• Wersja dla niedowidzących
  • wersja mobilna
  • e-Księgarnia
  • RSS
  • Dołącz do nas na Facebook
  • Dołącz do nas na Twitter
  • Dołącz do nas na Flickr
  • Oglądaj nas na YouTube
  • Dołącz do nas na Instagram
  • PISM English version
  • ПИМД Российская версия
Strona główna > Publikacje > Biuletyn PISM

Biuletyn PISM

font lower
font default
font bigger
podziel się:
facebook
twitter
gogole+
linkedin

 

Redakcja: Sławomir Dębski (dyrektor PISM), Bartosz Wiśniewski (kierownik BBA), Rafał Tarnogórski (redaktor prowadzący), Katarzyna Staniewska (sekretarz redakcji), Karolina Borońska-Hryniewiecka, Anna Maria Dyner, Aleksandra Gawlikowska-Fyk, Sebastian Płóciennik, Patrycja Sasnal, Justyna Szczudlik, Marcin Terlikowski, Tomasz Żornaczuk



 
21 grudnia 2016
nr 92 (1442)
Konsekwencje zamachu na ambasadora Rosji w Turcji
Zamach na ambasadora Rosji w Turcji Andrieja Karłowa został początkowo uznany za zagrożenie dla relacji turecko-rosyjskich. Jednak oświadczenia prezydentów Turcji i Rosji – Recepa Tayyipa Erdoğana i Władimira Putina – w których określili oni to wydarzenie jako prowokację wymierzoną w stosunki turecko-rosyjskie, sprawiają, że konsekwencją zamachu może być dalsze zbliżenie między Turcją a Rosją. Prawdopodobny jest także wzrost napięcia między Turcją a Stanami Zjednoczonymi w związku z pojawiającymi się w Turcji oskarżeniami, że zamachowiec był powiązany z Ruchem Gülena.

Karol Wasilewski
19 grudnia 2016
nr 91 (1441)
Grupa Wyszehradzka w polityce Republiki Czeskiej
Republika Czeska postrzega Grupę Wyszehradzką jako platformę budowania regionalnych więzi gospodarczych oraz doraźny sojusz polityczny, a obecnie głównie jako instrument wspólnego sprzeciwu wobec obowiązkowych kwot przyjmowania uchodźców, proponowanych przez Komisję Europejską. Polityka czeska w V4 opiera się na zasadzie, że współpraca w jej ramach nie może odbywać się kosztem bliskich relacji z Niemcami i nie może się przerodzić w politykę trwałego sprzeciwu wobec integracji europejskiej. Zbliżające się wybory parlamentarne, zaplanowane na jesień 2017 r., oraz związane z tym skupienie się czeskich polityków na sprawach wewnętrznych ograniczą ich aktywność na forum międzynarodowym, w tym w V4.

Łukasz Ogrodnik
15 grudnia 2016
nr 90 (1440)
Zapowiedzi polityki gospodarczej Donalda Trumpa – konsekwencje dla Niemiec
Zapowiedzi polityki gospodarczej Donalda Trumpa, zwłaszcza wprowadzenie restrykcji w handlu zagranicznym i ekspansywna polityka fiskalna, niosą ze sobą wiele wyzwań dla interesów ekonomicznych RFN. W reakcji na nie Niemcy będą dążyć do konsolidacji Unii Europejskiej i wzmocnienia jej pozycji w gospodarce światowej. Nie uda się to bez szybkiego zakończenia sporów osłabiających współpracę między państwami członkowskimi.

Sebastian Płóciennik
14 grudnia 2016
nr 89 (1439)
Rola pomocy rozwojowej w rozwiązywaniu kryzysu uchodźczego
Chociaż napływ uchodźców do Europy w 2016 r. został zahamowany, nie usunięto przyczyn masowej migracji. Jednym ze sposobów odpowiedzi Unii Europejskiej na to wyzwanie jest udzielanie pomocy w krajach pochodzenia i tranzytu migrantów. Nie rozwiąże to kryzysu uchodźczego, ale może złagodzić jego przebieg. Aby wsparcie było skuteczniejsze, UE powinna zdecydowanie zwiększyć nakłady finansowe i poprawić współpracę z krajami partnerskimi. Jednak bezpośrednie podporządkowanie pomocy rozwojowej celom polityki migracyjnej może rodzić poważne koszty polityczne.

Patryk Kugiel
13 grudnia 2016
nr 88 (1438)
Grupa Wyszehradzka z perspektywy Węgier
W debacie nad wyzwaniami stojącymi przed Europą Węgry mają ambicje wybić się za pomocą Grupy Wyszehradzkiej na lidera konserwatywnego nurtu politycznego w UE. Umocniły też własną pozycję w V4. Przyczyniło się do tego ich zdecydowane stanowisko w sprawie przeciwdziałania skutkom kryzysu migracyjnego. Odrzucenie obowiązkowych kwot uchodźców zjednoczyło V4 i sprawiło, że Węgry mogą być w UE postrzegane jako siła napędowa grupy. Jednocześnie bliskość stanowisk obu rządów w wielu kwestiach pozwala Węgrom wykorzystywać potencjał Polski w celu wzmacniania własnej pozycji politycznej w UE.

Veronika Jóźwiak
07 grudnia 2016
nr 87 (1437)
Nowy rząd na Litwie: perspektywy i wyzwania
Na Litwie do 15 grudnia br. zostanie zaprzysiężony nowy rząd. Utworzą go zwycięzca październikowych wyborów Litewski Związek Chłopów i Zielonych oraz Litewska Partia Socjaldemokratyczna. Koalicyjny gabinet może być przeszkodą w realizacji ambitnych planów z zakresu polityki socjalnej, będącej w centrum kampanii wyborczej. Zmianie nie ulegnie polityka zagraniczna Litwy. Sygnalizowanie przez zwycięską partię niewykorzystanego potencjału współpracy polsko-litewskiej prawdopodobnie nie przełoży się na rozwiązanie kwestii spornych, dotyczących mniejszości polskiej na Litwie. Jednak po raz kolejny stwarza szansę na poprawę tych relacji.

Kinga Raś
06 grudnia 2016
nr 86 (1436)
Możliwości zaskarżenia decyzji Komisji Europejskiej w sprawie gazociągu OPAL
Decyzja Komisji Europejskiej dopuszczająca możliwość wykorzystania przez Gazprom wyższej niż dotychczas przepustowości gazociągu OPAL opiera się na błędnym założeniu, że przyczyni się to do zwiększenia bezpieczeństwa dostaw i konkurencji w dostawach gazu ziemnego. Komisja nieprawidłowo ocenia okoliczności sprawy i pomija zmiany, jakie zaszły w unijnym prawodawstwie energetycznym. Polska powinna rozważyć zaskarżenie tej decyzji do Trybunału Sprawiedliwości UE lub dołączenie do postępowania wytoczonego już przez podmioty prywatne.

Szymon Zaręba
05 grudnia 2016
nr 85 (1435)
Perspektywy relacji Unia Europejska – Białoruś
Ze względu na silne powiązania z Rosją Białoruś ma ograniczone możliwości kształtowania swojej polityki zagranicznej, zwłaszcza relacji z Unią Europejską. Jednak białoruskie władze są zainteresowane zwiększaniem współpracy z UE, aby zmniejszyć uzależnienie od Rosji i przekonać Białorusinów o znaczeniu ich państwa w polityce międzynarodowej. Unia Europejska powinna wykorzystać swoje instrumenty polityczne i gospodarcze do  zaangażowania białoruskich władz we współpracę. W perspektywie istotne będzie również podpisanie nowego dokumentu o partnerstwie i współpracy. Wraz ze wsparciem dla społeczeństwa obywatelskiego powinno to pozwolić na wzmocnienie państwowości Białorusi.

Anna Maria Dyner
02 grudnia 2016
nr 84 (1434)
Przyszłość relacji rosyjsko-bułgarskich po wyborach prezydenckich w Bułgarii
13 listopada br. na prezydenta Bułgarii został wybrany Rumen Radew. Przy wsparciu opozycyjnej Bułgarskiej Partii Socjalistycznej (BPS) zdobył w drugiej turze niemal 60% głosów. Zapowiada pogłębienie współpracy z Rosją i sceptycznie odnosi się do wzmocnienia obecności NATO w regionie Morza Czarnego. Kandydatka rządzącej partii Obywatele na rzecz Europejskiego Rozwoju Bułgarii (GERB) Cecka Caczewa uzyskała 36% poparcia, a jej przegrana doprowadziła do dymisji gabinetu premiera Bojka Borisowa. Ponieważ GERB zrezygnował z przebudowy koalicji rządowej, a opozycja ma ograniczone zdolności koalicyjne, prawdopodobnie na początku 2017 r. odbędą się przedterminowe wybory parlamentarne, które mogą jeszcze bardziej wzmocnić siły prorosyjskie.

Jakub Pieńkowski
01 grudnia 2016
nr 83 (1433)
Nowa strategia Turcji w walce z Partią Pracujących Kurdystanu – konsekwencje i szanse realizacji
Tureckie władze, wykorzystując uprawnienia stanu wyjątkowego, przyjęły nową strategię w walce z Partią Pracujących Kurdystanu (PKK). Jak deklarują, ich celem jest całkowita likwidacja tej organizacji. W wymiarze krajowym doprowadzi to do nasilenia polaryzacji politycznej, w regionalnym zaś może zwiększyć zaangażowanie Turcji w konflikty w Iraku i Syrii. Prawdopodobna jest również intensyfikacja napięć między Turcją a jej zachodnimi sojusznikami. Ze względu na sytuację w kraju i regionie można wątpić, czy tureckie władze zdołają osiągnąć swój cel.  

Karol Wasilewski
29 listopada 2016
nr 82 (1432)
Ukraina wobec wyboru Donalda Trumpa na prezydenta USA
Wybór Donalda Trumpa na prezydenta Stanów Zjednoczonych wywołał niepokój wśród ukraińskich władz, które oczekiwały zwycięstwa Hillary Clinton. Zapowiedzi Trumpa dotyczące możliwego zbliżenia USA z Rosją budzą obawy na Ukrainie. Niemniej prezydent Poroszenko i jego współpracownicy będą dążyć do nawiązania bliskich osobistych kontaktów i współpracy z nową administracją amerykańską. Natomiast ukraińska opozycja będzie chciała wykorzystać wynik amerykańskich wyborów do zwiększenia swojej popularności wśród społeczeństwa oraz dyskredytowania Poroszenki.

Piotr Kościński, Daniel Szeligowski
28 listopada 2016
nr 81 (1431)
Samorządy w projektach pomocy rozwojowej i polonijnych
Jednostki samorządu terytorialnego mogą być ważnym partnerem rządu we wsparciu państw Partnerstwa Wschodniego i środowisk polonijnych. Potrzebne jest jednak większe zaangażowanie samorządów w projekty pomocy rozwojowej, a także we wzmacnianie więzi społeczności lokalnych ze środowiskami polonijnymi, szczególnie w związku z polityką repatriacyjną. Ze względu na niewielki udział samorządów w projektach pomocy rozwojowej, niewykorzystane pozostają ich rozbudowane sieci kontaktów międzynarodowych, doświadczenie w realizacji projektów z zagranicznymi partnerami i specjalistyczna wiedza. Pomimo nowego regulaminu konkursu polonijnego, który uniemożliwia udział samorządom, warto rozważyć ponowne ich dopuszczenie w kolejnym roku. 

Adriana Skorupska
24 listopada 2016
nr 80 (1430)
Inauguracja działalności Europejskiej Agencji Straży Granicznej i Przybrzeżnej
6 października 2016 r. na granicy bułgarsko-tureckiej formalnie zainaugurowano prace Europejskiej Agencji Straży Granicznej i Przybrzeżnej, stanowiącej trzon Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej. W nowym systemie wzmocniono Frontex. Jego pozycja wobec państw członkowskich nie uległa jednak zasadniczej zmianie. Zreformowana agencja nie zastąpi krajowych służb granicznych, lecz ma efektywniej wspierać je w sytuacjach kryzysowych. Siedziba Frontexu pozostanie w Warszawie, o ile do 7 kwietnia 2017 r. uda się osiągnąć kompromis w sprawie statusu prawnego agencji w Polsce.

Jolanta Szymańska
23 listopada 2016
nr 79 (1429)
Stanowisko państw bałtyckich wobec Brexitu i reformy UE
W procesie kształtowania przyszłych relacji między Unią Europejską a wycofującą się z członkostwa Wielką Brytanią państwa bałtyckie będą zajmowały powściągliwe stanowiska, oczekując na ukształtowanie się koalicji większych państw. Litwa, Łotwa i Estonia są członkami strefy euro i zwolennikami pogłębienia integracji europejskiej w związku z prowadzonymi z Wielką Brytanią negocjacjami warunków jej wyjścia ze Wspólnoty oraz przyszłego kształtu relacji. Dlatego nie muszą obawiać się marginalizacji i będą podążały w kierunku wytyczonym przez kompromis niemiecko-francuski. Z tych samych powodów nie będą też zainteresowane aktywniejszym udziałem w debacie o przeszłości. 

Kinga Raś
18 listopada 2016
nr 78 (1428)
Perspektywy formatu Chiny – Europa Środkowo-Wschodnia (16+1)
5 listopada w Rydze odbył się szczyt szefów rządów Chin i szesnastu państw Europy Środkowo-Wschodniej. Dominowało na nim hasło connectivity, czyli budowania szeroko rozumianych połączeń, głównie infrastrukturalnych. Efektem spotkania była próba sprecyzowania morskiego wymiaru współpracy, przede wszystkim w ramach ogłoszonej w 2015 r. inicjatywy trzech mórz: Adriatyckiego, Bałtyckiego i Czarnego, oraz decyzja o ustanowieniu w Polsce sekretariatu do spraw morskich. Dla Chin format 16+1 pozostanie narzędziem wzmacniania ich pozycji i promowania Jedwabnego Szlaku. Państwa szesnastki zaś będą go nadal wykorzystywały do zacieśniania bilateralnych relacji z Chinami. 

Justyna Szczudlik
15 listopada 2016
nr 77 (1427)
Wzmocnienie pozycji Władimira Putina w systemie politycznym Rosji
Wynik wyborów prezydenckich w Stanach Zjednoczonych wzmocni pozycję polityczną prezydenta Rosji Władimira Putina, zarówno w aspekcie wewnątrzpolitycznym, jak i międzynarodowym. Celem Putina jest przedłużenie funkcjonowania ustanowionego przez siebie systemu władzy w Rosji i „reelekcja” w 2018 r. W swoich dążeniach Putin będzie dyskontował porażki wyborcze zagranicznych polityków odpowiedzialnych za potępienie jego działań wobec Ukrainy i Syrii. W polityce zewnętrznej ważnym instrumentem umacniania władzy Putina i przedłużania jego kadencji będzie wyłoniona we wrześniowych wyborach Duma Państwowa.

Łukasz Jasina
10 listopada 2016
nr 76 (1426)
Polityka obronna w UE – bezpieczeństwo wielu prędkości?
Państwom Unii Europejskiej prawdopodobnie nie uda się uzgodnić pogłębionej reformy wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony. Grozi to próbami budowy europejskiego rdzenia obronnego. Jego powstanie miałoby negatywny wpływ na adaptację NATO do nowych zagrożeń oraz na spójność samej UE. W interesie Polski leży uniknięcie takiego scenariusza i utrzymanie inkluzyjności współpracy obronnej w UE, a także zrównoważenie europejskiej polityki przemysłowo-obronnej.

Marcin Terlikowski
10 listopada 2016
nr 75 (1425)
Konsekwencje wyborów w Stanach Zjednoczonych
Donald Trump został wybrany na urząd prezydenta Stanów Zjednoczonych. Zwycięstwo zawdzięcza kampanii przeprowadzonej pod hasłami walki z kryzysem gospodarczym i zmniejszenia zaangażowania USA w rozwiązywanie problemów globalnych. Można się zatem spodziewać, że prezydent Trump będzie zwolennikiem polityki selektywnego i warunkowego zaangażowania Stanów Zjednoczonych w świecie oraz rezygnacji z promowania idei wolnego handlu. Sposób prowadzenia kampanii przez prezydenta elekta może także sugerować skłonność do transakcyjnego podejścia do polityki zagranicznej.

Andrzej Dąbrowski, Marek Wąsiński
04 listopada 2016
nr 74 (1424)
Znaczenie Wysp Alandzkich dla bezpieczeństwa w regionie Morza Bałtyckiego
Niezależnie od niedawnych doniesień o możliwej remilitaryzacji Wysp Alandzkich, Finlandia będzie wzmacniać swoją zdolność do ich obrony, utrzymując w mocy umowy międzynarodowe określające ich specjalny status. Kluczowa dla bezpieczeństwa archipelagu będzie współpraca wojskowa Finlandii ze Szwecją. Do zwiększenia wiarygodności odstraszania Rosji w regionie, także na poziomie nuklearnym, konieczne będą częstsze ćwiczenia z udziałem państw NATO, w tym zwłaszcza USA i Wielkiej Brytanii.

Wojciech Lorenz, Szymon Zaręba
02 listopada 2016
nr 73 (1423)
Trzy lata Jedwabnego Szlaku: sukcesy i wyzwania
Mijają trzy lata od ogłoszenia inicjatywy Jedwabnego Szlaku przez przewodniczącego Xi Jinpinga. W Chinach uważana jest ona za sukces, lecz w innych państwach budzi wątpliwości co do jej niesprecyzowanego zakresu oraz obawy o planowane i już rozpoczęte projekty. Dla Polski Jedwabny Szlak może być szansą na wzmocnienie wymiany handlowej i przyciągnięcie chińskich inwestycji, w tym także infrastrukturalnych. Ponieważ jak dotąd strona chińska nie przedstawiała satysfakcjonujących projektów związanych ze swoją inicjatywą, a także w związku z potencjalnymi zagrożeniami dotyczącymi ewentualnego uzyskiwania przez chińskich partnerów dostępu do infrastruktury krytycznej, należy chińskie deklaracje traktować ostrożnie i ograniczać własne oczekiwania. 

Justyna Szczudlik
28 października 2016
nr 72 (1422)
Możliwe konsekwencje wyborów prezydenckich w Mołdawii
30 października 2016 r. odbędą się w Mołdawii pierwsze od dwudziestu lat bezpośrednie wybory prezydenckie. Wycofanie się desygnowanego przez rządzących demokratów Mariana Lupu na cztery dni przed wyborami i przekazanie jego głosów prounijnej Mai Sandu ma w istocie wzmocnić prowadzącego w sondażach prorosyjskiego socjalistę Igora Dodona. Jeśli wygra on wybory, może zrezygnować z dominującej w tym kraju idei zbliżania z Unią Europejską i zaproponować zacieśnienie relacji z Rosją. Stanowiłoby to wyzwanie dla wschodniej polityki UE, której skuteczności w ostatnich latach miały dowodzić głównie przemiany w Mołdawii.

Jakub Pieńkowski
27 października 2016
nr 71 (1421)
Turcja po nieudanym zamachu stanu – wyzwanie dla UE i USA
Polityka wewnętrzna i zagraniczna Turcji po nieudanym zamachu stanu wywołuje zaniepokojenie w państwach Unii Europejskiej i w Stanach Zjednoczonych. Wątpliwości co do rozwoju sytuacji w Turcji generują dodatkowy koszt polityczny dla zachodnich przywódców w związku z ich bliższą współpracą z prezydentem Erdoğanem. Turcja zaś zarzuca swoim sojusznikom hipokryzję i brak zrozumienia. Tym samym relacje międzysojusznicze trwają w impasie, który może skłaniać tureckie władze do poszukiwania alternatywnych rozwiązań w wymiarach politycznym i bezpieczeństwa. Stanowi to wyzwanie dla USA i UE, zwłaszcza w świetle pogorszenia relacji z Rosją i kryzysu migracyjnego.

Karol Wasilewski
24 października 2016
nr 70 (1420)
Konsekwencje ewentualnego odrzucenia przez Unię Europejską umowy o wolnym handlu z Kanadą
Siedmioletnie starania o zawarcie porozumienia o wolnym handlu między Unią Europejską a Kanadą mogą zostać udaremnione wskutek sprzeciwu belgijskiego regionu Walonii. Chociaż Walonia nie wykluczyła ostatecznego udzielenia zgody na ratyfikację, strona kanadyjska stwierdziła, że już nic więcej nie może w tej sprawie zrobić. Ewentualne odrzucenie umowy spowoduje spadek znaczenia Unii Europejskiej na świecie zarówno pod względem politycznym, jak i gospodarczym.

Marek Wąsiński
20 października 2016
nr 69 (1419)
Międzynarodowy wymiar walk o Aleppo w Syrii
Ofensywa wojsk reżimu Baszara al-Asada, wspieranych przez siły rosyjskie, może doprowadzić do zdobycia Aleppo – największego syryjskiego miasta. Tę zakrojoną na dużą skalę operację ułatwiły poprawa stosunków turecko-rosyjskich oraz ograniczone wojskowe możliwości Stanów Zjednoczonych. Gdyby doszło do zajęcia Aleppo, pod kontrolą władz w Damaszku znalazłoby się ponad 60% mieszkańców Syrii. Brutalność działań sił rosyjskich w Aleppo może mieć jednak swoją polityczną cenę w postaci nowych sankcji UE. Wyraźne zaostrzenie stanowisk Niemiec, Francji i USA wobec Rosji pokazuje też, że państwa te, w zamian za ustępstwa Rosji w Syrii, nie są skłonne do ustępstw w sprawie Ukrainy.

Patrycja Sasnal
18 października 2016
nr 68 (1418)
Zakaz groźby użycia siły a rosyjskie ćwiczenia wojskowe
Organizacja ćwiczeń wojskowych zawierających elementy ofensywne albo rozmieszczenie rakiet balistycznych w bezpośrednim sąsiedztwie granicy państwa nie stanowi naruszenia zakazu groźby użycia siły wyrażonego w art. 2 ust. 4 Karty Narodów Zjednoczonych. Legalność tych kroków mogłaby być kwestionowana, gdyby towarzyszyło im żądanie określonego zachowania skierowane pod adresem innych podmiotów. Trudno byłoby dowieść, że rosyjskie ćwiczenia w pobliżu granic państw NATO stanowią złamanie wspomnianego zakazu bądź innych norm traktatowych. Państwa członkowskie NATO powinny jednak wspólnie analizować działania Rosji pod kątem ich zgodności z prawnym zakazem uciekania się do gróźb użycia siły jako instrumentu polityki zagranicznej. 

Szymon Zaręba
04 października 2016
nr 67 (1417)
Przyszłość swobodnego przepływu osób po referendum w sprawie Brexitu
Swoboda przepływu osób (SPO) będzie kluczowym elementem negocjacji przyszłych relacji między UE a Wielką Brytanią. Osiągnięcie kompromisu może zająć nawet kilka lat. Przyczyną tego jest opóźnianie przez rząd brytyjski uruchomienia art. 50 TUE, określającego procedurę wystąpienia z UE. Najbardziej prawdopodobny scenariusz zakłada zagwarantowanie Wielkiej Brytanii „specjalnego statusu”. Może on ograniczyć obywatelom UE dostęp do brytyjskiego rynku pracy. Warto jednak rozważyć wprowadzenie takiego ograniczenia, by przeciwdziałać demontażowi swobody przemieszczania się i pobytu osób w Unii Europejskiej.

Jolanta Szymańska
29 września 2016
nr 66 (1416)
Węgierskie referendum w sprawie obowiązkowego przyjmowania imigrantów
2 października odbędzie się na Węgrzech referendum, w którym obywatele będą odpowiadać na pytanie, czy chcą, by Unia Europejska miała kompetencje do osiedlania w tym kraju imigrantów. Według badań opinii publicznej większość Węgrów zagłosuje przeciwko przyznaniu UE takich prerogatyw. Chociaż istnieją kontrowersje w sprawie konsekwencji prawnych referendum, z politycznego punktu widzenia przewidywany rezultat wzmocni pozycję rządu Viktora Orbána wobec Komisji Europejskiej i może wpłynąć na politykę UE wobec problemu uchodźców.   

Veronika Jóźwiak
26 września 2016
nr 65 (1415)
Stabilność Uzbekistanu i Azji Centralnej po śmierci Isłama Karimowa
Pierwsza w historii zmiana przywódcy Uzbekistanu jest sprawdzianem dla autorytarnego ustroju tego kraju zbudowanego przez Isłama Karimowa. Może doprowadzić do destabilizacji wewnątrz kraju i w regionie na tle konfliktów między regionalnymi klanami, a także do napięć etnicznych lub aktywności uzbeckich dżihadystów. Choć Rosji będzie w obecnej sytuacji łatwiej odbudowywać wpływy w Uzbekistanie, to UE i NATO powinny podjąć z jego nowym przywódcą dialog o zwalczaniu terroryzmu, głębszych reformach gospodarczych i liberalizacji systemu politycznego.

Marcin Andrzej Piotrowski, Konrad Zasztowt
22 września 2016
nr 64 (1414)
Perspektywy negocjacyjne umowy handlowej między Unią Europejską i Stanami Zjednoczonymi
23 września odbędzie się posiedzenie Rady Unii Europejskiej w formacie ministrów ds. handlu, którzy ocenią stan negocjacji TTIP. Komisja Europejska oczekuje decyzji politycznej umożliwiającej wejście w finalną fazę rozmów, pod warunkiem ustępstw ze strony amerykańskiej. Tymczasem z powodu rozbieżności między państwami UE i malejącego poparcia społecznego w Europie szybkie zakończenie negocjacji jest mało prawdopodobne. Zbliżające się wybory w USA oraz we Francji i w Niemczech sprawiają, że stronom brakuje gotowości do kompromisu. Z drugiej strony przerwanie negocjacji przed uzgodnieniem skonsolidowanej wersji tekstu umowy może zniweczyć wizję strefy wolnego handlu między USA i UE.

Marek Wąsiński
20 września 2016
nr 63 (1413)
„Kaukaz 2016” kolejnym testem rosyjskich sił zbrojnych
Ćwiczenia „Kaukaz 2016” były najważniejszym sprawdzianem stanu gotowości bojowej rosyjskich sił zbrojnych w tym roku. W scenariuszach manewrów prowadzonych w ostatnich miesiącach przez Rosję i państwa Organizacji Układu o Bezpieczeństwie Zbiorowym zawarto wyraźne przesłanie polityczne skierowane do państw sąsiednich (Ukraina) oraz członków NATO. Świadczą o tym lokalizacja i skala ćwiczeń – w przypadku manewrów „Kaukaz 2016” Rosjanie zademonstrowali możliwości obrony zajętego w 2014 r. Krymu.

Anna Maria Dyner
19 września 2016
nr 62 (1412)
Szczyt UE-27 w Bratysławie – nieformalne konsultacje polityczne w sprawie przyszłości Unii
Nieformalne spotkanie głów państw i szefów rządów Unii Europejskiej w Bratysławie było próbą wyprowadzenia Unii z politycznego impasu wywołanego wynikiem brytyjskiego referendum w sprawie wystąpienia Zjednoczonego Królestwa ze Wspólnoty. Na spotkaniu przedstawiono „mapę drogową” będącą propozycją działań dostosowujących UE do nowej sytuacji politycznej. Wprawdzie w kontekście zainicjowania „stałej współpracy strukturalnej” w obszarze bezpieczeństwa i obrony wciąż istnieje ryzyko zróżnicowania integracji, jednak po spotkaniu w Bratysławie jest ono mniejsze, niż można było sądzić wcześniej. 

Karolina Borońska-Hryniewiecka, Jolanta Szymańska
16 września 2016
nr 61 (1411)
Adaptacja NATO do nuklearnych wyzwań ze strony Rosji
W odpowiedzi na rosyjskie groźby nuklearne NATO dokonało wzmocnienia odstraszania jądrowego. Szczyt w Warszawie wysłał silny sygnał o determinacji i gotowości sojuszników do przeciwstawienia się nuklearnym zagrożeniom. Wiarygodność tego sygnału będzie zależeć od dalszych wysiłków w dziedzinie komunikacji strategicznej, planowania i ćwiczeń oraz od inwestycji w utrzymanie potencjału.

Jacek Durkalec
12 września 2016
nr 60 (1410)
Znaczenie G20 w kształtowaniu globalnego systemu zarządzania gospodarczego
W dniach 4–5 września w Hangzhou odbył się szczyt dwudziestu największych gospodarek świata (G20). Mimo ambitnych planów przyniósł niewiele konkretnych rezultatów. Może to świadczyć o niskiej skuteczności G20 w realizacji długofalowych celów gospodarczych. Grupa ma za to osiągnięcia w zwalczaniu międzynarodowego kryzysu gospodarczego, który dotknął wszystkich jej członków. Wobec narastających problemów globalnych oraz ambicji tzw. gospodarek wschodzących, szczyty G20 umożliwiają dyskusję na bieżące tematy gospodarcze i polityczne.

Damian Wnukowski
09 września 2016
nr 59 (1409)
Stanowisko Francji wobec ewentualnego opuszczenia Unii Europejskiej przez Wielką Brytanię
Sytuację powstałą w wyniku referendum o opuszczeniu Unii Europejskiej przez Wielką Brytanię Francja będzie próbowała wykorzystać do pogłębienia integracji europejskiej w obszarze polityki bezpieczeństwa i obrony. Rząd francuski próbuje także zachęcić międzynarodowe instytucje finansowe do przeniesienia swoich central z Londynu do Paryża. W procesie kształtowania nowego typu relacji między Unią Europejską a wycofującą się z członkostwa we wspólnocie Wielką Brytanią Francja będzie dążyła do ograniczenia brytyjskich wpływów na rynek wewnętrzny, szczególnie w sektorze usług finansowych.

Elżbieta Kaca
06 września 2016
nr 58 (1408)
Implikacje decyzji Komisji Europejskiej w sprawie pomocy przyznanej Apple przez Irlandię
Decyzja Komisji Europejskiej w sprawie pomocy przyznanej Apple przez Irlandię może mieć znaczenie dla sposobu prowadzenia polityki podatkowej przez państwa członkowskie. Stanowi również drogowskaz dla ewolucji wspólnego rynku w stronę zaostrzenia kursu KE w egzekwowaniu reguł konkurencji. W wymiarze globalnym jest poważną próbą ograniczenia wpływów koncernów transnarodowych oraz praktyk unikania zobowiązań podatkowych. Wysyła przy tym ostrzeżenie do państw członkowskich UE, które ułatwiają wielkim spółkom minimalizację obciążeń podatkowych, podważając równe zasady funkcjonowania wspólnego rynku.

Karolina Borońska-Hryniewiecka, Szymon Zaręba
02 września 2016
nr 57 (1407)
Komisja Europejska po rezygnacji Jonathana Hilla
Po referendum w sprawie wyjścia Wielkiej Brytanii z UE lord Jonathan Hill zrezygnował z funkcji komisarza ds. stabilności finansowej, usług finansowych i unii rynków kapitałowych. Rząd brytyjski zaproponował, aby zastąpił go sir Julian King. Jean-Claude Juncker powierzył mu jednak kwestie bezpieczeństwa w UE. Portfolio usług finansowych przejął Valdis Dombrovskis, wiceprezydent Komisji Europejskiej nadzorujący funkcjonowanie strefy euro. W interesie Polski leży zachowanie w Komisji wpływu na kwestię rynków finansowych przez państwa spoza strefy euro.

Patryk Toporowski
26 sierpnia 2016
nr 56 (1406)
Strategia niskoemisyjnego rozwoju UE a polityka energetyczna Polski do 2050 r.

Uzgodnione w Paryżu pod koniec 2015 r. globalne porozumienie klimatyczne zaleca, aby do 2020 r. jego sygnatariusze przygotowali własne długookresowe strategie niskoemisyjnego rozwoju. W marcu br. rozpoczęcie prac nad unijną strategią zapowiedziała Komisja Europejska (KE), a jej plan poparła Rada Europejska. Nad podobnymi scenariuszami pracuje również szereg państw członkowskich UE. Polska także powinna rozpocząć przygotowania własnej strategii niskoemisyjnego rozwoju. Można do tego wykorzystać trwające już prace nad dokumentem „Polityka energetyczna Polski do 2050 r.”, który powinien uwzględniać kierunki unijnej polityki klimatycznej oraz polityki poszczególnych państw członkowskich.



Julia Michalak
22 sierpnia 2016
nr 55 (1405)
Polityczne aspekty soboru wszechprawosławnego

Spowodowana względami jurysdykcyjnymi i ambicjonalnymi rezygnacja patriarchów Antiochii, Gruzji, Bułgarii i Rosji  z udziału w soborze, który odbył się na Krecie 19–26 czerwca br., sprawiła, że nie można go uznać za wszechprawosławny. W kuluarach soboru dyskutowano kwestie podzielonego ukraińskiego prawosławia, czy statusu Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego poza granicami Rosji. W przyszłości  na prawosławie coraz większy wpływ będzie miała rywalizacja sprawującego honorowe przewodnictwo patriarchatu konstantynopolitańskiego z największym patriarchatem Moskwy i Wszechrusi.



Anna Maria Dyner, Piotr Kościński
17 sierpnia 2016
nr 54 (1404)
Kwestia przyznania ChRL statusu gospodarki rynkowej – implikacje dla UE i Polski

Do grudnia 2016 r. Unia Europejska musi zdecydować, czy przyznać Chinom status gospodarki rynkowej. Skutkowałoby to obniżeniem ceł antydumpingowych na chińskie towary, co mogłoby negatywnie wpłynąć na unijny rynek pracy. Odmowa przyznania statusu może z kolei pogorszyć relacje polityczne i gospodarcze między UE a Chinami. Polska powinna opowiedzieć się za przyznaniem Chinom tego statusu, ale jednocześnie dążyć do wzmocnienia innych instrumentów chroniących rynek UE, zgodnie z propozycją Komisji Europejskiej z lipca br.


Damian Wnukowski
12 sierpnia 2016
nr 53 (1403)
Zatrzymania rzekomych ukraińskich dywersantów na Krymie
Rosja poinformowała o zatrzymaniu grupy ukraińskich dywersantów na Krymie. Federalna Służba Bezpieczeństwa zarzuca im planowanie zamachów terrorystycznych na półwyspie podczas rosyjskich wyborów parlamentarnych we wrześniu br. Wydarzenie to może posłużyć Rosji do zwiększenia presji na Ukrainę w celu zmuszenia jej do jednostronnego wdrożenia porozumień z Mińska. Prezydent Putin zapowiedział, że nie weźmie udziału w planowanym spotkaniu grupy normandzkiej, co może świadczyć o tym, że Rosja chce przetestować nowy wariant komunikacji politycznej z Zachodem.


Daniel Szeligowski
10 sierpnia 2016
nr 52 (1402)
Ustalenia szczytu NATO w Warszawie dotyczące Libii

Na szczycie w Warszawie NATO zdecydowało o umocnieniu południowej flanki, m.in. przez gotowość do działań na rzecz wewnętrznej stabilizacji Libii oraz zintensyfikowanie antyprzemytniczej operacji u libijskich wybrzeży. W komunikacie wyraźnie wybrzmiały dwa korzystne ustalenia: poparcie dla nowego rządu Libii oraz konieczność koordynacji działań NATO i UE. Deklaracje Sojuszu wymagają jednak formalnej prośby libijskiego rządu oraz doprecyzowania zakresu operacji morskiej Sea Guardian. O pomoc w realizacji pilniejszych, wojskowych zadań władze Libii będą zwracać się do konkretnych krajów, o czym świadczą amerykańskie naloty na Syrtę, rozpoczęte w sierpniu na prośbę libijskiego rządu.



Patrycja Sasnal
04 sierpnia 2016
nr 51 (1401)
Współpraca NATO i Ukrainy po szczycie w Warszawie
Na szczycie w Warszawie NATO podtrzymało politykę otwartych drzwi wobec Ukrainy i zdecydowało o udzieleniu jej dodatkowego wsparcia. Jednak w najbliższej przyszłości państwo to nie może liczyć na perspektywę przystąpienia do Sojuszu. Współpraca będzie skoncentrowana na przyjmowaniu przez Ukrainę standardów NATO oraz wzmacnianiu zdolności bojowych ukraińskich sił zbrojnych. Sojusz powinien wspomóc ukraińskie władze w ochronie granicy z Rosją. Pozwoli to również zwiększyć bezpieczeństwo państw wschodniej flanki NATO.

Daniel Szeligowski
02 sierpnia 2016
nr 50 (1400)
Odstraszanie konwencjonalne na wschodniej flance NATO po szczycie w Warszawie
Przełomowa decyzja szczytu NATO w Warszawie o rozmieszczeniu sił bojowych na wschodniej flance znacząco zwiększa wiarygodność odstraszania rosyjskiej agresji. Konieczna jest jednak dalsza adaptacja do zagrożenia ze strony Rosji, a zwłaszcza wzmocnienie zdolności NATO do zmobilizowania i przerzucenia do Europy Środkowo-Wschodniej większych sił wsparcia. Kontynuacja adaptacji Sojuszu będzie zależała od sojuszniczej oceny przyszłych działań Rosji, dynamiki wewnętrznej w kluczowych krajach NATO i utrzymania tendencji do zwiększania budżetów obronnych, która pojawiła się w Europie dopiero w 2015 r. po kilku latach cięć.

Artur Kacprzyk
01 sierpnia 2016
nr 49 (1399)
Prezydencja Słowacji w Radzie Unii Europejskiej: implikacje dla Grupy Wyszehradzkiej
Prezydencję Słowacji w Radzie Unii Europejskiej zdominuje debata nad reformą UE, spowodowana perspektywą opuszczenia jej przez Zjednoczone Królestwo. Mimo to rząd w Bratysławie będzie się starał powiązać bieżącą politykę wspólnotową z interesami narodowymi i poprawą wizerunku Słowacji w Europie. Z tego względu słowackie stanowisko w sprawie np. ewentualnej reformy instytucjonalnej czy polityki energetycznej może różnić się od polskiego. Jeśli Grupa Wyszehradzka ma ambicje wykorzystania słowackiej prezydencji do wzmocnienia swojej roli w Europie, konieczne będzie wypracowanie jednolitego podejścia do kluczowych problemów wspólnotowych.

Łukasz Ogrodnik
29 lipca 2016
nr 48 (1398)
Polityka zagraniczna w kampanii wyborczej Hillary Clinton
Na zakończonej wczoraj konwencji Partii Demokratycznej nominację prezydencką otrzymała Hillary Clinton. Dla polityki zagranicznej USA jej ewentualne zwycięstwo w wyborach prezydenckich będzie oznaczało mniej radykalną zmianę, niż gdyby prezydentem został kandydat Partii Republikańskiej, Donald Trump. Clinton zapowiada dużą amerykańską aktywność i dążenie do odbudowania silnego przywództwa Stanów Zjednoczonych w świecie. Opowiada się za wzmocnieniem systemu sojuszów, w których NATO ma odgrywać kluczową rolę. Elementami tej strategii politycznej mają być także: zwiększenie aktywności USA na rzecz zakończenia konfliktu w Syrii, zwalczanie ISIS i międzynarodowego terroryzmu, a także powstrzymywanie Rosji przed próbami zmiany porządku międzynarodowego za pomocą siły i polityki neoimperialnej.

Andrzej Dąbrowski
26 lipca 2016
nr 47 (1397)
Relacje Chiny – Unia Europejska: perspektywy po szczycie
Ostatni szczyt UE–Chiny potwierdził narastające rozbieżności między stronami. Chiny, dążąc do ochrony własnego rynku, nierówno traktują europejskich inwestorów. Jednocześnie domagają się pełnego dostępu do rynku Unii Europejskiej, aby eksportować nadwyżki produkcyjne. UE natomiast obawia się subsydiowanego chińskiego eksportu, gdyż zagraża on miejscom pracy. Również w sferze normatywnej zaznaczają się rozdźwięki: Chiny nie uznają arbitrażu w sprawie Morza Południowochińskiego i wyroku trybunału haskiego w tej sprawie. UE zaś, wspierając pokojowe metody rozwiązywania sporów międzynarodowych, uznaje werdykt trybunału. Państwa członkowskie UE powinny w większym niż dotychczas stopniu uwzględniać wspólnotowy kontekst stosunków z ChRL i koordynować swoją politykę wobec Chin z instytucjami UE.

Justyna Szczudlik
19 lipca 2016
nr 46 (1396)
Konsekwencje nieudanej próby przewrotu wojskowego w Turcji
Pucz w Turcji będzie miał poważne konsekwencje dla jej polityki wewnętrznej i zagranicznej. Doprowadzi do dalszej konsolidacji władzy w rękach prezydenta Recepa Tayyipa Erdoǧana, który wykorzysta obecną sytuację do wyeliminowania nielojalnych grup w prokuraturze i armii pod pretekstem walki z ruchem Hizmet i jego przywódcą Fethullahem Gülenem. W polityce zagranicznej należy liczyć się z możliwością napięć w stosunkach Turcji z USA i UE, które będą krytykować władze tureckie za sposób walki z politycznymi oponentami. Osłabienie więzi euroatlantyckich może zbliżyć Turcję do innych partnerów, m.in. do Rosji.

Konrad Zasztowt
18 lipca 2016
nr 45 (1395)
Przyczyny i konsekwencje arbitrażu w sprawie Morza Południowochińskiego
Trybunał arbitrażowy jednomyślnie odrzucił chińskie „prawa historyczne“ do obszarów morskich na Morzu Południowochińskim. Orzeczenie jest ostateczne, chociaż wiąże tylko strony sporu, a Unia Europejska uznała jego moc prawną. Nieprzejednana postawa Chin może spowodować wzrost napięcia w regionie. Niewykluczone są incydenty z udziałem marynarki chińskiej i filipińskiej, mniej prawdopodobne z udziałem okrętów amerykańskich. Orzeczenie może skłonić Chiny do wypowiedzenia Konwencji o prawie morza, zmniejsza się także prawdopodobieństwo jej ratyfikacji przez Stany Zjednoczone.

Rafał Tarnogórski
15 lipca 2016
nr 44 (1394)
Wzrost zagrożenia rosyjskiego w raportach bałtyckich służb specjalnych
W najnowszych ocenach bezpieczeństwa kontrwywiady Litwy, Łotwy i Estonii wykazują zwiększenie agresywnej działalności wywiadowczej Rosji. Zwracają uwagę zaangażowanie Federalnej Służby Bezpieczeństwa Rosji (FSB) w rozpoznanie pogranicza oraz koordynacja jej działań z pracą służb białoruskich. Wobec potencjału wojskowego Rosji i Białorusi oceny te zmuszają do uwzględnienia szerszego wachlarza scenariuszy wojny hybrydowej w regionie. Dlatego państwa bałtyckie – niezależnie od obecności sił NATO i osiągnięcia poziomu 2% PKB na wydatki obronne – powinny zainwestować większe środki w swoje służby specjalne, straż graniczną, cyberbezpieczeństwo oraz zwalczanie rosyjskiej propagandy.

Marcin Andrzej Piotrowski, Kinga Raś (Dudzińska)
14 lipca 2016
nr 43 (1393)
Konsekwencje Brexitu dla UE: polityka bezpieczeństwa po szczycie NATO
Wynik brytyjskiego referendum nie będzie miał bezpośredniego wpływu na adaptację NATO do zagrożeń wskazanych na szczycie w Warszawie. Może jednak ograniczyć rolę UE w europejskiej obronności, gdyż bez Wielkiej Brytanii – najsilniejszego wojskowo kraju Unii – wspólnej polityce bezpieczeństwa i obrony (WPBiO) grozi rozkład. Dlatego grupa państw UE z Francją i Niemcami na czele może podjąć próbę zacieśnienia integracji europejskiej w dziedzinie obronności. Choć takie inicjatywy nie przyniosą szybko rezultatów, to w dłuższej perspektywie mogą godzić w NATO, zwłaszcza jeśli nie będą otwarte na inne państwa europejskie.

Marcin Terlikowski
07 lipca 2016
Przesłanie Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej Andrzeja Dudy do uczestników Warsaw Summit Experts’ Forum: NATO w obronie pokoju
„Potrzebujemy braterstwa nie tylko broni, lecz także braterstwa wizji, wartości, zasad. Potrzebujemy sojuszu państw i narodów, nie zaś wyłącznie sojuszu prezydentów, premierów i ministrów” – pisze Prezydent Rzeczpospolitej Polskiej Andrzej Duda w liście do PISM, GLOBSEC, Atlantic Council, Centre for Strategic and International Studies i German Marshall Fund – organizatorów i partnerów Warsaw Summit Experts’ Forum – NATO in Defence of Peace: 2016 and Beyond. To niestandardowe przesłanie zostaje skierowane za pośrednictwem czołowych think tanków z okazji rozpoczynającego się szczytu NATO w Warszawie. Prezydent Polski zwraca w nim uwagę, że by NATO mogło skutecznie pełnić swoją funkcję, motto „jeden za wszystkich, wszyscy za jednego” musi być oczywiste i czytelne dla  wszystkich obywateli. Szczególną rolę do odegrania mają tu właśnie środowiska eksperckie.
29 czerwca 2016
nr 42 (1392)
Strefa „bez euro” po ewentualnym Brexicie
Wyjście Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej zmieni relacje między państwami strefy euro a państwami bez wspólnej waluty na niekorzyść tych ostatnich. Zostaną one postawione przed wyborem między ścieżką prowadzącą do przyjęcia euro a problemem politycznej i gospodarczej marginalizacji. Ryzyko gospodarcze i polityczne związane z obydwiema opcjami można ograniczyć, stabilizując relacje między strefą euro i członkami UE bez wspólnej waluty. W związku z tym warto rozważyć wzmocnienie europejskiego mechanizmu kursowego.

Sebastian Płóciennik
27 czerwca 2016
nr 41 (1391)
Czekając na Brexit: prawno-polityczne implikacje brytyjskiego referendum
Wynik referendum w Wielkiej Brytanii wprowadza dużą niepewność do procesu integracji europejskiej, a także do polityki Wielkiej Brytanii i jej relacji z Unii Europejską. Referendum nie miało charakteru wiążącego, lecz jego polityczne konsekwencje niemal wykluczają możliwość niezłożenia przez Wielką Brytanię wniosku o opuszczenie Unii Europejskiej. Trudność polega na tym, że zgodnie z art. 50 Traktatu o Unii Europejskiej powiadomienie Rady Europejskiej o woli wystąpienia z UE prowadzi do natychmiastowego rozpoczęcia negocjacji w formacie „UE-27 – państwo występujące”, który znacznie zmniejsza szanse Wielkiej Brytanii na wynegocjowanie dobrych warunków. Dlatego nie można wykluczyć, że rząd brytyjski będzie najpierw dążył do wynegocjowania „projektu” porozumienia o wystąpieniu, a dopiero potem formalnie uruchomi procedurę przewidzianą w art. 50. 

Karolina Borońska-Hryniewiecka
20 czerwca 2016
nr 40 (1390)
Transport i mobilność: nowa agenda dla Partnerstwa Wschodniego
Partnerstwo Wschodnie wyczerpało swój potencjał. Polityka Unii Europejskiej wymaga stworzenia nowej oferty współpracy dla Mołdawii, Gruzji i Ukrainy w obszarze transportu i mobilności. Problem tkwi w braku jednolitych standardów i niskim poziomie współpracy projektowej. Aby poprawić tę sytuację, warto rozważyć zawarcie umów dwustronnych z UE dotyczących integracji z unijnym rynkiem transportu, dofinansowanie większej liczby projektów infrastrukturalnych, zwiększenie możliwości legalnego podejmowania pracy w Unii dla migrantów tymczasowych oraz zapewnienie lepszej absorpcji unijnych programów w dziedzinie edukacji, badań i kultury.

Elżbieta Kaca
16 czerwca 2016
nr 39 (1389)
Polska w polityce zagranicznej Chin – nie tylko gospodarka
Rozpoczynająca się w najbliższą niedzielę wizyta przewodniczącego ChRL Xi Jinpinga w Polsce i zapowiadane wzmocnienie „strategicznego partnerstwa”, a także projekty inwestycji składających się na politykę Jedwabnego Szlaku świadczą o rosnącym zainteresowaniu Chin regionem Europy Środkowej, w tym współpracą z Polską. Dotychczas uwaga Chin ogniskowała się wokół kwestii gospodarczych, ostatnio jednak Chiny zaczynają poszukiwać możliwości politycznego zdyskontowania swojej aktywności w regionie. Wiążą się z tym zarówno szanse dla Polski, w tym możliwość zwiększenia polskiego eksportu do Chin, jak i wyzwania wynikające z potrzeby koordynacji polskiej polityki zagranicznej z polityką innych europejskich partnerów oraz Stanów Zjednoczonych.

Justyna Szczudlik
16 czerwca 2016
nr 38 (1388)
Polityka zagraniczna w kampanii wyborczej Donalda Trumpa
Donald Trump zwyciężył w prawyborach Partii Republikańskiej i podczas lipcowej konwencji tej partii zostanie oficjalnie nominowany na kandydata na urząd prezydenta Stanów Zjednoczonych. Sondaże wskazują, że w starciu z Hillary Clinton, kandydatką Partii Demokratycznej, ma on duże szanse na zwycięstwo. Z dotychczasowych wypowiedzi Trumpa wynika, że chciałby on ograniczyć rolę USA w Europie i ich zaangażowanie w utrzymywanie pokoju na świecie. Można się też spodziewać prób szukania porozumienia z autorytarną Rosją Putina, napięć w stosunkach z Chinami, a także odwrotu od promocji idei wolnego handlu w świecie.

Marek Wąsiński
15 czerwca 2016
nr 37 (1387)
W cieniu Brexitu: obawy City o utrzymanie pozycji w globalnych finansach
Choć City opowiada się za pozostaniem Wielkiej Brytanii w UE, londyńscy finansiści spierają się na temat wpływu Brexitu na pozycję brytyjskiego centrum finansowego. Jednak niezależnie od tego, czy Wielka Brytania wyjdzie z Unii, dalszy wzrost znaczenia City będzie zależał przede wszystkim od jego konkurencyjności wobec wschodzących rynków oraz od sytuacji gospodarczej kraju.

Patryk Toporowski
13 czerwca 2016
nr 36 (1386)
Rosja wzmacnia potencjał wojskowy na zachodzie państwa
Rosja intensywnie zwiększa potencjał wojskowy Zachodniego i Południowego Okręgu Wojskowego. Działania te mają charakter strategiczny i nie są jedynie odpowiedzią na decyzje NATO wzmocnienia wschodniej flanki. Stanowią też wyzwanie dla Ukrainy i Białorusi, gdyż Rosjanie zwiększyli liczbę i możliwości bojowe jednostek operujących przy granicach z tymi państwami. Polityka Rosji będzie zmierzała do coraz częstszego wykorzystywania przewagi militarnej do realizacji celów politycznych w Europie Wschodniej, co staje się poważnym problemem dla Sojuszu Północnoatlantyckiego.

Anna Maria Dyner
09 czerwca 2016
nr 35 (1385)
Ryzyko przeprowadzenia przez Państwo Islamskie kolejnych zamachów w Europie
Państwo Islamskie zapowiada kolejne ataki terrorystyczne w Europie. Mogą ich dokonać pozostający na wolności terroryści związani z przygotowaniem niedawnych zamachów w Paryżu i Brukseli. Największe ryzyko dotyczy Belgii i Francji. Jednak Państwo Islamskie wzywa także swoich europejskich zwolenników do podejmowania samodzielnych działań terrorystycznych. Liczy przede wszystkim na ok. 1500 weteranów tej organizacji, którzy wrócili do Europy z Syrii. Choć ich indywidualne działania nie miałyby rozmachu porównywalnego z realizowanymi bezpośrednio przez Państwo Islamskie w Europie w latach 2015–2016, mogą jednak stanowić dla służb bezpieczeństwa większe wyzwanie właśnie ze względu na indywidualny i spontaniczny charakter. 

Kacper Rękawek
31 maja 2016
nr 34 (1384)
Wpływ DCFTA na modernizację ukraińskiej gospodarki
Wdrożenie unijnych norm i standardów technicznych nie wystarczy, aby Ukraina w pełni wykorzystała szanse, jakie daje utworzenie pogłębionej i kompleksowej strefy wolnego handlu z Unią Europejską. Rząd ukraiński powinien stworzyć przejrzyste i stabilne regulacje prawne oraz ułatwić prowadzenie działalności gospodarczej. W tym celu konieczna będzie zarówno harmonizacja prawa w obszarach objętych postanowieniami umowy, jak i wsparcie finansowe ze strony UE, które pozwoli przynajmniej częściowo pokryć wysokie koszty modernizacji państwa.

Daniel Szeligowski
18 maja 2016
nr 33 (1383)
Delegalizacja Medżlisu – kolejny przejaw rosyjskich represji wobec Tatarów krymskich
26 kwietnia br. Sąd Najwyższy Krymu zdelegalizował przedstawicielstwo Tatarów krymskich, Medżlis, uznając je za organizację ekstremistyczną. Tym samym Rosja likwiduje opozycyjną aktywność Tatarów krymskich i zastępuje ją tworzonymi przez siebie fasadowymi strukturami mającymi reprezentować społeczność tatarską. Rosnące represje stosowane przez Rosję oznaczają, że ponownie zagrożona jest cała grupa etniczna, która była prześladowana za czasów ZSRR. Powinna ją zatem wesprzeć wspólnota międzynarodowa, m.in. monitorując działania władz rosyjskich i potępiając represje.


Piotr Kościński
05 maja 2016
nr 32 (1382)
Rola byłych funkcjonariuszy irackiego sektora bezpieczeństwa w Państwie Islamskim
Byli baasiści – członkowie irackiej partii Baas, oficerowie armii i służb bezpieczeństwa –  odgrywają kluczową rolę w funkcjonowaniu dżihadystycznej organizacji terrorystycznej tzw. Państwa Islamskiego (PI) w Syrii i Iraku. Koniunkturalizm i ideologiczna ambiwalencja stanowią o ich sile w strukturach PI, ale też mogą być źródłem słabości tej organizacji. Międzynarodowa koalicja zwalczająca PI powinna rozważyć podjęcie działań mających na celu osłabienie lojalności baasistów wobec dżihadystów.

Tomasz Berg, Patrycja Sasnal
28 kwietnia 2016
nr 31 (1381)
Perspektywa zniesienia wiz do USA

Obywatele Polski oraz czterech innych państw członkowskich UE: Bułgarii, Rumunii, Chorwacji oraz Cypru podróżujący do Stanów Zjednoczonych w dalszym ciągu podlegają obowiązkowi wizowemu. Interpretacja komunikatu Komisji Europejskiej z 12 kwietnia br. wskazuje, że nie rozważa ona uruchomienia tzw. mechanizmu wzajemności w celu skłonienia USA do ujednolicenia procedury wizowej wobec wszystkich członków UE. W tej sytuacji jedyna możliwość odstąpienia przez USA od obowiązku wizowego dla obywateli polskich wiąże się ze spełnieniem kryteriów programu Visa Waiver, co może się dokonać w ciągu pięciu lat.



Marek Wąsiński
22 kwietnia 2016
nr 30 (1380)
Więcej rynku i państwa: perspektywy rozwoju gospodarczego Chin w nowym planie pięcioletnim
Nowy chiński plan pięcioletni zakłada zmianę modelu gospodarczego i wprowadzenie reform strukturalnych oznaczających więcej rynku, a mniej interwencji państwa. Ma to pozwolić na odzyskanie zaufania do gospodarki po spowolnieniu w roku 2015 i uniknięcie „pułapki średniego dochodu” poprzez oparcie się na innowacjach i konsumpcji wewnętrznej. Mimo tych zapowiedzi władze nie zrezygnują z ręcznego sterowania, wspierania eksportu i inwestowania w sektor produkcyjny. Oznacza to większe zaangażowanie Chin za granicą oraz nasilenie starań o uznanie ich przez UE za gospodarkę rynkową.

Justyna Szczudlik
20 kwietnia 2016
nr 29 (1379)
Skala i znaczenie pomocy finansowej dla Ukrainy

Nowy ukraiński rząd stanie przed wyzwaniem kontynuowania stabilizacji makroekonomicznej państwa. Priorytetami powinny być realizacja porozumień z MFW i uruchomienie kolejnych transz pomocy finansowej. Wsparcie międzynarodowych kredytodawców wciąż jest niezbędne do wejścia na ścieżkę wzrostu gospodarczego. Jednak postęp reform zaczyna kolidować z interesami oligarchów, a ich opór będzie utrudniał ten proces. Ten konflikt interesów może uniemożliwić Ukrainie dostęp do rynków finansowych i skomplikować obsługę zadłużenia zagranicznego.


Daniel Szeligowski
12 kwietnia 2016
nr 28 (1378)
Dymisja premiera Jaceniuka i powstanie nowego rządu na Ukrainie

Po dymisji rządu Arsenija Jaceniuka prezydent Petro Poroszenko powierzył misję tworzenia gabinetu swojemu bliskiemu współpracownikowi Wołodymyrowi Hrojsmanowi. Nowy premier, choć uważany za reformatora, będzie zakładnikiem realizowanej przez Poroszenkę strategii połowicznych reform oraz doraźnych kompromisów z oligarchami i działaczami starego systemu, utrudniającej walkę z korupcją i hamującej rozwój gospodarczy. Taktyka polityczna Poroszenki dyktowana jest przez fałszywą diagnozę, że radykalne reformy i walka z korupcją przeszkodzą mu w reelekcji w 2020 r. Tymczasem to właśnie hamowanie lub fiasko reform będą potęgowały niechęć ukraińskiego społeczeństwa do elity politycznej, rządzącej od rewolucji 2014 r., w tym także do obecnego prezydenta.


Piotr Kościński, Daniel Szeligowski
07 kwietnia 2016
nr 27 (1377)
Referendum w Królestwie Niderlandów: co oznacza „nie” dla umowy stowarzyszeniowej z Ukrainą?

W przeprowadzonym w Królestwie Niderlandów referendum 61% głosujących opowiedziało się przeciw ratyfikacji przez ich rząd umowy stowarzyszeniowej Unii Europejskiej z Ukrainą. Decyzja ta może opóźnić proces integracji Ukrainy z UE. Wzmocni także te ukraińskie siły polityczne, które sprzeciwiają się modernizacji państwa i współpracy z międzynarodowymi instytucjami finansowymi. Rosja będzie wykorzystywała wynik referendum do dyskredytacji idei zbliżenia UE i państw Europy Wschodniej.


Daniel Szeligowski
05 kwietnia 2016
nr 26 (1376)
Eskalacja konfliktu w Górskim Karabachu – przyczyny i prawdopodobny dalszy przebieg

Do eskalacji walk między siłami azerbejdżańskimi i ormiańskimi w Górskim Karabachu doszło z inicjatywy Azerbejdżanu. Jego władze chcą wykorzystać konflikt do odwrócenia uwagi własnego społeczeństwa od zapaści gospodarczej i pogarszania się warunków życia wskutek spadku cen ropy. Wznowienie walk wywołało wzrost nastrojów nacjonalistycznych po obu stronach. Federacja Rosyjska może wprawdzie skutecznie ograniczać napięcie, działając moderująco na obie strony konfliktu, ale nie jest wykluczone, że z przyczyn wewnętrznych Rosja będzie zainteresowana dalszą jego eskalacją.


Anna Maria Dyner, Konrad Zasztowt
24 marca 2016
nr 25 (1375)
Szwedzkie oceny wrogiej rosyjskiej aktywności na tle porównawczym

Najnowszy coroczny raport szwedzkiego kontrwywiadu zwraca uwagę na zwiększające się zainteresowanie rosyjskiego wywiadu zagadnieniami związanymi z bezpieczeństwem Szwecji. Po opublikowaniu jawnej części raportu doszło do serii cyberataków na infrastrukturę internetową szwedzkich mediów. Nasilające się agresywne działania rosyjskich służb specjalnych przeciwko Szwecji wiązane są z toczącą się debatą publiczną na temat perspektyw zacieśnienia relacji Szwecji z NATO i USA. Przedstawiona przez szwedzki kontrwywiad percepcja zagrożeń ze strony Rosji nie odbiega od upublicznionych wcześniej ocen innych państw skandynawskich. Może to wskazywać, że wzrost aktywności rosyjskiego wywiadu wynika z realizacji jakiejś szerszej rosyjskiej strategii działania w Europie Północnej. 


Marcin Andrzej Piotrowski
23 marca 2016
nr 24 (1374)
Wpływ Brexitu na sytuację imigrantów ekonomicznych w Wielkiej Brytanii: implikacje dla Polski i polskich obywateli

Wyjście Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej może mieć negatywne konsekwencje ekonomiczno-społeczne zarówno dla obywateli UE mieszkających w Zjednoczonym Królestwie, jak i dla Brytyjczyków w krajach UE. Skala i charakter tego wpływu zależeć będą od modelu przyszłych relacji Wielkiej Brytanii ze Wspólnotą oraz tempa osiągnięcia porozumienia w tej sprawie. Ograniczenie imigracji zarobkowej w wyniku Brexitu zaszkodzi jednak najbardziej brytyjskiej gospodarce i rynkowi pracy. Dla Polski natomiast – w obliczu negatywnych zmian demograficznych – perspektywa powrotu części imigrantów do kraju może być korzystna.


Karolina Borońska-Hryniewiecka
18 marca 2016
nr 23 (1373)
Rosyjskie zaangażowanie wojskowe w Syrii – nowy etap

14 marca prezydent Federacji Rosyjskiej Władimir Putin ogłosił decyzję o wycofaniu części rosyjskiego kontyngentu wojskowego z Syrii. Krok ten nie oznacza jednak zakończenia rosyjskiej obecności wojskowej w tym państwie. Cele rosyjskiej operacji wojskowej w Syrii zostały jak dotąd zrealizowane jedynie częściowo. Wprawdzie udało się wzmocnić syryjskiego prezydenta Baszara al-Asada oraz zwiększyć rolę FR w procesie pokojowym w Syrii, ale nie osłabiono tzw. Państwa Islamskiego, po interwencji wzrosło zaś zagrożenie terrorystyczne dla samej Rosji. W zamian za zaangażowanie w Syrii nie udało się Rosji także uzyskać od USA i państw UE ustępstw w sprawie Ukrainy lub choćby zniesienia sankcji gospodarczych. W tej sytuacji nie można wykluczyć wznowienia rosyjskiego zaangażowania w Syrii w przyszłości.


Anna Maria Dyner
11 marca 2016
nr 22 (1372)
Od „mniej Europy” do „małej Europy”: sukces AfD może zmienić politykę Niemiec

Politycznym beneficjentem ostatnich europejskich kryzysów jest opozycyjna partia Alternatywa dla Niemiec (AfD). Jej ostra krytyka wobec Angeli Merkel i otwarty eurosceptycyzm przełożyły się na wzrost popularności wśród wyborców, sięgający obecnie kilkunastu procent. Jeśli AfD będzie się nadal umacniać, niemieckie partie koalicji rządzącej mogą zdecydować się na korektę polityki europejskiej i forsować projekt tzw. integracji wielu prędkości. Jego realizacja byłaby niekorzystna dla pozycji Polski w Europie.


Joanna Gniadek, Sebastian Płóciennik
10 marca 2016
nr 21 (1371)
Kryzys w Libii a wzrost dżihadyzmu i migracji

Pięć lat po obaleniu Muammara Kaddafiego w 2011 r. Libia jest dziś drugim po Syrii najbardziej zdestabilizowanym państwem arabskim, z wieloma lokalnymi ośrodkami władzy, 2 tysiącami skonfliktowanych bojówek, rozrośniętym przemytem ludzi i rozbudowującymi swoje struktury organizacjami terrorystycznymi: Al-Kaidą i tzw. Państwem Islamskim. Jeśli proces unifikacji władz libijskich pod auspicjami ONZ się nie powiedzie, leżąca zaledwie 450 km od brzegów Europy Libia może w bieżącym roku stać się nowym ośrodkiem działalności dżihadystów (co zwiększy zagrożenie terrorystyczne w Europie) oraz głównym szlakiem migracji, jeżeli droga przez Turcję i Grecję zostanie zamknięta.


Alicja Minda, Patrycja Sasnal
09 marca 2016
nr 20 (1370)
Unijne misje eksperckie w regionie Partnerstwa Wschodniego: czas na zmiany

Unia Europejska prowadzi w krajach sąsiednich wiele programów doradczych, które mają pomóc administracji rządowej w realizacji wspólnie ustalonych reform. Doświadczenia misji w państwach Partnerstwa Wschodniego wskazują jednak na liczne ograniczenia ich funkcjonowania. Choć UE trudno modernizować administrację publiczną w tym regionie, można poprawić skuteczność usług doradczych poprzez uelastycznienie procedur, wprowadzenie wieloletnich szkoleń i udzielanie wsparcia logistycznego.


Elżbieta Kaca
08 marca 2016
nr 19 (1369)
Wybory parlamentarne na Słowacji: konsekwencje polityczne

Słaby wynik partii rządzącej SMER–SD, awans ugrupowania odwołującego się do symboliki faszystowskiej i duże rozdrobnienie parlamentu – te czynniki sprawiają, że stworzenie stabilnej koalicji rządowej na Słowacji wydaje się mało realne, można się za to spodziewać dalszej radykalizacji debaty publicznej. Wybory pokazały zmęczenie społeczeństwa słowackiego tradycyjnymi partiami, które w ostatniej dekadzie nie potrafiły zaspokoić oczekiwań ekonomicznych, poprawić jakości usług państwowych ani zarysować pozytywnych planów rozwoju na przyszłość. Mniej istotna okazała się zainicjowana przez premiera Roberta Ficę kampania antyimigracyjna. Bez względu na to, która partia utworzy rząd, nie zmienią się zapewne dotychczasowe priorytety polityki zagranicznej Słowacji, w tym dobrosąsiedzkie relacje z Polską.


Dariusz Kałan
24 lutego 2016
nr 18 (1368)
Agencja wspierania eksportu: doświadczenia wybranych państw europejskich

Aby zwiększyć zaangażowanie polskich firm na rynkach zagranicznych, potrzebny jest spójny i sprawny system wsparcia rządowego. Jego główną częścią może stać się agencja wspierania eksportu, której utworzenie zapowiedział polski rząd. Warto więc poznać doświadczenia innych państw, w tym Wielkiej Brytanii, Węgier i Czech, w których takie instytucje już działają, i dostosować sprawdzone przez nie rozwiązania do polskich realiów.


Damian Wnukowski
18 lutego 2016
nr 17 (1367)
Kryzys rządowy na Ukrainie

Ukraiński parlament nie zdołał uchwalić 16 lutego wotum nieufności dla rządu. Głosowanie było przeprowadzone na wniosek dwóch partii koalicji rządzącej, po tym jak prezydent Petro Poroszenko poddał premiera Arsenija Jaceniuka ostrej krytyce. Paradoksalnie jednak utrzymanie się rządu było możliwe głównie dzięki temu, że mimo tej krytyki głosów nie oddała część deputowanych ugrupowania prezydenckiego, a także część opozycji. Ponieważ już po głosowaniu z koalicji odeszły dwie partie: Batkiwszczyna i Samopomoc, przyszłość gabinetu stoi pod znakiem zapytania. Coraz silniejsza walka o władzę może nie tylko wstrzymać reformy, ale też wywołać protesty społeczne na wielką skalę, co byłoby niebezpieczne dla Ukrainy.


Piotr Kościński
18 lutego 2016
nr 16 (1366)
Oligarchowie coraz silniejsi na Ukrainie

Mimo wielu prób przeprowadzenia reform mających na celu zwiększenie przejrzystości funkcjonowania państwa, kluczową i negatywną rolę na Ukrainie odgrywają oligarchowie. Kontrolują oni znaczącą część przemysłu i najważniejsze media. Ostatnie wybory lokalne wykazały, że budują także ośrodki i ugrupowania polityczne, a głosowanie nad wotum nieufności wobec rządu Arsenija Jaceniuka – że wpływają na część parlamentarzystów. Coraz bardziej widoczny jest też spór między prezydentem Petrem Poroszenką a jednym z czołowych przedsiębiorców, Ihorem Kołomojskim. Może to skutkować destabilizacją sceny politycznej, a w dłuższej perspektywie prowadzić do petryfikacji systemu oligarchicznego. Skuteczna walka z korupcją powinna być warunkiem unijnej pomocy dla Ukrainy.


Piotr Kościński
17 lutego 2016
nr 15 (1365)
Spotkanie papieża Franciszka z patriarchą Cyrylem – polityczne znaczenie dla Ukrainy i Rosji

Spotkanie papieża oraz patriarchy Moskwy i Wszechrusi, które miało miejsce 12 lutego w Hawanie, ma szczególne znaczenie religijne i polityczne. Papież Franciszek i patriarcha Cyryl podpisali wówczas oświadczenie, w którym odnieśli się m.in. do bieżących wydarzeń, głównie konfliktów na Bliskim Wschodzie i Ukrainie, jak również do kryzysu migracyjnego oraz prześladowania chrześcijan. Kontrowersje wzbudziły fragmenty dotyczące politycznej sytuacji na Ukrainie i mówiące o nadziei na zjednoczenie ukraińskich Kościołów prawosławnych, odebrane jako wsparcie Kościoła katolickiego dla polityki prowadzonej tam przez Rosję. Oświadczenie powinno być wykorzystane przez Stolicę Apostolską do działań ułatwiających funkcjonowanie Kościoła katolickiego w Rosji, na Krymie oraz w Donbasie.


Anna Maria Dyner
11 lutego 2016
nr 14 (1364)
Kaukaz Południowy w cieniu rosyjsko-tureckiego kryzysu

Konflikt Turcji i Rosji związany z ich sprzecznymi interesami na Bliskim Wschodzie pogłębia podział Kaukazu Południowego na dwa bloki. Turcja zacieśnia współpracę polityczną i gospodarczą z Gruzją i Azerbejdżanem, Rosja zaś – współpracę wojskową z Armenią. Sytuacja ta, choć niesie wyzwania w sferze bezpieczeństwa, paradoksalnie może przynieść korzyści gruzińskiej i azerbejdżańskiej gospodarce, m.in. poprzez rozwój wymiany handlowej z Turcją. UE i Turcja powinny koordynować politykę wobec Kaukazu, m.in. w kwestii zamrożonych konfliktów, wzmocnienia regionalnej integracji gospodarczej i rozwoju projektów energetycznych. 


Konrad Zasztowt
10 lutego 2016
nr 13 (1363)
Efekt domina: porozumienie paryskie a reforma europejskiego systemu handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych

W grudniu 2015 r. na szczycie klimatycznym COP21 zawarto historyczne porozumienie o ochronie klimatu. Przyjęta umowa może istotnie wpłynąć na trwającą w Unii Europejskiej debatę o projekcie reformy systemu handlu uprawieniami do emisji gazów cieplarnianych, a także skłonić część państw do zabiegania o zaostrzenie tej propozycji, przedstawionej przez Komisję w 2015 r. W takiej sytuacji polski rząd powinien domagać się zwiększenia puli uprawnień zasilających fundusz modernizacyjny lub puli solidarnościowej, przeznaczonych dla mniej zamożnych krajów UE.


Aleksandra Gawlikowska-Fyk, Julia Michalak
09 lutego 2016
nr 12 (1362)
Gorączka antyterrorystyczna na Słowacji i Węgrzech – lekcje dla Polski

Mimo że Europa Środkowa w mniejszym stopniu niż Zachodnia narażona jest na zamachy dżihadystów, Słowacja i Węgry w pospiesznym trybie forsują nowe rozwiązania w legislacji antyterrorystycznej. Surowość zapisów, które przekazują nadzwyczajne uprawnienia służbom i rządowi, należy tłumaczyć nie tylko zwiększeniem prewencji w okresie wzmożonych ataków na terenie UE, ale także chęcią politycznego wykorzystania lęku przed migrantami. Polska, która przygotowuje własną ustawę antyterrorystyczną, nie powinna kopiować rozwiązań południowych partnerów. Trzeba za to wzmocnić wysiłki w celu reformy istniejącego systemu antyterrorystycznego, tak aby był adekwatny do realnego zagrożenia w regionie.


Dariusz Kałan, Kacper Rękawek
05 lutego 2016
nr 11 (1361)
Potencjał współpracy polsko-litewskiej w dziedzinie bezpieczeństwa

Polska i Litwa, niezależnie od napięć związanych z sytuacją mniejszości polskiej, nasilają współpracę w dziedzinie bezpieczeństwa. Wpłynął na to głównie konflikt ukraińsko-rosyjski, zmieniający uwarunkowania geopolityczne w regionie. Przykładem współpracy jest powstanie brygady polsko-litewsko-ukraińskiej, która pełną gotowość bojową osiągnie w 2017 r. Polska i Litwa mają również wspólne interesy w perspektywie zbliżającego się szczytu NATO w Warszawie, szczególnie jeśli chodzi o wzmocnienie obecności Sojuszu na wschodniej flance. Będzie to jednak wymagało zaangażowania się obu państw w innych obszarach aktywności NATO.


Kinga Raś (Dudzińska)
04 lutego 2016
nr 10 (1360)
Kampania Polski na niestałego członka Rady Bezpieczeństwa ONZ

Polska stara się o niestałe miejsce w Radzie Bezpieczeństwa ONZ w kadencji 2018–2019. Obecność w tym gremium pozwalałaby Polsce współkształtować dyskusję na temat bezpieczeństwa i najistotniejszych zagrożeń na świecie oraz umożliwiałaby jej promocję na arenie międzynarodowej. By wygrać rywalizację z kandydującą również Bułgarią, Warszawa musi nasilić kampanię, zbudować spójny i wiarygodny dla partnerów przekaz oraz przygotować się na więcej niż jedną rundę głosowań.


Marek Wąsiński
03 lutego 2016
nr 9 (1359)
Pakiet gazowy: kolejny etap starań o wzmocnienie odporności energetycznej UE

W lutym 2016 r. Komisja Europejska przedstawi tzw. zimowy pakiet gazowy, który jest realną szansą na wzmocnienie bezpieczeństwa europejskich odbiorców błękitnego paliwa. W nadchodzących miesiącach nastąpią zatem intensywne negocjacje szczegółów dokumentów, mających determinować odporność UE na zakłócenia dostaw gazu, a także wpływać na siłę przetargową w relacjach z państwami trzecimi. Propozycja Komisji powtarza wiele postulatów zawartych w polskiej koncepcji unii energetycznej z 2014 r., dlatego polska administracja powinna aktywnie uczestniczyć w kształtowaniu pakietu.


Aleksandra Gawlikowska-Fyk, Witold Gruszczyński, Zuzanna Nowak
26 stycznia 2016
nr 8 (1358)
Samorządy w Polsce wobec kryzysu uchodźczego

Pomimo wielu niewiadomych związanych z przyjęciem przez Polskę uchodźców w latach 2016–2017, pewne jest, że trafią oni do poszczególnych gmin, na które spadnie główna odpowiedzialność za integrację przybyszów z polskim społeczeństwem. Najprawdopodobniej zadanie to zostanie zlecone samorządom, kluczowe więc będą m.in. zagadnienia niezbędnych zmian prawnych i określenia źródeł funduszy na działania integracyjne. Niezależnie od terminu przybycia uchodźców do Polski, rząd powinien jak najszybciej włączyć do przygotowań partnerów społecznych i samorządy, by zwiększyć szansę na to, że integracja przebiegnie sprawnie i z uwzględnieniem interesu państwa oraz że skorzystają na niej społeczności lokalne.


Adriana Skorupska
22 stycznia 2016
nr 7 (1357)
Test ogłady – Rosjanie na europejskim rynku jądrowym
Dla Rosatomu, rosyjskiej państwowej spółki jądrowej, przykładna i oparta na harmonizacji współpraca z krajami Unii Europejskiej ma kluczowe znaczenie. Jego obecność na prestiżowym rynku, wobec ograniczonych strukturą unijnego sektora jądrowego możliwości oddziaływania geopolitycznego, służy przede wszystkim budowie pozytywnego wizerunku spółki. Dla krajów UE istotne powinno być w szczególności zadbanie o to, by również relacje jądrowe z Rosją charakteryzowały się wzajemnością.  

Zuzanna Nowak
19 stycznia 2016
nr 6 (1356)
Rosnące ryzyko Fixitu: kryzys i dylemat Finlandii wokół unii monetarnej
Grecja nie jest jedynym państwem narażonym na opuszczenie strefy euro. Do referendum w sprawie porzucenia wspólnej waluty w najbliższych latach mogą szykować się Finowie, których gospodarka jest pogrążona w kryzysie. Wspólna waluta nie jest wprawdzie źródłem recesji, ale doskwiera brak narzędzi polityki pieniężnej. Nie ma jednak gwarancji, że ich odzyskanie pomogłoby Finlandii. 

Patryk Toporowski
18 stycznia 2016
nr 5 (1355)
Afganistan – nowe szanse na rozmowy z talibami
Po zakończeniu misji ISAF i zdobyciu przez talibów nowych terytoriów w Afganistanie nasiliły się działania dyplomatyczne, które mają skłonić rebeliantów do rozmów pokojowych z władzami w Kabulu. Chociaż oficjalnie talibowie wysuwają warunki nie do przyjęcia, pojawiło się kilka nowych czynników, które mogą zwiększyć szansę na wznowienie negocjacji.

Wojciech Lorenz, Marcin Andrzej Piotrowski
14 stycznia 2016
nr 4 (1354)
Wybory na Tajwanie: skutki dla jego pozycji międzynarodowej i stosunków z Chinami

16 stycznia na Tajwanie odbędą się wybory prezydenckie i parlamentarne. Największe szanse na fotel prezydenta ma szefowa opozycyjnej Demokratycznej Partii Postępowej Tsai Ing-wen, a jej partia najprawdopodobniej zdobędzie najwięcej miejsc w parlamencie. Sukces Tsai może osłabić relacje chińsko-tajwańskie i w rezultacie spowodować wzrost napięcia w regionie. Niepewność co do tych relacji może również oddalić perspektywę rozpoczęcia rozmów o umowie inwestycyjnej między Tajwanem a Unią Europejską.


Justyna Szczudlik
12 stycznia 2016
nr 3 (1353)
Holenderskie przewodnictwo w UE: między poszukiwaniem jedności a skutecznością polityczną

Holandia, która właśnie rozpoczęła rotacyjną prezydencję w Unii Europejskiej, będzie musiała pilnie wypracować konsensus między państwami członkowskimi w kilku kwestiach, by zakończyć najpoważniejszy od lat kryzys egzystencjalny UE. Pomimo swoich kompetencji Haga może stanąć przed dylematem: poszukiwać jedności za wszelką cenę czy rozwiązywać problemy w mniejszym gronie. Ten wybór może wpłynąć na dalszą ewolucję UE w kierunku bardziej zróżnicowanej integracji.


Karolina Borońska-Hryniewiecka
11 stycznia 2016
nr 2 (1352)
Kłopotliwy sukces płacy minimalnej: niemiecki rynek pracy w czasach napływu uchodźców
Presja wywołana przez kryzys uchodźczy w Niemczech nie ominie płacy minimalnej. Zniesienie flagowego projektu socjalnego rządu Angeli Merkel jest jednak mało prawdopodobne: należy się raczej spodziewać wprowadzenia wyjątków dla azylantów i dodatkowych programów aktywizacji zawodowej. Pomysły Niemiec w tej sferze mają szansę stać się punktem odniesienia dla członków UE zmagających się z podobnymi problemami, jak i  początkiem inicjatyw „pogłębionej współpracy” w polityce integracji azylantów.

Sebastian Płóciennik
08 stycznia 2016
nr 1 (1351)
Trzy miesiące rosyjskiej interwencji w Syrii – implikacje wojskowe i polityczne

Trzy miesiące rosyjskiej operacji wojskowej w Syrii pokazały nie tylko rosnące zdolności ekspedycyjne rosyjskich sił zbrojnych (w szczególności lotnictwa), ale również ich słabości – przede wszystkim związane z brakami sprzętowymi i problemami logistycznymi. Przedłużające się działania będą wprawdzie coraz większym wyzwaniem dla rosyjskiego budżetu, jednak dla armii stanowią okazję do testowania sprzętu i uzbrojenia nowych typów. Nie wpłyną także na zmniejszenie zaangażowania w Donbasie. Równocześnie powodzenie operacji będzie istotne dla wzmocnienia rosyjskiej pozycji podczas rozmów pokojowych w Syrii, co może się przełożyć na wzrost znaczenia Rosji nie tylko na Bliskim Wschodzie, ale i na arenie międzynarodowej.


Anna Maria Dyner

 


 
Portal PISM wykorzystuje pliki cookies. Korzystanie z witryny oznacza zgodę na ich zapis lub wykorzystanie.
Więcej informacji znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.
Akceptuję politykę prywatności portalu. zamknij