nielegalnej migracji do Unii Europejskiej rośnie liczba osób przybywających do Hiszpanii. W krajowej debacie dotyczącej tej kwestii socjalistyczny rząd Pedro Sáncheza mierzy się z przybierającą na sile krytyką zarówno ze strony prawicy, jak i lewicy. Utrzymanie dotychczasowego kursu w polityce migracyjnej będzie wymagało intensyfikacji współpracy z partnerami europejskimi. Władze Hiszpanii wzmocnią naciski w celu zwiększenia unijnego wsparcia finansowego dla państw południa Europy oraz znalezienia ogólnoeuropejskich rozwiązań azylowych.

Maciej Pawłowski, Jolanta Szymańska
09 października 2018
nr 137 (1710)
Perspektywy zbliżenia rosyjsko-japońskiego
Podpisanie traktatu pokojowego między Rosją i Japonią jest wątpliwe w najbliższym czasie, ale negocjacje w tej sprawie stały się platformą zbliżenia politycznego i pogłębienia relacji gospodarczych. Rosyjsko-japońska współpraca energetyczna służy ponadto osłabieniu sankcji państw NATO i UE. W przyszłości może także podważyć jeden z ich najważniejszych instrumentów nacisku, tj. utrudnianie Rosji dostępu do nowych technologii wydobywczych.

Jakub Benedyczak
08 października 2018
nr 136 (1709)
Polityczno-wojskowe znaczenie ćwiczeń NATO Trident Juncture 2018
Ćwiczenia Trident Juncture mają wzmocnić zdolność NATO do prowadzenia operacji kolektywnej obrony i odstraszania Rosji. Sojusz przećwiczy w warunkach poligonowych siły liczące ok. 45 tys. żołnierzy, a podczas ćwiczeń sztabowych również zdolność dowodzenia operacją obronną z udziałem większych związków taktycznych. Ćwiczenia odbędą się głównie w Norwegii, ale Sojusz demonstruje zdolność do reagowania na zagrożenia w całym regionie nordycko-bałtyckim.

Wojciech Lorenz
05 października 2018
nr 135 (1708)
Perspektywy współpracy UE i Indii w dziedzinie infrastruktury
Unia Europejska i Indie mają podobne podejście do idei rozbudowy sieci połączeń (connectivity) między Azją a Europą. Obie strony podkreślają konieczność zachowania najwyższych standardów międzynarodowych przy realizacji inwestycji infrastrukturalnych, zgłaszają zbliżone zastrzeżenia wobec chińskiej inicjatywy Pasa i Szlaku i realizują projekty transportowe w swoim sąsiedztwie. Kompleksowa współpraca przy rozwijaniu połączeń w Eurazji może stać się ważnym elementem partnerstwa strategicznego UE–Indie, promocji standardów regulacyjnych, a także impulsem do bliższej współpracy gospodarczej. Rozbudowa szlaków transportowych z Europy do Indii jest także w interesie Polski.

Patryk Kugiel
03 października 2018
nr 134 (1707)
Zmiany w polityce zagranicznej Łotwy po wyborach parlamentarnych
Zaplanowane na 6 października br. wybory parlamentarne na Łotwie doprowadzą do zmiany rządu. Ze względu na dynamikę sceny politycznej, partia Zgoda – reprezentująca głównie interesy mniejszości rosyjskiej – może mieć szansę wejścia do koalicji rządowej. Nie spowodowałoby to zasadniczej zmiany w łotewskiej polityce zagranicznej, ale mogłoby wprowadzać do niej nowe elementy w relacjach z Rosją, głównie w wymiarze gospodarczym.

Kinga Raś
01 października 2018
nr 133 (1706)
Zmiany w polityce imigracyjnej Niemiec
Zapotrzebowanie na siłę roboczą skłania władze RFN do reformy polityki imigracyjnej. Zmiany te muszą jednak uwzględnić obawy społeczne związane z napływem obcokrajowców. Rząd przewiduje otwarcie rynku pracy dla wybranych obywateli państw spoza obszaru UE, połączone jednak z istotnymi obostrzeniami. Prace nad nowymi przepisami i proces ich wdrażania mogą być cennym źróem doświadczeń dla Polski, która również staje przed dylematem, jak szeroko otworzyć się na imigrację zarobkową.

Lidia Gibadło
27 września 2018
nr 132 (1705)
Stosunki turecko-europejskie w kontekście problemów gospodarczych Turcji
Poprawa relacji z Unią Europejską jest jednym z elementów strategii tureckich władz w walce z problemami gospodarczymi. Ma służyć zwiększeniu zaufania inwestorów i złagodzeniu skutków sporów ze Stanami Zjednoczonymi. W interesie UE leży takie ożywienie relacji z Turcją, które nie stanowiłoby wyłącznie instrumentu w rękach tureckich władz. Należy skoncentrować współpracę na wspólnych interesach i zasygnalizować możliwość wznowienia negocjacji akcesyjnych dopiero wówczas, gdy Turcja podejmie realne działania na rzecz wypełnienia kryteriów kopenhaskich.

Karol Wasilewski
26 września 2018
nr 131 (1704)
Sankcje budżetowe jako mechanizm ochrony praworządności w UE
W projekcie wieloletnich ram finansowych na lata 2021–2027 Komisja Europejska (KE) zawarła mechanizm warunkowości politycznej, przewidujący możliwość zamrożenia funduszy europejskich dla państw naruszających praworządność. Wprowadzenie go w życie oznaczałoby rozszerzenie kompetencji KE w zakresie kontroli stanu praworządności w państwach członkowskich na podstawie nieostrych kryteriów. Choć KE deklaruje, że mechanizm jest wymierzony w instytucje państwowe naruszające zasadę rządów prawa, w największym stopniu może uderzyć w beneficjentów funduszy.

Marta Makowska, Melchior Szczepanik
25 września 2018
nr 130 (1703)
Aspiracje Bułgarii do członkostwa w strefie euro
Bułgaria chce przyjąć euro. W tym celu 22 sierpnia br. rząd zatwierdził plan przygotowań do przystąpienia do ERM II i unii bankowej, co ma nastąpić do lipca 2019 r. Państwa i instytucje strefy euro ostrożnie oceniają jednak bułgarską zdolność do przyjęcia wspólnej waluty. W lipcu zaakceptowano jej wniosek o przystąpienie do ERM II, ale pod precedensowym warunkiem równoczesnego wejścia do unii bankowej. Nie należy spodziewać się szybkiego przyjęcia Bułgarii do strefy euro, ale uczestnictwo w obu mechanizmach wzmocni jej pozycję w dyskusji o reformie Unii Europejskiej po spodziewanym brexicie.

Jakub Pieńkowski
20 września 2018
nr 129 (1702)
Ćwiczenia Wschód-2018 – największe manewry w historii Federacji Rosyjskiej
Na wschodzie Rosji zakończyły się najważniejsze tegoroczne ćwiczenia sił zbrojnych – Wschód-2018. Manewry pokazały gotowość rosyjskiej armii do prowadzenia operacji militarnej na pełną skalę. Jednocześnie potwierdziły, że Rosja postrzega USA jako największe wyzwanie również na wschodnim kierunku strategicznym. Świadczą o tym nie tylko działania podjęte w pobliżu amerykańskich granic, ale też zaproszenie do udziału w ćwiczeniach Chińskiej Armii Ludowo-Wyzwoleńczej.

Anna Maria Dyner
19 września 2018
nr 128 (1701)
Państwa Europy Środkowej wobec negocjacji wieloletnich ram finansowych UE
Wspólnym celem środkowoeuropejskich państw członkowskich podczas negocjacji budżetu Unii Europejskiej na lata 2021–2027 jest utrzymanie wysokiego poziomu finansowania polityki spójności i wspólnej polityki rolnej. Kluczowe dla skutecznej obrony postulatów państw regionu będzie porozumienie z Francją i Niemcami, najbardziej przychylnymi wobec zwiększania unijnego budżetu spośród płatników netto.

Melchior Szczepanik
17 września 2018
nr 127 (1700)
Austriacka strategia niskoemisyjnej transformacji „#mission2030”
Rząd austriacki wdraża strategię energetyczno-klimatyczną, której celem jest pobudzenie gospodarki i osiągnięcie niezależności energetycznej poprzez wykorzystywanie czystych technologii. Strategia sygnalizuje potencjalne punkty sporne z Polską, m.in. w energetyce jądrowej i węglowej. Jednocześnie wskazuje pola możliwej współpracy w dziedzinie niskoemisyjnego transportu.

Łukasz Ogrodnik, Marek Wąsiński
14 września 2018
nr 126 (1699)
Konsekwencje ogłoszenia brytyjskiej białej księgi w sprawie brexitu dla negocjacji z UE
Brak postępu w negocjacjach odnotowany podczas czerwcowego szczytu Rady Europejskiej (RE) uwidocznił wyczerpywanie się strategii negocjacyjnych Zjednoczonego Królestwa (UK) i Unii. Biała księga w sprawie przyszłych relacji z UE świadczy o gotowości premier Theresy May do rewizji brytyjskiej strategii. Pozytywna odpowiedź Unii na księgę znacząco ułatwiłaby kontynuowanie dialogu na temat warunków wyjścia. Odpowiedź negatywna istotnie zwiększyłaby prawdopodobieństwo scenariuszy skrajnych: znacznych ustępstw albo brexitu bez porozumienia.

Przemysław Biskup
12 września 2018
nr 125 (1698)
Perspektywy odstraszania i obrony NATO na wschodniej flance
Wdrożenie postanowień szczytu w Brukseli zwiększy zdolność NATO do odstraszania i obrony na wschodniej flance, zwłaszcza poprzez wzmocnienie mechanizmów mobilizowania i szybkiego przerzutu większych sił. Wyzwaniem dla Sojuszu pozostają jednak różnice w percepcji zagrożeń, w tym ze strony Rosji. Dla dalszej adaptacji kluczowe będzie utrzymanie wiodącej roli USA, która może zostać osłabiona w wyniku narastających napięć transatlantyckich i rozdźwięków w amerykańskiej administracji.

Artur Kacprzyk
10 września 2018
nr 124 (1697)
Niemcy wobec kryzysu gospodarczego w Turcji
Z perspektywy Niemiec problemy gospodarcze Turcji oznaczają przede wszystkim ryzyka w sferze bezpieczeństwa i kontroli migracji oraz niepewność co do stabilności koniunktury międzynarodowej. RFN będzie starała się z jednej strony zapobiec eskalacji kryzysu, z drugiej zaś wykorzystać sytuację do poprawy relacji z Turcją i skłonienia jej władz do reform.

Sebastian Płóciennik
06 września 2018
nr 123 (1696)
Projekt rosyjskiego drona nuklearnego Posejdon
W ostatnim półroczu pojawiły się nowe informacje o postępie prac Rosji nad nowym rodzajem broni – nuklearnym dronem Posejdon, który ma wejść do służby w następnej dekadzie. Jego rola i możliwości są przedmiotem sporów między ekspertami NATO, ale ich analizy pomijają często istotne doświadczenia z okresu zimnej wojny. W latach 2018–2021 broń ta może stać się elementem negocjacji rosyjsko-amerykańskich o pozostaniu w mocy układu Nowy START oraz o kształcie systemu obrony przeciwrakietowej NATO.

Marcin Andrzej Piotrowski
05 września 2018
nr 122 (1695)
Scentralizowane systemy informacyjne w zarządzaniu procesami migracyjnymi w UE
Kryzys migracyjny odsłonił niedociągnięcia w wykorzystaniu elektronicznych baz danych dla potrzeb kontroli granic i ochrony bezpieczeństwa wewnętrznego w UE. W odpowiedzi na te problemy Komisja Europejska (KE) zainicjowała modernizację istniejących systemów informacyjnych oraz tworzenie nowych, dbając przy tym o ich interoperacyjność. Coraz szersze wykorzystanie systemów informacyjnych pozwoli lepiej zarządzać procesami migracyjnymi w UE, przyczyniając się do zwiększenia bezpieczeństwa wewnętrznego. Rodzi jednak wyzwania związane z ochroną gromadzonych i przetwarzanych danych.

Jolanta Szymańska
04 września 2018
nr 121 (1694)
Zakończenie konfliktu w Syrii jako wyzwanie dla Unii Europejskiej
Wojna w Syrii wkroczyła w końcowy etap, w którym działania wojskowe zdominuje dyplomacja. Najbardziej prawdopodobny scenariusz zakończenia tego konfliktu – zwycięstwo władz w Damaszku – niesie dla UE szereg politycznych zagrożeń. Są nimi: legitymizacja niedemokratycznych władz, zaangażowanie w upolitycznione i nieprzyczyniające się do podniesienia poziomu życia projekty rekonstrukcyjne oraz polityczny zysk Rosji bez adekwatnych kosztów odpowiedzialności za los powracających do Syrii uchodźców.

Patrycja Sasnal
03 września 2018
nr 120 (1693)
Perspektywy wyjścia Erytrei z izolacji międzynarodowej
Erytrea pozostaje najbardziej izolowanym państwem Afryki, oskarżanym m.in. o wspieranie terroryzmu i destabilizowanie regionu. Porozumienie z Etiopią z 8 lipca br. oraz otwartość sąsiadów na dialog sprawiają, że w niedługim czasie może dojść do poprawy stosunków Erytrei ze światem zewnętrznym. Reżim erytrejski, mierzący się z coraz większymi oczekiwaniami ekonomicznymi obywateli, może nie przetrwać tego zwrotu.

Jędrzej Czerep
31 sierpnia 2018
nr 119 (1692)
Polityka naukowa i kulturalna Węgier
Po wyborach parlamentarnych z kwietnia br. rząd Węgier rozpoczął reformę finansowania nauki. Polega ona na ograniczaniu autonomii budżetowej Węgierskiej Akademii Nauk oraz określaniu wybranych obszarów badawczych za priorytetowe. Wiąże się to m.in. z ograniczeniem badań podstawowych, co w dłuższej perspektywie może wpłynąć na jakość nauki i poziom konkurencyjności gospodarki. Równolegle w sferze kultury postępuje ideowa homogenizacja, co może doprowadzić do ograniczenia rozwoju społecznego.

Veronika Jóźwiak
29 sierpnia 2018
nr 118 (1691)
Osłabianie systemu antykorupcyjnego w Rumunii
10 sierpnia odbyły się w Rumunii demonstracje przeciw osłabieniu systemu antykorupcyjnego, ocenianego przez Komisję Europejską jako jeden z najskuteczniejszych w UE. Rządząca koalicja Partii Socjaldemokratycznej (PSD) oraz Sojuszu Liberałów i Demokratów (ALDE) zmieniła w lipcu szefów prokuratur specjalnych. Zdepenalizowała też część przestępstw korupcyjnych. Ma to pozwolić uniknąć kary liderowi PSD Liviu Dragnei. Zmiany te mogą nadwyrężyć pozycję Rumunii przed jej przyszłoroczną prezydencją w Radzie UE.

Jakub Pieńkowski
28 sierpnia 2018
nr 117 (1690)
Założenia i perspektywy polityki Rosji wobec Gruzji
Strategicznym celem Rosji wobec Gruzji jest zablokowanie jej członkostwa w NATO i UE oraz ograniczenie roli w tranzycie nierosyjskiego gazu i ropy do Turcji, a w przyszłości do państw europejskich. Zamierzeniom tym sprzyjają poprawa relacji gruzińsko-rosyjskich, chaos polityki wewnętrznej Gruzji oraz odległa perspektywa jej integracji ze wspólnotą euroatlantycką. Dywersyfikacja źródeł dostaw energii do UE wymaga wsparcia przez nią rozwoju gospodarczego i niezależności energetycznej Gruzji.

Jakub Benedyczak
27 sierpnia 2018
nr 116 (1689)
Uregulowanie statusu Morza Kaspijskiego
Po 22 latach negocjacji Azerbejdżan, Iran, Kazachstan, Rosja i Turkmenistan podpisały konwencję regulującą status prawny Morza Kaspijskiego. Dokument przewiduje, że państwa nadkaspijskie mają prawo układania po dnie podwodnych kabli i rurociągów. Może to odblokować projekty energetyczne, m.in. korzystny dla UE gazociąg transkaspijski. Jednocześnie Rosja blokuje dostęp do akwenu innym państwom, co gwarantuje jej dominującą pozycję w regionie.

Agnieszka Legucka
24 sierpnia 2018
nr 115 (1688)
Główne cele polityki historycznej ChRL
Polityka historyczna ChRL koncentruje się na okresie okupacji japońskiej lat 1931–1945. Władze chińskie przedstawiają te wydarzenia jako kulminacyjny moment „narodowego upokorzenia”, które swój początek miało m.in. w podziale między państwa kolonialne stref wpływów w Chinach w wiekach XIX i XX. Zasługi Komunistycznej Partii Chin w wyzwoleniu z niewoli japońskiej są wyolbrzymiane w celu budowania wśród Chińczyków przekonania, że będzie ona zdolna również odzyskać należne Chinom miejsce na świecie. Władze ChRL wzmacniają też nastroje nacjonalistyczne w społeczeństwie, aby zyskiwać poparcie dla swojej stanowczej polityki zagranicznej.

Marcin Przychodniak
23 sierpnia 2018
nr 114 (1687)
Napięcia na Morzu Azowskim
Po aneksji Krymu i wybudowaniu mostu przez Cieśninę Kerczeńską Rosja uzyskała niemal pełną kontrolę nad Morzem Azowskim. Wykorzystuje ją obecnie do ograniczania swobody żeglugi na akwenie. Stanowi to element gospodarczej presji na Ukrainę. W przyszłości może dojść do prowokowania incydentów zbrojnych z udziałem obecnych tam nielicznych sił ukraińskich, co stanowiłoby zagrożenie dla stabilności w regionie Morza Czarnego.

Daniel Szeligowski
22 sierpnia 2018
nr 113 (1686)
Zarządzanie unią energetyczną – transfer kompetencji do UE
Unia energetyczna, jeden z priorytetów Komisji Europejskiej, wymaga zbudowania wspólnotowego systemu zarządzania w dziedzinie energii i klimatu. Taki system niebawem wejdzie w życie. Wzmocni on nie tylko koordynację krajowych polityk energetycznych, lecz także nadzór nad nimi instytucji unijnych. Ma to pozwolić na realizację celów UE, ale kosztem swobody kształtowania polityki przez państwa członkowskie.

Aleksandra Gawlikowska-Fyk
21 sierpnia 2018
nr 112 (1685)
Perspektywy rosyjsko-bułgarskiej współpracy energetycznej
Bułgaria i Rosja dążą do wznowienia wspólnych projektów energetycznych o strategicznym znaczeniu. Ich ukończenie przyniesie Bułgarii istotne korzyści ekonomiczne, Rosji zaś pozwoli wzmocnić wpływy gospodarcze i polityczne nie tylko w tym kraju, lecz także w południowo-wschodniej Europie. KE oraz członkowie UE mogą ograniczyć ewentualne negatywne skutki tej współpracy, wspierając m.in. rozbudowę połączeń gazowych czy dywersyfikację dostaw paliwa jądrowego.

Bartosz Bieliszczuk
20 sierpnia 2018
nr 111 (1684)
„Dynamiczny Wyszehrad dla Europy” – przewodnictwo Słowacji w V4
Słowacja, która 1 lipca br. objęła roczne przewodnictwo w Grupie Wyszehradzkiej, podkreśla potrzebę jej udziału w reformie UE. W odróżnieniu od węgierskich poprzedników, rząd Petera Pellegriniego chce w tym celu intensywniej współpracować z Francją, Niemcami i instytucjami UE. Ponadto Słowacja będzie realizować własne cele, próbując m.in. przenieść na poziom Grupy kwestie w różnym stopniu dotyczące także pozostałych członków, takie jak reakcja na austriackie reformy socjalne i ułatwianie reemigracji z Wielkiej Brytanii. Przewodnictwo Słowacji będzie sprzyjać realizacji polskich postulatów w polityce regionalnej.

Łukasz Ogrodnik
17 sierpnia 2018
nr 110 (1683)
Znaczenie sektora energetycznego i paliwowego dla Białorusi
Sektor paliwowy i energetyczny są podstawą funkcjonowania białoruskiej gospodarki. Jednocześnie niemal całkowita zależność od Rosji staje się barierą rozwoju Białorusi, a wzrost cen rosyjskich surowców może doprowadzić do poważnego kryzysu jej finansów. Do 2024 r., kiedy zakończą się kontrakt na dostawy gazu z Rosji i preferencje w zakupie ropy, białoruskie władze będą miały ograniczone możliwości rozwijania współpracy energetycznej z państwami Unii Europejskiej. Jeśli jednak do tego czasu nie podpiszą nowych korzystnych umów z Rosją, która nie chce dotować Białorusi w dotychczasowym stopniu, będą coraz bardziej zainteresowane pozyskiwaniem surowców z innych państw.

Anna Maria Dyner
16 sierpnia 2018
nr 109 (1682)
Perspektywy polityka zagranicznej w Turcji w systemie prezydenckim
Po zaprzysiężeniu Recepa Tayyipa Erdoğana 9 lipca br. w Turcji został oficjalnie wprowadzony system prezydencki. W tureckiej polityce zagranicznej można spodziewać się utrzymania brawury działań i dalszego balansowania między zobowiązaniami sojuszniczymi a stosunkami z innymi państwami. Będzie również bardziej scentralizowana i podporządkowana prezydentowi. W efekcie Turcja pozostanie trudnym partnerem dla UE i sojuszników z NATO.

Karol Wasilewski
14 sierpnia 2018
nr 108 (1681)
Negocjacje w sprawie utrzymania tranzytu gazu przez Ukrainę
Wznowione w lipcu br. trójstronne rozmowy KE–Ukraina–Rosja na temat utrzymania tranzytu rosyjskiego gazu przez Ukrainę napotkają poważne wyzwania. Rosjanie chcą powiązać negocjacje z innymi kwestiami spornymi, a Ukraińcy nie ukończyli reformy rynku gazu. Dodatkowo KE pozbawiona jest formalnych narzędzi oddziaływania na pozostałe strony. Zapewniłoby je poparcie państw członkowskich UE dla zmian w dyrektywie gazowej oraz mandatu negocjacyjnego o statusie Nord Stream 2. Będzie to jednak wymagało przezwyciężenia niechęci państw wspierających budowę gazociągu.

Bartosz Bieliszczuk
09 sierpnia 2018
nr 107 (1780)
Polityka spójności po 2020 r. – ostrożna próba reformy
Dalsze funkcjonowanie drugiego co do wielkości programu budżetowego UE – europejskiej polityki spójności (EPS) – jest przedmiotem sporu w negocjacjach przyszłych wieloletnich ram finansowych (WRF) na lata 2021–2027. Główna linia podziału przebiega między zwolennikami utrzymania wysokich transferów na ten cel a inicjatorami przesunięcia części środków na inne obszary unijnego budżetu. Pomimo sprzeciwu części państw będących płatnikami netto, prawdopodobne jest utrzymanie kwoty proponowanej przez Komisję Europejską za cenę umiarkowanej reformy EPS.

Marta Makowska
08 sierpnia 2018
nr 106 (1679)
Znaczenie współpracy z Chinami dla Białorusi
Władze Białorusi przypisują istotne znaczenie stosunkom z Chinami jako możliwości swego rozwoju gospodarczego i wzmocnienia pozycji międzynarodowej. W inicjatywie Pasa i Szlaku upatrują możliwość rozwoju parku technologicznego „Wielki Kamień” pod Mińskiem oraz infrastruktury transportowej, centrów spedycyjnych i logistycznych. Choć relacje z Chinami mogą mieć niekorzystne konsekwencje gospodarcze, dają szansę na wzmocnienie współpracy transgranicznej Białorusi z Polską i Unią Europejską.

Anna Maria Dyner
07 sierpnia 2018
nr 105 (1678)
Nie tylko węgiel – perspektywiczne znaczenie branży OZE w polskim eksporcie
Wartość polskiego eksportu urządzeń do wytwarzania energii ze źródeł odnawialnych jest zbliżona do wartości eksportu maszyn w energetyce węglowej. Jednocześnie trendy światowe wskazują na zmniejszający się potencjał handlu towarami związanymi z energetyką konwencjonalną. Warto uwzględnić te tendencje w kształtowaniu polskiej polityki gospodarczej i energetycznej i wesprzeć gałąź gospodarki o coraz większym znaczeniu na światowych rynkach.

Marek Wąsiński
06 sierpnia 2018
nr 104 (1677)
Nowy rząd w Czechach – perspektywy polityki wewnętrznej i zagranicznej
Po niemal dziewięciomiesięcznych staraniach premiera Andreja Babiša rząd Akcji Niezadowolonych Obywateli (ANO) i Czeskiej Partii Socjaldemokratycznej (ČSSD) uzyskał 12 lipca br. wotum zaufania. Utworzenie mniejszościowego gabinetu okazało się możliwe dzięki bezprecedensowemu poparciu Komunistycznej Partii Czech i Moraw (KSČM). Umowa z ANO pozwala jej wpływać na politykę wewnętrzną rządu. Z kolei w polityce zagranicznej nieskuteczne dotychczas naciski komunistów mogą zyskać na sile wobec ich współpracy z prezydentem Milošem Zemanem.

Łukasz Ogrodnik
03 sierpnia 2018
nr 103 (1676)
Niemiecka chadecja wobec sporu o politykę azylową
Porozumienie między Unią Chrześcijańsko-Demokratyczną (CDU) i bawarską Unią Chrześcijańsko-Społeczną (CSU) wyciszające spór o zasady przyjmowania uchodźców trudno uznać za radykalną zmianę w polityce azylowej. Dowodzi ono raczej tego, że obydwie partie zaczęły dostrzegać ryzyko i koszty związane z kontynuacją konfliktu. To dobra wiadomość dla sąsiadów RFN, którzy – przynajmniej na razie – nie muszą obawiać się o stabilność polityczną w państwie o kluczowym znaczeniu dla UE.

Lidia Gibadło
02 sierpnia 2018
nr 102 (1675)
Wpływ spotkania Trump–Putin na polityczną spójność NATO
Poufny charakter rozmowy Trumpa z Putinem i niepewność dotycząca podjętych decyzji mogą mieć negatywny wpływ na dalszą adaptację NATO do zagrożeń ze strony Rosji. Dla części państw Sojuszu będzie to prawdopodobnie sygnał, że zamiast inwestować w zdolność do odstraszania i obrony należy poszukiwać sposobów na wznowienie współpracy z Rosją. W takiej sytuacji Sojuszowi trudniej będzie utrzymać konsensus w sprawie wsparcia dla Ukrainy i Gruzji.

Wojciech Lorenz
01 sierpnia 2018
nr 101 (1674)
Napięcia w Kaszmirze: konsekwencje wewnętrzne i międzynarodowe
Pogarszająca się sytuacja bezpieczeństwa w indyjskim stanie Dżammu i Kaszmir staje się coraz większym wyzwaniem dla Indii. Doniesienia o naruszeniach praw człowieka są coraz bardziej nagłaśniane. Masowe protesty Kaszmirczyków przeciw indyjskim władzom nie słabną, częstsza wymiana ognia na granicy z Pakistanem niesie ryzyko eskalacji konfliktu indyjsko-pakistańskiego. Mało prawdopodobne, żeby w najbliższym czasie udało się zaprowadzić pokój w regionie. Kaszmir pozostanie zatem źródłem niestabilności wewnętrznej Indii, punktem zapalnym wojny z Pakistanem i coraz większym problemem w indyjskich relacjach z UE.

Patryk Kugiel
31 lipca 2018
nr 100 (1673)
Instrumenty w polityce europejskiej czwartego rządu Viktora Orbána
Działania premiera Węgier Viktora Orbána po wygranych w kwietniu br. wyborach parlamentarnych świadczą o dobieraniu nowych środków do realizacji niezmiennej strategii polityki europejskiej. Polega ona na próbie wywierania nieproporcjonalnie dużego wpływu w stosunku do potencjału Węgier. Z jednej strony, przez wyróżnianie się konfrontacyjnymi działaniami, z drugiej – przez dostosowywanie do bieżących uwarunkowań politycznych. Orbánowi sprzyjają: spór o politykę migracyjną UE, napięcia w Europejskiej Partii Ludowej (EPL) przed wyborami do Parlamentu Europejskiego w 2019 r. oraz poparcie prezydenta USA.

Veronika Jóźwiak
30 lipca 2018
nr 99 (1672)
Perspektywy współpracy NATO–Ukraina
Na szczycie w Brukseli NATO wyraziło gotowość do rozwoju współpracy z Ukrainą. Będzie ona jednak zależeć od stanu reform wewnętrznych w tym państwie. Obecnie jest on niewystarczający, aby Ukraina mogła liczyć na pogłębienie relacji z Sojuszem. Ukraińskie władze powinny kontynuować zmiany w sektorze bezpieczeństwa i obrony oraz zwiększyć interoperacyjność ukraińskich sił zbrojnych z siłami NATO.

Daniel Szeligowski
27 lipca 2018
nr 98 (1671)
Bułgarska polityka tożsamościowa na Bałkanach
Bułgaria podkreśla swoje szczególne kompetencje do kształtowania relacji Unii Europejskiej z Bałkanami Zachodnimi. Sprawując pierwszą prezydencję w Radzie UE, dążyła do umocnienia wpływu na politykę europejską wobec regionu. Starała się przy tym przekonać państwa bałkańskie, że ich integracja z UE nie będzie możliwa bez bułgarskiego wsparcia. Ułatwia to władzom Bułgarii podnoszenie wobec bałkańskich partnerów kwestii statusu bułgarskiej mniejszości, co może niekorzystnie wpłynąć na stabilność Bałkanów Zachodnich i ich integrację z UE.

Jakub Pieńkowski
26 lipca 2018
nr 97 (1670)
Zmiana składu Rady Bezpieczeństwa ONZ w 2019 r. i jej znaczenie dla Polski
Spośród pięciu niestałych członków, którzy w 2019 r. dołączą do Rady Bezpieczeństwa, szczególnej aktywności można spodziewać się ze strony Niemiec i RPA. Niemcy chciałyby być postrzegane jako reprezentant interesów UE, zaś RPA będzie dążyła do uzyskania większego wpływu państw i organizacji międzynarodowych z Afryki na działania ONZ na tym kontynencie. Jednoczesna obecność Niemiec i Francji w Radzie stworzy Polsce okazję do ożywienia trójstronnej współpracy.

Szymon Zaręba
25 lipca 2018
nr 96 (1669)
Stosunki japońsko-amerykańskie w czasie próby
Japonia dąży do zmiany swojej strategii bezpieczeństwa, ograniczającej możliwość stosowania instrumentów wojskowych. Zapowiedź premiera Abe dotycząca próby zmiany konstytucji i polityki obronnej wynika także z rosnącej niepewności co do przyszłości sojuszu z USA ze względu na postawę administracji Trumpa wobec amerykańskich sojuszników w regionie i w Europie. Obawy rządu Abe budzi również protekcjonizm USA w handlu zagranicznym mogący zahamować wzrost gospodarczy Japonii. Szuka ona zatem bliższej współpracy z UE i państwami Pacyfiku.

Andrzej Dąbrowski
24 lipca 2018
nr 95 (1668)
Perspektywy zmian politycznych w Meksyku
Zwycięstwo Ándresa Manuela Lópeza Obradora w wyborach prezydenckich (1 lipca) sygnalizuje zwrot polityczny w Meksyku. Władzę przejmą politycy spoza układu partyjnego dominującego od trzech dekad. Nowy rząd będzie musiał sprostać wyzwaniom: wzrastającej korupcji i przestępczości, niskiemu tempu wzrostu gospodarczego, nierównościom społecznym oraz napięciom w stosunkach z USA. Będzie z jednej strony dążył do współpracy z administracją Donalda Trumpa, a  z drugiej starał się zmniejszać zależność gospodarczą od USA. UE, w tym Polska, powinna wykorzystać niedawno wzmocnione partnerstwo z Meksykiem do współpracy z nowym rządem.

Bartłomiej Znojek
23 lipca 2018
nr 94 (1667)
„Europa, która chroni” – prezydencja Austrii w Radzie UE
Priorytetem Austrii podczas rozpoczętej 1 lipca prezydencji w Radzie UE jest bezpieczeństwo. Kwestii tej podporządkowane są główne punkty programu prezydencji: migracja, cyfryzacja oraz integracja Bałkanów Zachodnich z UE. Chociaż w sferze polityki migracyjnej podejście austriackie jest zbliżone do polskiego, pozostają różnice dotyczące wieloletnich ram finansowych UE na lata 2021–2027, polityki energetycznej i egzekwowania przez Komisję Europejską zasady praworządności.

Łukasz Ogrodnik
18 lipca 2018
nr 93 (1666)
Wyzwania dla unijno-tureckiego porozumienia w sprawie migracji
Oświadczenie podpisane przez Unię Europejską i Turcję w marcu 2016 r. stało się jednym z filarów unijnej strategii migracyjnej, pozwalając radykalnie ograniczyć napływ nielegalnych migrantów do UE. W ostatnich miesiącach, m.in. ze względu na napięcia między Turcją a Grecją, realizacja umowy napotyka jednak problemy, co przekłada się na wzrost poziomu migracji na tym szlaku. Mimo tych trudności, w obliczu braku porozumienia państw członkowskich w sprawie wewnątrzunijnych reform polityki migracyjnej, UE nadal opierać będzie swoją strategię migracyjną przede wszystkim na współpracy z państwami sąsiedztwa.

Jolanta Szymańska, Karol Wasilewski
16 lipca 2018
nr 92 (1665)
Rywalizacja i współpraca: dualizm w polityce Turcji wobec Iranu
Tureccy politycy są zainteresowani utrzymaniem współpracy z Iranem, jednak ze względu na poważne różnice interesów wciąż postrzegają go jako rywala. Dlatego Turcja, chociaż skrytykowała decyzję Donalda Trumpa o wystąpieniu z porozumienia nuklearnego z Iranem, może być skłonna do pomagania USA w ograniczaniu jego wpływów w regionie. Realizacja takiego scenariusza wymaga jednak przezwyciężenia licznych nieporozumień między Turcją a USA.

Karol Wasilewski
13 lipca 2018
nr 91 (1664)
Perspektywy formatu Europa Środkowa – Chiny po szczycie w Sofii
Okoliczności szczytu 16+1 w Sofii wskazują, że format współpracy Europa Środkowa–Chiny jest instrumentem służącym realizacji celów politycznych ChRL. Z jego pomocą Chiny chcą pozyskać europejskich sojuszników wobec chińsko-amerykańskiego sporu handlowego i swej polityki inwestycyjnej oraz zaangażowania w 16+1, traktowanych przez UE ze sceptycyzmem. Chcą utrzymywać dobre relacje z szesnastką ze względu na napięcia w stosunkach z zachodnią częścią UE i obawy przed poprawą stosunków USA–Rosja.

Justyna Szczudlik
11 lipca 2018
nr 90 (1663)
Perspektywy zmian w Parlamencie Europejskim po wyborach w 2019 r.
Przemiany na scenach politycznych kilku największych państw członkowskich (Francja, Hiszpania, Włochy) oznaczają, że w nowym Parlamencie Europejskim (PE) obecna dominacja dwóch europejskich partii politycznych – chrześcijańsko-demokratycznej i socjaldemokratycznej – może ulec osłabieniu. Nie dojdzie jednak do zdominowania parlamentu przez siły eurosceptyczne.

Melchior Szczepanik
09 lipca 2018
nr 89 (1662)
Zniesienie Europejskiego Instrumentu Sąsiedztwa: ryzyka w świetle propozycji Komisji
Komisja Europejska chce w nowym wieloletnim budżecie zlikwidować odrębność Europejskiego Instrumentu Sąsiedztwa, najważniejszego źródła finansowania pomocy dla państw Partnerstwa Wschodniego i Afryki Północnej. Ryzyko niekorzystnych zmian instytucjonalnych oraz nieprzewidywalność wydatkowania części funduszy może doprowadzić do zmniejszenia zaangażowania państw sąsiednich we współpracę z UE.

Elżbieta Kaca
06 lipca 2018
Znaczenie nieżydowskiej migracji w polityce Izraela
W polityce migracyjnej Izraela zwiększyła się rola, jaką odgrywa ludność nieżydowska. Związane jest to z falą migracji z Afryki, a także imigracją zarobkową z państw Azji i Europy Wschodniej. Kwestia migrantów afrykańskich została uznana przez rząd Netanjahu za problem wagi państwowej, co znajduje odbicie w polityce wewnętrznej i zagranicznej Izraela. Tematyka migracji może stanowić obszar bliższej współpracy między UE a Izraelem.

Michał Wojnarowicz
03 lipca 2018
nr 87 (1660)
40 lat od reform Deng Xiaopinga: wyzwania i perspektywy chińskiej gospodarki
Po czterech dekadach stopniowego otwierania chińskiej gospodarki na świat i na początku drugiej kadencji Xi Jinpinga władze ChRL ogłaszają pogłębione reformy, w tym zwiększanie dostępu do rynku dla zagranicznych podmiotów. Pomimo umocnienia władzy Xi należy się spodziewać dalszego wybiórczego wprowadzania zmian, uzależnionego od siły chińskich przedsiębiorstw w konkretnych branżach i ich potrzeb rozwojowych. Zapowiedzi reform stwarzają okazję dla UE do wywarcia presji na polepszenie sytuacji firm z państw unijnych działających w ChRL.

Damian Wnukowski
29 czerwca 2018
nr 86 (1659)
Znaczenie i perspektywy przemian politycznych w Etiopii
Przed Etiopią, krajem z drugą co do wielkości populacją Afryki i jedną z najszybciej rosnących gospodarek, stoi perspektywa głębokich zmian systemowych i rewizji polityki zagranicznej. Pierwszym tego sygnałem jest oferta pokojowa skierowana do Erytrei po 20 latach konfliktu między obu państwami. Od sukcesu reform zależeć będzie pozycja regionalna jednego z najważniejszych afrykańskich partnerów Polski.

Jędrzej Czerep
28 czerwca 2018
nr 85 (1658)
Wzmacnianie europejskich zdolności reagowania kryzysowego: propozycja Francji i Wielkiej Brytanii
Forsowana przez Francję Europejska Inicjatywa Interwencyjna (E2I) oraz budowane przez Wielką Brytanię Połączone Siły Ekspedycyjne (JEF) to największe z wielonarodowych projektów, które mają wzmocnić europejskie zdolności reagowania kryzysowego. Ich celem jest skrócenie czasu i zwiększenie skuteczności wojskowej odpowiedzi NATO, UE lub koalicji chętnych na zagrożenia z różnych kierunków. Chociaż JEF i E2I różnią się od siebie, mogą wzmacniać polityczną spójność NATO i UE oraz więzi transatlantyckie. Dlatego wpływ na ich rozwój leży w interesie Polski.

Wojciech Lorenz, Marcin Terlikowski
26 czerwca 2018
nr 84 (1657)
Wielka Brytania – czysta gospodarka centralnie zaplanowana

Wielka Brytania traktuje politykę klimatyczną jako szansę na przyspieszenie wzrostu gospodarczego. Takie podejście staje się coraz powszechniejsze zarówno w UE, jak i globalnie, a brytyjska strategia łącząca interwencjonizm z rynkiem może stanowić wzór dla polityk regulacyjnych innych państw. Polska, która zmaga się z wyborem strategicznych kierunków polityki przemysłowej, może skorzystać z doświadczeń Wielkiej Brytanii w łączeniu regulacji na rzecz klimatu ze wspieraniem wzrostu.


Aleksandra Gawlikowska-Fyk
22 czerwca 2018
nr 83 (1656)
Czechy, Rumunia i Węgry wobec przeniesienia ambasady USA do Jerozolimy
Czechy, Rumunia i Węgry zablokowały oświadczenie Unii Europejskiej, krytyczne wobec przeniesienia ambasady USA do Jerozolimy. Władze tych krajów ponad kwestię jedności UE wobec łamania prawa międzynarodowego przedłożyły wewnątrzkrajową rywalizację o wpływy oraz chęć pozyskania poparcia administracji amerykańskiej. Konsekwencją tej decyzji będzie nie tylko osłabienie skuteczności unijnej dyplomacji i spójności UE, lecz także pogorszenie relacji tych państw z częścią świata arabskiego.

Veronika Jóźwiak, Łukasz Ogrodnik, Jakub Pieńkowski
20 czerwca 2018
nr 82 (1655)
Perspektywy porozumienia w sprawie brexitu wobec presji czasu
Na półmetku rozmów na temat brexitu rośnie presja czasu. Komisja Europejska stara się wykorzystać to do „zmiękczenia” postawy Zjednoczonego Królestwa, pomimo systematycznie zwiększającego się ryzyka braku porozumienia. Porównując uwarunkowania proceduralne i polityczne obu stron, można wskazać dwa momenty, w których możliwy jest przełom: w czerwcu lub listopadzie br. Jeżeli stronom nie uda się wówczas uzgodnić stanowiska, najbardziej prawdopodobnym rozwiązaniem stanie się brytyjskie wyjście z UE bez porozumienia.

Przemysław Biskup
19 czerwca 2018
nr 81 (1654)
Piłka nożna instrumentem polityki ChRL
Władze chińskie konsekwentnie realizują program rozwoju piłki nożnej. Do 2050 r. Chiny chcą zorganizować turniej o mistrzostwo świata. Miałoby to wzmocnić nastroje patriotyczne w społeczeństwie i legitymację Komunistycznej Partii Chin (KPCh) oraz poprawić wizerunek ChRL na świecie. Chińczycy stawiają na profesjonalizację zarządzania piłką nożną, w czym chcą wykorzystać m.in. doświadczenia płynące z zaangażowania w sektor piłkarski Włoch czy Anglii. W ramach lobbingu firmy z ChRL weszły do grona sponsorów FIFA i wspierają organizację turnieju w Rosji. 

Marcin Przychodniak
15 czerwca 2018
nr 80 (1653)
Perspektywy partnerstwa Rosji z Turcją
Rosja deklaruje współpracę zbrojeniową z Turcją, włączenie jej w swoje projekty energetyczne i wspólną walkę z terroryzmem. Jednak głównym celem rosyjskich władz jest osłabienie związków Turcji z NATO i UE. Wzajemne relacje obu państw charakteryzuje doraźność, a regionalne ambicje Turcji mogą stanąć na przeszkodzie ich partnerstwu. Zbliżenie rosyjsko-tureckie jest wyzwaniem dla Polski, gdyż narusza interesy energetyczne Europy Środkowej i bezpieczeństwo wschodniej flanki NATO.

Agnieszka Legucka
08 czerwca 2018
nr 79 (1652)
Zapobiec wojnie handlowej. Niemcy wobec amerykańskich ceł na stal i aluminium
Niemcy należą do krajów, które mają najwięcej do stracenia w razie eskalacji obecnego sporu handlowego z USA. Dlatego mimo nałożenia przez administrację Donalda Trumpa ceł na stal i aluminium z UE opowiadają się za kontynuowaniem rozmów i dążeniem do kompromisu. Z punktu widzenia Polski ostrożność RFN jest korzystna: obniża ryzyko kryzysu w relacjach transatlantyckich, chroni interesy gospodarcze, otwiera też szansę na zablokowanie budowy Nord Stream 2.

Sebastian Płóciennik
06 czerwca 2018
nr 78 (1651)
Problemy gospodarcze Turcji przed wyborami
W maju br. kurs liry tureckiej w stosunku do dolara osiągnął rekordowo niską wartość. Był to efekt narastających problemów gospodarczych Turcji, spowodowanych tym, że rządzący przedkładali cele polityczne nad ekonomiczne. Ostatecznie władze poczyniły kroki w celu odzyskania zaufania inwestorów, jednak w dłuższej perspektywie niezbędne są głębokie i najpewniej niepopularne reformy strukturalne. Problemy gospodarcze mogą wpłynąć na wynik wyborów prezydenckich i parlamentarnych, które odbędą się 24 czerwca.

Karol Wasilewski
04 czerwca 2018
nr 77 (1650)
Czwórka Warneńska – nowy format współpracy regionalnej
Zainicjowana pod koniec 2017 r. w Warnie współpraca największych państw Europy Południowo-Wschodniej – Bułgarii, Grecji, Serbii i Rumunii – ma usprawnić koordynację transgranicznych inwestycji infrastrukturalnych i energetycznych. Dotychczasowe spotkania świadczą o tym, że inicjatywa ta może mieć także wyraźne elementy polityczne. Jednak pół roku po ustanowieniu jej przyszłość stoi pod znakiem zapytania ze względu na duże zróżnicowanie tworzących ją państw.

Jakub Pieńkowski, Tomasz Żornaczuk
29 maja 2018
nr 76 (1649)
Stanowisko Francji w negocjacjach wieloletnich ram finansowych 2021–2027
Francja jest jednym z orędowników przeprowadzenia głębokich reform w polityce budżetowej UE. W związku z wyjściem Wielkiej Brytanii z Unii będzie starała się o mobilizację dodatkowych zasobów finansowych, a także o przesunięcie środków na sprostanie nowym wyzwaniom, takim jak zmiany klimatyczne, ruchy migracyjne czy kwestie bezpieczeństwa. Francji będzie również zależało na utrzymaniu wysokich transferów dla wspólnej polityki rolnej. 

Marta Makowska
25 maja 2018
nr 75 (1648)
Rywalizacja regionalnych potęg w Rogu Afryki
Nasila się rywalizacja potęg regionalnych, zwłaszcza Turcji i Zjednoczonych Emiratów Arabskich, w Rogu Afryki. Dowodzi tego rosnąca liczba zagranicznych baz wojskowych w regionie. Na tym tle w 2018 r. doszło dwukrotnie do gwałtownego wzrostu napięć między afrykańskimi sojusznikami tych państw. Ogranicza to możliwości oddziaływania UE w regionie i potęguje ryzyko konfliktu o zasięgu ponadregionalnym. 

Jędrzej Czerep
24 maja 2018
nr 74 (1647)
Znaczenie planowanych wyborów parlamentarnych w Afganistanie w 2018 r.
Na październik br. planowane są najważniejsze od wielu lat wybory w Afganistanie. Sposób ich przeprowadzenia pokaże, jakie są efekty kilkunastoletnich wysiłków międzynarodowych w celu stabilizacji kraju i budowy demokracji. Sprawny i bezpieczny przebieg głosowania będzie świadczył o sile instytucji państwa i wzmocni legitymację rządu. Z kolei zakłócenia wyborów czy podważenie ich wyników spowodują chaos polityczny i przysłużą się talibom dążącym do przejęcia władzy. W razie prośby ze strony rządu w Kabulu USA, NATO i UE powinny być gotowe do wsparcia procesu wyborczego, przede wszystkim pod względem zapewnienia jego bezpiecznego przebiegu.

Patryk Kugiel
22 maja 2018
nr 73 (1646)
Rosnące znaczenie Filipin w Azji Południowo-Wschodniej – wnioski dla Polski
Filipiny są jedną z najdynamiczniej rozwijających się gospodarek azjatyckich, a także ważnym aktorem w sferze bezpieczeństwa w Azji Południowo-Wschodniej. Polska dostrzega potencjał współpracy z tym państwem, czego oznaką było otwarcie w styczniu br. ambasady RP w Manili. Do zacieśniania relacji warto wykorzystywać też inne instrumenty, w tym niestałe członkostwo Polski w RB ONZ czy umowę o partnerstwie i współpracy UE–Filipiny. Należy jednak wziąć pod uwagę, że przed krajem tym stoją liczne wyzwania, zarówno w polityce wewnętrznej – korupcja, walka z organizacjami terrorystycznymi czy oskarżenia o łamanie praw człowieka w ramach „wojny z narkotykami”, jak i w zagranicznej – głównie konieczność ułożenia relacji z Chinami i USA. 

Damian Wnukowski
21 maja 2018
nr 72 (1645)
Wieloletnie ramy finansowe UE na lata 2021–2027: propozycje Komisji Europejskiej
Z projektu unijnych budżetów na kolejne lata zaprezentowanych przez Komisję Europejską wyłaniają się trzy zasadnicze cele: zachowanie dotychczasowego potencjału finansowego UE, wzmocnienie poziomu wspólnotowego oraz dokonanie przesunięć w polityce wydatkowej na korzyść nowych priorytetów. Spory wokół nich między państwami członkowskimi są nieuniknione. Zapowiada to długą drogę do ostatecznego kompromisu. 

Sebastian Płóciennik
18 maja 2018
nr 71 (1644)
Polityka ChRL wobec USA: próba ochrony interesów gospodarczych
Zapowiedź nałożenia przez USA ceł na towary z ChRL potwierdziła dotychczasowe negatywne oceny chińskich władz dotyczące polityki administracji prezydenta Trumpa. Chiny nie będą jednak nadmiernie eskalować sporu handlowego. USA to ważny rynek zbytu, a przede wszystkim źródło technologii potrzebnych do realizacji planów modernizacyjnych przewodniczącego Xi Jinpinga. Chiny będą przy tym zabiegać o pozyskanie Unii Europejskiej do współpracy przeciwko polityce handlowej USA.  

Marcin Przychodniak
17 maja 2018
nr 70 (1643)
Modyfikacje w polityce europejskiej Słowacji
Słowacki rząd, wskutek fali krytyki po zabójstwie dziennikarza śledczego Jána Kuciaka i jego narzeczonej, wzmacnia retorykę proeuropejską. Nowy premier Peter Pellegrini zadeklarował gotowość Słowacji do zwiększenia wpłat do unijnego budżetu. Zgadza się także na łączenie możliwości pozyskiwania funduszy UE z praworządnością. Jednocześnie przedstawia pomysł powiązania dostępu do unijnego budżetu z zapisami Paktu stabilności i wzrostu, co mogłoby dać Grupie Wyszehradzkiej szansę wyjścia z inicjatywą w debacie o przyszłości UE, zwłaszcza w kontekście założeń perspektywy finansowej na lata 2021–2027.

Łukasz Ogrodnik
12 maja 2018
nr 69 (1642)
Decyzja USA o wyjściu z porozumienia nuklearnego z Iranem

Zgodnie z wcześniejszymi sugestiami Donald Trump zdecydował o wycofaniu USA z porozumienia nuklearnego z Iranem z 2015 r. Jest to równoznaczne z przywróceniem wcześniejszych amerykańskich sankcji przeciwko Iranowi i odbierane jako zaostrzenie polityki wobec tego kraju. Jednak wraz z decyzją Trumpa administracja USA nie przedstawiła żadnej strategii dalszych działań. Interesy Iranu przemawiają za co najmniej krótkookresowym honorowaniem ograniczeń jego programu nuklearnego. Konieczne będzie przy tym łagodzenie napięć dotyczących Iranu między administracją USA a instytucjami i częścią państw członkowskich UE.


Marcin Andrzej Piotrowski
11 maja 2018
nr 68 (1641)
Estonia jako lider w zwiększaniu cyberbezpieczeństwa
Zaangażowanie Estonii we wzmocnienie cyberbezpieczeństwa jest wynikiem ataków hakerskich, jakich doświadczyła. Jednocześnie estońskie władze konsekwentnie podnoszą poziom cyfryzacji kraju oraz lobbują na rzecz efektywnego jednolitego rynku cyfrowego w UE. Dążenie Estonii do zwiększania cyberbezpieczeństwa stało się wręcz jej znakiem rozpoznawczym. Stosowanie przez nią kompleksowych i efektywnych rozwiązań sprawia, że może ona być dla Polski wzorcowym partnerem w cyfryzacji i zwalczaniu zagrożeń cybernetycznych.

Kinga Raś
10 maja 2018
nr 67 (1640)
Macron musi czekać: o ostrożności Niemiec wobec szybkich reform UE
Nowy rząd RFN zachowuje jak dotąd dystans wobec odważnych planów reform UE proponowanych przez prezydenta Francji. Wpływ na to mają obawa przed pogłębieniem podziałów między państwami członkowskimi, niechęć do francuskich pomysłów dotyczących strefy euro, a także wewnętrzna sytuacja polityczna. Ponadto Niemcy mają własny pomysł na mniej polityczną, a bardziej elastyczną Unię.

Sebastian Płóciennik
09 maja 2018
nr 66 (1639)
Główne problemy na VIII Szczycie Ameryk w Limie
Ostatni szczyt Ameryk dotyczył przede wszystkim działań antykorupcyjnych oraz sytuacji w Wenezueli. USA potraktowały go jako okazję do pokazania, jak zamierzają wzmacniać swój status najważniejszego partnera państw Ameryki Łacińskiej. Jednak polityka latynoamerykańska administracji Donalda Trumpa jest niespójna, co sprzyja wzrostowi wpływów Chin w regionie. Ekspansja chińska to także wyzwanie dla UE, która chce aktywniej współpracować z partnerami latynoamerykańskimi.

Bartłomiej Znojek
08 maja 2018
nr 65 (1638)
Pierwsze projekty PESCO: w poszukiwaniu przełomu
Stała współpraca strukturalna (PESCO) nie przyniesie szybkiego przełomu w zdolnościach wojskowych państw członkowskich UE. Wymagałoby to projektów ambitniejszych niż obecne. Jednak już teraz sposób wdrożenia PESCO może zdecydować o przyszłym kształcie współpracy UE z NATO oraz o roli Komisji Europejskiej w polityce obronnej. Inicjatywa znoszenia barier dla szybkiego przerzutu sił i sprzętu wojskowego wewnątrz UE (Military Mobility) może być, jako pierwszy taki projekt w historii, rozwijana w ścisłej współpracy UE z NATO, przy wiodącej roli KE.

Marcin Terlikowski
04 maja 2018
nr 64 (1637)
Znaczenie prywatnych firm wojskowych w polityce zagranicznej Rosji
Prywatne rosyjskie firmy wojskowe działają nie tylko w Syrii czy na Ukrainie, ale również w  państwach, w których rosyjskie koncerny prowadzą inwestycje. Choć funkcjonowanie tego typu organizacji jest w świetle rosyjskiego prawa zabronione – Duma po raz kolejny odrzuciła projekt ustawy legalizującej ich status – to nieoficjalnie cieszą się one wsparciem państwa. Zwiększają siłę militarnego oddziaływania Rosji, pozwalając jednocześnie na unikanie przez jej władze odpowiedzialności za działania prowadzone przez te jednostki w regionach konfliktów.


Anna Maria Dyner
30 kwietnia 2018
nr 63 (1636)
Kazachstan, Kuwejt i Holandia na czele Rady Bezpieczeństwa ONZ – wnioski dla Polski
Ostatnie trzy prezydencje w Radzie Bezpieczeństwa pokazują, że na ocenę sukcesu przewodnictwa danego państwa wpływa głównie to, czy jego dyplomacja jest w stanie skutecznie reagować na bieżące wyzwania dla międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa. Doświadczenia państw, które ostatnio przewodniczyły Radzie, zachęcają także do poszukiwania przez Polskę niekonwencjonalnych form popularyzacji zagadnień omawianych z jej inicjatywy na forum Rady. Skłaniają też do identyfikowania sfer, w których istniałaby możliwość wprowadzenia nowych praktyk i w ten sposób pozostawienia własnego dziedzictwa.

Szymon Zaręba
26 kwietnia 2018
nr 62 (1635)
Reforma polityki imigracyjnej i azylowej we Francji
Przyjęty w Zgromadzeniu Narodowym rządowy projekt zmian w polityce imigracyjnej i azylowej ma najbardziej prawicowy charakter spośród wszystkich reform prezydenta Emmanuela Macrona. Zakłada ograniczenie imigracji poprzez przyspieszenie tempa rozpatrywania wniosków azylowych, przedłużenie okresu aresztu dla nielegalnych imigrantów, a także szybszą procedurę deportacji. Zmiany te zostały uznane za zbyt restrykcyjne przez część parlamentarzystów z prezydenckiej partii La République En Marche! (LRM), dlatego przyjęcie ustawy niesie ze sobą wyzwanie dla spójności tego klubu parlamentarnego.

Łukasz Jurczyszyn
24 kwietnia 2018
nr 61 (1634)
Negocjacje globalnego porozumienia w sprawie migracji
Przygotowywane na forum ONZ globalne porozumienie w sprawie migracji będzie pierwszym dokumentem kompleksowo regulującym międzynarodowe przepływy osób. Choć nie będzie on miał mocy prawnie wiążącej, ma za zadanie upowszechnić standardy i normy dotyczące migracji oraz ułatwić współpracę państw w tym zakresie. Po wycofaniu się USA z negocjacji kształt i znaczenie dokumentu, który ma zostać podpisany w grudniu br., zależy w dużym stopniu od zaangażowania Unii Europejskiej. Polska może wykorzystać ostatni etap rozmów do wzmocnienia norm gwarantujących bezpieczeństwo państw przyjmujących i kontrolę granic. 

Patryk Kugiel
23 kwietnia 2018
nr 60 (1633)
Stosunki Turcji z Grecją i Cyprem: dawne wyzwania w nowej odsłonie
Od początku roku wzrasta napięcie we wschodniej części basenu Morza Śródziemnego. Wynika to stąd, że Turcja przyjmuje konfrontacyjną postawę względem Grecji i sprzeciwia się rozpoczęciu eksploatacji surowców wokół Cypru. Utrudni to Unii Europejskiej prowadzenie polityki wobec Turcji, w dłuższej perspektywie zaś będzie stanowiło kolejne wyzwanie dla stabilności sąsiedztwa i energetycznych projektów dywersyfikacyjnych.


Karol Wasilewski
20 kwietnia 2018
nr 59 (1632)
Car-sharing – krok w stronę elektromobilności
Car-sharing (wynajem aut na minuty), zyskujący coraz większą popularność w Polsce, staje się innowacyjnym elementem transportu miejskiego. Miasta powinny jednak stawiać na car-sharing elektryczny, co może stanowić ważny krok w rozwoju elektromobilności w Polsce oraz skuteczny sposób na poprawę jakości powietrza. Wsparcie samorządów dla tego środka komunikacji miejskiej to także okazja do promocji polskich miast na forum międzynarodowym jako liderów w transporcie niskoemisyjnym, sięgających po nowoczesne rozwiązania. 

Adriana Skorupska
19 kwietnia 2018
nr 58 (1631)
Decyzja Trybunału Sprawiedliwości UE w sprawie dwustronnych umów inwestycyjnych wewnątrz UE
W wyroku z 6 marca br. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) orzekł, że model rozstrzygania sporów na drodze arbitrażu przewidziany w umowie inwestycyjnej między Słowacją i Holandią jest niezgodny z prawem Unii Europejskiej. Wyrok może utrudnić dalsze funkcjonowanie tego typu rozwiązań. Ta sytuacja sprzyja polskim dążeniom do wypowiadania umów o ochronie inwestycji z państwami członkowskimi UE.

Marek Wąsiński, Szymon Zaręba
18 kwietnia 2018
nr 57 (1630)
Program rakietowy Korei Południowej
Korea Płd. motywuje budowę swojego arsenału rakietowego zagrożeniem z Korei Płn. Choć źródła i zaawansowanie tego arsenału pozostają szerzej nieznane, stopniowo staje się on elementem regionalnej równowagi wojskowej. Rozwój programu byłby niemożliwy bez pomocy Rosji i akceptacji ze strony USA, z pominięciem ducha i litery wielostronnego porozumienia MTCR. Podobnie jak w przypadku krajów NATO, koncepcje wykorzystania rakiet Korei Płd. w warunkach eskalacji konfliktu będą jednak musiały w przewidywalnej przyszłości pozostać zintegrowane z planami i zdolnościami USA.


Marcin Andrzej Piotrowski
17 kwietnia 2018
nr 56 (1629)
Stosunki Autonomii Palestyńskiej ze Stanami Zjednoczonymi – kontekst wewnętrzny i międzynarodowy
Decyzja prezydenta Trumpa z grudnia ub.r. o uznaniu Jerozolimy za stolicę Izraela i przeniesieniu do niej ambasady USA wywołała głęboki kryzys w relacjach palestyńsko-amerykańskich. Negatywnie wpływa on na możliwość reaktywacji izraelsko-palestyńskich negocjacji pokojowych, a także na wewnętrzną sytuację polityczną w Autonomii Palestyńskiej. W odpowiedzi władze palestyńskie podejmują próby zwiększenia zaangażowania innych podmiotów, w tym UE, w proces pokojowy i wsparcie Palestyńczyków.

Michał Wojnarowicz
13 kwietnia 2018
nr 55 (1628)
Perspektywy i implikacje reformy rynku pracy we Francji
Rynek pracy we Francji od kilku dekad należy do najsłabszych stron francuskiej gospodarki. Przedsiębiorcom brakuje wykwalifikowanych pracowników, ale jednocześnie utrzymuje się wysokie bezrobocie. Dlatego prezydent Macron postanowił zmienić system szkoleń zawodowych i staży, zwiększyć grupę uprawnionych do świadczeń dla bezrobotnych oraz zreformować prawo pracy. Reformy mają duże poparcie społeczne oraz sprzyja im koniunktura gospodarcza. Wyzwaniem pozostaje jednak opór związków zawodowych i coraz lepiej zorganizowanej opozycji.

Łukasz Jurczyszyn
12 kwietnia 2018
nr 54 (1627)
Igrzyska w Korei Południowej a perspektywy rozwoju dialogu międzykoreańskiego
Zimowe igrzyska olimpijskie i paraolimpijskie w Pjongczangu ułatwiły przywrócenie dialogu politycznego państw koreańskich na najwyższym szczeblu. Obie Koree traktują to wydarzenie jako przejęcie inicjatywy w kształtowaniu sytuacji na Półwyspie Koreańskim. Otworzyło ono drogę do zwołania szczytu przywódców obu państw i ułatwiło rozmowy KRLD z USA. Ciągłość dialogu będzie zależała od gotowości KRLD do rozmów oraz od akceptacji rozwiązań dyplomatycznych.

Oskar Pietrewicz
10 kwietnia 2018
nr 53 (1626)
Po drodze z Niemcami: państwa Grupy Wyszehradzkiej wobec dyscypliny fiskalnej
Państwa Grupy Wyszehradzkiej i Niemcy łączy wspólny interes w utrzymywaniu i promowaniu dyscypliny finansów w UE. Wynika on z wzajemnych relacji handlowych oraz preferencji dotyczących funkcjonowania gospodarki międzynarodowej i integracji europejskiej. Zbieżność stanowisk nie jest jednak dana raz na zawsze – mogą ją osłabić tendencje w finansach publicznych V4 oraz reformy strefy euro. 

Sebastian Płóciennik
06 kwietnia 2018
nr 52 (1625)
Indie a amerykańska koncepcja „wolnego i otwartego Indo-Pacyfiku”
Jednym z efektów wizyty Donalda Trumpa w Azji w 2017 r. było odejście przez administrację amerykańską od określania regionu jako „Azji-Pacyfiku” na rzecz „Indo-Pacyfiku”. Ta różnica świadczy o docenieniu znaczenia basenu Oceanu Indyjskiego w polityce amerykańskiej i Indii jako partnera pomocnego w powstrzymywaniu regionalnej ekspansji Chin.

Patryk Kugiel
04 kwietnia 2018
nr 51 (1624)
Afryka a przyszłość Międzynarodowego Trybunału Karnego
Perspektywy Międzynarodowego Trybunału Karnego są zależne od jego rangi w Afryce. Wycofanie się Burundi z MTK, zakończone w październiku 2017 r., jest przykładem problemów z legitymizacją Trybunału na kontynencie, który stanowi główne pole jego działania. Jeśli kolejne państwa afrykańskie pójdą śladem Burundi, MTK może nie odzyskać budowanej od dwóch dekad pozycji.

Jędrzej Czerep
03 kwietnia 2018
nr 50 (1623)
Znaczenie decyzji parlamentu XIII kadencji dla polityki ChRL
Rezultaty sesji Ogólnochińskiego Zgromadzenia Przedstawicieli Ludowych (parlamentu Chin) zakończonej 20 marca potwierdziły dominującą pozycję Xi Jinpinga we władzach ChRL. Po raz drugi został on wybrany na przewodniczącego państwa, a przyjęta przez deputowanych nowelizacja konstytucji umożliwia mu dożywotnie pełnienie funkcji. Zmiany w rządzie i najwyższym kierownictwie przyjęte na szczeblu centralnym i potwierdzone przez parlament mogą m.in. oznaczać próby ożywienia dialogu z USA i UE. Podstawą rozwoju Chin ma być modernizacja gospodarki, również w oparciu o nowoczesne technologie. 

Marcin Przychodniak
28 marca 2018
nr 49 (1622)
Rosatom gra w zielone: nowe obszary rosyjskiej współpracy z zagranicą
Rosatom, rosyjski potentat jądrowy, zamierza stopniowo wejść na rynek energii odnawialnej, samochodów elektrycznych i magazynowania energii. Ma on odpowiednie kompetencje w tych obszarach, a jego strategia jest spójna z rosyjskimi planami rozwoju odnawialnych źródeł energii. Pomyślna realizacja strategii koncernu pozwoli mu w dłuższej perspektywie zacieśnić współpracę z krajami wysoko rozwiniętymi, wycofującymi się z energetyki jądrowej, inwestującymi w zielone technologie i samochody elektryczne. Będzie to miało też przełożenie na wpływy polityczne Rosji.

Bartosz Bieliszczuk
27 marca 2018
nr 48 (1621)
Unionizm w polityce Republiki Mołdawii i w jej relacjach z Rumunią
Przypadająca 27 marca br. setna rocznica przyłączenia Mołdawskiej Republiki Demokratycznej (Besarabii) do Rumunii uwidoczniła spory tożsamościowe w mołdawskim społeczeństwie. Ich nasilenie przed jesiennymi wyborami parlamentarnymi sprzyja prorosyjskiej Partii Socjalistów. Rumunia będzie popierać rządy Partii Demokratycznej – wykonującej prorumuńskie gesty, ale tylko pozorującej reformy w Mołdawii. Może to osłabiać nadzieję Mołdawian na dalsze zbliżenie z UE i sprzyjać przejęciu władzy przez socjalistów.

Jakub Pieńkowski
26 marca 2018
nr 47 (1620)
Kierunki debaty nad reformą instytucji UE nowej kadencji
Proces brexitu ożywił debatę nad reformą unijnych instytucji. Opinie co do kierunku tych zmian są jednak podzielone. O ile część europejskiej klasy politycznej postrzega wyjście Zjednoczonego Królestwa z UE jako okazję do wzmocnienia ponadnarodowego wymiaru jej instytucji, o tyle inni wprost przeciwnie – domagają się wzmocnienia czynnika międzyrządowego w systemie UE. Zarówno polityczne podziały wokół propozycji, jak i uwarunkowania traktatowe ograniczają możliwość przeprowadzenia reform. Dlatego w kadencji rozpoczynającej się w 2019 r. trudno oczekiwać głębokich zmian.

Jolanta Szymańska
22 marca 2018
nr 46 (1619)
Wybory Putina
Zgodnie z przewidywaniami 18 marca br. wybory prezydenckie w Rosji wygrał Władimir Putin. OBWE stwierdziła jednak wiele nieprawidłowości w ich przebiegu. Ważną rolę w kampanii odegrały kwestie międzynarodowe, które pomogły w mobilizacji elektoratu wokół prezydenta. Czwarta kadencja Putina będzie charakteryzować się dalszym zaostrzeniem relacji z USA, próbami rozbicia jedności UE oraz antagonizowania sąsiadów Rosji, w tym Polski i Ukrainy.

Agnieszka Legucka
21 marca 2018
nr 45 (1618)
Węgry przed wyborami parlamentarnymi
Rządząca na Węgrzech partia Fidesz zaostrzyła retorykę przeciwko imigrantom na finiszu kampanii przed wyborami parlamentarnymi, zaplanowanymi na 8 kwietnia br. Jej elementami stały się krytyka ONZ oraz projekt pakietu ustaw utrudniających działalność organizacji pozarządowych. Nie należy spodziewać się złagodzenia retoryki i działań rządu po wyborach. Może to negatywnie wpłynąć na zdolność budowania sojuszy przez Viktora Orbána wśród europejskiej chadecji.

Veronika Jóźwiak
19 marca 2018
nr 44 (1617)
Łotewski plan wzmocnienia pozycji międzynarodowej
Tegoroczne priorytety polityki zagranicznej Łotwy i działania jej władz wskazują, że chce ona wzmacniać bezpieczeństwo kraju także w wymiarze gospodarczym. Ma to uwiarygodnić ją jako członka NATO, umocnić jej pozycję w Unii i uczynić bardziej widocznym aktorem stosunków międzynarodowych. Jednak sprawną realizację tych założeń mogą utrudnić zbliżające się wybory parlamentarne i kłopoty w sektorze bankowym.

Kinga Raś
15 marca 2018
nr 43 (1616)
Cyfryzacja w ChRL: transformacja gospodarki i inżynieria społeczna
Władze ChRL na szeroką skalę promują i finansują projekty dotyczące sztucznej inteligencji (AI), big data czy płatności mobilnych. Traktują cyfryzację jako element modernizacji gospodarki, dążenia do uzyskania przez firmy chińskie przewagi konkurencyjnej, a co za tym idzie – czołowej pozycji międzynarodowej. Cyfryzacja, a zwłaszcza technologia sztucznej inteligencji, ma być narzędziem budowy systemu kontroli i oceny obywateli. Realizację tych założeń do 2030 r. – zgodnie z planami władz ChRL – utrudni jednak m.in. brak wykwalifikowanej kadry. 

Marcin Przychodniak
12 marca 2018
nr 42 (1615)
Rewizja węgierskiej strategii na rzecz badań, rozwoju i innowacyjności
Węgry aktualizują zainaugurowaną w 2013 r. narodową strategię innowacyjności. Jej celem jest przeprowadzenie do 2030 r. zmian strukturalnych, które przyniosą istotne zwiększenie międzynarodowej konkurencyjności węgierskiej gospodarki. Dlatego państwo reformuje sektor badań i rozwoju i stopniowo zwiększa nakłady na prace badawczo-rozwojowe. Jednak ich poziom i słabości strukturalne węgierskiej gospodarki mogą utrudniać nadrobienie zaległości wobec europejskiej czołówki innowacyjnych państw w tak krótkim czasie.

Veronika Jóźwiak
08 marca 2018
nr 41 (1614)
Rosja w Radzie Europy: skutki potencjalnych ustępstw
W Radzie Europy narasta tendencja, by zrezygnować z sankcji nałożonych na Rosję w następstwie naruszeń suwerenności i integralności terytorialnej Ukrainy. Z uwagi na to, że cele sankcji – zwłaszcza wycofanie się Rosji z Krymu – nie zostały osiągnięte, odstąpienie od nich zagrozi wiarygodności organizacji, a w obliczu wstrzymania przez Rosję wpłat do budżetu Rady może zostać odczytane jako ustępstwo przed szantażem.

Szymon Zaręba
07 marca 2018
nr 40 (1613)
Próby zmian prawa antykorupcyjnego w Rumunii: implikacje dla polityki wewnętrznej i europejskiej
29 stycznia został powołany trzeci już gabinet rządzącej od roku koalicji Partii Socjaldemokratycznej (PSD) oraz Sojuszu Liberałów i Demokratów (ALDE). Zamierzeniem nowego rządu premier Vioriki Dăncili jest złagodzenie prawa antykorupcyjnego. Zmiany te są krytykowane w USA i w Unii Europejskiej jako mogące podważyć rządy prawa w Rumunii. Może to wzmocnić w UE zwolenników powiązania wypłaty funduszy strukturalnych z przestrzeganiem zasad praworządności.

Jakub Pieńkowski
02 marca 2018
nr 39 (1612)
Rozszerzenie UE na Bałkanach: nowa perspektywa wobec starych wyzwań
6 lutego Komisja Europejska przyjęła ponadstandardowy dokument pt. „Wiarygodna perspektywa rozszerzenia i zwiększone zaangażowanie UE na Bałkanach Zachodnich”. Zapowiada on powrót do postrzegania rozszerzenia jako strategicznej polityki Unii. Jest odpowiedzią na stagnację w tym procesie i na zagrażające mu działania zewnętrzne, przede wszystkim ze strony Rosji. Polska może wspierać Bałkany na ich drodze do UE, uzupełniając swoje działania na podstawie wytycznych z nowego dokumentu.

Tomasz Żornaczuk
01 marca 2018
nr 38 (1611)
Polityczno-wojskowe znaczenie misji NATO w Iraku
NATO planuje zwiększenie zaangażowania w Iraku. Mimo początkowo niewielkiej skali misja może mieć duże znaczenie polityczne i ułatwić adaptację Sojuszu do zagrożeń ze strony Rosji. Znaczne zwiększenie misji w przyszłości mogłoby jednak stanowić obciążenie dla struktury dowodzenia i ograniczyć jej zdolność do realizowania zadań kolektywnej obrony. 

Wojciech Lorenz
28 lutego 2018
nr 37 (1610)
Katastrofa ekologiczna w Chinach: problem społeczny i szansa gospodarcza
Model rozwoju gospodarczego ChRL doprowadził do skażenia środowiska naturalnego. Szkody na taką skalę zagrażają życiu i zdrowiu Chińczyków. Władze zdały sobie sprawę, że brak reakcji podważa ich wiarygodność w kraju i szkodzi zewnętrznemu wizerunkowi Chin. Dlatego w 2015 r. ogłosiły politykę „walki ze smogiem” oraz przystąpiły do porozumienia paryskiego. Jednocześnie celem Chin jest rozwój „zielonego” sektora gospodarki. Podjęte działania zmniejszyły smog w 2017 r., ale przeszkodą do trwałej poprawy stanu środowiska są ogromne koszty, a także opór władz lokalnych. Chiny będą też umiarkowanie angażować się we wdrażanie porozumienia paryskiego.

Marcin Przychodniak
27 lutego 2018
nr 36 (1609)
Ograniczenia polityki sankcji wobec Korei Północnej
W ostatnich dwóch latach Rada Bezpieczeństwa ONZ przyjęła pięć rezolucji rozszerzających zakres sankcji nałożonych na KRLD, żeby skłonić ją do denuklearyzacji, lecz bezskutecznie. Powodem jest determinacja władz KRLD w rozwijaniu programów nuklearnego i rakietowego oraz umiejętność obchodzenia sankcji. Inne państwa z kolei nie w pełni wywiązują się z postanowień rezolucji. Dotychczasowa polityka wykorzystująca sankcje powinna zostać uzupełniona o wielostronne zaangażowanie dyplomatyczne, służące wypracowaniu celów mniej ambitnych niż denuklearyzacja.

Oskar Pietrewicz
26 lutego 2018
nr 35 (1608)
Sytuacja w Demokratycznej Republice Konga wyzwaniem dla ONZ
W marcu br. Rada Bezpieczeństwa zdecyduje o przyszłości MONUSCO – misji stabilizacyjnej ONZ w Demokratycznej Republice Konga. Znaczenie tego największego kontyngentu wojsk ONZ rośnie z uwagi na sytuację w DRK i w Afryce Środkowej. Impas polityczny, spowodowany niechęcią prezydenta Josepha Kabili do ustąpienia, oraz pogłębiający się kryzys humanitarny rzutują na politykę ONZ wobec tego państwa. Korekty wymaga też humanitarne i polityczne zaangażowanie organizacji w regionie.

Jędrzej Czerep
23 lutego 2018
nr 34 (1607)
Oskarżenia wobec premiera Netanjahu – implikacje dla polityki wewnętrznej i zagranicznej Izraela
W efekcie prowadzonych śledztw izraelska policja zarekomendowała prokuraturze postawienie premiera Benjamina Netanjahu w stan oskarżenia. Netanjahu odrzuca zarzuty, również liderzy partii koalicyjnych poparli szefa rządu i nie podejmują działań mogących doprowadzić do rozbicia koalicji. Jednak niekorzystne dla premiera rezultaty śledztw w połączeniu z presją społeczną mogą uderzyć w stabilność rządu i przyspieszyć wybory do Knesetu. Międzypartyjna walka polityczna może doprowadzić do zaostrzenia działań i retoryki w polityce zagranicznej Izraela.

Michał Wojnarowicz
22 lutego 2018
nr 33 (1606)
Polityka współpracy rozwojowej UE w wieloletnich ramach finansowych po 2020 r.
Negocjacje wieloletnich ram finansowych UE na okres po 2020 r. dają okazję do reformy unijnej polityki rozwojowej i określenia przyszłej roli UE w świecie. Najważniejsze kwestie do rozstrzygnięcia to wysokość przyszłych funduszy na oficjalną pomoc rozwojową (ODA), kształt instrumentów pomocowych i aktualizacja głównych celów UE w tym zakresie. Wzmacnianie globalnego znaczenia Unii wymaga utrzymania wysokich nakładów na ODA, uproszczenia i redukcji liczby programów pomocowych oraz skupienia się na obszarach, w których pomoc unijna przyniesie najwięcej korzyści.


Patryk Kugiel
21 lutego 2018
nr 32 (1605)
Perspektywy rozwoju odnawialnych źródeł energii w USA
Administracja prezydenta Donalda Trumpa prowadzi ambiwalentną politykę wobec odnawialnych źródeł energii (OZE). Chce chronić miejsca pracy i innowacje amerykańskich przedsiębiorstw, ale promując paliwa kopalne i rezygnując z ambitnej polityki klimatycznej, utrudnia rozwój sektora. Wyrazem tego podejścia jest decyzja o nałożeniu ceł na panele fotowoltaiczne – ma ona chronić rodzimych producentów ogniw i paneli, ale może też spowolnić wzrost znaczenia tej branży w USA. Chociaż rozwój OZE w Stanach Zjednoczonych jest nieuchronny, przewaga Chin w tym sektorze będzie się powiększać.

Marek Wąsiński
20 lutego 2018
nr 31 (1604)
Pozorna stabilizacja po protestach w Iranie
Protesty w Iranie uwypukliły konieczność głębokich reform gospodarczych i podziały wśród klasy rządzącej. Przedstawiona przez prezydenta Hasana Rouhaniego propozycja reform może generować dalsze napięcia, a rezultat – zaważyć na irańskiej scenie politycznej w dłuższej perspektywie. Chociaż protestujący krytykowali irańskie zaangażowanie w konflikty bliskowschodnie, jest mało prawdopodobne, aby doszło do jego ograniczenia. Iran zintensyfikuje za to zabiegi o gwarancje UE dla porozumienia nuklearnego. 

Karol Wasilewski
19 lutego 2018
nr 30 (1603)
Wybory we Włoszech: scenariusze koalicyjne i implikacje dla polityki europejskiej
4 marca br. odbędą się wybory parlamentarne we Włoszech. Według sondaży żadna z partii politycznych nie ma szans na samodzielną większość. Co więcej, możliwe koalicje również nie gwarantują osiągnięcia większości potrzebnej do sformowania rządu. Niepewność na włoskiej scenie politycznej po wyborach będzie wyzwaniem dla Unii Europejskiej. Może opóźnić proces reform w UE, zainaugurowany po referendum w sprawie brexitu, tym bardziej że istotną rolę w tegorocznych wyborach mają szansę odegrać ugrupowania eurosceptyczne.


Jolanta Szymańska
16 lutego 2018
nr 29 (1602)
Wyniki Przeglądu polityki jądrowej USA
Administracja Donalda Trumpa negatywnie ocenia obecne szanse na kolejne redukcje broni jądrowej i nie zamierza dalej zmniejszać jej znaczenia w polityce bezpieczeństwa USA. Zwiększa natomiast nacisk na odstraszanie. Ma zamiar kontynuować modernizację sił strategicznych, ale też rozwinąć dwie dodatkowe zdolności do odpowiedzi na ograniczone ataki nuklearne. Choć celem USA jest także wzmocnienie odstraszania jądrowego w NATO, to zmiany w ich polityce skomplikują dyskusję na ten temat.

Artur Kacprzyk
15 lutego 2018
nr 28 (1601)
Litwa jako adwokat Ukrainy na arenie międzynarodowej
Litwa konsekwentnie wspiera Ukrainę, choć wśród państw europejskich poparcie dla ukraińskich władz maleje, m.in. z uwagi na zbyt wolne tempo reform. Oba państwa intensyfikują współpracę w sferze politycznej, wojskowej i energetycznej. Sprzyja temu brak kwestii spornych w relacjach dwustronnych. Litewskie władze liczą zarazem, że ich zaangażowanie na rzecz Ukrainy pozwoli im wzmocnić własną pozycję międzynarodową.

Kinga Raś, Daniel Szeligowski
14 lutego 2018
nr 27 (1600)
Światowa Organizacja Handlu: kryzys negocjacyjny i szanse jego przezwyciężenia
Fiasko XI Konferencji Ministerialnej odbywającej się w dniach 10–13 grudnia 2017 r. w Buenos Aires potwierdziło, że Światowa Organizacja Handlu (WTO) przeżywa kryzys. Przedstawiciele 164 członków organizacji nie doszli do porozumienia w żadnej z omawianych kwestii, w tym uregulowania subsydiów dla rolnictwa i rybołówstwa czy reguł handlu elektronicznego. Część uczestników zapowiedziała jednak stworzenie grup roboczych w wybranych kwestiach, w tym e-commerce. Mają one wypracować rozwiązania, które mogłyby następnie zostać przyjęte przez innych członków. Zwiększa to szanse na odblokowanie funkcjonowania WTO w konkretnych obszarach. 

Damian Wnukowski
13 lutego 2018
nr 26 (1599)
Ukraina: restrukturyzacja Naftohazu pod znakiem zapytania
Ukraina rozpoczęła reformę sektora gazowego, zmagając się z rosyjską agresją i próbując zapobiec budowie gazociągu Nord Stream 2, który pozbawi ją większości obecnych dochodów z tranzytu gazu. Jednak dalsze zmiany hamuje niewystarczająca wola polityczna ukraińskich władz. Wolne tempo reform i spór między rządem a kierownictwem Naftohazu negatywnie wpływają na międzynarodowy wizerunek Ukrainy. Czynniki te mogą sprawić, że tranzyt przez jej terytorium przestanie być uważany za wiarygodną alternatywę dla nowych gazociągów Gazpromu, oraz poważnie uderzą w dyplomatyczne wysiłki Polski, popierającej Ukrainę w sprawie Nord Stream 2.

Bartosz Bieliszczuk, Daniel Szeligowski
12 lutego 2018
nr 25 (1598)
Dania zwiększa swój wkład w odstraszanie Rosji
Dania zapowiada istotne zwiększenie swojego potencjału bojowego na potrzeby sojuszniczej polityki odstraszania i obrony. Znaczenie tego państwa dla bezpieczeństwa w regionie nordycko-bałtyckim może dodatkowo wzrosnąć w związku z budową gazociągu Baltic Pipe, który ma zmniejszyć uzależnienie Europy Środkowej od rosyjskiego gazu. Stwarza to dla Polski nowe możliwości pogłębienia współpracy z Danią w obszarze bezpieczeństwa.

Wojciech Lorenz
09 lutego 2018
nr 24 (1597)
Polityczne i militarne konsekwencje rosyjskiego zaangażowania w Syrii
W grudniu 2017 r. Władimir Putin nakazał wycofanie większości rosyjskich sił zbrojnych z Syrii, deklarując, że Rosja osiągnęła założone cele: polityczny – utrzymanie Baszara al-Asada u władzy, oraz wojskowy – zwycięstwo nad tzw. Państwem Islamskim. Decyzja ta oznacza jednak tylko redukcję kontyngentu sił zbrojnych FR, bo sytuacja w Syrii pozostaje niestabilna. Jednocześnie rosyjska dyplomacja będzie angażować się w proces pokojowy, o czym świadczy m.in. zorganizowany w Soczi w dniach 29–30 stycznia br. Kongres Dialogu Narodowego Syrii. 

Anna Maria Dyner
08 lutego 2018
nr 23 (1596)
Strategia negocjacyjna Węgier w sprawie budżetu Unii Europejskiej po 2020 r.
Głównym celem Węgier podczas rozpoczynających się w maju br. negocjacji w sprawie kolejnych wieloletnich ram finansowych będzie utrzymanie unijnych funduszy strukturalnych na dotychczasowym poziomie. Podobne stanowisko zajmują Polska i pozostałe państwa Europy Środkowo-Wschodniej. Węgry rozpoczęły realizację tego zamierzenia od budowy swojej pozycji negocjacyjnej jako państwa prounijnego, praworządnego, gotowego zwiększyć swoje wpłaty do budżetu UE i uczestniczyć w przyszłym unijnym programie przyjmowania uchodźców.

Veronika Jóźwiak
07 lutego 2018
nr 22 (1595)
Zmiany w strategii kosmicznej Stanów Zjednoczonych
Administracja Donalda Trumpa zmodyfikowała cele amerykańskiej strategii kosmicznej. Intencją władz Stanów Zjednoczonych jest przede wszystkim szersze włączenie do rządowych programów kosmicznych podmiotów sektora prywatnego, co ma przyspieszyć rozwój technologiczny i ożywić przemysł. Dzięki temu USA będą mogły umocnić pozycję lidera na rynku usług kosmicznych, również wobec wykazujących podobne ambicje Chin.

Andrzej Dąbrowski
06 lutego 2018
nr 21 (1594)
Znaczenie procesu pokojowego w Kolumbii dla jej pozycji międzynarodowej
Proces pokojowy z największymi guerrillami to jedno z głównych wyzwań polityki wewnętrznej w Kolumbii. Stał się też ważnym narzędziem wzmacniania pozycji międzynarodowej państwa i zacieśniania współpracy ze wspierającymi go partnerami zagranicznymi. W tym gronie wyróżnia się zwłaszcza ONZ, zaangażowana w weryfikację rozmów pokojowych i realizacji ich rezultatów. Obecność tej kwestii w pracach Rady Bezpieczeństwa ONZ daje okazję Polsce, jako niestałemu członkowi, do wzmocnienia polsko-kolumbijskiego dialogu politycznego i statusu liczącego się europejskiego partnera dla państw latynoamerykańskich.

Bartłomiej Znojek
05 lutego 2018
nr 20 (1593)
Przyszłość polityki obronnej Francji
W pierwszych miesiącach urzędowania prezydent Emmanuel Macron podkreślał, że celem Francji będzie zacieśnianie integracji wojskowej w UE poprzez budowę rdzenia obronnego – PESCO. Jednak wbrew francuskim postulatom do nowej inicjatywy przystąpiło aż 25 państw Unii. Ze względu na ambicje strategiczne, konieczność utrzymywania dużego zaangażowania militarnego poza granicami kraju oraz problemy gospodarcze Francja będzie wybiórczo podchodzić do współpracy obronnej na szczeblu UE. Priorytetem będzie za to rozwijanie współpracy bilateralnej z Wielką Brytanią i Niemcami. 

Łukasz Jurczyszyn, Marcin Terlikowski
02 lutego 2018
nr 19 (1592)
Reelekcja prezydenta Miloša Zemana – konsekwencje dla polityki wewnętrznej i zagranicznej Czech
Zwycięstwo w wyborach prezydenckich Miloš Zeman zawdzięcza aktywnej kampanii wyborczej, poparciu m.in. Akcji Niezadowolonych Obywateli (ANO) – największej partii w Izbie Poselskiej, a także działaniom dezinformacyjnym wobec kontrkandydata Jiříego Drahoša. Przedłużający się pat polityczny wokół powołania rządu wzmacnia pozycję prezydenta w polityce krajowej i zagranicznej. Zeman nadal będzie koncentrować się na relacjach w regionie. Dużo uwagi będzie też poświęcał stosunkom z Chinami i Rosją, której postrzeganie przez prezydenta Czech stanowi ograniczenie dla współpracy z Polską.

Łukasz Ogrodnik
01 lutego 2018
nr 18 (1591)
Zmiana władzy w Zimbabwe – implikacje wewnętrzne i międzynarodowe
Przewrót, który 15 listopada 2017 r. zakończył rządy Roberta Mugabe w Zimbabwe, wzbudził nadzieje na „nowe otwarcie”. Pierwsze ruchy kadrowe nowego przywódcy, Emmersona Mnangagwy – powołanie wojskowych na kluczowe stanowiska – zapowiadają jednak kontynuację autorytarnego kursu. Choć zmianom towarzyszy daleko idąca przychylność w Afryce, w najbliższym czasie nowe władze nie zdołają zmienić międzynarodowej pozycji państwa.

Jędrzej Czerep
31 stycznia 2018
nr 17 (1590)
Kontrole na granicach wewnętrznych strefy Schengen: wyjątki stają się regułą
Kryzys migracyjny obnażył słabości systemu ochrony granic w Europie, co zachęciło państwa członkowskie do przywrócenia kontroli na wewnętrznych granicach Schengen. Kontrole wewnątrz strefy, dotychczas rzadkie, zaczynają na stałe wpisywać się w jej krajobraz. Co więcej, państwa członkowskie domagają się dalszego rozluźniania układu. Bez wyraźnych postępów w zakresie wzmacniania granic zewnętrznych oraz znalezienia kompromisu w sprawie reformy wspólnego systemu azylowego strefie Schengen grozi postępująca fragmentacja. Niesie ona ryzyko dla interesów Polski. 

Jolanta Szymańska
30 stycznia 2018
nr 16 (1589)
Unia Europejska wobec tendencji w handlu światowym
Sytuacja międzynarodowa sprzyja realizacji celów polityki handlowej Unii Europejskiej, jakimi są zawieranie umów o wolnym handlu oraz promocja unijnych norm i standardów produktów. USA przestały być uznawane za przewidywalnego partnera handlowego, a wiele państw, głównie w regionie Azji i Pacyfiku, dąży do zmniejszenia zależności gospodarczej od Chin. By wykorzystać tę szansę, Unia musi przezwyciężyć trudności wewnętrzne: ograniczone poparcie społeczne dla umów o wolnym handlu, skutki brexitu oraz spory kompetencyjne między instytucjami UE i państwami członkowskimi.


Marek Wąsiński, Damian Wnukowski
29 stycznia 2018
nr 15 (1588)
Granica zewnętrzna UE w negocjacjach na temat brexitu
Kwestia granicy zewnętrznej UE, jeden z głównych problemów negocjacji brexitu, jest słabo widoczna w debacie publicznej. Uwagę mediów przyciąga głównie granica na wyspie Irlandii. Stawka jest jednak większa i dotyczy wpływu przyszłych procedur granicznych na wymianę gospodarczą między Zjednoczonym Królestwem a UE, a także na sytuację Republiki Irlandii po brexicie: zarówno w relacjach z brytyjskim sąsiadem, jak i w ramach UE. 

Przemysław Biskup
26 stycznia 2018
nr 14 (1587)
Zmiany w głównych założeniach Strategii obrony narodowej USA
Strategia obrony narodowej USA rozwija tezy zatwierdzonej pod koniec 2017 r. Strategii bezpieczeństwa narodowego, która za najważniejsze uznała zagrożenia ze strony Chin i Rosji, nie zaś terroryzmu międzynarodowego. Jawne streszczenie dokumentu sygnalizuje początek zmian w planach strategicznych i operacyjnych, strukturze i wyposażeniu Sił Zbrojnych USA. Wraz z innymi dokumentami administracji Trumpa pokazuje jej priorytety i potwierdza rosnące oczekiwania wobec sojuszników USA. 

Marcin Andrzej Piotrowski
25 stycznia 2018
nr 13 (1586)
Energiewende – realistyczna korekta
Rozmowy między CDU/CSU i SPD o utworzeniu nowej koalicji potwierdziły, że Niemcy mają problem z realizacją polityki transformacji energetycznej. Nie oznacza to jednak odejścia od Energiewende ani podważenia jej założeń. Nowy rząd skoryguje strategię i skoncentruje się na celach redukcji emisji gazów cieplarnianych do 2030 r. W Unii Europejskiej Niemcy pozostaną promotorem ambitnej polityki klimatyczno-energetycznej.


Aleksandra Gawlikowska-Fyk
24 stycznia 2018
nr 12 (1585)
Ukraińska ustawa o okupowanych terytoriach Donbasu
Ustawa o okupowanych terytoriach obwodów donieckiego i ługańskiego ma charakter głównie deklaratywny i jest próbą wypracowania przez ukraińskie władze modus vivendi z tymi terenami. Jej przyjęcie nie wpłynie na perspektywy zakończenia konfliktu. Wpisuje się ona natomiast w działania Ukrainy, m.in. w ramach ONZ, zmierzające do zwiększenia politycznych kosztów, jakie Rosja ponosi w związku z okupacją części ukraińskiego terytorium.

Daniel Szeligowski
23 stycznia 2018
nr 11 (1584)
Wyzwania dla białoruskiej polityki bezpieczeństwa
Agresja na Ukrainę dowiodła, że Rosja jest gotowa do interwencji zbrojnej w państwach uznawanych przez nią za strefę uprzywilejowanych interesów. Ma to znaczenie dla Białorusi, która ze względu na sojusz z Rosją, inne zaciągnięte zobowiązania międzynarodowe oraz brak źródeł finansowania nie jest w stanie prowadzić samodzielnej polityki bezpieczeństwa i obawia się rosnących napięć w relacjach rosyjsko-natowskich. Co więcej, terytorium Białorusi jest przez rosyjskie władze postrzegane jako część systemu obrony Federacji Rosyjskiej. Ograniczona swoboda białoruskich władz w kształtowaniu polityki bezpieczeństwa powinna być uwzględniana w planowaniu obronnym NATO. 

Anna Maria Dyner
22 stycznia 2018
nr 10 (1583)
Zaangażowanie gospodarcze Chin na Ukrainie w kontekście relacji z Rosją
Chiny zwiększają zaangażowanie na Ukrainie, wykorzystując inicjatywę Pasa i Szlaku. Ich głównym celem są korzyści gospodarcze, Chiny wykorzystują bowiem pogorszenie relacji ukraińsko-rosyjskich spowodowane agresją Rosji na Ukrainę. Jednocześnie ugruntowują swoją pozycję w Europie Wschodniej jako perspektywiczny atut w stosunkach z Rosją, UE czy USA. Jednocześnie za swój priorytet uważają partnerstwo z FR, dlatego będą się starać, aby nie zagrozić jej interesom. 

Marcin Przychodniak
19 stycznia 2018
nr 9 (1582)
Przygotowania do wyborów prezydenckich na Ukrainie: plan Poroszenki
Jesienią ub.r. prezydent Ukrainy Petro Poroszenko zintensyfikował przygotowania do wyborów prezydenckich, które odbędą się w marcu 2019 r. Ze względu na niskie poparcie społeczne Poroszenko nie może liczyć na powtórzenie sukcesu z 2014 r., kiedy zwyciężył już w pierwszej turze głosowania. Działania prezydenta, obliczone na poprawę notowań i zepchnięcie konkurentów do politycznej defensywy, negatywnie odbijają się natomiast na procesie ukraińskich reform.

Daniel Szeligowski
18 stycznia 2018
nr 8 (1581)
„Zjednoczeni jesteśmy silni” – przewodnictwo Bułgarii w Radzie UE
Po raz pierwszy prezydencję w Radzie Unii Europejskiej objęła 1 stycznia br. Bułgaria. Jej władze będą starały się wykorzystać najbliższe półrocze do budowy wizerunku stabilnego i odpowiedzialnego partnera w UE oraz lidera państw bałkańskich. Skuteczność prezydencji będzie zależała od umiejętności osiągania kompromisów w kwestiach takich jak kryzys migracyjny czy negocjacje w sprawie brexitu i nowych ram budżetowych. Bułgaria unikała zajmowania stanowiska w związku z uruchomieniem wobec Polski art. 7 Traktatu o UE, ale to w tej sprawie jej nacisk na koncyliacyjną rolę prezydencji może okazać się szczególnie istotny. 

Jakub Pieńkowski
17 stycznia 2018
nr 7 (1580)
Media jako „zagraniczni agenci” w USA i Rosji: implikacje dla relacji dwustronnych i współpracy międzynarodowej
Władze amerykańskie nakazały rejestrację rosyjskiej telewizji RT i agencji Sputnik jako zagranicznych agentów. W odpowiedzi rosyjski parlament przyjął poprawki do ustawy o mediach otrzymujących zagraniczne finansowanie, nadając im podobny status. Na fali ponadpartyjnego spadku zaufania do Rosji władze USA wykorzystują istniejące regulacje do oddalenia od Donalda Trumpa oskarżeń o sprzyjanie Rosjanom. Natomiast w Rosji pozwala to zwiększać kontrolę nad przekazem informacyjnym w kraju.

Andrzej Dąbrowski, Agnieszka Legucka
16 stycznia 2018
nr 6 (1579)
Ryzyka czasów koniunktury: perspektywy dla gospodarki niemieckiej
Niemcy przeżywają obecnie okres wyjątkowej prosperity gospodarczej. Choć perspektywy jej utrzymania w najbliższych latach są dobre, rosną jednocześnie zagrożenia związane z możliwym „przegrzaniem” koniunktury i utratą konkurencyjności. Ich znaczenie będzie tym większe, im mniej stabilny rząd utworzą Niemcy.

Sebastian Płóciennik
15 stycznia 2018
nr 5 (1578)
Współpraca antyterrorystyczna UE–Indie: ograniczenia i perspektywy
Potencjał współpracy antyterrorystycznej między Unią Europejską a Indiami jest wciąż niewykorzystany. Wynika to z jednej strony z ograniczonych kompetencji UE w tym zakresie, a z drugiej z wzajemnego braku zaufania, pomimo łączącego UE i Indie partnerstwa strategicznego. Wzrost zagrożenia terrorystycznego w Europie, zmiany w polityce bezpieczeństwa krajów europejskich i zbliżenie między UE a Indiami tworzą jednak sprzyjające warunki dla intensyfikacji współpracy. Wynikająca z niej poprawa bezpieczeństwa w Europie jest też w interesie Polski.

Patryk Kugiel
08 stycznia 2018
nr 4 (1577)
Współpraca transgraniczna – szansa wzmocnienia Partnerstwa Wschodniego
Jedną z głównych konkluzji Szczytu Partnerstwa Wschodniego (PW), który odbył się 24 listopada ub.r. w Brukseli, jest potrzeba większej koncentracji na sferze kontaktów międzyludzkich. Wymieniono m.in. współpracę transgraniczną jako platformę wzmacniającą więzi między społeczeństwami krajów UE i PW oraz wspierającą rozwój demokracji lokalnej. Dotychczasowe doświadczenia unijnego programu Polska–Białoruś–Ukraina mogą zostać wykorzystane do wspierania kontaktów między regionami państw PW. 

Adriana Skorupska
05 stycznia 2018
nr 3 (1576)
Stosunki Chiny – Korea Południowa: próba wyjścia z impasu
Wizyta prezydenta Korei Płd. w Chinach (13–16 grudnia 2017) była spowodowana wolą poprawy stosunków dwustronnych. Kwestią sporną pozostaje instalacja w Korei Płd. amerykańskiego systemu THAAD, czemu sprzeciwiają się Chiny. Problemy dla relacji dwustronnych generuje również polityka Korei Płn. Bezradność wobec posunięć KRLD może sprzyjać zaangażowaniu dyplomatycznemu państw spoza regionu, w tym Polski, na rzecz złagodzenia napięć na Półwyspie Koreańskim.

Oskar Pietrewicz
04 stycznia 2018
nr 2 (1575)
Między Bonn a Katowicami – wyzwania globalnych negocjacji klimatycznych
Szczyt klimatyczny w Bonn (COP23) w listopadzie 2017 r. miał przybliżyć rozstrzygnięcia w sprawie zasad monitorowania krajowych działań na rzecz ochrony klimatu. Powszechność tych działań, czyli objęcie nimi zarówno państw rozwiniętych, jak i rozwijających się, jest podstawą porozumienia paryskiego. W Bonn jednak ponownie zarysowały się podziały między tymi blokami, co utrudnia zawarcie kompromisu. Jego osiągnięcie będzie priorytetem Polski jako gospodarza kolejnego szczytu klimatycznego (COP24), w grudniu 2018 r. w Katowicach.

Marek Wąsiński
03 stycznia 2018
nr 1 (1574)
Polska w Radzie Bezpieczeństwa ONZ
Głównymi wyzwaniami stojącymi obecnie przed Radą Bezpieczeństwa są program nuklearny Korei Północnej, spór o status Jerozolimy oraz rosyjska agresja na Ukrainie. Analiza wystąpień przedstawicieli członków Rady na forum ONZ wskazuje także na kilka innych możliwych źródeł konfliktów oraz pól współpracy, na które warto zwrócić uwagę. Polska powinna przygotować się do działań na tych obszarach, aby móc skuteczniej realizować swoje cele.

Rafał Tarnogórski, Szymon Zaręba

 


 
Portal PISM wykorzystuje pliki cookies. Korzystanie z witryny oznacza zgodę na ich zapis lub wykorzystanie.
Więcej informacji znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.
Akceptuję politykę prywatności portalu. zamknij