• Wersja dla niedowidzących
  • wersja mobilna
  • e-Księgarnia
  • RSS
  • Dołącz do nas na Facebook
  • Dołącz do nas na Twitter
  • Dołącz do nas na Flickr
  • Oglądaj nas na YouTube
  • Dołącz do nas na Instagram
  • PISM English version
  • ПИМД Российская версия
Strona główna > Publikacje > Biuletyn PISM

Biuletyn PISM

font lower
font default
font bigger
podziel się:
facebook
twitter
gogole+
linkedin

 

Redakcja: Sławomir Dębski (dyrektor PISM), Bartosz Wiśniewski (kierownik BBA), Rafał Tarnogórski (redaktor prowadzący), Katarzyna Staniewska (sekretarz redakcji), Karolina Borońska-Hryniewiecka, Anna Maria Dyner, Aleksandra Gawlikowska-Fyk, Sebastian Płóciennik, Patrycja Sasnal, Justyna Szczudlik, Marcin Terlikowski, Tomasz Żornaczuk



 
28 grudnia 2017
nr 131 (1573)
Ryzykowne zmiany w polityce zagranicznej Arabii Saudyjskiej

Następca tronu Muhammed bin Salman przypieczętowuje zmiany w polityce zagranicznej Królestwa Arabii Saudyjskiej (KAS). Jej głównym celem jest konsolidacja arabskiego obozu przeciw Iranowi i Bractwu Muzułmańskiemu. Ważne decyzje w polityce zagranicznej, polegające na projekcji saudyjskiej siły – militarne zaangażowanie w wojnę w Jemenie, blokada sąsiedniego Kataru i presja na rząd w Libanie – jak dotąd nie przyniosły skutków oczekiwanych przez Saudyjczyków. Kontynuacja takiej polityki nie jest korzystna ani dla stabilności Bliskiego Wschodu, ani dla saudyjskiej pozycji i zdolności budowania sojuszy.

Patrycja Sasnal
27 grudnia 2017
nr 130 (1572)
Nowa strategia USA i NATO w Afganistanie: wymiar militarny

Zgodnie z nową strategią USA dla Afganistanu w okresie zimowym mają być prowadzone nasilone działania przeciwko talibom. Dzięki zwiększeniu liczby wojsk USA i NATO afgańskie siły będą mogły przejść od działań defensywnych do ofensywy. Jednak dopiero zwiększenie presji militarnej na talibów w połączeniu z innymi rodzajami oddziaływania może ich skłonić do podjęcia negocjacji z rządem w Kabulu. Dlatego politycznych efektów nowej strategii można się spodziewać dopiero w dłuższej  perspektywie.  

Wojciech Lorenz, Marcin Andrzej Piotrowski
22 grudnia 2017
nr 129 (1571)
Mistrzostwa świata w piłce nożnej w Rosji: aspekty wewnętrzne i międzynarodowe

Ze względu na decyzję Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego o wykluczeniu rosyjskiej reprezentacji z zimowych igrzysk olimpijskich w 2018 r. dla władz Rosji rośnie znaczenie przyszłorocznych (14 czerwca – 15 lipca) mistrzostw świata w piłce nożnej. Mundial będzie wykorzystany zarówno w polityce wewnętrznej – jako element kampanii prezydenckiej, jak i w relacjach z innymi państwami – do wzmocnienia kontaktów dwustronnych i pokazania Rosji jako państwa o silnej pozycji międzynarodowej. 

Anna Maria Dyner
21 grudnia 2017
nr 128 (1570)
Strategia bezpieczeństwa narodowego USA: podejście administracji Trumpa
Stany Zjednoczone odchodzą od założenia, że bezpieczeństwo i pomyślność gospodarczą można osiągnąć dzięki zaangażowaniu we współpracę z innymi aktorami międzynarodowymi. Nastawiają się na rywalizację z Rosją i Chinami, której stawką jest nie tyle obrona istniejącego ładu międzynarodowego, co jego dostosowanie do amerykańskich potrzeb i interesów. Administracja Trumpa zamierza zrealizować ten cel, umacniając dominację militarną USA i koncentrując się na wyzwaniach stwarzanych przez państwa, choć katalog zagrożeń niezmiennie uwzględnia także terroryzm międzynarodowy, w tym z użyciem broni masowego rażenia. 

Marcin Andrzej Piotrowski, Bartosz Wiśniewski
20 grudnia 2017
nr 127 (1569)
Znaczenie latynoamerykańskich inicjatyw współpracy regionalnej dla Polski

Regionalne inicjatywy współpracy to jedno z głównych narzędzi polityki państw latynoamerykańskich. Mają wspierać rozwój państw członkowskich, budować wzajemne zaufanie i wzmacniać ich pozycję międzynarodową. Z perspektywy Polski znaczenie wybranych ugrupowań wynika przede wszystkim z ich statusu jako partnerów Unii Europejskiej. Najważniejsze z nich to Mercosur i Sojusz Pacyfiku, obejmujące największych partnerów handlowych Polski, oraz Wspólnota Państw Ameryki Łacińskiej i Karaibów (CELAC), reprezentująca cały region w ramach strategicznego partnerstwa z UE.

Bartłomiej Znojek
19 grudnia 2017
nr 126 (1568)
Wznowienie rozmów na rzecz uregulowania konfliktu naddniestrzańskiego

W dniach 27–28 listopada br. w Wiedniu po półtorarocznej przerwie odbyły się międzynarodowe rozmowy o uregulowaniu konfliktu naddniestrzańskiego. Poprzedziło je zawarcie porozumień technicznych mających na celu ułatwienie codziennego życia mieszkańcom Mołdawii i separatystycznego Naddniestrza. Chociaż nie zapowiadają one rychłego politycznego uregulowania konfliktu, ich realizacja może przyczynić się do budowy zaufania między stronami. Jednocześnie mogą one posłużyć Rosji do uwiarygodnienia jej jako skutecznego gwaranta utrzymania pokoju na obszarze poradzieckim.


Jakub Pieńkowski
18 grudnia 2017
nr 125 (1567)
Rola państwowych funduszy majątkowych w światowej gospodarce – wnioski dla Polski

Państwowe fundusze majątkowe stały się ważnymi inwestorami w globalnej gospodarce. Mogą stanowić nie tylko źródło kapitału, ale także instrument polityki zagranicznej. Z punktu widzenia Polski współpraca z nimi może być korzystna m.in. dla realizacji inwestycji, w tym infrastrukturalnych czy rozwoju rynku kapitałowego. Należy jednak brać pod uwagę związane z tym wyzwania, w tym częsty brak transparentności funduszy. Od kilku lat rozważa się także stworzenie polskiego funduszu majątkowego. Można by go wykorzystać nie tylko do inwestowania środków za granicą, ale także do zachęcania innych funduszy do zaangażowania w Polsce.

Damian Wnukowski
15 grudnia 2017
nr 124 (1566)
Wyzwania kampanii wyborczej Władimira Putina

6 grudnia Władimir Putin ogłosił, że wystartuje w wyborach prezydenckich zaplanowanych na marzec 2018 r. Zgodnie z konstytucją FR powinna to być ostatnia kadencja sprawowana przez urzędującego prezydenta. Aby przygotować swojego następcę, musi on zwiększyć kontrolę nad elitami politycznymi oraz polepszyć komunikację ze społeczeństwem. Do tego potrzebuje wysokiej frekwencji w wyborach i umiejętnego rozgrywania grup interesów rywalizujących o dostęp do władzy. 

Agnieszka Legucka
08 grudnia 2017
nr 123 (1565)
Stosunki turecko-amerykańskie w cieniu procesu Rezy Zarraba

W USA rozpoczął się proces z udziałem tureckiego biznesmena Rezy Zarraba, który pomagał Iranowi w omijaniu amerykańskich sankcji. Przyznał się on do winy i został głównym świadkiem prokuratury. Sprawę krytykują tureccy politycy, obawiający się ujawnienia ich roli w tych działaniach. Proces pobudzi antyzachodnią retorykę w Turcji i pogłębi kryzys w stosunkach turecko-amerykańskich. Może także uderzyć w turecką gospodarkę ze względu na rzekomy udział państwowego banku Halkbank w procederze. Przeciągające się trudności w relacjach Turcja–USA są wyzwaniem dla jedności NATO.

Karol Wasilewski
06 grudnia 2017
nr 122 (1564)
Konkurencja pod kontrolą: perspektywa zastosowania prawa UE wobec Nord Stream 2

Istnieją szanse na dostosowanie gazociągu Nord Stream 2 do wymogów trzeciego pakietu energetycznego Unii Europejskiej, jednak Rosja ma możliwości, aby obejść unijne regulacje. Dostęp niezależnych od Gazpromu i władz Rosji spółek do gazociągu okaże się wówczas fikcją. Aby temu zapobiec, KE powinna starać się zagwarantować stosowanie regulacji UE nie tylko przez zmianę dyrektywy, ale także przez negocjacje porozumienia międzyrządowego co do statusu Nord Stream 2, a następnie – przez kontrolę jego wypełniania.

Bartosz Bieliszczuk
05 grudnia 2017
nr 121 (1563)
Inicjatywa 16+1 i wyzwania dla współpracy Chin z Europą Środkowo-Wschodnią

Mija pięć lat od powstania inicjatywy współpracy Chin z państwami Europy Środkowo-Wschodniej (format 16+1). Nadal stanowi ona raczej narzędzie wspierania interesów Chin w relacjach z poszczególnymi krajami EŚW niż forum realizacji wspólnych celów i projektów. Potwierdził to zakończony 27 listopada szósty szczyt inicjatywy w Budapeszcie, zdominowany – podobnie jak poprzednie – rywalizacją szesnastki o chińskie inwestycje i fundusze. Niewiele wskazuje na to, aby do kolejnego szczytu (jego gospodarzem w 2018 r. będzie Bułgaria) miało to ulec zmianie. Dla Polski inicjatywa 16+1 będzie atrakcyjnym instrumentem, o ile Chiny zdobędą się na wzajemność w relacjach gospodarczych.

Marcin Przychodniak
04 grudnia 2017
nr 120 (1562)
Perspektywy budowy morskich sił odstraszania KRLD

Przeprowadzone w 2017 r. testy rakietowe i nuklearne nie wyczerpują listy potencjalnych zagrożeń ze strony Korei Północnej. Doskonali ona też technologie niezbędne do budowy sił odstraszania, częściowo rozmieszczonych na okrętach podwodnych. To nowe jakościowo zagrożenie wymaga ścisłej koordynacji wysiłków USA, Korei Południowej i Japonii w obszarach obrony przeciwrakietowej oraz zwalczania okrętów podwodnych.

Marcin Andrzej Piotrowski
01 grudnia 2017
nr 119 (1561)
Strategia USA wobec Afganistanu i Azji Południowej: kluczowa rola Pakistanu

Nowa amerykańska strategia wobec Afganistanu i Azji Południowej opiera się w znacznym stopniu na kontynuacji wcześniejszej polityki USA wobec regionu. Najważniejsze zmiany ogłoszone przez Donalda Trumpa to brak daty zakończenia operacji wojskowej i krytyczne podejście do współpracy z Pakistanem. Kluczowe dla powodzenia strategii jest odcięcie talibów od wsparcia po pakistańskiej stronie granicy. Dlatego, oprócz silniejszej presji międzynarodowej na Pakistan, konieczne jest uwzględnienie także części jego interesów strategicznych, w tym uregulowanie granicy z Afganistanem.

Patryk Kugiel
29 listopada 2017
nr 118 (1560)
Stanowisko Chin wobec kryzysu północnokoreańskiego


Pogłębiający się kryzys na Półwyspie Koreańskim wywołuje zaniepokojenie w ChRL. Chiny nie chcą upadku północnokoreańskiego reżimu ani zjednoczenia Korei, ale obawiają się eskalacji i wybuchu gorącego konfliktu. Władze w Pekinie nie zmieniają jednak polityki wobec Korei Płn. Zaostrzają jedynie retorykę. Prawdopodobnie zaczęłyby działać bardziej stanowczo, gdyby postępowanie KRLD realnie zagroziło chińskim prowincjom lub podważyło pozycję Xi Jinpinga jako lidera.


Justyna Szczudlik
28 listopada 2017
nr 117 (1559)
Międzynarodowe aspekty kampanii wyborczej Władimira Putina

W grudniu oficjalnie rozpocznie się w Rosji kampania wyborcza przed zaplanowanymi na marzec 2018 r. wyborami prezydenckimi. Sztab wyborczy Putina wykorzysta napięcia w relacjach z USA i UE, budując atmosferę zagrożenia i przekonując o możliwej ingerencji w proces wyborczy. Jest to odpowiedź na obawy Rosjan, którzy w większości widzą w Putinie gwaranta bezpieczeństwa i pozycji międzynarodowej państwa rosyjskiego. 

Agnieszka Legucka
24 listopada 2017
nr 116 (1558)
Poprawa stosunków izraelsko-egipskich
Od 2014 r. następuje wyraźna poprawa w stosunkach Egiptu z Izraelem. Władze obu państw łączy tożsamość interesów regionalnych: zwalczanie terroryzmu, Bractwa Muzułmańskiego i związanych z nim grup oraz wpływów Iranu. Współpraca jest obopólnie korzystna – Egiptowi daje silniejszą pozycję w stosunkach z USA i UE, a Izraelowi zapewnia kontynuację sprzyjającej mu polityki zagranicznej Egiptu. Zbliżenie izraelsko-egipskie jest też częścią procesu konsolidacji antyirańskiego bloku Izraela, Arabii Saudyjskiej i Egiptu. Dalszą poprawę stosunków dwustronnych hamuje m.in. negatywny stosunek Egipcjan do Izraela.

Patrycja Sasnal, Michał Wojnarowicz
23 listopada 2017
nr 115 (1557)
Strefy Schengen i euro w polityce europejskiej Bułgarii

15 listopada Komisja Europejska (KE) wydała raport na temat postępów Bułgarii w ramach mechanizmu współpracy i weryfikacji. Jego realizacja traktowana jest na forum Unii Europejskiej jako nieoficjalny warunek bułgarskiego członkostwa w strefie Schengen. Tymczasem Bułgaria, w obawie przed dalszą instytucjonalizacją podziałów w Unii, nasila starania o wejście do ERM II, uważanego za przedsionek strefy euro. Chociaż władze Bułgarii nadały priorytet członkostwu w obu strefach, perspektywa osiągnięcia tych celów jest niepewna.

Jakub Pieńkowski
22 listopada 2017
nr 114 (1556)
Brytyjski system partyjny a negocjacje w sprawie brexitu

Podczas dorocznych konwencji brytyjskie partie przedstawiły zaktualizowane wizje wyjścia z UE. Konserwatyści i laburzyści otwarcie opowiedzieli się odpowiednio za „twardym” i „miękkim” brexitem. Decyzje te wynikają z podziału w społeczeństwie brytyjskim i są obliczone na wzmocnienie dominacji obydwu partii wobec pozostałych ugrupowań. Rywalizacja międzypartyjna usztywnia jednak stanowisko brytyjskiego rządu w negocjacjach z UE. Zwiększa też prawdopodobieństwo zastąpienia premier Theresy May konserwatywnym eurosceptykiem w przypadku kryzysu na tle rozmów z UE.

Przemysław Biskup
20 listopada 2017
nr 113 (1555)
Afryka Subsaharyjska w polityce zagranicznej Izraela

Odnowienie historycznie bliskich relacji z Afryką Subsaharyjską to obecnie jeden z najważniejszych celów izraelskiej polityki zagranicznej. Rządowi Benjamina Netanjahu zależy na trwałej zmianie postawy tych państw wobec Izraela na arenie międzynarodowej. Ma się do tego przyczynić izraelska oferta w zakresie innowacji, bezpieczeństwa i pomocy rozwojowej. Nasilenie współpracy sektorowej nie przekłada się jednak automatycznie na zmianę polityki państw regionu.

Michał Wojnarowicz
17 listopada 2017
nr 112 (1554)
PESCO: konsekwencje dla jedności polityki obronnej UE

23 państwa członkowskie UE notyfikowały wolę zawiązania stałej współpracy strukturalnej w zakresie obrony (PESCO). Przesądza to o uruchomieniu procesu odnowy wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony (WPBiO). Ponieważ do PESCO przystępuje wiele państw, w UE nie dojdzie do zróżnicowania integracji w wymiarze obronnym. Nierozwiązany i potencjalnie groźny dla efektywności tego mechanizmu pozostaje problem jego relacji do NATO.

Marcin Terlikowski
16 listopada 2017
nr 111 (1553)
Wzmocnione relacje UE–Indie po szczycie w Nowym Delhi

Szczyt UE–Indie w Nowym Delhi 6 października potwierdził zbieżność poglądów obu stron na główne wyzwania globalne i regionalne. Wzmocnił też rozwijane od 2004 r. partnerstwo strategiczne. Jednak impas w negocjacjach kompleksowej umowy o wolnym handlu i inwestycjach (BTIA) wskazuje, że ta kwestia, obok negatywnego wpływu brexitu na relacje UE–Indie, będzie głównym wyzwaniem dla bliższej współpracy. Jeśli w negocjacjach nie nastąpi wkrótce przełom, Unia powinna rozważyć rozpoczęcie rozmów na temat samej umowy inwestycyjnej. Polska może aktywniej włączyć się w kształtowanie polityki Unii wobec Indii i wykorzystać istniejące mechanizmy dialogu do wzmocnienia relacji dwustronnych. 

Patryk Kugiel
15 listopada 2017
nr 110 (1552)
Azjatycka podróż Donalda Trumpa – nieudana próba odzyskania przez USA inicjatywy w regionie

Polityka Stanów Zjednoczonych wobec Azji i Pacyfiku jest nacechowana wieloma sprzecznościami. USA zadeklarowały wyjście z TPP, sygnalizując zmniejszenie zaangażowania gospodarczego w Azji. Prezentują też zmienną postawę wobec Chin, a także zwiększają obecność wojskową w regionie i sugerują atak na KRLD. Ta nieprzewidywalna polityka niepokoi partnerów azjatyckich. Podczas swojej wizyty w Azji prezydent Donald Trump nie zdołał ich przekonać, że USA są gotowe na większe zaangażowanie w regionie, stanowiące przeciwwagę dla ChRL. Nie nakłonił też Chin do kompromisu w kwestiach gospodarczych i w sprawie polityki wobec KRLD. 

Marcin Przychodniak
14 listopada 2017
nr 109 (1551)
Australia na globalnym rynku gazu skroplonego

Korzystne położenie geograficzne i zliberalizowany handel surowcami energetycznymi sprawiają, że Australia z powodzeniem konkuruje o najbardziej lukratywne i perspektywiczne rynki dostaw gazu skroplonego (LNG). Do końca dekady będzie jego największym eksporterem. Tamtejsza branża musi jednak stawić czoła wyzwaniom związanym z dostępnością odpowiedniej ilości gazu na eksport. Z punktu widzenia importerów LNG, w tym Polski, powodzenie tych starań doprowadzi do wzmocnienia sprzyjających tendencji rynkowych.

Bartosz Wiśniewski
10 listopada 2017
nr 108 (1550)
Zmiany w strukturze dowodzenia NATO

Ministrowie obrony NATO uzgodnili zmiany w strukturze dowodzenia Sojuszu, mające zwiększyć zdolność do prowadzenia misji kolektywnej obrony. Nie zapadła jednak decyzja o lokalizacji dowództw NATO. Wypracowując kompromis w tej sprawie, państwa członkowskie Sojuszu powinny kierować się przede wszystkim koniecznością utrzymania jego politycznej spójności. To od niej zależy bowiem szybka reakcja NATO w czasie kryzysu.

Wojciech Lorenz
08 listopada 2017
nr 107 (1549)
Polityka zagraniczna USA w rok po zwycięstwie Donalda Trumpa

Donald Trump zapowiadał głęboką zmianę w polityce zagranicznej USA, ale jak dotąd głównie kontynuuje politykę prezydenta Obamy. Zdecydowały o tym wewnętrzne konflikty w administracji, narastający spór między prezydentem i Kongresem oraz brak szczegółowej strategii działania w polityce zagranicznej.

Andrzej Dąbrowski
07 listopada 2017
nr 106 (1548)
Upadek i metamorfoza ISIS

Po odbiciu Mosulu w Iraku i Rakki w Syrii tzw. Państwo Islamskie (ISIS) przestaje istnieć jako projekt państwowotwórczy. Wchodzi w nowy etap: transformacji w rozproszoną, parasolową organizację terrorystyczną, która daje szyld i inspirację lokalnym ugrupowaniom dżihadystycznym i zradykalizowanym jednostkom. W tej nowej odsłonie ekspansję ISIS ograniczy jednak rywalizacja z Al-Kaidą. Organizacja przeznaczy pozostałe zasoby na zamachy terrorystyczne na Bliskim Wschodzie (głównie w Iraku, Syrii i Egipcie), w Azji Południowo-Wschodniej i w Europie.


Patrycja Sasnal
06 listopada 2017
nr 105 (1547)
Samochody elektryczne w Niemczech – jazda pod prąd

Elektryfikacja transportu staje się jednym z głównych zadań polityki gospodarczej Niemiec. Ma pomóc niemieckiemu przemysłowi w utrzymaniu jego globalnej pozycji oraz przyspieszyć realizację Energiewende. Jednak tradycyjny sektor motoryzacyjny, chcąc spowolnić zwrot ku samochodom elektrycznym, będzie przekonywał o konieczności dekarbonizacji silnika Diesla. Rozwój niemieckiej elektromobilności może być dla Polski okazją do promowania wspólnych rozwiązań na forum UE. Stanowi jednak wyzwanie dla polskich dostawców powiązanych z niemieckim przemysłem samochodowym.


Aleksandra Gawlikowska-Fyk
03 listopada 2017
nr 104 (1546)
Problemy prawne związane ze stosowaniem dyrektywy gazowej do gazociągów między UE i państwami trzecimi
Obowiązująca dyrektywa gazowa reguluje kwestie przesyłu gazu z państw trzecich do Unii Europejskiej niejednoznacznie. Możliwa jest interpretacja, że gazociągi z tych państw nie są objęte unijnymi regulacjami energetycznymi, co stwarza pole do nadużyć. Z punktu widzenia Polski i całej Unii pożądana byłaby taka zmiana dyrektywy, aby konieczność stosowania przepisów UE do gazociągów wykorzystywanych do importu gazu przestała budzić jakiekolwiek wątpliwości.

Szymon Zaręba
30 października 2017
nr 103 (1545)
Dwa lata rosyjskiej operacji wojskowej w Syrii – rezultaty i perspektywy

30 września upłynęły dwa lata od rozpoczęcia przez Rosję operacji militarnej w Syrii. Dzięki rosyjskiemu wsparciu syryjskie siły rządowe zwiększyły kontrolę z 20% do niemal 50% terytorium państwa. Zaangażowanie militarne Rosjanie wykorzystali do wzmocnienia swojej pozycji na Bliskim Wschodzie. Posłużyło też do sprawdzenia w warunkach bojowych sprzętu, systemów dowodzenia i działań większości rodzajów rosyjskich sił zbrojnych.  

Anna Maria Dyner
27 października 2017
nr 102 (1544)
XIX zjazd Komunistycznej Partii Chin: implikacje dla polityki wewnętrznej i zagranicznej

XIX zjazd Komunistycznej Partii Chin (KPCh) potwierdził kontrolę przewodniczącego Xi Jinpinga nad aparatem partyjnym. Wybrani członkowie organów decyzyjnych to jego lojalni współpracownicy, a do statutu partii została włączona „myśl” Xi. Najprawdopodobniej nie dojdzie do liberalizacji w gospodarce, przeciwnie – można się spodziewać zwiększenia nadzoru nad sektorem prywatnym. W polityce zagranicznej należy liczyć się z działaniem bezkompromisowym, m.in. w kwestii Tajwanu, niezależności Hongkongu czy sporów na Morzu Południowochińskim. 

Marcin Przychodniak
26 października 2017
nr 101 (1543)
Reformy UE według prezydenta Macrona: oferta adresowana do Niemiec

Prezydent Francji Emmanuel Macron nie ustaje w promowaniu własnej wizji reform UE. Swoje przemówienie wygłoszone na paryskiej Sorbonie zaadresował głównie do Niemiec, gdzie trwają powyborcze rozmowy koalicyjne pomiędzy CDU/CSU, FDP i Zielonymi. Uwypuklił w nim propozycje, które są atrakcyjne politycznie dla wszystkich potencjalnych koalicjantów. Pominął sprawy kontrowersyjne, np. kwestię wspólnego budżetu, która jest nie do zaakceptowania dla liberałów. Celem tego zabiegu jest przekonanie Niemiec do wspólnej inicjatywy na rzecz zmian w integracji.

Łukasz Jurczyszyn
25 października 2017
nr 100 (1542)
Zmiana rządu w Czechach i jej implikacje dla polityki zagranicznej
Wybory do czeskiej Izby Poselskiej wygrała Akcja Niezadowolonych Obywateli (ANO) pod przywództwem Andreja Babiša. Ze względu na znikomą rolę ideologii oraz dopasowywanie postulatów do nastrojów społecznych i sytuacji w Unii Europejskiej ANO jest elastycznym partnerem do budowy rządu koalicyjnego. Jednak ciążące na Babišu oskarżenia o wyłudzenia unijnych dotacji zniechęcają do współpracy z nim pozostałe partie. Diametralne przebudowanie sceny politycznej nie wpłynie zasadniczo na kierunki polityki zagranicznej Czech, ale będzie miało implikacje dla polityki europejskiej i regionalnej.

Łukasz Ogrodnik
20 października 2017
nr 99 (1541)
Polityka europejska Rumunii

Przedstawiając raport o stanie Unii, przewodniczący Komisji Europejskiej Jean-Claude Juncker zwrócił się do Rumunii, która w 2019 r. będzie sprawować przewodnictwo w Radzie UE, o organizację nadzwyczajnego szczytu Rady Europejskiej, pierwszego po planowanym brexicie. Jednocześnie wezwał państwa członkowskie do niezwłocznego przyjęcia Rumunii do strefy Schengen. Partnerzy unijni coraz bardziej zabiegają o rumuńskie poparcie w debacie o przyszłości UE. Rumunia uniknęła konfrontacji z instytucjami i największymi państwami UE i deklaruje chęć dołączenia do nurtu ściślejszej integracji.

Jakub Pieńkowski
18 października 2017
nr 98 (1540)
Gaz dla transportu – nowy rynek Gazpromu

W nadchodzących latach gaz ziemny będzie coraz popularniejszym paliwem w transporcie drogowym i morskim. Trend ten dostrzega Gazprom, inwestując nie tylko w duże gazociągi, jak Nord Stream II, ale też w takie projekty, jak terminale LNG małej skali (ssLNG), pozwalające dostarczać gaz mniejszym odbiorcom. Strategia koncernu zapewni mu w przyszłości udział w rynku na konkurencyjnych zasadach. Rosyjska aktywność w tym segmencie może stanowić wyzwanie dla polskich portów i skomplikować plany szerszego zastosowania gazu w krajowym transporcie.

Bartosz Bieliszczuk
13 października 2017
nr 97 (1539)
Perspektywy wprowadzenia euro na Węgrzech
Węgry nie mają jasno określonego stanowiska w sprawie przyjęcia euro. Podczas gdy bank centralny jest przeciwny szybkiemu wprowadzeniu wspólnej waluty, rząd wykazuje otwartość w tej kwestii, zostawiając sobie pole manewru na wypadek politycznego wzmocnienia eurostrefy. Taki scenariusz zapewne skłoniłby rząd do podjęcia decyzji w sprawie przyjęcia euro, mimo wątpliwości co do ekonomicznej opłacalności takiego kroku.


Veronika Jóźwiak
10 października 2017
nr 96 (1538)
50-lecie ASEAN-u: szansa na nowe otwarcie w relacjach gospodarczych z Polską

W tym roku ASEAN obchodzi 50. rocznicę powstania. Założone w 1967 r. stowarzyszenie przyczyniło się do utrzymania pokoju w regionie i do jego dynamicznego rozwoju gospodarczego w ostatnich dekadach. Dlatego uznawane jest za jeden z najbardziej udanych projektów integracyjnych w Azji. Jednak pomimo rosnącego znaczenia ekonomicznego organizacji jej obecne relacje gospodarcze z Polską są niesatysfakcjonujące i nie wykorzystują w pełni swojego potencjału. Sposobem na poprawę sytuacji jest m.in. postępująca integracja w ramach Wspólnoty Gospodarczej ASEAN-u oraz intensyfikacja działań promujących Polskę w regionie.

Damian Wnukowski
09 października 2017
nr 95 (1537)
Polityka handlowa Stanów Zjednoczonych: pozorowany protekcjonizm

Polityka handlowa administracji prezydenta Donalda Trumpa ma głównie charakter pozorowany. Deklaracje wycofania się z umów międzynarodowych czy wprowadzenia mechanizmów protekcjonistycznych mają służyć prezydentowi USA do osiągnięcia korzyści gospodarczych i politycznych. Zbyt często wypowiadane groźby stały się jednak mało wiarygodne i przynoszą ograniczone efekty. Choć partnerzy wciąż muszą się liczyć z realizacją części zapowiedzi Trumpa, to stabilna sytuacja gospodarcza USA, obawy o trwałość amerykańskich sojuszy oraz naciski ze strony biznesu i polityków (także republikańskich) zmniejszają prawdopodobieństwo takiego scenariusza.

Marek Wąsiński
05 października 2017
nr 94 (1536)
Perspektywy misji pokojowej ONZ w Donbasie

Podczas wrześniowych obrad Zgromadzenia Ogólnego ONZ Rosja i Ukraina wystąpiły z propozycjami wprowadzenia sił pokojowych do Donbasu. Różnice stanowisk między tymi państwami zmniejszają jednak prawdopodobieństwo osiągnięcia porozumienia. W koncepcji ukraińskiej misja powinna zostać rozmieszczona na terenie całego kontrolowanego przez Rosję terytorium, a jej działania miałyby doprowadzić do demilitaryzacji Donbasu. Natomiast Rosja, proponując wysłanie na wschodnią Ukrainę misji utrzymania pokoju, liczy na powrót do dyskusji nad nową architekturą bezpieczeństwa w Europie.

Anna Maria Dyner, Daniel Szeligowski
04 października 2017
nr 93 (1535)
Znaczenie brytyjskiego projektu ustawy o wystąpieniu z Unii Europejskiej dla negocjacji z UE
Projekt ustawy o wystąpieniu z Unii Europejskiej jest najważniejszym opublikowanym dotąd brytyjskim dokumentem dotyczącym administracyjnego i prawnego wymiaru brexitu. Legislacyjne znaczenie projektu wynika z jego wpływu na system prawny Zjednoczonego Królestwa, a polityczne – z widocznej w przepisach gotowości do wyjścia tego państwa z UE bez umowy i z polaryzacji jego sceny politycznej. Prace nad projektem toczą się w tle starań rządu brytyjskiego o przekonanie partnerów z UE do otwarcia negocjacji nad docelowym modelem relacji brytyjsko-unijnych.

Przemysław Biskup
03 października 2017
nr 92 (1534)
Rosja wobec kryzysu północnokoreańskiego

Kolejne testy rakietowe i nuklearne Korei Północnej destabilizują sytuację w regionie Azji i Pacyfiku. Zagrażają one pośrednio bezpieczeństwu Federacji Rosyjskiej. Jednocześnie Rosja wykorzystuje napięcia między USA i KRLD w celu umocnienia swojej międzynarodowej pozycji i dalszego zbliżenia z ChRL. Wspiera chińskie propozycje pokojowego uregulowania sytuacji, gdyż obawia się zwiększenia obecności wojskowej Stanów Zjednoczonych w regionie.


Agnieszka Legucka
02 października 2017
nr 91 (1533)
Wymiar samorządowy współpracy Polski z państwami Ameryki Łacińskiej
W ostatnich latach zwiększa się zainteresowanie Polski Ameryką Łacińską, głównie jako kierunkiem współpracy gospodarczej. Niedocenionym narzędziem rozwoju tych stosunków pozostaje wymiar samorządowy. Większa aktywność władz lokalnych może wspomóc nawiązywanie kontaktów biznesowych i naukowych w regionie oraz służyć wymianie doświadczeń, np. dotyczących urbanizacji czy rewitalizacji miast. Dystans geograficzny, brak wiedzy i ograniczenia finansowe to główne powody dotychczasowego niewielkiego zainteresowania polskich samorządów Ameryką Łacińską.

Adriana Skorupska, Bartłomiej Znojek
29 września 2017
nr 90 (1532)
Prześladowania ludności Rohindża – wyzwania dla transformacji Mjanmy
Operacje armii mjanmańskiej w stanie Rakhine spowodowały exodus do sąsiedniego Bangladeszu ponad 400 tys. osób z mniejszości Rohindża. Działania te spotkały się z krytyką międzynarodową i oskarżeniami władz Mjanmy o akceptowanie „czystek etnicznych”. W ocenie wydarzeń należy jednak wziąć pod uwagę uwarunkowania polityczne i trwający proces pokojowy. Realną władzę w Mjanmie nadal sprawuje wojsko, które może wykorzystać obecny kryzys do zatrzymania trwającej od 2011 r. transformacji demokratycznej. Partnerzy zagraniczni powinni domagać się powrotu uchodźców i wspierać ich pełną reintegrację zgodnie z rekomendacjami komisji doradczej ds. Rakhine Kofiego Annana.

Patryk Kugiel
27 września 2017
nr 89 (1531)
Turcja wobec irackiego Kurdystanu
Mimo że Region Irackiego Kurdystanu należy do grona najważniejszych partnerów Turcji, władze w Ankarze opowiedziały się przeciw referendum niepodległościowemu. Nie zdecydowały się jednak na podjęcie działań, które skłoniłyby irackich Kurdów do odwołania lub przełożenia głosowania. Sugeruje to, że stanowisko tureckich polityków wobec referendum było podyktowane przede wszystkim względami polityki wewnętrznej i ulegnie zaostrzeniu dopiero wtedy, gdy sytuacja wokół irackiego Kurdystanu będzie zagrażała integralności terytorialnej Turcji.

Karol Wasilewski
26 września 2017
nr 88 (1530)
Izrael wobec kwestii kurdyjskiej
Relacje z Kurdami stanowią istotny element izraelskiej polityki na Bliskim Wschodzie. W szczególności dotyczy to stosunków z Kurdami irackimi, traktowanymi jako ważni regionalni sojusznicy. Izrael to jedyne państwo w regionie, które otwarcie popiera referendum niepodległościowe w Regionie Irackiego Kurdystanu, a w utworzeniu państwa kurdyjskiego widzi szansę na wzmocnienie swojej pozycji na Bliskim Wschodzie. Polityka Izraela wobec Kurdów pozostaje ściśle związana z relacjami łączącymi Izrael z Turcją i Iranem.

Michał Wojnarowicz
22 września 2017
nr 87 (1529)
Kontekst i scenariusze po referendum w sprawie niepodległości irackiego Kurdystanu

Bez względu na to, czy referendum w sprawie niepodległości irackiego Kurdystanu, zaplanowane na 25 września br., dojdzie do skutku, wiadomo, że większość irackich Kurdów popiera niepodległość. Jeśli głosowanie się odbędzie, bardziej prawdopodobny jest scenariusz negatywny, łącznie z intensyfikacją przemocy i dalszą dezintegracją Iraku, niż pozytywny, zakładający stopniowe, pokojowe negocjacje ws. niepodległości Kurdów z władzami centralnymi w Bagdadzie. Rozwój wypadków będzie zależał przede wszystkim od decyzji władz kurdyjskich po referendum. Presja regionalnych sojuszników Kurdów oraz USA, UE i ONZ jest na tyle duża, że iracki Kurdystan w krótkim okresie nie ogłosi niepodległości.

Patrycja Sasnal
21 września 2017
nr 86 (1528)
Znaczenie ćwiczeń „Zachód 2017”

Ćwiczenia „Zachód 2017” były jednym z elementów szeroko zakrojonego planu sprawdzania gotowości bojowej sił zbrojnych Rosji. Jednocześnie posłużyły do weryfikacji doświadczenia, jakie rosyjska armia zdobyła w działaniach bojowych na Ukrainie i w Syrii oraz do przećwiczenia pełnowymiarowego konfliktu konwencjonalnego. Scenariusz manewrów udowodnił, że – zgodnie z założeniami dokumentów strategicznych Rosji i Białorusi (w tym umowy o Państwie Związkowym) – w razie wojny wojsko białoruskie stanie się de facto częścią sił zbrojnych Rosji.  

Anna Maria Dyner
20 września 2017
nr 85 (1527)
Stosunki czesko-słowackie w dobie debaty o przyszłości integracji europejskiej
Perspektywa pogłębienia integracji europejskiej poprzez dalszą instytucjonalizację strefy euro jak dotąd nie osłabiła relacji między należącą do niej Słowacją a Czechami, nieplanującymi rychłego przyjęcia wspólnej waluty. Co więcej, oba te państwa, chcąc zdystansować się od Polski i Węgier skonfliktowanych z instytucjami UE, nasilają współpracę z partnerami spoza regionu, m.in. z wykorzystaniem biernego dotychczas Trójkąta Sławkowskiego (S3). Rozwój działań czesko-słowackich w zakresie polityki europejskiej wskazuje na coraz wyraźniejszy podział w Grupie Wyszehradzkiej.

Łukasz Ogrodnik
13 września 2017
nr 84 (1526)
FDP jako partner w koalicji rządzącej: perspektywa polityki europejskiej

Sondaże wskazują, że duże szanse na dobry wynik we wrześniowych wyborach do Bundestagu ma  liberalna FDP. W programie partii ważne miejsce zajmują postulaty dotyczące polityki europejskiej: reforma instytucji UE i pogłębienie integracji, „Europa wielu prędkości” oraz utrzymanie restrykcyjnego kursu finansowego w strefie euro. Jeśli FDP stworzy koalicję z CDU/CSU, mogą one jednak stać się źródłem napięć w relacjach z partnerami z Unii Europejskiej.  

Sebastian Płóciennik
11 września 2017
nr 83 (1525)
Rola „dyplomacji pand” w polityce zagranicznej ChRL

Chińska „dyplomacja pand” polega na wypożyczaniu tych zwierząt innym państwom. Praktyka ta stała się jednym z instrumentów kreowania pozytywnego wizerunku Chin. Przewodniczący Xi Jinping chętnie odwołuje się do „dyplomacji pand”, starając się łagodzić w ten sposób napięcia w relacjach dwustronnych oraz zmniejszać obawy chińskich partnerów związane z działaniami ChRL. Ponadto Chiny wykorzystują ten instrument zarówno do sygnalizowania niezadowolenia polityką innych państw, jak i do podkreślania znaczenia danego kraju dla chińskiej dyplomacji. Jest to wreszcie sposób na pozyskiwanie kapitału i wiedzy dzięki wspólnym badaniom nad tymi zwierzętami. 

Justyna Szczudlik
08 września 2017
nr 82 (1524)
Perspektywy porozumienia Chińskiej Republiki Ludowej ze Stolicą Apostolską

Chiny sygnalizują gotowość do uregulowania relacji ze Stolicą Apostolską. Spowodowałoby to scalenie obu odłamów Kościoła katolickiego w Chinach – podziemnego i kontrolowanego przez władze – i ułatwiłoby wsparcie polityki społecznej przez organizacje kościelne. Sukcesem byłaby również akceptacja przez papieża spornych nominacji biskupich. Normalizacja relacji wymagałaby wycofania przez Stolicę Apostolską uznania Tajwanu za państwo. Unormowanie stosunków byłoby korzystne dla relacji polsko-chińskich, w których sytuacja katolików w ChRL jest tematem kontrowersyjnym.

Marcin Przychodniak
01 września 2017
nr 81 (1523)
Zakup systemu S-400 przez Turcję: perspektywy i konsekwencje

Prezydent Erdoğan ogłosił, że Turcja podpisała porozumienie z Rosją w sprawie zakupu systemu obrony przeciwlotniczej i przeciwrakietowej S-400. Obecnie to oświadczenie należy postrzegać przede wszystkim jako element presji na sojuszników z NATO, zwłaszcza na USA. Jednak w świetle napięć międzysojuszniczych nie należy lekceważyć możliwości zakupu systemu przez Turcję. Ewentualna finalizacja umowy będzie czynnikiem zbliżającym Turcję i Rosję. Doprowadzi również do kwestionowania roli Turcji jako lojalnego partnera w Sojuszu. 

Karol Wasilewski
25 sierpnia 2017
nr 80 (1522)
Izrael i państwa Zatoki Perskiej – specyfika niejawnej współpracy

Izrael od wielu lat utrzymuje niejawne kontakty z sunnickimi monarchiami Zatoki Perskiej mimo braku oficjalnego uznania z ich strony. Fundamentem współpracy, w szczególności tej z Arabią Saudyjską, jest obawa przed rosnącą dominacją Iranu na Bliskim Wschodzie. Mimo zbieżności interesów normalizacja stosunków pozostaje mało prawdopodobna i jest ściśle uzależniona od rozwiązania kwestii palestyńskiej.

Michał Wojnarowicz
16 sierpnia 2017
nr 79 (1521)
Łódź kandydatem do organizacji Expo 2022 – szansa dla Polski i Europy Środkowej

Łódź jest jednym z kandydatów do organizacji międzynarodowej specjalistycznej wystawy Expo 2022. Hasłem przewodnim proponowanego wydarzenia jest „City Re: Invented”, czyli „miasto stworzone na nowo”. Motyw przemiany postindustrialnego miasta ma jednocześnie nawiązywać do udanej transformacji Polski i innych państw Europy Środkowej. Organizacja wystawy stwarza szansę, by zaprezentować się jako państwo innowacyjne, wykorzystujące nowe technologie do zarządzania rozwojem. Ostateczna decyzja o wyborze miasta gospodarza Expo zapadnie w listopadzie br. Promocja kandydatury Łodzi i zabiegi o jej międzynarodowe poparcie wchodzą zatem w końcową, najbardziej intensywną fazę. 

Adriana Skorupska
10 sierpnia 2017
nr 78 (1520)
Iran: wyzwanie dla polskich koncernów energetycznych i dyplomacji

Po wyborach prezydenckich w Iranie w maju br. władzę utrzymał Hasan Rouhani. Oznacza to, że Iran będzie kontynuował politykę wychodzenia z izolacji gospodarczej, zabiegając o zaangażowanie zachodnich koncernów, w szczególności w sektorze wydobywczym. Jednocześnie działania polityczne Iranu oraz zaostrzające się relacje z USA zwiększają ryzyko tej współpracy, mimo potencjału irańskiego rynku. Takie ryzyko musi zostać wkalkulowane w decyzje inwestycyjne europejskich, także polskich firm.



Bartosz Bieliszczuk
08 sierpnia 2017
nr 77 (1519)
Przewodnictwo Węgier w Grupie Wyszehradzkiej

1 lipca br. Węgry przejęły od Polski roczne przewodnictwo w Grupie Wyszehradzkiej. Jego myśl przewodnia, „V4 Connects”, ma podkreślać z jednej strony znaczenie rozwoju połączeń infrastrukturalnych w regionie, z drugiej zaś – spójność ugrupowania. Usprawniona ma zostać koordynacja wykorzystania unijnych środków na rzecz cyfryzacji i innowacyjności. Program przewodnictwa nie przedstawia jednak wspólnych propozycji związanych z możliwym pogłębieniem integracji europejskiej. Ze względu na kampanię wyborczą na Węgrzech nie można wykluczyć prób upolityczniania przez nie współpracy wyszehradzkiej.


Veronika Jóźwiak
07 sierpnia 2017
nr 76 (1518)
Polityka administracji Donalda Trumpa wobec Ameryki Łacińskiej

Polityka administracji Donalda Trumpa wywołała obawy państw latynoamerykańskich o kierunki rozwoju ich stosunków z USA. Z negatywnymi reakcjami spotkały się zwłaszcza decyzje prezydenta dotyczące zobowiązań handlowych, zaostrzenia polityki imigracyjnej oraz zmniejszenia pomocy zagranicznej. Kontynuacja tych działań będzie sprzyjała wzrostowi wpływów Chin w Ameryce Łacińskiej. Umożliwi również większe zaangażowanie innym państwom azjatyckim, ale także UE czy Rosji. W rezultacie tradycyjnie silna pozycja USA w regionie będzie się dalej osłabiać.

Bartłomiej Znojek
04 sierpnia 2017
nr 75 (1517)
Internet jako narzędzie polityki Chińskiej Republiki Ludowej

Władze Chin traktują Internet jako przestrzeń rywalizacji międzynarodowej. Uważają, że wspierany przez UE i USA swobodny dostęp do informacji w globalnej sieci zagraża stabilności ich systemu politycznego. Zacieśniają więc kontrolę Internetu w swoim państwie, dążąc do ograniczenia przepływu informacji. Za element wzmacniania pozycji ChRL w cyberprzestrzeni uważają także ekspansję gospodarczą chińskich firm z sektora IT za granicą. Inicjują również – konkurencyjny wobec UE i USA – projekt międzynarodowego kodeksu bezpieczeństwa informacyjnego. Działania Chin stoją w sprzeczności z promowaną przez UE otwartością globalnej sieci oraz wolnością gospodarczą. 

Marcin Przychodniak
02 sierpnia 2017
nr 74 (1516)
Perspektywy polityki Stanów Zjednoczonych wobec Iranu i porozumienia nuklearnego

W administracji Donalda Trumpa dominuje pogląd, że konieczne jest utrzymanie dotychczasowej zasady dwutorowości polityki wobec Iranu. Polega ona na odrębnym traktowaniu kwestii irańskiego programu jądrowego oraz innych problemów w relacjach z tym państwem, w tym jego programu rakietowego i wsparcia dla terroryzmu. Jednak prezydent Trump sygnalizował zamiar jednostronnego wypowiedzenia umowy nuklearnej z 2015 r. Taka decyzja wywołałaby napięcia między USA a Europą związane z powstrzymywaniem proliferacji broni jądrowej i rozwijaniem współpracy gospodarczej z Iranem.

Marcin Andrzej Piotrowski
31 lipca 2017
nr 73 (1515)
Sankcje USA wobec Rosji

Kongres USA rozszerzył sankcje wobec Rosji. Miało to na celu ograniczenie możliwości Donalda Trumpa w zakresie znoszenia restrykcji wobec tego państwa, oskarżanego o ingerencję w amerykańskie wybory. W odpowiedzi rosyjskie MSZ nakazało 755 amerykańskim dyplomatom opuścić terytorium Federacji Rosyjskiej. Niezamierzonym efektem nowej ustawy stała się kolejna odsłona sporów między USA i niektórymi państwami europejskimi związanych m.in. z projektem Nord Stream 2. 

Andrzej Dąbrowski, Agnieszka Legucka
25 lipca 2017
nr 72 (1514)
Relacje Unii Europejskiej z Australią: czas na strategiczne partnerstwo

Australia to jeden z istotnych partnerów politycznych i gospodarczych Unii Europejskiej. Wyjście Wielkiej Brytanii z UE stwarza ryzyko osłabienia tradycyjnych więzi, a niepewność co do przywództwa globalnego USA, przy zwiększającej się roli Chin, wymaga zacieśnienia współpracy z Australią. Dlatego UE powinna uznać ją za partnera strategicznego i dążyć do szybkiego podpisania umowy o wolnym handlu. Wspierając zbliżenie unijno-australijskie, Polska może stać się bardziej atrakcyjna dla Australii. Może też wzmocnić współpracę dwustronną.

Patryk Kugiel
21 lipca 2017
nr 71 (1513)
Rola Chin w polityce zagranicznej Węgier

W maju br. Chiny podniosły relacje z Węgrami do rangi wszechstronnego partnerstwa strategicznego. Węgierskie zaangażowanie w chińską inicjatywę Pasa i Szlaku jest częścią koncepcji polityki zagranicznej rządu Viktora Orbána. Jej celem jest zwiększenie dostępu do wschodnich rynków zbytu, przyciągnięcie bezpośrednich inwestycji zagranicznych oraz dalsze wzmocnienie współpracy gospodarczej z Chinami. Jednak polityka ta nie przynosi zamierzonych efektów. W ostatnich kilku latach znacząco spadła wartość nowych chińskich inwestycji na Węgrzech. Nic nie wskazuje na to, że ta tendencja może się odwrócić.

Veronika Jóźwiak
19 lipca 2017
nr 70 (1512)
Nowa ordynacja wyborcza jako sposób na zachowanie władzy w Mołdawii

19 czerwca Komisja Wenecka Rady Europy oraz Biuro Instytucji Demokratycznych i Praw Człowieka (ODIHR) OBWE negatywnie zaopiniowały projekt nowej ordynacji wyborczej w Mołdawii. Jest on wynikiem pozorowanego konsensusu parlamentarnego. Faktycznym celem ustawy jest zapewnienie rządzącej Demokratycznej Partii Mołdawii i jej niepopularnemu liderowi Vladowi Plahotniucowi zachowania władzy po przyszłorocznych wyborach parlamentarnych. Nie można wykluczyć, że w przypadku uchwalenia negatywnie ocenionych propozycji Unia Europejska zaostrzy warunki pomocy finansowej oferowanej Mołdawii.

Jakub Pieńkowski
18 lipca 2017
nr 69 (1511)
Perspektywy negocjacji w sprawie Brexitu

W czerwcu br. brytyjski rząd przystąpił do rozmów na temat warunków wyjścia państwa z Unii Europejskiej. Przeciął tym samym spekulacje o możliwości odwrócenia Brexitu, które pojawiły się na krótko po wyborach do Izby Gmin. Konsekwentne stanowisko UE pozwoliło jej narzucić Brytyjczykom tryb rozmów i priorytety pierwszej fazy negocjacji. Przeszkodą w rozmowach mogą być różnice poglądów w sprawie strategii negocjacyjnej wśród najważniejszych sił politycznych w Wielkiej Brytanii. Zwiększa to prawdopodobieństwo wyjścia Wielkiej Brytanii z UE bez jakiegokolwiek porozumienia.

Jolanta Szymańska
17 lipca 2017
nr 68 (1506)
„Jedność poprzez równowagę” – przewodnictwo Estonii w Radzie UE

1 lipca br. Estonia objęła przewodnictwo w Radzie UE w nadzwyczajnym trybie – pół roku wcześniej, niż planowano – zastępując Wielką Brytanię. Będzie się starała wykorzystać takie elementy unijnej agendy, jak innowacyjna gospodarka, cyfryzacja i cyberbezpieczeństwo, do realizacji własnych interesów na arenie europejskiej. Z kolei szczyt Partnerstwa Wschodniego umożliwi Estonii aktywniejsze włączenie się w zewnętrzne działania UE. To, czy prezydencja będzie skuteczna, będzie zależało od powodzenia działań na rzecz koordynacji prac Unii w odniesieniu do kryzysu migracyjnego, a także od ustaleń w sprawie przyszłości finansów UE.

Kinga Raś
12 lipca 2017
nr 67 (1509)
Rosyjskie zagrożenia hybrydowe dla państw bałtyckich

Sposób, w jaki Rosja definiuje swoje interesy strategiczne, jest zagrożeniem dla Litwy, Łotwy i Estonii. Rosja jest też gotowa do ryzykownych działań oraz doskonali wachlarz instrumentów nacisku na państwa bałtyckie i ingerencji w ich sprawy wewnętrzne. W połączeniu z gotowością Rosji do podejmowania ryzyka w stosowaniu tych środków utrudnia to planowanie obronne NATO, które musi liczyć się z szerokim spektrum kryzysów na wschodniej flance. Można jednak wyróżnić trzy scenariusze, które powinny być punktem odniesienia dla sojuszników, zwłaszcza dla wzmacniania niewojskowych elementów systemu bezpieczeństwa.


Marcin Andrzej Piotrowski, Kinga Raś
11 lipca 2017
nr 66 (1508)
Współpraca Rosji z Arabią Saudyjską: potencjał i ograniczenia

Kr
ólestwo Arabii Saudyjskiej (KAS) i Rosja mają odmienne koncepcje rozwiązania konfliktu w Syrii, inaczej też postrzegają rolę Iranu w regionie Bliskiego Wschodu. Te różnice interesów sprawiają, że jak dotąd niewielką rolę odgrywała współpraca w sektorze zbrojeniowym. Nową płaszczyzną współdziałania rosyjsko-saudyjskiego jest branża energetyczna, zwłaszcza rynek ropy naftowej. Rosja upatruje we współpracy z Arabią Saudyjską instrumentu służącego podważeniu amerykańskich wpływów na Bliskim Wschodzie. 


Agnieszka Legucka
05 lipca 2017
nr 65 (1507)
Chińskie plany wzmocnienia partnerstwa z Niemcami

Chiny dążą do intensyfikacji stosunków z Republiką Federalną Niemiec, wykorzystując pogorszenie relacji transatlantyckich. To Niemcy mają być ich głównym partnerem w promocji wolnego handlu, ochronie klimatu i budowie świata wielobiegunowego. W tym celu Chiny wygaszają kwestie sporne z RFN, np. przyspieszając legalizację niemieckich fundacji politycznych. Wzmocnienie relacji chińsko-niemieckich wymaga jednak zwiększenia dostępu zagranicznych firm do rynku ChRL, co jest możliwe dopiero w dłuższej perspektywie. Dla Polski jest to szansa na wzrost eksportu do RFN, a pośrednio także do Chin.


Marcin Przychodniak
03 lipca 2017
nr 64 (1506)
Kryzys w stosunkach wewnątrzpalestyńskich

Zaostrza się konflikt między głównymi partiami palestyńskimi: Fatahem i Hamasem. Rządzący Autonomią Palestyńską Fatah dąży do osłabienia Hamasu, wykorzystując pogarszającą się sytuację w rządzonej przez Hamas Strefie Gazy. Pogłębienie konfliktu może skłonić Hamas do zerwania zawieszenia broni z Izraelem lub zmusić do ustępstw wobec Fatahu i skutkować porozumieniem między oboma ugrupowaniami. Dalszy przebieg tego konfliktu będzie mieć duży wpływ na izraelsko-palestyński proces pokojowy.


Michał Wojnarowicz
30 czerwca 2017
nr 63 (1505)
Trójmorze: współpraca na rzecz unijnego i regionalnego rynku gazu

W krajach Europy Środkowej i Wschodniej brakuje infrastruktury gazowej, co otwiera pole dla znaczących inwestycji. Ponadto według prognoz wzrośnie popyt tych państw na gaz. Inicjatywa Trójmorza pomoże im koordynować działania i promować interesy regionu, zwiększy bezpieczeństwo energetyczne oraz umożliwi rozwój konkurencyjnego rynku gazu. Skorzystają na tym nie tylko państwa objęte inicjatywą, ale także cała UE.

Bartosz Bieliszczuk
29 czerwca 2017
nr 62 (1504)
Relacje rumuńsko-amerykańskie na początku prezydentury Donalda Trumpa

Prezydent Rumunii Klaus Iohannis jako pierwszy spośród liderów państw wschodniej flanki NATO złożył wizytę prezydentowi Trumpowi 9 czerwca br. w Waszyngtonie. Prezydent USA uznał rumuński wkład w budowę wspólnego bezpieczeństwa za wzorowy i potwierdził amerykańskie gwarancje wynikające z artykułu 5 traktatu waszyngtońskiego. Zapewnienie o poszanowaniu zobowiązań nie oznacza jednak przyznania Rumunii uprzywilejowanego statusu, którego oczekiwała część rumuńskich elit politycznych.

Jakub Pieńkowski
26 czerwca 2017
nr 61 (1503)
Indie poza Jedwabnym Szlakiem: narastająca rywalizacja w Azji
Jednym z wielkich nieobecnych Forum Pasa i Szlaku w Pekinie w maju br. były Indie. Chociaż zbojkotowanie przez nie szczytu wynika z problemów w relacjach z Chinami, niektóre z indyjskich zastrzeżeń są podzielane także w Europie. Stanowisko Indii nie zahamuje realizacji chińskiego projektu, ale świadczy o narastającej rywalizacji azjatyckich mocarstw. Państwa UE powinny nadal wspierać inicjatywy połączeń infrastrukturalnych między Europą a Azją, ale jednocześnie kłaść nacisk na to, by spełniały one najwyższe standardy.

Patryk Kugiel
21 czerwca 2017
nr 60 (1502)
Chińska perspektywa strategicznego partnerstwa z Rosją
Chiny wykorzystują do wzmocnienia swojej pozycji w strategicznym partnerstwie z Rosją pogorszenie jej relacji z UE i USA. Celem ChRL jest znalezienie przeciwwagi dla USA, zabezpieczenie interesów ekonomicznych w obszarze poradzieckim, poprawa bezpieczeństwa granic oraz zyskanie rosyjskiego poparcia dla swych inicjatyw międzynarodowych. W zamian wspiera FR, nie krytykuje otwarcie aneksji Krymu i importuje rosyjskie surowce. Większe niż rosyjskie korzyści Chin z tego partnerstwa są pozytywnym sygnałem dla UE. ChRL bowiem – w odróżnieniu od FR – obawia się ewentualnej destabilizacji wschodniej flanki NATO oraz sprzyja integracji europejskiej. 

Marcin Przychodniak
20 czerwca 2017
nr 59 (1501)
Europejskie ugrupowania współpracy terytorialnej – ocena i perspektywy
Ustanowienie w 2006 r. instrumentu współpracy, jakim są europejskie ugrupowania współpracy terytorialnej (EUWT), miało służyć celom wpisanym w politykę spójności UE oraz strategię Europa 2020. Jednak w Polsce narzędzie to jest mało wykorzystywane. Powstałe na polskich granicach cztery EUWT koncentrują się na projektach, które można realizować przez inne formy współpracy. Wśród wyzwań, jakie mogłyby podejmować tego typu ugrupowania, jest wspólne zarządzanie środowiskiem czy transportem.


Adriana Skorupska
14 czerwca 2017
nr 58 (1500)
Izraelski zwrot ku Azji

Znaczenie współpracy Izraela z państwami Azji systematycznie rośnie. Zwrot ma przede wszystkim charakter gospodarczy, ale w dłuższej perspektywie powinien przynieść Izraelowi również korzyści polityczne. Szczególną wagę Izrael przywiązuje do relacji z Chinami, co może generować spory izraelsko-amerykańskie, zwłaszcza w newralgicznej sferze współpracy technologicznej. Zmiany w polityce Izraela mogą okazać się korzystne z punktu widzenia Unii Europejskiej.

Michał Wojnarowicz
13 czerwca 2017
nr 57 (1499)
Wzrost zaangażowania Rosji w Afganistanie: konsekwencje międzynarodowe

Nawiązanie kontaktów z talibami oraz zorganizowanie trzech regionalnych konferencji pokojowych ws. Afganistanu są przejawem rosnącego zaangażowania Rosji w tym kraju. Podejmuje ona te działania w obliczu pogarszającej się sytuacji bezpieczeństwa w Afganistanie. Afganistan, obok Syrii i Libii, może stać się kolejnym polem rywalizacji rosyjsko-amerykańskiej. Właściwą reakcją NATO na ryzyko dalszej destabilizacji byłoby zwiększenie wsparcia dla afgańskiego rządu i podjęcie ograniczonej współpracy z Rosją, np. w ramach regionalnych inicjatyw pokojowych.

Patryk Kugiel
09 czerwca 2017
nr 56 (1498)
Elektroenergetyka – kolejny cel państw bałtyckich w uniezależnianiu się od Rosji
Litwa, Łotwa i Estonia, chcąc ograniczyć zależność od Rosji, dążą przy wsparciu Komisji Europejskiej do synchronizacji z systemem europejskich sieci elektroenergetycznych. Osiągnięty kompromis dotyczący połączenia przez Polskę nie precyzuje jednak szczegółów technicznych. W tej sprawie państwa bałtyckie nie są jednomyślne. Dalsze wsparcie dla integracji w sektorze energii leży w interesie Polski, ale powinno być uwarunkowane zgodnością trzech państw oraz zapewnieniem finansowania z Unii Europejskiej.

Kinga Raś
05 czerwca 2017
nr 55 (1497)
Polityka Rosji wobec największych państw Afryki Północnej
Rosja traktuje Afrykę Północną jako obszar rywalizacji ze Stanami Zjednoczonymi oraz państwami Unii Europejskiej. Umacnia lub zwiększa swoją obecność polityczną, gospodarczą i wojskową w największych państwach południowego basenu Morza Śródziemnego. Pozycja Rosji jako liczącego się gracza w tamtejszym sektorze naftowo-gazowym oraz partnera w dziedzinie bezpieczeństwa może stanowić wyzwanie dla państw NATO i UE.

Anna Maria Dyner
31 maja 2017
nr 54 (1496)
Wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE w sprawie Sahary Zachodniej: wnioski dla Polski i Unii Europejskiej

Wyrok Trybunału Sprawiedliwości nie rozstrzygnął problemu stosowania umów handlowych UE z Marokiem w stosunku do okupowanej przez ten kraj Sahary Zachodniej. Potwierdził natomiast, że UE nie wypracowała zgodnej z prawem międzynarodowym polityki handlowej wobec obszarów okupowanych i separatystycznych. Jej brak szkodzi skuteczności dyplomacji Unii i spójności jej polityki zagranicznej, zwłaszcza sankcyjnej. Polska mogłaby wystąpić z propozycją dokonania przeglądu stosowania umów handlowych UE, które dotyczą takich obszarów.

Szymon Zaręba
30 maja 2017
nr 53 (1495)
Unijna lista rajów podatkowych: perspektywy i ograniczenia

Unia Europejska pracuje nad stworzeniem wykazu pozaunijnych rajów podatkowych. Ma on zapobiegać unikaniu opodatkowania przez korporacje. Może się jednak okazać nieskuteczny w walce z transferem nieopodatkowanych zysków poza UE. Polska, jako państwo tracące nawet do 10 mld euro rocznie na unikaniu płacenia CIT, może dołączyć do grupy państw najaktywniej zabiegających o zacieśnianie współpracy w tej dziedzinie. 

Patryk Toporowski
26 maja 2017
nr 52 (1494)
Perspektywy stabilizacji Libii

Na początku maja doszło do porozumienia przywódców dwu zwaśnionych centrów władzy w Libii – premiera Rządu Jedności Narodowej (RJN) Fajaza Sarradża i przywódcy Libijskiej Armii Narodowej (LAN) gen. Chalify Haftara. Powołanie „Kwartetu libijskiego” (UE, ONZ, LPA, UA) może pomóc moderować rosnący wpływ państw trzecich, w tym Rosji, na strony konfliktu. Rosja zaczyna odgrywać podobną rolę, jaką gra w Syrii: chce tak zwiększyć swój udział, by bez niej porozumienie nie było możliwe.



Patrycja Sasnal
25 maja 2017
nr 51 (1493)
Znaczenie sił szybkiego reagowania dla wiarygodności NATO

Rezultatem spotkania przywódców NATO w Brukseli powinno być przyspieszenie inwestycji w siły szybkiego reagowania niezbędne do prowadzenia operacji kolektywnej obrony oraz działań ekspedycyjnych. Zapewnienie zdolności do prowadzenia obu rodzajów misji jednocześnie jest warunkiem utrzymania spójności i wiarygodności Sojuszu, który musi wzmacniać poczucie bezpieczeństwa wszystkich państw członkowskich. Rozwój takiego potencjału przez państwa europejskie jest niezbędny do zacieśnienia więzi transatlantyckich.



Wojciech Lorenz
24 maja 2017
nr 50 (1492)
Implikacje kryzysu politycznego w Czechach

Odwołanie przez prezydenta Miloša Zemana wicepremiera i ministra finansów Andreja Babiša i mianowanie na stanowisko szefa resortu Ivana Pilnego kończy trwający od początku maja kryzys polityczny w Czechach. Nie osłabnie jednak spór między Zemanem i przewodniczącym koalicyjnej Akcji Niezadowolonych Obywateli (ANO) Babišem a premierem i szefem Czeskiej Partii Socjaldemokratycznej (ČSSD) Bohuslavem Sobotką. Okoliczności odwołania Babiša wzmocniły politycznie Sobotkę na pięć miesięcy przed wyborami parlamentarnymi.


Łukasz Ogrodnik
19 maja 2017
nr 49 (1491)
Węgry rok przed wyborami parlamentarnymi

Masowe antyrządowe protesty, które odbyły się w Budapeszcie w kwietniu br., nie zmieniły rozkładu poparcia wśród węgierskich partii politycznych. Choć według sondaży coraz więcej Węgrów opowiada się za zmianami, ciągle największe szanse na zwycięstwo w wyborach parlamentarnych w kwietniu 2018 r. ma Fidesz premiera Viktora Orbána. Powodem są zarówno niezdolność partii opozycyjnych do politycznego wykorzystania niezadowolenia społecznego, co przekłada się na ich niskie poparcie, jak i system wyborczy sprzyjający największej sile politycznej.



Veronika Jóźwiak
17 maja 2017
nr 48 (1490)
Stosunki izraelsko-rosyjskie w kontekście wojny w Syrii
Stosunki izraelsko-rosyjskie po włączeniu się Rosji w syryjską wojnę domową zyskały nowy wymiar. Izrael musi teraz w działaniach militarnych wymierzonych w swoich regionalnych przeciwników – Hezbollah i Iran – uwzględnić militarną obecność Rosji w Syrii. Utrzymanie poprawnych relacji bilateralnych pozostaje jednym z głównych celów polityki zagranicznej obu państw, mimo że interesy strategiczne Rosji i Izraela w regionie pozostają sprzeczne. Ściślejsza współpraca z Rosją może negatywnie wpłynąć na stosunki z pozostałymi partnerami Izraela, ale na charakterze i intensywności tej współpracy mogą zaważyć polityka nowej administracji USA oraz rozwój sytuacji w Syrii. 

Michał Wojnarowicz
16 maja 2017
nr 47 (1489)
Nowa koalicja rządowa w Bułgarii – konsekwencje dla polityki zagranicznej
Kolejny rząd Bojka Borisowa 4 maja br. uzyskał wotum zaufania. Koalicję utworzyły centroprawicowa partia Obywatele na rzecz Europejskiego Rozwoju Bułgarii (GERB) oraz nacjonalistyczny sojusz Zjednoczeni Patrioci. Program rządu wskazuje na chęć zacieśniania integracji europejskiej. Koalicja GERB z sojuszem trzech partii nacjonalistycznych jest jednak narażona na niestabilność i może skomplikować relacje Bułgarii z Turcją.

Jakub Pieńkowski
12 maja 2017
nr 46 (1488)
Rozwój rynku gazu skroplonego w regionie Morza Bałtyckiego
W regionie Morza Bałtyckiego dynamicznie rozwija się branża gazu skroplonego: nowych metod jego transportu i zastosowania, co stymuluje nowe inwestycje infrastrukturalne. W branży tej dla Polski konkurencją będą pozostałe kraje importujące gaz, a także Rosja, która od lat konsekwentnie rozwija swój potencjał LNG. Po rozbudowie terminala w Świnoujściu polski gaz może znaleźć nowe rynki zbytu dzięki LNG małej skali oraz wykorzystaniu w sektorze transportowym.


Bartosz Bieliszczuk
11 maja 2017
nr 45 (1487)
Przejawy i implikacje stagnacji w południowym sąsiedztwie UE
Na tle ogarniętych wojną Syrii i Jemenu największe państwa arabskie – tj. Egipt i Algieria – mogą sprawiać wrażenie stabilnych. Pogrążają się jednak w stagnacji politycznej i gospodarczej, która przypomina tę sprzed buntów w 2011 r. Uwzględnienie scenariusza masowych protestów w kluczowych państwach południowego sąsiedztwa UE oraz prawidłowe rozróżnienie stagnacji i stabilizacji powinny stanowić podstawę korekty polityki państw członkowskich wobec regionu.

Patrycja Sasnal
09 maja 2017
nr 44 (1486)
Adaptacja polityki bezpieczeństwa państw bałtyckich

W obliczu niepewności co do zaangażowania USA w NATO i relacji amerykańsko-rosyjskich Estonia, Litwa i Łotwa próbują dostosować politykę bezpieczeństwa do zmiennych okoliczności. Adaptacja ta polega na stopniowym zwiększaniu wydatków na obronność i intensyfikacji działań podejmowanych przez państwa bałtyckie od czasu agresji Rosji na Ukrainę. Zagrożenie rosyjskie pozostanie dominującym uwarunkowaniem polityki bezpieczeństwa państw bałtyckich. Z uwagi na ograniczony potencjał Estonia, Litwa i Łotwa będą poszukiwać możliwości specjalizacji w dziedzinach istotnych z punktu widzenia zdolności Sojuszu do odstraszania agresji i reagowania na nowe wyzwania.



Kinga Raś
05 maja 2017
nr 43 (1485)
Konsekwencje protestów antykorupcyjnych dla kampanii wyborczej w Rosji
W marcu br. odbyły się najpoważniejsze od 2012 r. antyrządowe protesty w Rosji – przeciwko korupcji. Ich największym beneficjentem został opozycjonista Aleksiej Nawalny, który zamierza wystartować w przyszłorocznych wyborach prezydenckich. Zmusiło to Władimira Putina do poszukiwania strategii wyborczej. Oprócz spraw socjalnych i gospodarczych władze będą chciały mobilizować społeczeństwo wokół innych ważnych tematów, jak np. zagrożenia terrorystyczne. Oznacza to, że rosyjską kampanię wyborczą w 2018 r. zdominują kwestie bezpieczeństwa państwa oraz hasło walki z korupcją.
 

Łukasz Jasina, Agnieszka Legucka
28 kwietnia 2017
nr 42 (1484)
Rozmowy zjednoczeniowe na Cyprze – wnioski dla UE
Zjednoczenie Cypru leży w interesie Unii Europejskiej. Przyczyniłoby się do zwiększenia stabilności we wschodniej części basenu Morza Śródziemnego i bezpieczeństwa energetycznego UE. Pomogłoby też w wypracowaniu nowego modelu relacji z Turcją. UE powinna rozważyć większe zaangażowanie w negocjacje. Mogłaby występować w roli gwaranta porozumienia i zniwelować obawy Cypryjczyków o ich bezpieczeństwo. Polski rząd mógłby promować wewnątrzunijną debatę na ten temat. 

Karol Wasilewski
26 kwietnia 2017
nr 41 (1483)
Negocjacje Komisji Europejskiej z Rosją w sprawie Nord Stream 2
Komisja Europejska zaproponowała, by status prawny gazociągu Nord Stream 2 uregulować porozumieniem między Rosją a Unią Europejską, które wynegocjowałaby w imieniu państw członkowskich. Warunkiem poparcia propozycji Komisji powinno być zagwarantowanie, że umowa potwierdzi bezsprzeczne stosowanie unijnego prawa energetycznego do całego gazociągu. Konsekwencją takiego stanowiska może być również otwarcie dyskusji o statusie Nord Stream 1.


Aleksandra Gawlikowska-Fyk, Szymon Zaręba
24 kwietnia 2017
nr 40 (1482)
Strategia wyborcza SPD: wzrost poparcia dzięki ofercie socjalnej
Niemiecka socjaldemokracja rozpoczęła kampanię wyborczą od obietnic socjalnych. Jej celem jest zarówno odzyskanie poparcia lewicowych wyborców, jak i podjęcie walki z chadekami o dominację w politycznym centrum. Jeśli strategia SPD się powiedzie, niemiecka polityka gospodarcza przesunie się wyraźnie na lewo. Dla Polski może to oznaczać lepsze warunki eksportu, ale także wyzwanie w postaci szybkiego pogłębienia integracji w strefie euro. 

Sebastian Płóciennik
21 kwietnia 2017
nr 39 (1481)
Koncepcja polityki europejskiej Emmanuela Macrona
Wynik wyborów prezydenckich we Francji może zaważyć na dalszym losie integracji europejskiej. Duże szanse na wygraną ma Emmanuel Macron, polityk opowiadający się za dalszym pogłębianiem integracji w strefie euro, jak również w dziedzinie bezpieczeństwa i obrony. Jego zwycięstwo przyczyni się do odnowienia francusko-niemieckiego partnerstwa jako motoru przemian w Unii Europejskiej i do realizacji wizji Unii „wielu prędkości”. Koncepcje centrowego kandydata wpisują się w główny nurt debaty na temat przyszłości UE, co w razie wygranej może uczynić z niego jednego z najważniejszych liderów europejskich.

Łukasz Jurczyszyn
19 kwietnia 2017
nr 38 (1480)
Blokada handlowa Donbasu wyzwaniem dla ukraińskich władz
Usankcjonowanie handlowej blokady okupowanych przez Rosję terenów obwodów donieckiego i ługańskiego stanowi doraźne działanie ukraińskiego prezydenta. Wprawdzie oddala ryzyko destabilizacji politycznej na Ukrainie, ale nie rozwiązuje problemu braku spójnej polityki państwa wobec tej części Donbasu. Blokada jest wyzwaniem dla bezpieczeństwa energetycznego Ukrainy. Polska dysponuje instrumentami, za pomocą których może wesprzeć modernizację ukraińskiego sektora energetycznego.

Daniel Szeligowski
11 kwietnia 2017
nr 37 (1479)
Grupa Wyszehradzka z perspektywy Słowacji
W debacie o przyszłości Unii Europejskiej Słowacja opowiada się za ściślejszą integracją. Zaostrzająca się dyskusja na temat wielu prędkości w UE może osłabić polityczny wymiar współpracy w ramach Grupy Wyszehradzkiej. Słowacja wykorzystuje V4 do wzmocnienia swojej pozycji w wybranych kwestiach, ale jednocześnie sygnalizuje mankamenty związane z członkostwem w grupie. Odpowiedzią na ryzyko osłabienia współpracy politycznej powinno być wspólne działanie na rzecz przyszłości UE w oparciu o marcowe oświadczenie V4.

Łukasz Ogrodnik
10 kwietnia 2017
nr 36 (1478)
Zgoda Komisji Europejskiej na rozbudowę elektrowni jądrowej na Węgrzech
Decyzją z marca br. Komisja Europejska rozstrzygnęła pozytywnie dla Węgier ostatnie z trzech postępowań w sprawie planowanej rozbudowy elektrowni jądrowej w Paks. Oznacza to zielone światło dla realizacji projektu zleconego z wolnej ręki rosyjskiemu przedsiębiorstwu państwowemu Rosatom. Tryb podpisania umowy i częściowe jej utajnienie wskazują na istnienie szerszych uzgodnień w obszarze energetyki między Węgrami a Rosją. Przełoży się to na dalsze zacieśnianie ich współpracy politycznej. Decyzja zatwierdzająca pomoc publiczną zawiera wskazówki m.in. dla Polski dotyczące planowania projektów jądrowych.

Veronika Jóźwiak
06 kwietnia 2017
nr 35 (1477)
Administracja Trumpa wobec zagrożenia nuklearnego i rakietowego ze strony Korei Północnej
Postępy programu nuklearnego i rakietowego Korei Północnej stają się dla USA naglącym zagrożeniem, któremu administracja Trumpa zamierza się zdecydowanie przeciwstawić. Jej strategia może być w dużym stopniu kontynuacją polityki z poprzednich lat, ale nowym czynnikiem będzie presja na Chiny, by w pełni wykorzystały swe możliwości nacisku na reżim Kim Dzong-Una. Kryzys na Półwyspie Koreańskim może mieć znaczące skutki dla relacji USA z europejskimi sojusznikami.

Jacek Durkalec, Marcin Andrzej Piotrowski
04 kwietnia 2017
nr 34 (1476)
Unijne deklaracje jubileuszowe z Berlina (2007) i Rzymu (2017): porównanie i wnioski
Deklaracje berlińska i rzymska, przyjęte odpowiednio w 50. i 60. rocznicę podpisania traktatów rzymskich, różnią się zarówno ogólnym wydźwiękiem, jak i katalogiem wyzwań. W momencie podpisywania deklaracji berlińskiej kierunek reform Unii Europejskiej był  wyraźnie określony. Unia miała przekształcić się w jednolitą organizację, w której większość decyzji podejmowana jest w oparciu o tzw. metodę wspólnotową. Potwierdzono to w traktacie lizbońskim. W deklaracji rzymskiej widać niepewność co do przyszłości UE i brak spójnej wizji rozwoju organizacji. W krótkiej perspektywie może się to przełożyć na obronę status quo, w dłuższej – na zróżnicowanie integracji.

Jolanta Szymańska
03 kwietnia 2017
nr 33 (1475)
Wyzwania dla kontroli zbrojeń strategicznych USA i Rosji za prezydentury Donalda Trumpa
Najbliższe lata mogą oznaczać koniec dwustronnych ograniczeń zbrojeń nuklearnych USA i Rosji. Przyszłość traktatu Nowy START jest niepewna, a szanse na nowe porozumienie – niewielkie. Poważnym wyzwaniem pozostaje łamanie przez Rosję traktatu INF. Choć kontrola zbrojeń strategicznych wzmacnia bezpieczeństwo państw NATO, to jej ceną nie mogą być ustępstwa podważające rolę USA jako gwaranta bezpieczeństwa i stabilności w Europie.

Jacek Durkalec
30 marca 2017
nr 32 (1474)
Napięcia w relacjach Indie–Pakistan: konsekwencje międzynarodowe
Seria ataków pakistańskich ekstremistów w Indiach w 2016 r. doprowadziła do kryzysu w relacjach  indyjsko-pakistańskich. Wzajemne zarzuty o wspieranie terroryzmu i możliwość kolejnych zamachów stwarzają ryzyko otwartego konfliktu. Rywalizacja ta negatywnie wpływa na współpracę regionalną i stabilizację Afganistanu. Przyczyniła się także do proliferacji broni jądrowej i do wzrostu zagrożeń terrorystycznych. Pokój w regionie zależy głównie od podjęcia przez Pakistan zdecydowanych działań antyterrorystycznych. Jednak bardziej prawdopodobnym scenariuszem jest kontynuowanie stanu kontrolowanych napięć. 

Patryk Kugiel
29 marca 2017
nr 31 (1473)
Polityka zagraniczna Węgier w nowych uwarunkowaniach międzynarodowych
Władze węgierskie uważają, że wraz z początkiem prezydentury Donalda Trumpa koniunktura międzynarodowa stała się dla nich korzystna. Należy się więc spodziewać, że będą prowadzić aktywniejszą politykę zagraniczną. Tym samym interesy węgierskie i polskie będą coraz bardziej rozbieżne. Premier Viktor Orbán opowiada się bowiem za wizją Unii Europejskiej opartej na tandemie francusko-niemieckim z samodzielnym potencjałem militarnym. Grupa Wyszehradzka miałaby tworzyć jeden z kilku konkurujących ze sobą gospodarczo regionów europejskich. Orbán liczy także, że USA rozpoczną normalizację relacji Zachodu z Rosją, co miałoby pozwolić Węgrom na przejęcie roli lidera w kształtowaniu polityki UE wobec Rosji.

Veronika Jóźwiak
23 marca 2017
nr 30 (1472)
Polityka USA w NATO: zapowiedź kontynuacji i ryzyko zmian
Nacisk USA na zwiększenie wydatków obronnych przez sojuszników do co najmniej 2% PKB może doprowadzić do wzmocnienia NATO, ale wiąże się także z ryzykiem osłabienia więzi transatlantyckich. Sojusz i jego państwa członkowskie, w tym Polska, powinny też spodziewać się kolejnych wezwań do większego zaangażowania w walkę z terroryzmem. Na doprecyzowanie czeka kwestia dalszego finansowania amerykańskich działań służących wzmacnianiu wschodniej flanki. Nadal niejasne jest również to, jaką politykę USA będą prowadzić wobec Rosji.


Artur Kacprzyk
22 marca 2017
nr 29 (1471)
Protesty na Białorusi
Protesty na Białorusi stanowią wyzwanie dla władz, gdyż obok haseł poprawy warunków materialnych – wysuwanych po raz pierwszy od lat 90. XX w. – manifestujący coraz częściej formułują postulaty polityczne. Jak dotąd białoruskie władze reagują w sposób ograniczony – nakładając kary administracyjne przede wszystkim na działaczy opozycji. W najbliższym czasie zapewne utrzyma się intensywność manifestacji, które mogą też przybrać bardziej masowy charakter. Niewykluczone jest jednak łamanie praw człowieka przez siły porządkowe. Dalszy przebieg zdarzeń może skłonić Rosję do bezpośredniego zaangażowania. 

Anna Maria Dyner
21 marca 2017
nr 28 (1470)
Zagrożenia dla bezpieczeństwa w Azji Wschodniej
Sytuacja polityczna i bezpieczeństwa w Azji Wschodniej zwiększa ryzyko destabilizacji wewnętrznej państw, militaryzacji regionu i wystąpienia konfliktów. Prawdopodobne jest wzmocnienie pozycji Chin. Długofalowym tego efektem może być modyfikacja regionalnego porządku, który teraz jest w dużej mierze oparty na obecności USA jako gwaranta bezpieczeństwa. Doraźnie rozwój wydarzeń może zmuszać amerykańską administrację do zwiększenia zainteresowania sytuacją w regionie kosztem uwagi poświęcanej innym częściom świata.

Justyna Szczudlik
15 marca 2017
nr 27 (1469)
Perspektywy relacji turecko-amerykańskich w kontekście wojny w Syrii
Po wyborze Donalda Trumpa na prezydenta USA Turcja liczy na poprawę relacji z tym państwem. Intensywny dialog między sojusznikami wskazuje, że zależy na tym również Stanom Zjednoczonym. Jednak przeszkodą są różnice w podejściu obu stron do konfliktu syryjskiego. Brak porozumienia w tej kwestii może skutkować podjęciem przez Turcję działań utrudniających kampanię przeciw tzw. Państwu Islamskiemu. W dłuższej perspektywie może także wzmocnić antyzachodnie resentymenty w Turcji i osłabić jej zaangażowanie w NATO. 

Karol Wasilewski
14 marca 2017
nr 26 (1468)
Korekta niemieckiej polityki migracyjnej – dystans wobec skrajnych propozycji
Kryzys imigracyjny w Niemczech w 2015 r. zaszkodził notowaniom współrządzącej CDU i zwiększył popularność skrajnie prawicowej Alternatywy dla Niemiec, która domagała się drastycznego zaostrzenia polityki wobec imigrantów. Zamiast przejęcia jej postulatów kanclerz Angela Merkel zdecydowała się na korektę swojej dotychczasowej polityki. W zmienionym podejściu połączyła zaostrzenie migracyjnych przepisów prawnych, większą ochronę i monitorowanie granic oraz zintensyfikowanie powrotów osób, którym odmówiono w Niemczech przyznania legalnej ochrony. Polityka Merkel przynosi efekty, ale ceną za nie są pęknięcia w koalicji i wewnątrz samej partii.

Miłosława Fijałkowska
09 marca 2017
nr 25 (1467)
Protesty Rumunów przeciw zmianom w prawie antykorupcyjnym
W Rumunii trwają największe protesty od 1989 r. Obywatelski sprzeciw wywołały dwa pilne dekrety rządowe, uznane za próbę sparaliżowania walki z korupcją, przynoszącej rezultaty już od kilku lat. Manifestacje trwają nadal, mimo wycofania projektów przez rząd. Protestujący uważają ustępstwo za chwilowe, gdyż obawiają się, że politycy partii rządzących, zagrożeni procesami karnymi, podejmą nową próbę zmiany prawa antykorupcyjnego. Pogorszenie wizerunku Rumunii grozi podważeniem jej wiarygodności jako partnera w stosunkach międzynarodowych, co miałoby negatywne konsekwencje także dla Polski.

Jakub Pieńkowski
08 marca 2017
nr 24 (1466)
Przegląd wieloletnich ram finansowych: skutki dla Polski
Zakończona 7 marca 2017 r. śródokresowa rewizja finansów UE nie wprowadza głębokich zmian w strukturze wspólnego budżetu do 2020 r. Wpłynie jednak na inne cechy ram finansowych, zwiększając elastyczność i powodując wyraźniejsze sprzężenie unijnych finansów ze wspólnotowymi priorytetami. To sygnalizuje głębokie i niekorzystne dla Polski reformy wydatkowania funduszy po 2020 r. Dlatego Polska powinna – na podstawie wcześniejszych doświadczeń – wykorzystać okres przed rozpoczęciem negocjacji kolejnej perspektywy finansowej do minimalizacji ryzyka negatywnych zmian i promowania pozytywnej agendy budżetowej.

Patryk Toporowski
06 marca 2017
nr 23 (1465)
UE na rozdrożu: wkład Komisji Europejskiej w debatę nad przyszłością Unii
Przed jubileuszowym szczytem Rady Europejskiej z okazji 60-lecia traktatów rzymskich Komisja Europejska przygotowała białą księgę na temat możliwych kierunków rozwoju UE. Ogólnikowa treść dokumentu odzwierciedla wielogłos w tej sprawie, choć pierwsze reakcje polityków zachodnioeuropejskich uprawdopodobniają realizację scenariusza Europy wielu prędkości. W tym wariancie dla Polski jako państwa poza strefą euro ważne jest to, by sposób jej funkcjonowania był inkluzywny i niedyskryminujący.

Patryk Toporowski, Jolanta Szymańska
03 marca 2017
nr 22 (1464)
Wzmocnienie odstraszania Rosji w regionie Morza Czarnego
Rozbudowa potencjału ofensywnego Rosji w regionie Morza Czarnego może stanowić zagrożenie dla NATO. Turcja, Bułgaria i Rumunia odmiennie interpretują wynikające z tego wyzwania, co utrudnia Sojuszowi wzmacnianie polityki odstraszania w wymiarze regionalnym. Chociaż NATO stopniowo dostosowuje swoje siły do nowej sytuacji strategicznej, główny czynnik odstraszania Rosji stanowi rotacyjna obecność wojsk USA. 

Wojciech Lorenz
01 marca 2017
nr 21 (1463)
Perspektywa zamrożenia konfliktu w Donbasie
Trwająca od prawie trzech lat wojna na wschodniej Ukrainie (Donbas) może stać się kolejnym zamrożonym konfliktem na terenie byłego ZSRR. Przesłanką tego jest brak porozumienia między Ukrainą i Rosją co do przyszłości regionu oraz nadawanie atrybutów państwowości administracji donbaskiej przez władze rosyjskie. Rosja ma doświadczenie w instrumentalizowaniu konfliktów tego typu i wykorzystywaniu ich w polityce zagranicznej. Jednocześnie jednak stała się zakładnikiem konfliktu w Donbasie, co dla Polski oznacza dalszą destabilizację wschodniego sąsiedztwa UE. 

Agnieszka Legucka
28 lutego 2017
nr 20 (1462)
Próby wywierania wpływu przez Rosję na wybory prezydenckie we Francji
Rosja zbudowała we Francji sieci politycznego, gospodarczego i medialnego wpływu oddziałujące na znaczną część francuskiej elity i opinii publicznej. Wykorzystuje je w trwającej kampanii prezydenckiej, aby wesprzeć polityków przychylnych polityce rosyjskiej. Testem na ich skuteczność okażą się próby osłabienia pozycji zyskującego w sondażach socjalliberalnego kandydata Emmanuela Macrona, którego wybór byłby najmniej korzystny dla Rosji.
  

Łukasz Jurczyszyn
20 lutego 2017
nr 19 (1461)
Indyjska perspektywa stosunków z USA za prezydentury Donalda Trumpa
Prezydent USA Donald Trump prawdopodobnie będzie kontynuował zbliżenie amerykańsko-indyjskie. Pomimo różnic w poglądach, dotyczących m.in. odmiennych ocen skutków globalizacji oraz relacji obu krajów z Pakistanem, współpraca USA z Indiami może się zacieśnić. Sprzyjają temu zapowiadana zmiana polityki Stanów Zjednoczonych wobec Rosji i Chin oraz intensyfikacja walki z islamskim terroryzmem. Polityka nowej administracji może też przyspieszyć reformy systemu międzynarodowego, dzięki czemu Indie wzmocniłyby swoją pozycję w regionie i na świecie.

Patryk Kugiel
17 lutego 2017
nr 18 (1460)
Prawne i polityczne konsekwencje przeniesienia ambasady USA z Tel Awiwu do Jerozolimy
Prezydent USA Donald Trump zapowiada przeniesienie amerykańskiej ambasady w Izraelu z Tel Awiwu do Jerozolimy. Krok ten oznaczałby odejście od ponad czterdziestoletniej polityki jego poprzedników oraz byłby niezgodny z prawem międzynarodowym. Zostałby przyjęty pozytywnie przez część Izraelczyków i amerykańskiego Kongresu, lecz przyniósłby negatywne skutki polityczne dla USA, Izraela, Bliskiego Wschodu i Unii Europejskiej.

Patrycja Sasnal, Szymon Zaręba
14 lutego 2017
nr 17 (1459)
Turcja na drodze do systemu prezydenckiego
Turecki parlament przyjął pakiet reform konstytucyjnych wprowadzających system prezydencki. Zmiany te nie tylko osłabiają rolę parlamentu, lecz także ograniczają niezależność władzy sądowniczej. Aby weszły w życie, muszą zyskać akceptację w ogólnokrajowym referendum, które odbędzie się 16 kwietnia. Okres kampanijny przyczyni się do nasilenia napięć w kraju. Reforma może skutkować pogorszeniem relacji między Turcją a UE. 

Karol Wasilewski
10 lutego 2017
nr 16 (1458)
Konsekwencje ewentualnej renegocjacji umowy handlowej NAFTA
W kampanii wyborczej Donald Trump nazwał Północnoamerykański układ o wolnym handlu (North American Free Trade Agreement – NAFTA) „najgorszą umową handlową”, jaką podpisały Stany Zjednoczone. Według Trumpa przyczynia się on do wysokiego deficytu USA w handlu z Meksykiem i do przenoszenia tam miejsc pracy. W pierwszych dniach prezydentury Trump zapowiedział renegocjację umowy. Rozmowy na ten temat będą zapewne długotrwałe, a w przypadku braku porozumienia nie można wykluczyć wycofania USA z układu. Jego renegocjacja może mieć negatywne skutki dla światowej gospodarki, m.in. takie jak zwiększenie niepewności i ograniczenie inwestycji w krajach NAFTA.


Damian Wnukowski
09 lutego 2017
nr 15 (1457)
Konsekwencje pogorszenia sytuacji w Donbasie
Zaostrzenie działań zbrojnych w Donbasie jest reakcją wspieranych przez Rosję oddziałów nieregularnych na działania ukraińskiej armii, która od grudnia 2016 r. stopniowo przywraca swoją kontrolę nad terenami wzdłuż strefy rozgraniczenia. Rosja oskarża stronę ukraińską o łamanie porozumień mińskich i obarcza ukraińskie władze odpowiedzialnością za wybuch walk. Argument o naruszaniu porozumień przez Ukrainę zostanie wykorzystany w staraniach o zniesienie sankcji nałożonych na Rosję przez USA i UE. Władze Ukrainy utrzymują, że działania nie stanowią naruszenia porozumień z Mińska, ponieważ na ich mocy odzyskane tereny powinny znajdować się obecnie pod kontrolą rządu w Kijowie.


Anna Maria Dyner, Daniel Szeligowski
07 lutego 2017
nr 14 (1456)
Finansowe instrumenty wsparcia polskiego biznesu za granicą
Wsparcie finansowe udzielane ze środków publicznych wpływa na wzrost konkurencyjności eksporterów i inwestorów. Dlatego finansowanie zagranicznej działalności rodzimego biznesu jest narzędziem rywalizacji państw na rynkach międzynarodowych. Aby wzmocnić szanse polskich firm na pozyskanie zagranicznych kontraktów, w systemie rządowego wsparcia należy zwiększyć nakłady finansowe, usprawnić już istniejące instrumenty, rozszerzyć ich rodzaje oraz spopularyzować je wśród przedsiębiorców.


Damian Wnukowski
03 lutego 2017
nr 13 (1455)
Możliwe kierunki polityki klimatycznej USA za prezydentury Donalda Trumpa
W trakcie kampanii wyborczej Donald Trump zapowiedział zerwanie z polityką ograniczania emisji gazów cieplarnianych, która jego zdaniem negatywnie wpływa na działalność biznesową w Stanach Zjednoczonych. Wśród zapowiedzi pojawiały się: wypowiedzenie przez USA porozumienia paryskiego, wstrzymanie finansowania działań na rzecz ochrony klimatu w krajach rozwijających się, cofnięcie regulacji krajowych mających na celu redukcję emisji lub wydobycia paliw kopalnych. Ograniczenie działań związanych z ochroną klimatu w USA wydaje się przesądzone, jednak jego globalne konsekwencje będą zależne od konkretnych decyzji nowej administracji. 

Aleksandra Gawlikowska-Fyk, Marek Wąsiński
02 lutego 2017
nr 12 (1454)
Perspektywy kompromisu w sprawie reformy wspólnego europejskiego systemu azylowego
Zwolennicy i przeciwnicy automatycznego systemu redystrybucji uchodźców wewnątrz UE od kilku miesięcy nie są w stanie wypracować kompromisu w sprawie reformy tzw. wspólnego europejskiego systemu azylowego. Wiele państw jest sceptycznych wobec przenoszenia kompetencji w obszarze migracji na poziom ponadnarodowy. Warto więc pracować nad rozwiązaniem, które umożliwi relokację przy zachowaniu przez państwa kontroli nad napływem uchodźców na ich terytorium.

Jolanta Szymańska
31 stycznia 2017
nr 11 (1453)
Martin Schulz kandydatem SPD na kanclerza – implikacje dla Niemiec, UE i relacji polsko-niemieckich
29 stycznia Martin Schulz został przewodniczącym SPD i kandydatem partii na kanclerza Niemiec. Przywództwo Schulza wzmocni socjaldemokratów, jest też zapowiedzią emocjonującej kampanii wyborczej. Umiarkowany wzrost notowań SPD może przesądzić o kontynuacji wielkiej koalicji i rządu kanclerz Angeli Merkel. Jednak dobry wynik tej partii może otworzyć drogę ku innym koalicjom i wynieść Schulza na urząd kanclerza, co pociągnęłoby za sobą zmiany w polityce europejskiej Niemiec. Zmiana rządu i sceny politycznej w Niemczech byłaby dużym wyzwaniem dla relacji polsko-niemieckich.

Jolanta Szymańska
27 stycznia 2017
nr 10 (1452)
Ku większej kontroli mediów internetowych: niemieckie wnioski po kampanii prezydenckiej w USA
Przebieg wyborów prezydenckich w Stanach Zjednoczonych pokazał, że walka o głosy wyborców prowadzona za pomocą mediów społecznościowych umożliwia szybsze rozprzestrzenianie fałszywych informacji, propagandy i dezinformacji. W zbliżającej się kampanii wyborczej w Niemczech może wystąpić podobny scenariusz. By temu zapobiec, rząd niemiecki zamierza podjąć działania prewencyjne, jednak wobec nowych form internetowego zagrożenia mogą się one okazać niewystarczające.


Miłosława Fijałkowska
26 stycznia 2017
nr 9 (1451)
Aktualna sytuacja prawna gazociągu OPAL
W grudniu 2016 r. spółkom z grupy PGNiG udało się na drodze sądowej doprowadzić do zawieszenia stosowania decyzji Komisji Europejskiej i zmienionych przez niemieckiego regulatora – na korzyść Gazpromu – zasad eksploatacji gazociągu OPAL. Mimo to Gazprom zwiększył wykorzystanie gazociągu do maksimum. O ile jego postępowanie nie może zostać uznane za sprzeczne z prawem unijnym i niemieckim, o tyle działania niemieckich organów naruszają unijną zasadę lojalnej współpracy. Polska powinna skłonić Komisję Europejską do tego, by zagwarantowała, że do czasu zapadnięcia ostatecznych rozstrzygnięć sądowych nie będą stosowane nowe zasady korzystania z gazociągu.

Szymon Zaręba
23 stycznia 2017
nr 8 (1450)
Amerykańskie oceny dotyczące ingerencji Rosji w przebieg wyborów prezydenckich w USA
Opublikowane dotychczas materiały amerykańskiego wywiadu potwierdzają ingerencję służb specjalnych Federacji Rosyjskiej w przebieg kampanii prezydenckiej w 2016 r. Ujawnienie zdobytych za pomocą cyberoperacji dokumentów kompromitujących Hillary Clinton wpłynęło na jej porażkę oraz na sukces Donalda Trumpa. Ambitna operacja Rosjan ma poważne konsekwencje dla nowej administracji USA, jej polityki zagranicznej i działalności wywiadu. Także po zaprzysiężeniu Trumpa kontynuowane będzie bowiem śledztwo FBI wobec niektórych jego doradców. Będą się także toczyć dwa dochodzenia Senatu w sprawie błędów w działalności wywiadu i w cyberobronie USA. 

Marcin Andrzej Piotrowski
20 stycznia 2017
nr 7 (1449)
Polityka zagraniczna administracji Donalda Trumpa – bilans otwarcia
Na proces kształtowania polityki zagranicznej administracji Donalda Trumpa wpłyną rozbieżności poglądów wewnątrz administracji, konfliktogenny temperament najbliższych prezydentowi urzędników, niepełne poparcie Partii Republikańskiej w Kongresie oraz wysoki nieformalny wpływ członków rodziny Trumpa na prezydenta. Może to spowodować konflikty w trzech sferach: wewnątrz administracji, między formalnymi a nieformalnymi doradcami prezydenta oraz na linii egzekutywa–legislatywa.

Andrzej Dąbrowski, Patrycja Sasnal
19 stycznia 2017
nr 6 (1448)
Perspektywy specjalnych relacji Stanów Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii
Rząd brytyjski będzie dążył do pogłębienia współpracy z USA w dziedzinie bezpieczeństwa celem zrównoważenia negatywnych skutków politycznych i gospodarczych Brexitu. Istnieje jednak ryzyko dalszego osłabienia brytyjskiego potencjału wojskowego oraz wystąpienia poważnych różnic między Wielką Brytanią a administracją Donalda Trumpa, m.in. w polityce wobec NATO i Rosji. Wielka Brytania może być więc zmuszona do koncentracji na wzmacnianiu bezpieczeństwa europejskiego i ograniczenia wsparcia dla USA w innych regionach. 

Artur Kacprzyk, Wojciech Lorenz
17 stycznia 2017
nr 5 (1447)
Znaczenie wygranej Donalda Trumpa dla kampanii prezydenckiej Marine Le Pen
Zwycięstwo Donalda Trumpa zwiększa szanse Marine Le Pen na sukces w wyborach prezydenckich we Francji, uwiarygadnia bowiem jej tezę o nadchodzącej wielkiej globalnej zmianie politycznej, za którą od lat się opowiadała. Wzmacnia także jej argumentację o znaczeniu roli tożsamości narodowej oraz konieczności odzyskania narodowej kontroli nad gospodarką i życiem społecznym. W trakcie kampanii wyborczej sztab wyborczy Frontu Narodowego nie będzie jednak eksponował podobieństw ideowych między Le Pen a Trumpem, ponieważ mogłoby to zmobilizować jej przeciwników oraz skierować przeciw niej antyamerykańskie resentymenty, wciąż silne w społeczeństwie.

Łukasz Jurczyszyn
16 stycznia 2017
nr 4 (1446)
Chińska perspektywa stosunków z USA za prezydentury Donalda Trumpa
Chińska ocena wyników wyborów w USA i perspektyw relacji chińsko-amerykańskich ewoluowała od ostrożnego optymizmu po obawy związane z ewentualną nową odsłoną amerykańskiej polityki „zwrotu ku Azji”, w której Chiny mogą zostać postawione w roli głównego adwersarza USA. Oprócz spraw gospodarczych i bezpieczeństwa kwestią sporną staje się Tajwan. Świadczą o tym wypowiedzi Donalda Trumpa i nominowanego na szefa Rady Handlu Narodowego Petera Navarro, podważające zasadę jednych Chin. Prawdopodobny jest zatem wzrost napięcia w relacjach dwustronnych, w tym ryzyko incydentów w regionie Azji i Pacyfiku oraz wojny handlowej.

Justyna Szczudlik
13 stycznia 2017
nr 3 (1445)
Problem korupcji na Ukrainie
Ukraińskie władze, pod presją społeczeństwa obywatelskiego i instytucji międzynarodowych, podjęły działania na rzecz walki z korupcją. Wprawdzie przyniosły one pierwsze pozytywne rezultaty, niemniej korupcja wciąż pozostaje jednym z najważniejszych problemów ukraińskiego państwa. Zmiany spotykają się bowiem z oporem ze strony części ukraińskiej elity politycznej, która obawia się ujawnienia prowadzonej przez siebie nielegalnej działalności i ograniczenia przyszłych zysków.

Piotr Kościński, Daniel Szeligowski
09 stycznia 2017
nr 2 (1444)
Konsekwencje zmiany na stanowisku przewodniczącego Parlamentu Europejskiego
Wobec braku porozumienia między dwiema największymi frakcjami Parlamentu Europejskiego wynik wyborów nowego przewodniczącego tej instytucji, zapowiedzianych na 17 stycznia, jest trudny do przewidzenia. Wygrana kandydata Europejskiej Partii Ludowej oznaczałaby koniec obecnej równowagi sił. Przedstawiciele tej partii kierowaliby trzema najważniejszymi instytucjami UE: Radą Europejską, Parlamentem i Komisją. Jedynie stanowisko wysokiej przedstawiciel ds. polityki zagranicznej i bezpieczeństwa i jednocześnie zastępczyni przewodniczącego Komisji pozostałoby obsadzone przez kandydatkę Europejskiej Partii Socjalistów i Demokratów. Wybór nowego szefa PE nie musi jednak automatycznie implikować zmiany na stanowisku przewodniczącego Rady Europejskiej. Może mieć natomiast konsekwencje dla sytuacji politycznej we Włoszech, a co za tym idzie – dla przyszłości strefy euro. 

Karolina Borońska-Hryniewiecka
03 stycznia 2017
nr 1 (1443)
Nowa Koncepcja rosyjskiej polityki zagranicznej
30 listopada prezydent Władimir Putin podpisał nową Koncepcję polityki zagranicznej. Rosja ogłasza w niej aspiracje do prowadzenia aktywnej polityki w sprawach bezpieczeństwa międzynarodowego (zwłaszcza na Bliskim Wschodzie). Jednym z jej instrumentów ma być poszukiwanie możliwości współpracy z administracją nowego prezydenta Stanów Zjednoczonych. Relacje z UE mają być redukowane do współpracy gospodarczej, jednocześnie większy nacisk ma zostać położony na rozwijanie stosunków politycznych i gospodarczych z państwami azjatyckimi. 

Anna Maria Dyner

 


 
Portal PISM wykorzystuje pliki cookies. Korzystanie z witryny oznacza zgodę na ich zapis lub wykorzystanie.
Więcej informacji znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.
Akceptuję politykę prywatności portalu. zamknij