• Wersja dla niedowidzących
  • wersja mobilna
  • e-Księgarnia
  • RSS
  • Dołącz do nas na Facebook
  • Dołącz do nas na Twitter
  • Dołącz do nas na Flickr
  • Oglądaj nas na YouTube
  • Dołącz do nas na Instagram
  • PISM English version
  • ПИМД Российская версия
Strona główna > Publikacje > Biuletyn PISM

Biuletyn PISM

font lower
font default
font bigger
podziel się:
facebook
twitter
gogole+
linkedin

 

Redakcja: Sławomir Dębski (dyrektor PISM), Bartosz Wiśniewski (kierownik BBA), Rafał Tarnogórski (redaktor prowadzący), Katarzyna Staniewska (sekretarz redakcji), Karolina Borońska-Hryniewiecka, Anna Maria Dyner, Aleksandra Gawlikowska-Fyk, Sebastian Płóciennik, Patrycja Sasnal, Justyna Szczudlik, Marcin Terlikowski, Tomasz Żornaczuk



 
22 grudnia 2015
nr 113 (1350)
Ostatnia prosta wyborów prezydenckich we Francji 2017 r.: wyzwania dla „frontu republikańskiego” Hollande’a
Miesiąc po listopadowych atakach w Paryżu akcentowanie przez prezydenta François Hollande’a kwestii bezpieczeństwa oraz jego wezwanie do jedności narodowej z tzw. frontem republikańskim to kluczowe czynniki, które pozbawiły ultraprawicowy Front Narodowy (FN) zwycięstwa w wyborach regionalnych. Strategia Hollande’a, by trwale zahamować utrzymujący się od dawna wzrost popularności FN, będzie niezwykle trudna do realizacji. Pomóc może skuteczność w polityce europejskiej w sferach bezpieczeństwa i gospodarki.

Nathan Dufour
21 grudnia 2015
nr 112 (1349)
Powrót widma Grexitu. Słabnący mandat Ciprasa do prowadzenia reform
Choć grecki parlament w szybkim tempie przegłosowuje akty prawne związane z trzecim pakietem pomocowym, rośnie zagrożenie spowolnieniem procesu lub nawet zatrzymaniem go. Może to w konsekwencji doprowadzić do ponownego podjęcia dyskusji w strefie euro o rewizji sposobu pomocy dla Grecji lub o możliwości Grexitu.


Patryk Toporowski
18 grudnia 2015
nr 111 (1348)
Unijna służba graniczna: potencjał i ryzyko
Powołanie unijnej służby granicznej to krok w kierunku uwspólnotowienia kwestii zarządzania granicami. O ile takie rozwiązanie jest korzystne pod względem zwiększenia skuteczności ich kontroli, to kontrowersje budzi ingerencja w kompetencje państw członkowskich.

Elżbieta Kaca
15 grudnia 2015
nr 110 (1347)
Historyczne porozumienie w Paryżu: znaczenie dla Polski i Unii Europejskiej

W Paryżu 12 grudnia 2015 r. wynegocjowano pierwsze od prawie 20 lat porozumienie, którego celem jest zapobiegnięcie nieodwracalnym skutkom zmian klimatu. Najważniejsze cechy nowej umowy to jej globalny zakres – wszystkie 195 państw będzie musiało redukować emisje gazów cieplarnianych, oraz trwałość – nie wyznaczono daty końca jej obowiązywania. Powstał zatem system koordynacji działań na całym świecie, co oznacza, że Unia Europejska nie będzie prowadziła polityki klimatycznej w odosobnieniu. Zmniejszy to negatywne konsekwencje dla konkurencyjności europejskiej, ale też polskiej gospodarki.


Marek Wąsiński
14 grudnia 2015
nr 109 (1346)
Nowa faza stosunków Rosji z Iranem: nie tylko Syria

Porozumienie nuklearne mocarstw z grupy P-5+1 z Iranem zawarte latem 2015 r. nie przyniosło pogorszenia stosunków ani odnowienia historycznej rywalizacji między Moskwą a Teheranem. Rosja i Iran mają zbieżne interesy w Syrii, co wzmacnia ich współpracę dyplomatyczną, wojskową i ekonomiczną na innych obszarach. Wizyta prezydenta Władimira Putina i jego udział w szczycie eksporterów gazu w Teheranie 23 listopada 2015 r. sugeruje nową fazę w stosunkach rosyjsko-irańskich, która może niekorzystnie oddziaływać na interesy Zachodu, Turcji i państw arabskich.


Marcin Andrzej Piotrowski
09 grudnia 2015
nr 108 (1345)
Sprawa telewizji Rustawi 2: eskalacja konfliktu między rządem a opozycją w Gruzji

Seria wyroków sądowych dotyczących własności prywatnej telewizji Rustawi-2 prowadzi do zaostrzenia konfliktu między gruzińskim rządem a opozycją. Dla Zjednoczonego Ruchu Narodowego (ZRN) może to oznaczać ograniczenie swobody prezentacji poglądów w mediach przed wyborami parlamentarnymi zaplanowanymi na drugą połowę 2016 r. Rządzące Gruzińskie Marzenie, wpływając na sądy i media, popełnia te same błędy, które doprowadziły do utraty władzy ich poprzedników. Nie ingerując w spór między rządem i opozycją, UE powinna wywierać nacisk na rząd w Tbilisi, aby przyspieszył reformę wymiaru sprawiedliwości.


Konrad Zasztowt
04 grudnia 2015
nr 107 (1344)
Indonezja: nieodkryty partner Polski w Azji

W tym roku Polska obchodzi 60. rocznicę nawiązania stosunków dyplomatycznych z Indonezją – jedną ze wschodzących potęg azjatyckich, stabilną demokracją notującą szybki wzrost gospodarczy. Choć w ostatnich latach rośnie dwustronna wymiana handlowa, możliwości współpracy gospodarczej i politycznej pozostają niewykorzystane. Sposobem na poprawę tej sytuacji może być rozwój kontaktów na szczeblu regionalnym. Ponadto wizyta przedstawicieli najwyższych władz Polski w Indonezji mogłaby ułatwić polskiemu biznesowi wejście na ten perspektywiczny, choć trudny rynek.


Damian Wnukowski
02 grudnia 2015
nr 106 (1343)
Przegląd polityki sąsiedztwa: niewystarczające zmiany

Propozycje zreformowania unijnej polityki sąsiedztwa nie wprowadzają znaczących ulepszeń. Ich wdrożenie będzie wymagać dostosowania pomocy finansowej do założeń przedstawionych w rewizji i przeprowadzenia reformy mechanizmu wsparcia budżetowego. Unia powinna też pomóc krajom stowarzyszonym w wypełnieniu umów o pogłębionych strefach wolnego handlu (DCFTA).


Elżbieta Kaca
01 grudnia 2015
nr 105 (1342)
Ukraina: DCFTA mimo wszystko

DCFTA – unijno-ukraińskie porozumienie o strefie wolnego handlu wejdzie w życie 1 stycznia 2016 r. Efektem będą konkretne, choć nie natychmiastowe, ekonomiczne korzyści dla Ukrainy, ale też zapowiedziane już nałożenie na nią sankcji przez Rosję, w tym embargo na import żywności. Długoterminowo DCFTA pozwoli jednak Ukrainie na przyjęcie większości przepisów prawa unijnego i zbliżenie z UE, a także na poprawę standardów i konkurencyjności gospodarki. Ukraińskim władzom potrzebne jest polityczne i finansowe wsparcie ze strony Unii Europejskiej w pierwszym okresie obowiązywania umowy, zwłaszcza przy przeciwdziałaniu rosyjskim sankcjom.


Piotr Kościński
25 listopada 2015
nr 104 (1341)
Rosyjscy zagraniczni bojownicy – czas na Syrię?

Zagraniczni bojownicy zostali skutecznie wykorzystani przez Rosję podczas konfliktu na Ukrainie, gdzie stanowili kluczowy element sił zbrojnych separatystów. Wobec zwiększenia rosyjskiego zaangażowania na Bliskim Wschodzie oraz gotowości do walki z Państwem Islamskim, deklarowanej przez licznych rosyjskich ochotników walczących wcześniej na Ukrainie, można oczekiwać, że Rosja, oficjalnie zaprzeczając doniesieniom o interwencji lądowej, nie zawaha się przed ich użyciem w Syrii. Będzie to jednak obarczone znacznie większym niż na Ukrainie ryzykiem i może zaszkodzić Moskwie.


Kacper Rękawek
24 listopada 2015
nr 103 (1340)
Wyzwania negocjacyjne podczas konferencji klimatycznej w Paryżu

30 listopada w Paryżu światowi przywódcy otworzą 21. Konferencję Stron (COP21), podczas której ma zostać wynegocjowane nowe globalne porozumienie na rzecz walki ze zmianami klimatycznymi. Wydaje się, że istnieje polityczna wola jego zawarcia, rośnie jednak presja na negocjatorów, którzy mają do rozstrzygnięcia najtrudniejsze zagadnienia, jak długoterminowe cele redukcji emisji i adaptacji oraz finansowanie działań klimatycznych. O ile UE dąży do ambitnego porozumienia, o tyle dla Polski także jego słabsza wersja może oznaczać korzyści polityczne i gospodarcze.


Marek Wąsiński
20 listopada 2015
nr 102 (1339)
To jeszcze nie koniec: terroryzm i jego zwalczanie w UE po zamachach w Paryżu

Ataki terrorystyczne w Paryżu nie zapoczątkowały nowego terroryzmu w Europie, ponieważ państwa członkowskie UE od co najmniej trzech lat są zagrożone zamachami, które przeprowadzają weterani Państwa Islamskiego powracający z Syrii lub osoby motywowane przez tę organizację. Walka z tym zagrożeniem przysparza członkom UE wielu trudności i można się spodziewać, że Francja będzie naciskać na nadanie mu większego priorytetu w strategiach bezpieczeństwa państw członkowskich. Na te wezwania będą też musiały odpowiedzieć państwa Europy Środkowej, w mniejszym stopniu zagrożone terroryzmem niż zachodnioeuropejskie.


Kacper Rękawek
19 listopada 2015
nr 101 (1338)
Polsko-chińskie „strategiczne partnerstwo”: w oczekiwaniu na wymierne rezultaty

Zaplanowana na 22–27 listopada wizyta prezydenta Andrzeja Dudy w Chinach odbędzie się w specyficznym momencie: zaraz po zmianie władzy w Polsce, podczas czwartego szczytu formatu „16+1”, a także w przeddzień czwartej rocznicy ustanowienia polsko-chińskiego partnerstwa strategicznego. Poprawa relacji w ostatnich latach zaowocowała intensywnym dialogiem politycznym, nie przyniosła jednak znaczącej zmiany w stosunkach gospodarczych. Warto, by prezydent zapewnił Chiny, że pozostaną ważnym partnerem dla Polski, oraz podkreślił, że duży nacisk będzie teraz kładziony na wymierne rezultaty współpracy gospodarczej.


Justyna Szczudlik-Tatar
18 listopada 2015
nr 100 (1337)
Stąpanie po cienkim lodzie: „renegocjacje” członkostwa Wielkiej Brytanii w Unii Europejskiej

W tym tygodniu przewodniczący Rady Europejskiej Donald Tusk oficjalnie rozpoczął negocjacje między Brukselą a Wielką Brytanią dotyczące proponowanych przez Davida Camerona reform Unii Europejskiej. Jednak niesprecyzowanie sposobu, w jaki premier Cameron chciałby zrealizować swoje propozycje, a także pewna ambiwalencja przekazu skierowanego do brytyjskiego społeczeństwa, mogą mieć negatywny wpływ na wynik referendum w sprawie członkostwa Wielkiej Brytanii w UE. Dlatego zarówno w kraju, jak i na arenie międzynarodowej należy poczynić większe wysiłki w celu dostarczenia Brytyjczykom miarodajnych informacji nie tylko na temat zawartości pakietu negocjacyjnego, ale także „planu B” dla Wielkiej Brytanii poza UE.


Karolina Borońska-Hryniewiecka
13 listopada 2015
nr 99 (1336)
Polityczne następstwa protestów w Rumunii

Tragiczny pożar w klubie Colectiv zmobilizował wielotysięczne protesty i przyczynił się do dymisji rządu Victora Ponty. Ten najpoważniejszy od lat kryzys polityczny w Rumunii może doprowadzić do jeszcze większej wymiany elit i wyraźniejszych zmian w działaniu państwa, w tym do nasilenia walki z korupcją. Aby tak się stało, protestujący powinni wyciągnąć wnioski z poprzednich masowych demonstracji, które odbyły się w Rumunii w ostatnich latach. Z kolei UE i USA mogą wykorzystać roszady rządowe do zwiększenia nacisków na Bukareszt, by przeprowadził reformy wewnętrzne, obejmujące m.in. lepszą egzekucję prawa i usprawnienie dialogu władz z przedstawicielami sektora pozarządowego.


Anita Sobják
12 listopada 2015
nr 98 (1335)
Jak wzmocnić południową flankę NATO

Próżnia bezpieczeństwa na Bliskim Wschodzie i w Afryce Północnej może być długofalowym zagrożeniem dla NATO. Ekspansja Państwa Islamskiego, masowe migracje oraz próby odbudowania przez Rosję wpływów w opozycji do Zachodu będą nasilały zagrożenia dla całego Sojuszu, a także dla jego partnerów. Dlatego NATO powinno opracować nową politykę wobec regionu Morza Śródziemnego, która uwzględni nie tylko wzmacnianie zdolności do obrony i prowadzenia misji reagowania kryzysowego, lecz także umożliwi bliższą współpracę z państwami partnerskimi.


Wojciech Lorenz
06 listopada 2015
nr 97 (1334)
Głosowanie w czasach wielkiej migracji: krajobraz przedwyborczy w Chorwacji

Sześć lat bolesnej recesji sprawia, że głównym tematem przed wyborami parlamentarnymi jest naprawa gospodarki. Jednakże na dynamikę kampanii wpłynął też kryzys migracyjny, który niespodziewanie dotknął Chorwację na niespełna dwa miesiące przed głosowaniem. Rządząca lewica i opozycyjna prawica mają podobne szanse na wygraną, ale to ta pierwsza ma większą zdolność koalicyjną. Bez względu na wynik wyborów i to, komu uda się sformować rząd, zwycięska partia będzie musiała zweryfikować optymistyczne obietnice gospodarcze, a także – razem z sąsiadami i krajami UE – znaleźć wspólne rozwiązanie narastającego problemu bałkańskiego szlaku migracyjnego.


Tomasz Żornaczuk
04 listopada 2015
nr 96 (1333)
Krym w polityce Ukrainy: deficyt strategii

Od rosyjskiej aneksji Krymu w marcu 2014 r. Ukraina nie stworzyła spójnej strategii politycznej wobec tego regionu. Co więcej, jest on traktowany przez Kijów jako de facto partner handlowy. Bierności rządu nie akceptują tylko Tatarzy krymscy i radykałowie z Prawego Sektora, którzy rozpoczęli blokadę wwozu żywności. Okupacja Krymu pozostaje częścią konfliktu ukraińsko-rosyjskiego. Jeśli nawet odzyskanie regionu jest obecnie nierealne, warto, by Kijów prowadził politykę izolacji władz w Symferopolu, a UE powinna Ukrainę wspomóc, utrzymując sankcje wobec Rosji, niezależnie od rozwoju sytuacji w Donbasie.


Piotr Kościński, Konrad Zasztowt
03 listopada 2015
nr 95 (1332)
Czy NATO jest gotowe na adaptację do nowych zagrożeń? Spotkanie w Bukareszcie i solidarność sojusznicza

Na zaproszenie wystosowane wspólnie przez Polskę i Rumunię prezydenci dziewięciu państw wschodniej flanki NATO spotkają się 4 listopada w Bukareszcie. Wbrew obawom niektórych z pozostałych sojuszników celem spotkania nie jest podzielenie NATO. Byłoby to niezgodne z interesami Polski i innych państw położonych w pobliżu agresywnej Rosji i w ogromnym stopniu korzystających na członkostwie w NATO oraz solidarności jego członków.


Artur Kacprzyk, Wojciech Lorenz
02 listopada 2015
nr 94 (1331)
Operacja w Syrii – propagandowa rozgrywka Kremla

W rosyjskim przekazie medialnym interwencja w Syrii przedstawiana jest jako obrona interesów narodowych. Przy okazji Rosja realizuje cele w polityce zagranicznej i wewnętrznej. Na arenie międzynarodowej przełamuje izolację, wymuszając kontakty z USA i Zachodem, oraz przejmuje inicjatywę polityczną na Bliskim Wschodzie, demonstrując siłę militarną. Zarówno na zewnątrz, jak i wewnątrz kraju Kreml prezentuje fałszywy obraz sytuacji w Syrii. Na arenie wewnętrznej ma on służyć zyskaniu poparcia społecznego dla działań władz.


Justyna Prus
30 października 2015
nr 93 (1330)
Kiedy Rosja wystąpi z traktatu INF? Możliwe scenariusze
Rosja może wstrzymywać się z decyzją o formalnym wystąpieniu z traktatu INF do czasu, aż pierwsze uczynią to Stany Zjednoczone, lub też skorzystać z nadarzającej się okazji, jak ogłoszenie operacyjnej gotowości systemu obrony przeciwrakietowej w Rumunii. Niezależnie od tego, kiedy podejmie decyzję, winą za zerwanie traktatu obarczy USA i państwa NATO. By zniechęcić Rosję do rozmieszczania zakazanych rakiet, państwa Sojuszu powinny rozpocząć konsultacje na temat konkretnych środków odpowiedzi, a także nasilić komunikację strategiczną, by nie ulegało wątpliwości, że zerwanie traktatu będzie tylko i wyłącznie rezultatem działań rosyjskich.

Jacek Durkalec
22 października 2015
nr 92 (1329)
Bałkańskie domino: niepewna przyszłość nowego szlaku migracyjnego przez Chorwację i Słowenię

Uszczelnienie granic przez Węgry spowodowało otwarcie nowego szlaku migracyjnego przez Słowenię i Chorwację. Chociaż cele polityki migracyjnej krajów z Bałkanów Zachodnich są podobne, ich władze nie współpracują, ale rywalizują, co prowadzi także do pogorszenia relacji sąsiedzkich. W szczególnie trudnym położeniu jest Chorwacja, której skuteczność ogranicza kampania przed wyborami parlamentarnymi. Stabilność szlaku bałkańskiego jest uzależniona nie tylko od strategii poszczególnych rządów, ale także od tego, czy Niemcy i Austria nie zamkną swoich granic; ich decyzja wywołałaby efekt domina, który zmusiłby państwa tranzytowe do działań w celu likwidacji tej trasy migracyjnej.


Tomasz Żornaczuk
21 października 2015
nr 91 (1328)
Wybory samorządowe – test dla Ukrainy

W zaplanowanych na 25 października wyborach lokalnych na Ukrainie o wygraną rywalizować będą przede wszystkim najsilniejsze partie – Blok Petra Poroszenki Solidarność i Batkiwszczyna („Ojczyzna”) Julii Tymoszenko. Była premier znów wyrasta na jednego z najważniejszych ukraińskich polityków i chce odgrywać coraz większą rolę, co może skutkować konfliktem z prezydentem. Wynik wyborów pokaże, na ile silne są na Ukrainie ugrupowania proreformatorskie i proeuropejskie. Unia Europejska powinna wspierać Ukrainę w kontynuowaniu reform, w tym samorządowej, gdyż wiąże się ona nie tylko z usprawnieniem funkcjonowania państwa, lecz także z realizacją porozumień mińskich.


Piotr Kościński
20 października 2015
nr 90 (1327)
Polityka sąsiedztwa nie zażegna kryzysu uchodźczego

Zbliżająca się rewizja polityki sąsiedztwa powinna ulepszyć partnerstwa na rzecz mobilności, wprowadzić cywilno-wojskowy format misji zarządzania granicami oraz rozszerzyć współpracę o kraje pochodzenia imigracji. Mało realistyczne są jednak oczekiwania, że znacząco wpłynie ona na usprawnienie kontroli migracji u południowych sąsiadów Unii i pomoże opanować kryzys uchodźczy.


Elżbieta Kaca
19 października 2015
nr 89 (1326)
Europa pozostawiona w tyle: Partnerstwo Transpacyficzne i jego znaczenie dla UE

Stany Zjednoczone i jedenaście państw znad Pacyfiku, których gospodarki wytwarzają 40% światowego PKB, zakończyły 4 października negocjacje Partnerstwa Transpacyficznego. Nieuczestnicząca w tym porozumieniu UE nie miała wpływu na wyznaczane w ramach TPP standardy handlowe, co może utrudnić jej obronę własnych interesów gospodarczych. Dla Komisji Europejskiej najważniejsze powinno być nie jak najszybsze zawarcie własnych umów jak TTIP, ale zagwarantowanie ich jak najszerszego zakresu i jakości.


Marek Wąsiński
14 października 2015
nr 88 (1325)
Nord Stream-2 – ciąg dalszy gry interesów

Największe spółki energetyczne kontynentu, za przyzwoleniem wpływowych państw UE i ze wsparciem rosyjskich decydentów, planują budowę Nord Stream-2. Powodzenie tej inwestycji uwarunkowane jest rozkładem sił w lobby – zarówno gospodarczych, jak i politycznych, krajowych oraz unijnych. Polski głos sprzeciwu zostanie usłyszany, jeśli władze w Warszawie zdołają wypracować odpowiednie argumenty, znajdą sojuszników oraz będą w tej sprawie aktywne na unijnym forum.


Zuzanna Nowak
13 października 2015
nr 87 (1324)
Kunduz wzięty – skutki ofensywy talibów dla przyszłości Afganistanu

Starcia sił rządowych i wspierających je wojsk amerykańskich z talibami w afgańskim mieście Kunduz obnażyły zasadnicze niedostatki strategii zwalczania rebelii oraz słabość stacjonujących tam oddziałów afgańskiej armii. Ogromne trudności z odzyskaniem kontroli nad miastem wskazują na konieczność ponownej ewaluacji planu obecności wojsk sojuszniczych, reguł ich zaangażowania, a także zwiększenia wsparcia dla afgańskich sił zbrojnych. Potrzebne będzie usprawnienie działalności afgańskiego Ministerstwa Obrony, zintensyfikowanie szkoleń żołnierzy oraz przyśpieszenie realizacji programów pozyskiwania sprzętu i uzbrojenia. Utrata kontroli nad strategiczną prowincją Kunduz grozi rozprzestrzenieniem się ofensywy talibów na kolejne prowincje, a Afganistan znów może stać się areną rywalizacji różnych sił politycznych oraz uwikłać się w kolejny długotrwały i wyniszczający konflikt wewnętrzny.


Beata Górka-Winter
08 października 2015
nr 86 (1323)
W cieniu kryzysu – kampania prezydencka na Białorusi

Zaplanowane na 11 października br. wybory prezydenckie na Białorusi wygra Alaksandr Łukaszenka, który swoje stanowisko piastuje już od 21 lat. Mimo że ostateczny rezultat głosowania jest przesądzony, od jego przebiegu będzie zależała przyszłość relacji Mińska z Unią Europejską. Po wyborach państwa UE, m.in. w ramach rewizji polityki sąsiedztwa i formuły Partnerstwa Wschodniego, powinny rozpocząć dyskusję nad dalszym rozwojem relacji z Białorusią.


Anna Maria Dyner
02 października 2015
nr 85 (1322)
Operacja Alawistan: implikacje zaangażowania wojskowego Rosji w Syrii

Pojawienie się rosyjskiego kontyngentu w Syrii może być punktem zwrotnym dla przyszłości władz w Damaszku oraz dla zmiany równowagi sił w regionie i związanych z tym kalkulacji Zachodu. Dzięki rozmieszczonym dotąd jednostkom i sprzętowi wojskowemu Rosja będzie w stanie obronić syryjskie porty w miastach stanowiących zaplecze Baszara Assada i zagrożonych ofensywami islamistów. Aktywność wojskowa w Syrii służy też szerszym rosyjskim celom regionalnym i międzynarodowym. Rezygnacja Zachodu z żądania ustąpienia Assada i włączenie się Rosji do koalicji przeciwko Państwu Islamskiemu mogą mieć jednak niekorzystne implikacje wojskowe, wykraczające poza Syrię i Bliski Wschód.


Marcin Andrzej Piotrowski
28 września 2015
nr 84 (1321)
Chińska gospodarka: w poszukiwaniu „nowej normalności”

Wskaźniki ekonomiczne, gorsze niż przewidywano, oraz nieoczekiwana interwencja na chińskim rynku wywołały niepewność co do kondycji drugiej największej gospodarki świata. Choć ostatnie zawirowania są przejściowe, niższy wzrost gospodarczy w Chinach może spowolnić gospodarkę światową oraz podważyć zaufanie do ekipy Xi Jinpinga. Aby zminimalizować niekorzystne skutki tych zmian, Polska powinna dywersyfikować współpracę z Chinami w ramach Jedwabnego Szlaku, a także wzmocnić relacje z innymi rynkami pozaeuropejskimi.


Justyna Szczudlik-Tatar
25 września 2015
nr 83 (1320)
Rosyjskie manewry przygotowaniem do działań ekspedycyjnych

W ciągu ostatnich dwóch miesięcy rosyjskie siły zbrojne prowadziły intensywne ćwiczenia, m.in. manewry „Centrum 2015” i „Tarcza Związku”, które były największymi sprawdzianami gotowości bojowej rosyjskiej armii w tym roku, a także „Słowiańskie braterstwo” oraz międzynarodowe zawody wojskowe. Scenariusze ćwiczeń wskazują, że Rosja wzmacnia siły szybkiego reagowania, by poprawić zdolność do interwencji poza swoimi granicami, zwłaszcza w Azji Centralnej, postrzeganej jako region zagrożony niestabilnością. Jednak demonstrując zdolności do podejmowania misji ekspedycyjnych, a zarazem zwiększając obecność wojskową w Syrii, Rosjanie sygnalizują także Zachodowi wolę powrotu do statusu jednego z głównych rozgrywających na Bliskim Wschodzie, np. poprzez budowę nowej koalicji, wymierzonej w Państwo Islamskie.


Anna Maria Dyner
24 września 2015
nr 82 (1319)
Uczmy się na doświadczeniach innych. Polska a przygotowanie na zwiększone zagrożenie terrorystyczne

Terroryzm islamistycznych radykałów pozostaje jednym z głównych zagrożeń dla państw Europy Zachodniej. Polska i kraje Europy Środkowo-Wschodniej, których dotyczy to w zdecydowanie mniejszym stopniu, mogą korzystać z doświadczeń zachodnich partnerów i rozszerzyć podejmowane inicjatywy antyterrorystyczne o działania prewencyjne, których celem jest zapobieganie radykalizacji i rekrutacji do organizacji terrorystycznych. Pozwoli to na skonstruowanie spójnej strategii antyterrorystycznej przed eskalacją zagrożenia terrorystycznego, a nie – jak miało to miejsce w Europie Zachodniej – w jej następstwie.


Kacper Rękawek
22 września 2015
nr 81 (1318)
Mniej otwartości, więcej integracji. Niemieckie pomysły na opanowanie kryzysu migracyjnego

W polityce wobec imigrantów Niemcy zamierzają wprowadzić obostrzenia w uzyskaniu prawa pobytu w tym kraju, a jednocześnie zintensyfikować integrację obcokrajowców w społeczeństwie niemieckim i na rynku pracy. Oznacza to, że niezależnie od kwot, Niemcy będą coraz bardziej zainteresowani kontrolą zewnętrznych granic Unii Europejskiej.


Sebastian Płóciennik
18 września 2015
nr 80 (1317)
Cele zrównoważonego rozwoju: nowa agenda pomocy międzynarodowej po 2015 r.

Podczas szczytu ONZ w Nowym Jorku 25–27 września przywódcy krajów przyjmą nowe cele zrównoważonego rozwoju, które wyznaczą kierunki międzynarodowej współpracy rozwojowej do 2030 r. Nowa agenda zmierza do całkowitej eliminacji ubóstwa na świecie, podkreśla nierozerwalny związek między rozwojem a klimatem i ogranicza znaczenie pomocy rozwojowej na rzecz innych przepływów finansowych i zaangażowania nowych partnerów: biznesu i społeczeństwa dla mobilizowania zasobów. Podczas gdy UE wzmacnia swoje wsparcie dla krajów rozwijających się, także Polska powinna nadać większą wagę temu narzędziu polityki zagranicznej i lepiej je wykorzystać.


Patryk Kugiel
16 września 2015
nr 79 (1316)
Kryzys migracyjny jednoczy Wyszehrad

Czechy, Słowacja i Węgry konsekwentnie odrzucają oparty na przymusowych kwotach mechanizm relokacji mieszkańców państw pogrążonych w konfliktach wojennych i domagają się uszczelnienia granic zewnętrznych UE. Mimo że te postulaty w obliczu niekontrolowanej fali imigrantów zaczynają znajdować zrozumienie u wielu partnerów unijnych, negatywną konsekwencją kryzysu dla tych trzech krajów jest ochłodzenie relacji z Niemcami i wzrost nastrojów radykalnych. Dotychczas tylko Węgry znajdowały się na głównym szlaku tranzytowym, ale po otwarciu nowych – presja migracyjna może dotknąć też Czechy i Słowację. Dlatego będą one najpewniej dążyć do utrzymania wspólnego stanowiska także w przyszłości, tym bardziej że obecna polityka ma poparcie głównych partii opozycyjnych i społeczeństw.


Dariusz Kałan
15 września 2015
nr 78 (1315)
Powolne przebudzenie Mołdawii

Protesty w Mołdawii, organizowane od kwietnia, znacznie przybrały na sile i mają już charakter ciągły. Niespotykana od wielu lat skala społecznego niezadowolenia dowodzi, że Mołdawianie są zdolni do samoorganizacji i oczekują od rządzących istotnych reform. O ile władza nie zmieni swojego postępowania, wydarzenia te mogą utrudnić dalszą integrację kraju z Zachodem ze względu na wzrost znaczenia opozycji, sponsorowanej przez Rosję. Unia Europejska powinna z jednej strony popierać protestujących, z drugiej wywierać większą presję na rząd, aby jak najszybciej wrócił na drogę reform.


Stanislav Secrieru
11 września 2015
nr 77 (1314)
Niespełnione oczekiwania. Wkłady krajowe przed szczytem klimatycznym

Dotychczas zgłoszone krajowe cele redukcyjne nie zapewniają odpowiedniej skali ograniczenia emisji, by zatrzymać globalne ocieplenie poniżej 2°C. Chociaż zadeklarowane wkłady w obecnym kształcie nie są wystarczająco ambitne, mogą stać się solidną podstawą przyszłych działań klimatycznych. Polski rząd powinien wesprzeć ten proces, opowiadając się za zwiększeniem pomocy finansowej i technologicznej dla państw rozwijających się.


Marek Wąsiński
08 września 2015
nr 76 (1313)
Potrzeby modernizacyjne gruzińskiej armii

Potrzeby modernizacyjne gruzińskiej armii od lat są warunkowane głównie przez dwa czynniki: konieczność odstraszania Federacji Rosyjskiej przed podejmowaniem kolejnych agresywnych działań mających na celu dezintegrację terytorium Gruzji oraz prowadzoną przez gruziński rząd politykę aktywnego udziału w wojskowych operacjach poza granicami kraju. Trwający od ponad roku kryzys ukraiński i aneksja Krymu przez FR uświadomiły władzom w Tbilisi, iż w najbliższej przyszłości kluczowa będzie dalsza odbudowa potencjału armii, zniszczonego w czasie wojny z 2008 r., tak by była ona w stanie zwiększyć koszty ponoszone przez ewentualnego agresora. Jest to możliwe m.in. dzięki kontynuacji aktywnej polityki rządu nakierowanej na rozwój rodzimego przemysłu zbrojeniowego we współpracy z niektórymi partnerami z NATO, a potencjalnie także z Polską.


Beata Górka-Winter
02 września 2015
nr 75 (1312)
Różnice techniczne czy gra o wpływy? Międzyinstytucjonalne (nie)porozumienie w sprawie lepszego stanowienia prawa

Negocjacje nowego porozumienia międzyinstytucjonalnego w sprawie lepszego stanowienia prawa, prowadzone przez Komisję Europejską, Radę i Parlament Europejski, raczej nie zakończą się w 2015 r., jak planowano. Każda ze stron ma inne pomysły na usprawnienie europejskiego procesu legislacyjnego, co uwidacznia grę o wpływy między instytucjami unijnymi. Rozstrzygnięcie tych różnic zadecyduje, czy proces stanowienia prawa w UE będzie mieć bardziej polityczny, czy technokratyczny charakter. W interesie Polski, jako członka Rady wspierającego metodę wspólnotową, jest promowanie niezależnych ekspertyz dotyczących kształtowania polityki unijnej przy jednoczesnym zachowaniu demokratycznych zasad sprawowania rządów.


Karolina Borońska-Hryniewiecka
28 sierpnia 2015
nr 74 (1311)
Reforma strefy euro po greckim kryzysie: konkurencyjność na bocznym torze
Trudna sytuacja Grecji przyspieszyła reformę strefy euro w stronę rozwiązań oszczędnościowych, takich jak koordynowana polityka fiskalna na poziomie eurolandu i wzmocnienie Paktu stabilności i wzrostu. Dotychczasowe zmiany w zbyt małym jednak zakresie obejmują promocję reform strukturalnych. Rząd RP jako kandydat na członka wspólnego obszaru walutowego powinien wspierać rozwiązania budujące konkurencyjność Unii Gospodarczej i Walutowej.

Patryk Toporowski
24 sierpnia 2015
nr 73 (1310)
Rosja na Kaukazie Południowym: zarządzanie konfliktem i biznes z oligarchami

Polityka Rosji wobec Gruzji, Armenii i Azerbejdżanu łączy słabo zawoalowane groźby polityczne z ofertami w sferze gospodarczej i wojskowej. Możliwości wpływu Rosji na bezpieczeństwo w regionie są znaczne ze względu na jego niestabilność. Skutkiem rosyjskich działań mogą być m.in. nowe incydenty w regionach kontrolowanych przez separatystów lub zagrożonych separatyzmem. UE i NATO powinny rozwijać swoje inicjatywy na Kaukazie Południowym, a Gruzji przedstawić wizję dalszego pogłębienia integracji z obiema organizacjami.


Konrad Zasztowt
14 sierpnia 2015
nr 72 (1309)
Jednak nie Państwo Islamskie? Zagrożenie terroryzmem międzynarodowym dla Polski

Polska jest w nieznacznym stopniu zagrożona działalnością organizacji terrorystycznych z kręgu fundamentalizmu islamskiego, które podejmują ataki terrorystyczne w innych częściach Europy. Przyjazd uchodźców z Bliskiego Wschodu i Afryki nie musi zmienić tej oceny, choć będzie równoznaczny z dużym zaangażowaniem polskich służb w obserwację nowo przybyłych. Może to ograniczyć ich zdolność do przeciwdziałania innemu zagrożeniu terrorystycznemu – ze strony zagranicznych bojowników walczących po obu stronach konfliktu na Ukrainie. Biorąc udział we współpracy antyterrorystycznej w ramach UE, Polska powinna zabiegać o to, by działania podejmowane w celu monitoringu osób wyjeżdżających na wojnę do Iraku i Syrii rozszerzono także o analogiczne przypadki wyjazdów na Ukrainę i powrotów z tego kraju.


Kacper Rękawek
23 lipca 2015
nr 71 (1308)
Treść i skutki ostatecznego porozumienia nuklearnego P5+1 z Iranem

Podpisana niedawno umowa mocarstw (P5+1) z Iranem zakłada bezprecedensowe ograniczenie skali i kontrolę potencjału nuklearnego tego kraju. Konsekwentna jej realizacja zmniejszy ryzyko budowy arsenału atomowego Iranu przez co najmniej 10–15 lat. Porozumienie jest rezultatem kompromisu USA w sprawie znoszenia sankcji w zamian za zamrożenie i redukcję wszystkich elementów irańskiego programu. Ze względu na swój techniczny charakter nie gwarantuje ono jednak podjęcia przez Teheran decyzji o reformach wewnętrznych, liberalizacji gospodarki lub zmianie polityki regionalnej. Nie dotyczy też programu rakietowego Iranu, co oznacza potrzebę dalszej realizacji planów obrony przeciwrakietowej USA i NATO, w tym instalacji w Redzikowie.


Marcin Andrzej Piotrowski
15 lipca 2015
nr 70 (1307)
Odwilż w relacjach Kuba–USA szansą i wyzwaniem dla UE
Po ponad 50 latach od zerwania stosunków dyplomatycznych, 1 lipca br. USA i Kuba ogłosiły ponowne otwarcie ambasad w swoich stolicach. Dalsza poprawa relacji amerykańsko-kubańskich może sprzyjać także rozwojowi kontaktów wyspy z Unią Europejską, które są nadal utrudniane, m.in. przez amerykańskie sankcje. UE powinna zacieśnić stosunki z Kubą, zwłaszcza współpracę gospodarczą, aby wspierać proces zbliżenia wyspy z USA i doprowadzić do likwidacji barier handlowych dotyczących również europejskich firm. 

Olga Nowicka, Damian Wnukowski
13 lipca 2015
nr 69 (1306)
Pokonać ograniczenia: eksport algierskiego gazu do Unii Europejskiej
Choć Unia Europejska od pół wieku importuje algierskie węglowodory, uwarunkowania wewnętrzne Algierii sprawiają, że za kilkanaście lat sama może stać się importerem gazu. Obu stronom zależy, aby zahamować ten proces – Algierii ze względu na wpływy z eksportu, UE ze względu na dywersyfikację dostawców po pogorszeniu stosunków z Rosją. Będzie to jednak wymagało reform i lepszych możliwości inwestycyjnych w Algierii. Jej współpraca z UE powinna mieć na celu redukcję krajowego zużycia gazu, a także ułatwienie dostępu gazu algierskiego na kontynent dzięki integracji infrastrukturalnej Półwyspu Iberyjskiego z resztą Europy. 

Lidia Puka
10 lipca 2015
nr 68 (1305)
Polityka NATO w cyberprzestrzeni: obrona i odstraszanie

Wobec narastających zagrożeń w cyberprzestrzeni NATO przyjęło na szczycie w Walii przełomową deklarację o możliwości przywołania art. 5 w razie najpoważniejszych cyberataków. W związku z nadchodzącym szczytem w Warszawie implementacja wzmocnionej polityki cyberobrony wymaga jednak nie tylko określenia form i sposobów wspólnej reakcji na różne rodzaje cyberataków, lecz także wzmocnienia zdolności obronnych samych sojuszników i dalszego rozwijania narzędzi NATO służących temu celowi.


Artur Kacprzyk
08 lipca 2015
nr 67 (1304)
Polski zwrot ku Azji: iluzja czy konieczność?
W miarę jak środek ciężkości systemu międzynarodowego przesuwa się z Zachodu na Wschód, rośnie znaczenie gospodarcze i polityczne Azji. Polska, która w ostatnich latach zwiększała zaangażowanie w tym regionie, powinna przyspieszyć ten proces, aby dywersyfikować eksport i wzmocnić swoją pozycję. Kontynuacja dialogu politycznego na wysokim szczeblu z głównymi partnerami, rozszerzanie obecności dyplomatycznej, przesunięcie części WPHI i Instytutów Polskich oraz przeznaczenie dodatkowych nakładów na promocję w Azji są konieczne, aby skutecznie wykorzystać nowe szanse. 

Patryk Kugiel
07 lipca 2015
nr 66 (1303)
Specjalne uprawnienia prezydenta USA: szansa na przyspieszenie negocjacji TTIP
Barrack Obama otrzymał w czerwcu Trade Promotion Authority (TPA), czyli prawo do negocjowania porozumień handlowych w imieniu Kongresu. Otwiera mu to drogę do zakończenia negocjacji umowy transpacyficznej (TPP), która stanie się jednym z największych osiągnięć gospodarczych jego prezydentury. Spór między republikanami i demokratami o przyznanie prezydentowi TPA wskazuje na ogromne kontrowersje, jakie wzbudzają rozmowy o wolnym handlu. Z kolei dla Unii Europejskiej ustawa jest szansą na przyspieszenie negocjacji transatlantyckich (TTIP) z USA przed upływem kadencji Obamy w 2016 r.

Cordelia Buchanan Ponczek, Marek Wąsiński
02 lipca 2015
nr 65 (1302)
Jedwabny Szlak: czym jest nowa priorytetowa chińska strategia

Ogłoszony przez Xi Jinpinga plan działania strategii Jedwabnego Szlaku (JS), chociaż nadal niezbyt konkretny, przedstawia jej główne cele, zakres oraz mechanizmy. Wskazuje także, że jest to projekt długoterminowy. Ostatnie zobowiązania finansowe Chin i nowo powstałe instytucje świadczą o rozpoczęciu jego realizacji. Polska chce skorzystać z tej strategii, by zwiększyć swój eksport, przyciągać chińskie inwestycje i brać udział w projektach infrastrukturalnych. Mając bezpośrednie kolejowe połączenia towarowe z Chinami i planując budowę suchych portów logistycznych w Polsce, władze i operatorzy połączeń powinny informować przedsiębiorców o tych inicjatywach, by wypełnić pociągi do Chin polskimi towarami.  


Justyna Szczudlik-Tatar
01 lipca 2015
nr 64 (1301)
Czarnogórski maraton: półmetek do UE, ostatnia prosta do NATO
W rozpoczętych przed trzema laty negocjacjach akcesyjnych z Czarnogórą widać nowe podejście Unii Europejskiej do polityki rozszerzenia. Rozmowy zachowują dynamikę typową dla Bałkanów, a jej utrzymanie jest szczególnie ważne także ze względu na ograniczone szanse na szybkie sukcesy integracyjne innych państw regionu. Zarówno UE, jak i NATO powinny wykorzystać dotychczasowe osiągnięcia transformacyjne Czarnogóry do wysłania wyraźnego sygnału, że Bałkany pozostają w kręgu zainteresowań wspólnoty euroatlantyckiej w zakresie poszerzania obszaru demokracji w Europie.

Tomasz Żornaczuk
30 czerwca 2015
nr 63 (1300)
Europejska Stolica Kultury – szansa dla Wrocławia i Polski

Wybór Wrocławia na Europejską Stolicę Kultury w 2016 r. jest szansą nie tylko na promocję miasta, regionu i Polski, lecz także na poruszenie tematów istotnych z punktu widzenia polskiej polityki zagranicznej, takich jak Partnerstwo Wschodnie oraz migracje w Europie. Trzydziestoletnia tradycja idei ESK wskazuje, że najistotniejsze jest wpisanie realizacji programu w wieloletnią strategię rozwoju miasta. O prawdziwym sukcesie stolicy Dolnego Śląska będzie można mówić, jeśli prócz stworzenia nowych, trwałych elementów infrastruktury kulturowej uda się wzmocnić markę Wrocławia. Kluczowe jest połączenie dyplomacji kulturalnej i samorządowej w realizacji europejskiego wymiaru tego programu.


Marta Stormowska, Adriana Skorupska
26 czerwca 2015
nr 62 (1299)
Zamrozić Grexit. Niemcy wobec kryzysu strefy euro

Wyjście Grecji ze strefy euro jest scenariuszem niekorzystnym dla Niemiec. Zagrożone byłyby nie tylko niemieckie wierzytelności i interesy gospodarcze, lecz także pozycja politycznego lidera w Unii Europejskiej, którą Berlin wypracował w ostatnich latach. Najbezpieczniejsza opcja to kontynuacja wsparcia dla Grecji: na tyle znacznego, by nie zbankrutowała, i na tyle skromnego, by nie wzmacniać rządu Syrizy.


Sebastian Płóciennik
25 czerwca 2015
nr 61 (1298)
Czerwcowy szczyt obronny UE: Francja chce zwiększyć rolę WPBiO

Wobec pogarszającej się sytuacji bezpieczeństwa, zarówno w kraju, jak i za granicą, Francja upatruje w czerwcowym szczycie obronnym Rady Europejskiej szansy na konsolidację i kontynuację jej wcześniejszej taktyki „małych kroków” w odniesieniu do wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony (WPBiO). Służyć ma to zwłaszcza wzmocnieniu tzw. strategicznej autonomii. Jednak niezadowalające jak dotąd rezultaty tych działań skłaniają Paryż do współpracy z jego partnerami w celu nadania WPBiO bardziej politycznego charakteru, co pomogłoby wyprowadzić ją z impasu. Polska również powinna do tego dążyć, gdyż może to zwiększyć zdolność Unii do rozwiązywania kryzysów w jej sąsiedztwie.


Nathan Dufour
23 czerwca 2015
nr 60 (1297)
Ekspansja Rosji na niemieckim rynku naftowym wyzwaniem dla stosunków z Polską

Działania Rosji stanowią coraz większy problem dla bezpieczeństwa energetycznego państw UE, nie tylko w zakresie funkcjonowania wolnego rynku gazu, ale także ropy naftowej. Mimo trudnej sytuacji finansowej związanej z nałożeniem sankcji na rosyjskiego giganta naftowego, kierownictwu Rosnieftu udało się podpisać z francuskim Totalem i z brytyjsko-amerykańskim BP umowy pozwalające na faktyczne przejęcie kontroli nad niemiecką rafinerią w Schwedt. Jeśli niemieckie władze zaakceptują te transakcje, Rosnieft może istotnie wzmocnić swoją pozycję we wschodnich landach Niemiec, zagrażając istniejącej tam równowadze konkurencyjnej, a także stać się poważnym wyzwaniem dla działających niedaleko polskich koncernów paliwowych. Taka sytuacja nie będzie sprzyjała współpracy energetycznej Polski i Niemiec.


Jarosław Ćwiek-Karpowicz
17 czerwca 2015
nr 59 (1296)
Chcieć to móc: gaz niekonwencjonalny w Rosji

Choć koniunktura nie sprzyja inwestycjom w drogie metody pozyskiwania surowców energetycznych, Rosja coraz śmielej rozwija przemysł gazu niekonwencjonalnego. Jej celem nie jest jedynie nadrobienie istotnych zapóźnień technologicznych w stosunku do innych krajów. Zmiana strategii jest niezbędna dla utrzymania mocnej pozycji lidera wśród producentów gazu, jak również dla spełnienia rosyjskich aspiracji geopolitycznych. Aby to osiągnąć, Rosja może zastosować trzy sposoby: samodzielną realizację projektów na małą skalę, poszukiwanie partnerów na Wschodzie oraz strategiczny wybór kierunków dalszego rozwoju przemysłu gazu niekonwencjonalnego.


Zuzanna Nowak, Sonia Boczek
11 czerwca 2015
nr 58 (1295)
Fot. Shutterstock
Wsparcie samorządów dla zielonej energii i klimatu: przykład Polski

Polskie samorządy coraz częściej angażują się w działania z zakresu energii i klimatu. Wykorzystując doświadczenia zagranicznych partnerów, członkostwo w międzynarodowych sieciach oraz udział w krajowych i zagranicznych programach, we współpracy z przedsiębiorcami budują farmy wiatrowe i biogazownie, ale też sprzeciwiają się kopalniom odkrywkowym. Polskie władze centralne powinny wspierać samorządy w lokalnych działaniach, co jednocześnie ułatwi osiąganie celów krajowej polityki w dziedzinie klimatu i energii.


Adriana Skorupska
10 czerwca 2015
nr 57 (1294)
Niewykorzystany potencjał współpracy UE z Ameryką Łacińską i Karaibami

W dniach 10–11 czerwca w Brukseli odbędzie się szczyt Unia Europejska–Ameryka Łacińska i Karaiby. Dla państw UE, w tym Polski, będzie on okazją do ożywienia wzajemnych relacji, które osłabiły się m.in. ze względu na kryzys w strefie euro oraz silne zaangażowanie Chin w regionie. Pierwszym krokiem w tymi kierunku powinno być doprowadzenie do zakończenia negocjacji o dialogu politycznym i współpracy z Kubą, a także podpisanie nowych umów handlowych (z Mercosurem) oraz aktualizacja istniejących (z Chile i Meksykiem).


Kinga Brudzińska
09 czerwca 2015
nr 56 (1293)
Fot. Shutterstock
2016 – Szczyt strategicznej adaptacji NATO

Szczyt NATO w Warszawie zakończy pierwszą fazę dostosowywania sił Sojuszu do nowych zagrożeń związanych z agresywnymi działaniami Rosji wobec sąsiadów oraz z kryzysami na Bliskim Wschodzie i w Afryce Północnej. Nowe siły szybkiego reagowania NATO nie zapewnią jednak zdolności do obrony wschodniej flanki przed konwencjonalnym atakiem i próbą podważenia wiarygodności Sojuszu. Dlatego Polska chce wystąpić na szczycie z Warszawską inicjatywą adaptacji strategicznej, która ma dostosować strukturę sił Sojuszu do zadań klasycznej obrony terytorialnej i odstraszania konwencjonalnych zagrożeń.


Wojciech Lorenz
03 czerwca 2015
nr 55 (1292)
Superprezydentura albo demokracja parlamentarna po wyborach w Turcji

Wybory parlamentarne 7 czerwca w Turcji będą przełomowe. Rządząca Partia Sprawiedliwość i Rozwój (AKP) najprawdopodobniej nie zdobędzie wystarczającej większości, aby wprowadzić silny system prezydencki bez wzajemnej kontroli i równoważenia się władz, a być może nawet nie będzie w stanie uformować samodzielnie rządu. Nowy skład parlamentu zależy od przekroczenia progu wyborczego przez Ludową Partię Demokratyczną (HDP) z obszernym programem prokurdyjskim. Zarówno rząd większościowy, jak i koalicyjny mogą nie przynieść oczekiwanej stabilizacji, ale z pewnością określą stopień centralizacji władzy przez prezydenta.


Pinar Elman
02 czerwca 2015
nr 54 (1291)
System naczyń niepołączonych – rynek gazu w państwach bałtyckich

Dążenie do budowy zintegrowanego i niezależnego od Rosji rynku gazu jest trwałym elementem polityki energetycznej państw bałtyckich. W wymiarze regionalnym miał się do tego przyczynić terminal LNG w Kłajpedzie, uruchomiony pod koniec 2014 r. Jednak Łotwa odrzuciła możliwość importowania gazu z Litwy, a Estonia skorzysta na tym tylko w niewielkim stopniu. Zamiast współpracy, w tym realizacji wspólnych projektów infrastrukturalnych, kraje bałtyckie decydują się na indywidualne działania. Utrudnia to tworzenie regionalnego rynku, czemu powinna aktywnie przeciwdziałać UE.


Kinga Dudzińska
29 maja 2015
nr 53 (1290)
Na linii ognia: kryzys (geo)polityczny w Macedonii

Przedłużające się protesty społeczne w Macedonii mają na celu przerwanie niedemokratycznych rządów premiera Nikoły Gruewskiego. Jednak coraz bardziej niepewna sytuacja polityczna w tym kraju jest także wyzwaniem dla całego regionu i otwiera pole dla tych aktorów międzynarodowych, którzy nie są zainteresowani ustabilizowaniem Macedonii poprzez integrację euroatlantycką. Dlatego Unia Europejska powinna pomóc temu państwu w jak najszybszym powrocie na drogę przemian demokratycznych, która wiedzie przez rozwiązanie sporu z Grecją o nazwę Macedonii.


Tomasz Żornaczuk
27 maja 2015
nr 52 (1289)
Azjatycki Bank Inwestycji Infrastrukturalnych: szanse dla polskiego biznesu

Azjatycki Bank Inwestycji Infrastrukturalnych, do którego obecnie chce przystąpić 57 krajów, ma wspierać projekty modernizacyjne w Azji. Jest on także postrzegany jako odpowiedź na przedłużającą się reformę międzynarodowych instytucji gospodarczych, np. MFW. W projekcie tym uczestniczy również Polska, co może zwiększyć internacjonalizację polskich firm dzięki udziałowi w poważnych inwestycjach infrastrukturalnych. Istotna będzie jednak dokładna ocena implementacji zasad działania banku, zwłaszcza w zakresie umożliwienia podmiotom spoza Azji udziału w realizacji projektów.


Justyna Szczudlik-Tatar, Damian Wnukowski
26 maja 2015
nr 51 (1288)
Współpraca arktyczna w cieniu rosyjskich bombowców

Rosja szybko rozbudowuje infrastrukturę wojskową w Arktyce. Chociaż inwestycje można uzasadniać koniecznością lepszej obrony tego strategicznego regionu, wzmacniają one także zdolność rosyjskich sił do prowadzenia działań ofensywnych. W interesie państw zachodnich jest utrzymanie dotychczasowych form arktycznej współpracy z Rosją przy jednoczesnym zwiększaniu możliwości obrony i odstraszania zagrożeń.


Wojciech Lorenz
22 maja 2015
nr 50 (1287)
Wybory w Hiszpanii – drugiej Grecji nie będzie

Hiszpania jest kolejnym krajem UE, którego obywatele spragnieni są zmiany w szeregach władzy. Utrzymujące się wysokie bezrobocie, zwłaszcza wśród młodzieży, zbyt wolne ożywienie gospodarcze oraz liczne skandale korupcyjne skłaniają Hiszpanów do głosowania na ugrupowania polityczne spoza „establishmentu”. Hiszpania nie pójdzie jednak w ślady Grecji. Wskutek pojawienia się na scenie politycznej partii Ciudadanos – umiarkowanej i skłonnej do koalicji zarówno z rządzącą Partią Ludową, jak i z socjalistami – wyraźnie spadły szanse antyunijnego ugrupowania Podemos. 


Kinga Brudzińska
20 maja 2015
nr 49 (1286)
Ukraińska diaspora i kanadyjska pomoc dla Kijowa

Istnienie dużej, bardzo aktywnej politycznie ukraińskiej diaspory w Kanadzie w znacznym stopniu wyjaśnia silne zaangażowanie tego kraju w pomoc wojskową i gospodarczą dla Ukrainy. Czyni to z Kanady istotnego partnera dla Unii Europejskiej i Polski w tworzeniu wspólnych projektów wspierania Ukrainy, zarówno w budowie stabilnej demokracji, jak i w umacnianiu gospodarki. Współdziałanie z Kanadą w NATO może umocnić wschodnią flankę Sojuszu.


Piotr Kościński
14 maja 2015
nr 48 (1285)
Potrzeby modernizacyjne ukraińskiej armii – perspektywy dla przemysłu zbrojeniowego

Rząd Ukrainy deklaruje znaczne przyśpieszenie tempa modernizacji armii. Pozwoli to na lepsze wyposażenie oddziałów walczących na wschodzie kraju, uniezależnienie się od dostaw rosyjskich, a może także dać istotny impuls rozwojowy gospodarce. Aby taki efekt udało się osiągnąć, musi zostać w pełni wdrożony „Program rozwoju narodowego przemysłu zbrojeniowego do roku 2017” przyjęty przez prezydenta Petra Poroszenkę w 2014 r. W jego realizacji Ukraina powinna jednak skoncentrować się nie tylko na zaspokajaniu bieżących potrzeb sił zbrojnych, lecz także na rozpoczęciu długoterminowej współpracy w sferze zbrojeń, np. z Polską.


Beata Górka-Winter
13 maja 2015
nr 47 (1284)
„GoAfrica”: efekty promocji polskiego biznesu w Afryce

Państwa Afryki, dzięki dynamicznemu wzrostowi gospodarczemu i coraz stabilniejszej sytuacji politycznej, stanowią dla polskich firm atrakcyjne kierunki ekspansji eksportowej i inwestycyjnej. Program „GoAfrica” ma ułatwić polskim firmom wejście na te rynki – perspektywiczne, lecz jednocześnie słabo rozpoznane i odmienne kulturowo – oraz budować na nich wizerunek Polski jako wiarygodnego partnera gospodarczego. Wyraźny wzrost obrotów handlowych z krajami afrykańskimi w ostatnich latach pokazuje potencjał tkwiący w dwustronnej współpracy gospodarczej. Do jego pełnego wykorzystania konieczne jest użycie różnorodnych narzędzi, w tym polityki rozwojowej i wizowej, sprzyjających promocji Polski i polskiego biznesu w Afryce.


Damian Wnukowski
11 maja 2015
nr 46 (1283)
Życie po South Streamie: przyspieszona modernizacja sektora gazowego Bułgarii

W odpowiedzi na fiasko projektu South Stream Bułgaria zapowiedziała stworzenie europejskiego węzła gazowego oraz Korytarza Wertykalnego z Grecją i Rumunią, a także przyspieszenie eksploatacji własnych zasobów surowca. Chociaż nie wszystkie te pomysły mają szansę na realizację, Komisja Europejska powinna nadal wspierać rząd w Sofii w jego wysiłkach na rzecz zróżnicowania tras i źródeł dostaw gazu. Od ich efektów w dużej mierze zależeć będzie powodzenie unijnych projektów dywersyfikacyjnych w regionie.


Dariusz Kałan
08 maja 2015
nr 45 (1282)
TTIP a kraje trzecie: kto obawia się umowy transatlantyckiej

Kraje trzecie obawiają się, że Transatlantyckie Partnerstwo na rzecz Handlu i Inwestycji (TTIP) może mieć negatywne skutki, w szczególności ograniczyć ich wymianę handlową z Unią Europejską i Stanami Zjednoczonymi. Dotyczy to nie tylko krajów BRICS, lecz także bliskich sojuszników Zachodu. Obawy partnerów Unii i USA można jednak zmniejszyć przez wprowadzenie możliwości przystąpienia do umowy państw trzecich.


Marek Wąsiński
30 kwietnia 2015
nr 44 (1281)
Krucha jedność Unii: perspektywy utrzymania polityki sankcji wobec Rosji
Unijna solidarność w obliczu kryzysu ukraińskiego może wkrótce się załamać, gdyż coraz więcej państw kontestuje restrykcje wobec Rosji. Grozi to zmniejszeniem zaangażowania UE w rozwiązywanie konfliktu. W tej sytuacji Bruksela powinna znacznie wzmocnić dyplomację na rzecz utrzymania jedności UE.

Elżbieta Kaca, Hélène Galewicz
29 kwietnia 2015
nr 43 (1280)
Program śmigłowców wielozadaniowych: potrzeby operacyjne, strategia i polityka przemysłowa
Wybór H225M Caracal do programu śmigłowcowego wywołał dyskusję o operacyjnych, politycznych i ekonomicznych skutkach udzielenia firmie Airbus Helicopters zamówienia wartego 8–13 mld zł. Realizacja programu zwiększy bezpieczeństwo kraju dzięki wzmocnieniu polskiej armii, pozycji Polski wśród sojuszników z NATO oraz dwustronnej współpracy wojskowej z Francją. Jednakże jakościowa zmiana w polskim przemyśle obronnym może dokonać się tylko w rezultacie wieloaspektowej, skoordynowanej i konsekwentnej polityki przemysłowej.

Marcin Terlikowski
28 kwietnia 2015
nr 42 (1279)
Przekroczyć Wisłę: Znaczenie obrony przeciwlotniczej i przeciwrakietowej Polski

Planowane wprowadzenie do uzbrojenia systemów obrony przeciwlotniczej i przeciwrakietowej średniego zasięgu to bez wątpienia priorytetowa i największa inwestycja programu modernizacji Sił Zbrojnych RP w latach 2013–2022. Wcześniejsze rozmowy z producentami oraz agresja Rosji na Ukrainie wpłynęły na rekomendacje MON w sprawie zakupu amerykańskich systemów Patriot. Podpisanie ostatecznych umów spodziewane jest w 2016 r., a ich realizacja powinna wzmocnić zdolności obronne Polski, jej dwustronne partnerstwo z USA i rolę w NATO.


Marcin Andrzej Piotrowski
27 kwietnia 2015
nr 41 (1278)
Wielkie gesty, małe czyny: paradoksy polityki Słowacji wobec Rosji

Zapowiedziana obecność premiera Roberta Ficy w Moskwie na zbojkotowanych przez UE obchodach 70. rocznicy zakończenia II wojny światowej jest kolejnym przykładem wsparcia udzielonego Rosji przez Słowację w czasie pogłębiającego się konfliktu na wschodzie Ukrainy. Jednakże tego typu gesty Bratysławy – jakkolwiek ryzykowne z punktu widzenia jej polityki europejskiej – nie zawsze pokrywają się z celami politycznymi, które, szczególnie w sektorze energetycznym, wiążą się raczej z ograniczaniem zależności od Rosji. Polska powinna zachęcać Słowację, by wykorzystała kryzys ukraiński do przyspieszenia działań dywersyfikacyjnych oraz bardziej zainteresowała się kierunkiem Północ–Południe.


Dariusz Kałan, Ágnes Vass
24 kwietnia 2015
nr 40 (1277)
Przedterminowe wybory prezydenckie w Kazachstanie w cieniu nadchodzącego kryzysu

Wobec braku realnej konkurencji politycznej w wyborach prezydenckich w Kazachstanie 26 kwietnia br. zwycięzcą zostanie urzędujący prezydent Nursułtan Nazarbajew. Przyśpieszenie terminu wyborów, a więc reelekcji Nazarbajewa, ma być odpowiedzią na narastający kryzys gospodarczy oraz problemy w relacjach handlowych z Rosją w ramach Eurazjatyckiej Unii Gospodarczej. Zaawansowany wiek prezydenta budzi spekulacje co do osoby jego następcy. Wśród możliwych kandydatur rozważane są głównie osoby z jego rodziny. Każdy scenariusz sukcesji wiąże się jednak z ryzykiem destabilizacji państwa.


Arkadiusz Legieć, Konrad Zasztowt
23 kwietnia 2015
nr 39 (1276)
„Zielona kartka”: czas na rewizję zaangażowania parlamentów narodowych w politykę Unii Europejskiej

Na przełomie maja i czerwca 2015 r. parlamentarzyści krajów unijnych oraz ich odpowiednicy z Parlamentu Europejskiego (PE) spotkają się w Rydze, aby przedyskutować sposoby zwiększenia udziału parlamentów w zarządzaniu Unią Europejską (UE). Jednym z pomysłów jest „zielona kartka” umożliwiająca parlamentom narodowym składanie Komisji Europejskiej (KE) propozycji legislacyjnych. Jednakże klimat nieufności między PE a parlamentami narodowymi może spowodować, że projekt nie dojdzie do skutku i te ostatnie będą zmuszone zweryfikować swoją rolę w UE, gdyż grozi im instytucjonalna i polityczna próżnia.


Karolina Borońska-Hryniewiecka
20 kwietnia 2015
nr 38 (1275)
Niewykorzystany potencjał – odnawialne źródła energii na Ukrainie

Kryzys na Wschodzie uwydatnił wiele słabości ukraińskiego sektora energetycznego: zbytnią zależność od Rosji, niestabilność sieci energetycznej, nieefektywność gospodarki oraz nieelastyczność systemu. Paradoksalnie, odnawialne źródła energii, traktowane do niedawna w kategoriach zbędnego luksusu, mogą stać się elementem rozwiązania energetycznego równania Ukrainy. Zwiększanie udziału OZE przełoży się na wzrost jej bezpieczeństwa energetycznego, co leży także w interesie Polski i całej Unii Europejskiej.


Zuzanna Nowak
17 kwietnia 2015
nr 37 (1274)
Mieć ciastko i zjeść ciastko: dylemat Serbii w relacjach z UE i Rosją

Ani rozpoczęcie negocjacji z UE na początku 2014 r., ani zaostrzający się w tym czasie kryzys na Ukrainie nie rozluźniły bliskich relacji Serbii z Rosją. Tymczasem w zmieniającej się sytuacji międzynarodowej polityka równego dystansu wobec Moskwy i wobec Brukseli jest ryzykowna, gdyż stawia Serbię w środku sporu między obiema stronami. Ponieważ integracja z Unią pozostaje priorytetem rządu w Belgradzie, warto postrzegać ten proces jako szansę na realizację interesów narodowych dzięki uzgadnianiu stanowisk z UE, m.in. w sprawie tworzenia unii energetycznej.


Tomasz Żornaczuk
16 kwietnia 2015
nr 36 (1273)
„GoIndia”: Nowy etap współpracy polsko-indyjskiej

Ambitne plany reform gospodarczych i większa aktywność międzynarodowa nowego rządu Narendry Modiego zwróciły ponownie uwagę świata na Indie. Obecnie jest to najszybciej rozwijająca się duża gospodarka, oferująca nowe możliwości handlowe i inwestycyjne. Podczas pierwszej wizyty w Europie indyjski premier omawiał perspektywy zacieśnienia współpracy z Niemcami i Francją. W związku z tym także Polska powinna nadać priorytet relacjom dwustronnym. Program „GoIndia”, który uruchamia Ministerstwo Gospodarki, jest ważnym krokiem w tym kierunku, ale potrzeba też wszechstronnej współpracy w różnych dziedzinach.


Patryk Kugiel
14 kwietnia 2015
nr 35 (1272)
Nastroje antyzachodnie w Rosji

W 2014 r. w rosyjskim społeczeństwie zaszły bezprecedensowe zmiany dotyczące stosunku do Ukrainy i Zachodu. To skutek celowej kampanii propagandowej prowadzonej przez Kreml, możliwej dzięki praktycznie całkowitej kontroli nad krajowym przekazem medialnym, wzmocnionej przez umiejętne odwoływanie się do nastrojów społecznych. Chociaż Kreml ściśle kontroluje rosyjską przestrzeń informacyjną, Zachód powinien inwestować w działania skierowane do różnych grup rosyjskiego społeczeństwa. Przede wszystkim jednak, ponieważ rosyjska kampania manipulacji i dezinformacji wychodzi daleko poza granice kraju, powinien aktywnie tworzyć i rozwijać narzędzia służące obronie własnej przestrzeni informacyjnej i komunikacji z rosyjskojęzycznymi odbiorcami w regionie Partnerstwa Wschodniego.


Justyna Prus, Stanislav Secrieru
13 kwietnia 2015
nr 34 (1271)
Międzynarodowe sieci samorządowe jako skuteczne narzędzie wpływu

Gdy w stosunkach międzynarodowych wzrasta znaczenie struktur lokalnych, zmieniają się cele i charakter podmiotów zrzeszających samorządy. Zwiększa się ich rola lobbingowa oraz promocyjna. Ugrupowania włączają się w dyskusje na temat bieżących wydarzeń, takich jak plan inwestycyjny Junckera. Coraz ważniejsze stają się sieci tematyczne, które dążą do konkretnego celu, np. zmniejszenia emisji CO2 czy wspierania innowacyjności. Członkostwo polskich samorządów w różnego typu zrzeszeniach może być istotnym czynnikiem rozwoju, służyć promocji Polski i wpisywać się w realizację priorytetów polskiej polityki zagranicznej.


Adriana Skorupska, Michał Wojnarowicz
10 kwietnia 2015
nr 33 (1270)
Ku wyborom prezydenckim we Francji w 2017 roku – Hollande między krajowym młotem a europejskim kowadłem

29 marca Partia Socjalistyczna, z której wywodzi się prezydent François Hollande, poniosła swoją czwartą porażkę wyborczą w ciągu roku. Rezultat wyborów samorządowych po raz kolejny potwierdził również pozycję Frontu Narodowego jako jednej z głównych sił politycznych we Francji. Przygotowując się do wyborów prezydenckich w 2017 r., Hollande będzie zmuszony szukać pomocy wśród swoich lewicowych sojuszników i kontynuować naciski na UE, by bardziej zaangażowała się w politykę prowzrostową. Te działania powinny spotkać się z unijnym wsparciem, gdyż radykalizacja sceny politycznej – nie tylko we Francji – stanowi zagrożenie dla integracji europejskiej.


Nathan Dufour
07 kwietnia 2015
nr 32 (1269)
Unia rynków kapitałowych – duże szanse, wiele niewiadomych

Komisja Europejska planuje zintegrować rynek kapitałowy, by zwiększyć skalę inwestycji w UE. Konsultacje publiczne w tej sprawie mają potrwać do 13 maja 2015 r. Wiele kwestii szczegółowych tego planu wciąż pozostaje otwartych, jednak już teraz można dostrzec jego duże znaczenie dla Polski. Unia rynków kapitałowych może ułatwić finansowanie innowacyjnych spółek i pomóc w przezwyciężeniu tzw. pułapki średniego dochodu.


Patryk Toporowski
24 marca 2015
nr 31 (1268)
Miejsce Europy i NATO w nowej strategii bezpieczeństwa USA

Nowa Strategia bezpieczeństwa USA uwzględnia nowe zagrożenia ze strony tzw. Państwa Islamskiego i Rosji. Chociaż USA zwiększają rotacyjną obecność w Europie, to w dłuższej perspektywie będą polegać głównie na zdolności NATO do działania. Polska, która została wymieniona w strategii jako państwo wzmacniające NATO, powinna umiejętnie wykorzystać program modernizacji sił zbrojnych do dalszego budowania swojej pozycji – tak w Sojuszu, jak i w relacjach z USA.


Wojciech Lorenz, Marcin Andrzej Piotrowski
23 marca 2015
nr 30 (1267)
Jak zreformować unijne misje sektora bezpieczeństwa w Afryce

W ostatniej dekadzie Unia Europejska coraz aktywniej propagowała ideę reform sektora bezpieczeństwa. Do tej pory w ramach wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony prowadzono liczne operacje o tym mandacie, głównie w państwach afrykańskich, nastawione na: wdrażanie reguł dobrego rządzenia (good governance), odbudowę państwowych instytucji sektora bezpieczeństwa (wojska, policji, służb wywiadowczych itp.) oraz stworzenie mechanizmów ochrony grup społecznych najbardziej narażonych na przemoc. Pomimo instytucjonalnego i finansowego zaangażowania UE, efekty tych operacji są niezadowalające. Rzadko przyczyniają się one do lepszej ochrony obywateli objętych nimi państw.


Beata Górka-Winter
20 marca 2015
nr 29 (1266)
Modernizacja rosyjskiej armii zbyt ambitna dla przemysłu

Problemy z realizacją planu przezbrojenia rosyjskiej armii w dużym stopniu zostały spowodowane niewydolnością tamtejszego przemysłu zbrojeniowego. Związane są one nie tylko z zachodnimi sankcjami i zerwaniem współpracy z ukraińskim przemysłem zbrojeniowym, lecz także z problemami wewnętrznymi, takimi jak brak wykwalifikowanych młodych kadr czy inwestycji badawczych. Przezwyciężenie tych trudności będzie wymagało czasu (co najmniej kilku lat) i znaczących nakładów finansowych z budżetu państwa.


Anna Maria Dyner
19 marca 2015
nr 28 (1265)
Trzy prewencyjne uderzenia Kremla w opozycję pozasystemową

Rosyjski reżim polityczny przetrwał kryzys po wyborach parlamentarnych w 2011 r. w dużej mierze dzięki efektywnej kremlowskiej strategii przeciwdziałania opozycji pozasystemowej. Po porażkach w kilku dużych miastach w latach 2012–2013 (m.in. w Jarosławiu i Jekaterynburgu) władze podjęły działania osłabiające merów, by nie dopuścić do wzmocnienia opozycji na terenach miejskich. W obliczu kryzysu gospodarczego w 2015 r. Kreml stworzył ruch społeczny, którego celem jest zastraszanie polityków opozycyjnych. Władze opierają się na ideologii wojującego patriotyzmu. Szanse opozycji są niewielkie, chyba że uda jej się skonsolidować i skutecznie przeciwdziałać taktyce Kremla.


Stanislav Secrieru
17 marca 2015
nr 27 (1264)
Umowa o wolnym handlu UE–Japonia: szanse dla polskiego biznesu

Japonia, trzecia największa gospodarka świata, jest ważnym partnerem handlowym Unii Europejskiej. Jednak ze względu na utrudnienia w dostępie do obu rynków, wspólny potencjał handlowy i inwestycyjny nie jest w pełni wykorzystywany. Negocjowana umowa o wolnym handlu ma przyczynić się do większej otwartości rynku japońskiego i unijnego, przede wszystkim dzięki zniesieniu barier pozataryfowych i obniżeniu wysokich ceł na wybrane towary. Porozumienie może sprzyjać zwiększeniu aktywności polskich firm na rynku japońskim, m.in. w sektorze rolnym czy transportowym, jak również na rynkach trzecich w kooperacji z japońskimi partnerami.


Damian Wnukowski
16 marca 2015
nr 26 (1263)
Skup obligacji rządowych przez EBC – lepiej późno niż wcale

W marcu br. Europejski Bank Centralny rozpoczął półtoraroczny skup obligacji rządowych z rynku wtórnego, zwany obiegowo poluzowaniem ilościowym. Program taki, zastosowany już przez USA, Wielką Brytanię i Japonię, ma na celu ożywienie gospodarki. W UE został jednak uruchomiony zbyt późno, więc jego efekty do końca 2016 r. będą ograniczone. Dla Polski oznacza on wzmocnienie złotego względem euro oraz zmniejszenie oprocentowania krajowego długu.


Patryk Toporowski
13 marca 2015
nr 25 (1262)
Polityka zagraniczna w wyborach parlamentarnych w Izraelu
Zaplanowane na 17 marca wybory do izraelskiego Knesetu odbywają się w szczególnym kontekście międzynarodowym: zdestabilizowanego sąsiedztwa, napiętego konfliktu z Palestyńczykami, trwających rozmów P5+1 nt. irańskiego programu nuklearnego oraz nieporozumień z najważniejszym sojusznikiem – Stanami Zjednoczonymi. Polityka zagraniczna stała się więc ważnym tematem kampanii wyborczej, a kształt przyszłej koalicji zyskuje dodatkowe znaczenie, bo decyzje następnego rządu zaważą na wizerunku Izraela na arenie międzynarodowej.


Patrycja Sasnal, Michał Wojnarowicz
11 marca 2015
nr 24 (1261)
Dwa oblicza chińskiej polityki sąsiedztwa: wzmacnianie przywództwa ChRL w Azji

Chiny pod przywództwem Xi Jinpinga jeszcze odważniej angażują się w sąsiedztwie, prowadząc dwutorową politykę wobec państw regionu. Z jednej strony oferują ogromne wsparcie gospodarcze i zapewniają o pokojowych zamiarach, z drugiej zwiększają swoją gospodarczą i wojskową obecność na spornych terenach, wywołując wzrost zaniepokojenia. Może to oznaczać gotowość na przejęcie przez Chiny faktycznego przywództwa w Azji. Unia Europejska powinna wywierać na ChRL presję w celu przekształcenia corocznego dialogu strategicznego UE–Chiny w efektywny mechanizm współpracy także w dziedzinie bezpieczeństwa.


Justyna Szczudlik-Tatar
02 marca 2015
nr 23 (1260)
Szyicka mozaika: Hezbollah modelem zagrożenia hybrydowego

Libańska Partia Boga (Hezbollah), zbudowana przez lokalnych szyitów przy wsparciu Iranu, jest modelowym przykładem organizacji stosującej od lat metody hybrydowe w walce z głównym przeciwnikiem – Izraelem. Umiejętne połączenie sił, środków oraz taktyki konwencjonalnej i asymetrycznej, a także cywilne zaplecze i machina propagandowa powodują, że NATO powinno bliżej przyjrzeć się tej organizacji. Pozwoli to zwiększyć gotowość Sojuszu do przeciwdziałania zagrożeniom hybrydowym generowanym przez Rosję.


Marcin Andrzej Piotrowski
25 lutego 2015
nr 22 (1259)
Przed szczytem Partnerstwa Wschodniego w Rydze: postęp w polityce wizowej

Na szczycie w Rydze zostanie podjęta decyzja o liberalizacji wizowej wobec Gruzji, Ukrainy i Białorusi. Pozytywne rozstrzygnięcie zależeć będzie nie tylko od spełnienia kryteriów technicznych, ale też od rozwoju sytuacji w Donbasie. Jeśli wizy zostaną zniesione, Unia Europejska powinna opracować ofertę ułatwień w zakresie migracji zarobkowych oraz poprawić infrastrukturę graniczną i stosowanie procedur konsularnych.


Elżbieta Kaca
23 lutego 2015
nr 21 (1258)
Armenia w Euroazjatyckiej Unii Gospodarczej – wyzwania dla UE

Wejście do Eurazjatyckiej Unii Gospodarczej (EUG) w styczniu br. jest niekorzystne dla Armenii. Rezygnacja z umowy stowarzyszeniowej z UE, wymuszona polityką Rosji, oddaliła szanse na reformy, stymulowane przez pogłębienie politycznej i gospodarczej integracji z Unią. UE powinna powrócić do idei stowarzyszenia z Armenią, uwzględniając ograniczenia wynikające z jej członkostwa w EUG. Nowa wersja umowy musi jednak obligować rząd w Erywaniu do kontynuacji reform.


Konrad Zasztowt
20 lutego 2015
nr 20 (1257)
Demografia Rosji – znów tonący okręt?
Rekordowy odpływ kapitału z Rosji w 2014 r. jest najjaskrawszą konsekwencją rosyjskiej interwencji militarnej na Ukrainie. Jednak nie tylko inwestorów zniechęcają regionalny kryzys bezpieczeństwa i gospodarcza niepewność. Wstępne dane o roku 2014 i początku 2015 wskazują, że rosyjscy obywatele dużo liczniej opuszczają swój kraj, podczas gdy Rosja przyciąga mniej imigrantów niż wcześniej. Zmniejszanie się zasobów kapitału ludzkiego wraz z odpływem środków finansowych w dłuższym okresie mogą osłabić rosyjską gospodarkę i jej wpływy na obszarze postradzieckim.

Stanislav Secrieru
18 lutego 2015
nr 19 (1256)
Schengen za walkę z korupcją? Zamiast podwójnych standardów czas na szczerą dyskusję o Rumunii
Mimo że wejście Rumunii do strefy Schengen oraz zakończenie mechanizmu współpracy i weryfikacji (CVM) monitorującego korupcję w tym kraju nie są formalnie powiązane, postrzega się je jako połączone politycznie. Obecnie ten nieformalny związek przestał być wiarygodny i skuteczny jako instrument oddziaływania na rząd Rumunii. Dlatego należy rozdzielić te dwie kwestie: z jednej strony Komisja Europejska (KE) powinna kontynuować CVM i znaleźć alternatywne zachęty do walki z korupcją, z drugiej – warto rozpocząć otwartą dyskusję o realnych perspektywach rozszerzenia strefy Schengen. 

Anita Sobják
16 lutego 2015
nr 18 (1255)
Trójkąt sławkowski: konkurencja dla Wyszehradu?

Format i cele powołanego pod koniec stycznia tzw. trójkąta sławkowskiego nie zostały jeszcze precyzyjnie zdefiniowane przez państwa sygnatariuszy, czyli Austrię, Czechy i Słowację. W przyszłości inicjatywa może ewoluować w kierunku lokalnej platformy skierowanej na poprawę kontaktów infrastrukturalnych i energetycznych, projektu na rzecz realizacji lewicowej doktryny gospodarczej w UE albo prorosyjskiej awangardy. Bez względu na to, jaki ostatecznie kształt przybierze trójkąt, jego powstanie jest kłopotliwe dla Grupy Wyszehradzkiej. Deklarowany zakres działań, w tym pomysł konsultacji przed posiedzeniami Rady Europejskiej, jest tak szeroki, że może dublować projekty V4.


Dariusz Kałan
13 lutego 2015
nr 17 (1254)
Wsparcie kultury a promocja polskiego biznesu za granicą

Kultura może być znakomitym narzędziem marketingowym i wizerunkowym nie tylko dla państw, lecz także dla firm. Polskie przedsiębiorstwa, rozwijając model społecznej odpowiedzialności biznesu, powinny zwracać szczególną uwagę na wspieranie kultury i promocję kulturalną kraju za granicą. Dzięki temu będą mogły zbudować pozytywny wizerunek własny i wzmocnić markę Polski. Aby bardziej zaangażować biznes w zadania dyplomacji kulturalnej i wykorzystać efekt synergii sektora prywatnego i publicznego, rząd mógłby stworzyć nowe mechanizmy i regulacje ułatwiające tę współpracę.


Patryk Kugiel
12 lutego 2015
nr 16 (1253)
Ukraina: reforma samorządowa przyśpiesza powoli

Reforma samorządowa miała być jednym z priorytetów ukraińskiego rządu. Pomimo deklaracji nowo wybranego prezydenta i partii politycznych, a także wsparcia międzynarodowego, tempo zmian jest powolne. Istotne jest, by za deklaracjami poszły bardziej zdecydowane działania ukraińskich władz. Unia Europejska, poza pomocą ekspercką, powinna kłaść większy nacisk na przygotowanie przedstawicieli władz i społeczności lokalnych do reformy, m.in. poprzez programy szkoleniowe dla urzędników i działaczy samorządowych.


Adriana Skorupska, Piotr Kościński
09 lutego 2015
nr 15 (1252)
Szpica NATO potrzebuje tarczy na wschodniej flance

Ministrowie obrony NATO ustalili szczegóły zwiększania gotowości Sojuszu do reagowania na nagłe zagrożenia. Dzięki siłom natychmiastowego reagowania i rozmieszczeniu elementów dowodzenia w sześciu państwach granicznych Sojuszu możliwe będzie szybkie udzielenie wsparcia na wschodniej flance. Tak zwana szpica powinna być jednak wzmocniona „tarczą”, czyli zdolnością do odstraszania i długoterminowym zaangażowaniem sojuszników w budowę regionalnego bezpieczeństwa.


Wojciech Lorenz
04 lutego 2015
nr 14 (1251)
Nowa prezydent Chorwacji: bez zmian wewnętrznych, trudniejsze relacje z Serbią

15 lutego br. Kolinda Grabar Kitarović z prawicowej Chorwackiej Wspólnoty Demokratycznej (HDZ) zastąpi na stanowisku prezydenta Chorwacji socjaldemokratę Iva Josipovicia, piastującego ten urząd od pięciu lat. Oczekiwania społeczne dotyczą przede wszystkim poprawy sytuacji gospodarczej, ale ze względu na ograniczone kompetencje zmiana prezydenta nie wywrze znaczącego wpływu na sytuację wewnętrzną. Widocznych konsekwencji można się za to spodziewać w polityce wobec sąsiadów, szczególnie Serbii. Nowa prezydentura jest także sygnałem, że mieszkańcy Chorwacji zdecydują się na szerokie poparcie opozycji w wyborach parlamentarnych zaplanowanych na koniec tego roku.


Tomasz Żornaczuk
03 lutego 2015
nr 13 (1250)
Wzrost zaangażowania Chin w nowe porozumienia handlowe

Pod rządami Xi Jinpinga Chiny prowadzą aktywną dyplomację ekonomiczną, coraz chętniej negocjując umowy o wolnym handlu (FTA). Za ich pomocą chcą realizować swoje interesy gospodarcze, ale też polityczne. Obawy o to, że umowy TPP i TTIP staną się źródłem nowych zasad handlu międzynarodowego, skłaniają Pekin do zawierania ambitnych porozumień, dzięki którym będzie mógł uniknąć marginalizacji, proponować rozwiązania i wzmacniać pozycję kraju w gospodarce światowej. Ponieważ FTA UE–Chiny nie jest obecnie rozważana, Unia powinna skoncentrować się na negocjacjach umowy inwestycyjnej oraz angażować Chiny w wielostronne negocjacje porozumień w ramach WTO.


Justyna Szczudlik-Tatar
02 lutego 2015
nr 12 (1249)
Polityka antyterrorystyczna w relacjach Wielkiej Brytanii z UE

Wielka Brytania odgrywa szczególną rolę w zwalczaniu terroryzmu w Unii Europejskiej, jako jeden z najbardziej zagrożonych członków Unii, a także państwo silnie wykorzystywane przez siatki terrorystyczne do rekrutacji nowych członków oraz przygotowywania zamachów. Dlatego groźba „Brexitu”, niezależnie od stopnia jej prawdopodobieństwa, wymaga od tych krajów UE, które nie mają rozwiniętej polityki antyterrorystycznej, zacieśnienia współpracy z brytyjskimi partnerami, zwłaszcza w sytuacji, kiedy stale rośnie zagrożenie terrorystyczne dla Europy ze strony powracających zagranicznych bojowników tzw. Państwa Islamskiego.


Kacper Rękawek
30 stycznia 2015
Turkey’s Peace Process with the PKK Faltering
Zapraszamy do lektury anglojęzycznego biuletynu pt. Turkey’s Peace Process with the PKK Faltering autorstwa Pinar Elman.
28 stycznia 2015
nr 11 (1248)
Rozmowy niedokończone: scenariusze przebiegu negocjacji nuklearnych z Iranem

Ostatnia runda negocjacji nad programem jądrowym Iranu została uznana za niewielki postęp – nie przybliżyła kompromisu w sprawie skali i poziomu wzbogacania uranu. Wydłużone rozmowy nie wykluczają ani całkowitego sukcesu, ani fiaska w lipcu 2015 r., choć najlepszy byłby scenariusz zakładający osiągnięcie porozumienia ramowego wraz z przyspieszeniem prac nad kwestiami technicznymi. Dopiero ich przyjęcie pozwoli na stopniowe znoszenie sankcji UE, a dla krajów Unii Europejskiej stworzy większe możliwości w kontaktach dwustronnych z Iranem.


Marcin Andrzej Piotrowski
26 stycznia 2015
nr 10 (1247)
Zapomniany piąty element: wsparcie przedsiębiorczości w regionie Partnerstwa Wschodniego

Sektor prywatny stanowi siłę napędową transformacji w państwach Partnerstwa Wschodniego. Dla Unii Europejskiej rozwój przedsiębiorczości nie jest jednak priorytetem wspieranych reform ani udzielanej pomocy. Aby przyspieszyć integrację gospodarczą tego regionu z UE, instytucje unijne powinny wypracować nową politykę, zwiększyć nacisk na reformy w tym obszarze i uruchomić kompleksową pomoc. Polska może w tym doradzać, wykorzystując swoje doświadczenia z okresu przedakcesyjnego.


Elżbieta Kaca
22 stycznia 2015
nr 9 (1246)
Ochrona infrastruktury krytycznej przed cyberatakami – pilne zadanie dla NATO i UE

Atak hakerów na firmę Sony ukazał słabość zabezpieczeń sieci komputerowych, od których może być uzależnione funkcjonowanie infrastruktury krytycznej, zapewniającej stabilność państw, a nawet całych regionów. Aby w przyszłości uniknąć ataków o znacznie poważniejszych skutkach, rządy i firmy prywatne muszą podjąć skoordynowane działania w celu wprowadzenia jednolitych standardów cyberbezpieczeństwa. NATO i UE powinny też jak najszybciej opracować wspólne procedury umożliwiające efektywną współpracę narodowych zespołów reagowania na zagrożenia teleinformatyczne (CERT).


Wojciech Lorenz
21 stycznia 2015
nr 8 (1245)
Czas na katharsis: redukcja greckiego długu w zamian za więcej reform

Grecja wciąż tkwi w głębokim kryzysie gospodarczym, a szanse na szybką poprawę są niewielkie. Winę za to ponosi zarówno grecki rząd, opóźniający tempo reform, jak i trojka, zbyt skupiająca się na konsolidacji długów. Najlepszym rozwiązaniem jest skoncentrowanie się państwa na wzmocnieniu instytucji oraz na reformach podażowych w zamian za obietnicę ulg w spłacie długu.


Patryk Toporowski
20 stycznia 2015
nr 7 (1244)
Go Global: Nowa strategia współpracy z krajami rozwijającymi się

Strategia RP w odniesieniu do pozaeuropejskich krajów rozwijających się z 2004 r. przestała być aktualna. Potrzebna jest nowa ambitna wizja określająca globalny wymiar polskiej polityki zagranicznej. Polskie spojrzenie na świat musi uwzględniać rosnące znaczenie polityczne i duży potencjał gospodarczy krajów Południa. Aby efektywnie wykorzystać ograniczone zasoby, w nowej strategii należy skupić się na wybranych rynkach i centrach regionalnych oraz zaproponować praktyczny zestaw instrumentów politycznych, gospodarczych i kulturalnych, pozwalających na zwiększenie obecności Polski w tych krajach.


Patryk Kugiel
19 stycznia 2015
nr 6 (1243)
Ryzykowna gra w wyjście ze strefy euro

W miarę zbliżania się greckich wyborów parlamentarnych pytanie o możliwość wyjścia Grecji ze strefy euro nabiera „politycznego momentum”. Z analizy ewentualnych prawnych, politycznych i ekonomicznych skutków rezygnacji ze wspólnej waluty wynika, że najlepszym rozwiązaniem dla Unii Europejskiej byłaby restrukturyzacja greckich długów w obecnej konfiguracji instytucjonalnej. Drugą w kolejności opcją może być utworzenie substrefy euro dla krajów poddanych odbudowie finansowej.


Karolina Borońska-Hryniewiecka
15 stycznia 2015
nr 5 (1242)
Umowa o wolnym handlu UE–Wietnam: szanse i wyzwania dla polskiego biznesu
Negocjowana umowa o wolnym handlu między UE a Wietnamem ma zmniejszyć bariery celne i administracyjne w dostępie do obu rynków,  a zatem – przyczynić się do zacieśnienia bilateralnej współpracy handlowej i inwestycyjnej. Może stanowić impuls dla europejskiego biznesu do zwiększenia obecności na perspektywicznym i słabo nasyconym rynku wietnamskim. Polska administracja powinna intensywniej wspierać rodzimych przedsiębiorców w wykorzystywaniu szans biznesowych wynikających z implementacji umowy.

Damian Wnukowski
12 stycznia 2015
nr 4 (1241)
Nowe kierunki transformacji rosyjskich sił zbrojnych
W najbliższych latach, niezależnie od kryzysu gospodarczego, Rosja unowocześni swoje siły zbrojne. Kontynuowana będzie modernizacja tak sił konwencjonalnych, które mają być lepiej przygotowane do reagowania na zagrożenia asymetryczne, zwłaszcza w sąsiedztwie Rosji, jak i sił jądrowych, które pozostaną filarem strategicznego systemu odstraszania. Zgodnie z nową wersją doktryny wojennej wzrośnie też strategiczne znaczenie Arktyki i basenu Morza Czarnego. Należy także spodziewać się zwiększenia nakładów na modernizację kompleksu wojskowo-przemysłowego, by był w stanie zrealizować plany przezbrojenia rosyjskich sił zbrojnych. 

Anna Maria Dyner
08 stycznia 2015
nr 3 (1240)
Państwo Islamskie zagrożeniem dla Rosji

Ofensywa Państwa Islamskiego jest zagrożeniem nie tylko dla państw regionu, Europy i USA, lecz także dla Rosji. Decyduje o tym podatność kaukaskich podmiotów Federacji, a także jej bezpośredniego sąsiedztwa międzynarodowego, na ideologię islamistyczną. Dlatego Rosja, choć krytykuje politykę amerykańską i europejską na Bliskim Wschodzie, sprzyja operacjom zbrojnym wymierzonym w tę organizację terrorystyczną, a także wysunęła koncepcję utworzenia nowej koalicji pod egidą ONZ. Polska powinna poprzeć taką koalicję jedynie pod warunkiem, że będą brały w niej udział również USA i państwa UE.


Anna Maria Dyner, Kacper Rękawek
05 stycznia 2015
nr 2 (1239)
Łotewska prezydencja w Radzie UE: więcej niż tylko symbol

Pomimo formalnego ograniczenia roli unijnej prezydencji, wciąż może być ona dla krajów członkowskich przydatnym narzędziem politycznym. Łotwa, która właśnie przejmuje przewodnictwo w Radzie UE, będzie starała się je wykorzystać do forsowania istotnych z jej punktu widzenia reform w zakresie zarządzania gospodarczego oraz cyfryzacji. Z polskiej perspektywy ważne jest, by łotewska prezydencja podjęła również kwestie mniej dla niej wygodne, takie jak relacje z Rosją czy unia energetyczna.


Karolina Borońska-Hryniewiecka, Kinga Dudzińska
02 stycznia 2015
nr 1 (1238)
Gazowy (i nie tylko) dylemat Serbii w relacjach z Rosją

Grudniowa deklaracja prezydenta Federacji Rosyjskiej Władimira Putina ostatecznie przekreśla plany budowy Gazociągu Południowego, kontrowersyjnego dla większości państw UE. Dla Serbii oznacza to konieczność poszukiwania nowych sposobów na zmianę trasy dostaw gazu czy rozważenia dywersyfikacji źródeł. Przed UE otwiera natomiast perspektywę bliższej współpracy z Belgradem już na etapie wypracowywania nowych strategii energetycznych przez Serbię – kraj, który prawdopodobnie nie później niż w ciągu dekady stanie się członkiem Unii.


Tomasz Żornaczuk

 


 
Portal PISM wykorzystuje pliki cookies. Korzystanie z witryny oznacza zgodę na ich zapis lub wykorzystanie.
Więcej informacji znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.
Akceptuję politykę prywatności portalu. zamknij