• Wersja dla niedowidzących
  • wersja mobilna
  • e-Księgarnia
  • RSS
  • Dołącz do nas na Facebook
  • Dołącz do nas na Twitter
  • Dołącz do nas na Flickr
  • Oglądaj nas na YouTube
  • Dołącz do nas na Instagram
  • PISM English version
  • ПИМД Российская версия
Strona główna > Publikacje > Biuletyn PISM

Biuletyn PISM

font lower
font default
font bigger
podziel się:
facebook
twitter
gogole+
linkedin

 

Redakcja: Sławomir Dębski (dyrektor PISM), Bartosz Wiśniewski (kierownik BBA), Rafał Tarnogórski (redaktor prowadzący), Katarzyna Staniewska (sekretarz redakcji), Karolina Borońska-Hryniewiecka, Anna Maria Dyner, Aleksandra Gawlikowska-Fyk, Sebastian Płóciennik, Patrycja Sasnal, Justyna Szczudlik, Marcin Terlikowski, Tomasz Żornaczuk



 
20 grudnia 2012
nr 111 (976)
Fot. Shutterstock
Problemy gospodarcze Ukrainy – możliwości zwiększenia unijnego wsparcia dla małych i średnich przedsiębiorstw

Na początku 2013 r. gospodarka Ukrainy prawdopodobnie wejdzie w recesję. W celu pobudzenia wzrostu gospodarczego ukraińskie władze zaciągają kolejne kredyty za granicą, a jednocześnie powstrzymują się przed wprowadzeniem reform mogących polepszyć klimat inwestycyjny w kraju. Mając na uwadze coraz trudniejszą współpracę władz Ukrainy z Unią Europejską, państwa unijne powinny skupić się na wspieraniu tamtejszych małych i średnich przedsiębiorstw oraz na przedstawieniu ukraińskiemu społeczeństwu wymiernych korzyści płynących z reform.


Igor Lyubashenko, Ola Cichowlas
18 grudnia 2012
nr 110 (975)
fot. Tomasz Żornaczuk
Północ Kosowa w stosunkach między Belgradem a Prisztiną

Niedawne porozumienie między Serbią a Kosowem o implementacji zintegrowanego zarządzania granicami stanowi ważny element normalizacji stosunków między obu krajami i może prowadzić do dalszych postępów w integracji Serbii z UE. Kwestia administrowania północną częścią Kosowa zapewne stanie się wkrótce jednym z tematów dialogu między Belgradem a Prisztiną i będzie warunkować dalszą integrację europejską Serbii. Akceptacja postanowień dialogu wśród mieszkańców północy Kosowa będzie niezbędna do skutecznej implementacji proponowanych rozwiązań na tym obszarze.


Tomasz Żornaczuk
11 grudnia 2012
nr 109 (974)
Fot. Shutterstock
Niejednolity rynek energii w UE

Tworzenie wewnętrznego rynku energii wpisuje się w logikę integracji gospodarczej w Unii Europejskiej. Jest to jednak obszar, w którym niezwykle trudno wprowadzić rynkowe i jednolite rozwiązania dla całej UE. Mimo woli politycznej i wielu wysiłków – regulacji prawnych, praktycznych działań, powoływania nowych instytucji – okazuje się, że trzeba zrobić jeszcze wiele, by zintegrować krajowe rynki energii. Z opublikowanego w listopadzie br. komunikatu Komisji Europejskiej wypływa wniosek, że integracja ta do 2014 r. jest celem niezwykle ambitnym, którego osiągnięcie może być zagrożone, jeśli państwa członkowskie nie będą się bardziej starać.


Aleksandra Gawlikowska-Fyk
10 grudnia 2012
nr 108 (973)
Budżet dla strefy euro: szybko rozwijająca się idea

Koncepcja instrumentu finansowego pomyślanego jako pomoc dla państw członkowskich strefy euro była początkowo postrzegana jako temat zastępczy i karta przetargowa w negocjacjach wieloletnich ram finansowych (WRF). Jednak szybko nabiera ona kształtu, o czym świadczy publikacja planu szefa Komisji Europejskiej José Manuela Barroso w sprawie pogłębienia unii gospodarczej i walutowej z 28 listopada oraz raportu Hermana Van Rompuya z 5 grudnia br. Propozycje te podkreślają, że w coraz bardziej zintegrowanej strefie euro mechanizmy transferowe między krajami są niezbędne, by rozwiązać problem szoków asymetrycznych. Polski rząd powinien ocenić długoterminowy wpływ tego instrumentu na przyszłą politykę spójności.


Patryk Toporowski
06 grudnia 2012
Fot. Shutterstock
Lifting Visas for Turkey: A Safer EU and Stronger EU Foreign Policy

Zapraszamy do lektury anglojęzycznego biuletynu pt. Lifting Visas for Turkey: A Safer EU and Stronger EU Foreign Policy autorstwa Pinar Elman.

05 grudnia 2012
nr 107 (972)
Fot. Stock.xchng
Polityka Indii wobec Europy Środkowej i Wschodniej

Europa Środkowa i Wschodnia nie zajmuje ważnego miejsca w polityce zagranicznej Indii. Niemniej, odkąd część krajów regionu przystąpiła do UE, a Indie stały się wschodzącym mocarstwem, pojawiła się możliwość nowego otwarcia we wzajemnych relacjach. Historia bliskich kontaktów i niewykorzystany potencjał współpracy gospodarczej sprzyjają większemu zaangażowaniu się Indii w tym regionie. Dobrą okazją do przeanalizowania szans w handlu i inwestycjach oraz do zacieśnienia relacji byłby regionalny szczyt gospodarczy. Polska może go wykorzystać do odegrania głównej roli w dialogu z Indiami.


Patryk Kugiel
04 grudnia 2012
Fot. Shutterstock
Frontex: An Accountability Problem

Zapraszamy do lektury anglojęzycznego biuletynu pt. Frontex: An Accountability Problem autorstwa Rodericka Parkesa.

03 grudnia 2012
nr 106 (971)
Fot. Shutterstock
Nowy okres finansowania UE w cieniu kryzysu w strefie euro

Szczyt Rady Europejskiej w dniach 22–23 listopada br. był pierwszym sprawdzianem politycznej woli porozumienia w sprawie finansowania UE w latach 2014–2020. Pokazał on, że ta dyskusja jest zdominowana przez agendę związaną z kryzysem długu suwerennego w strefie euro. Odzwierciedla to asymetrię priorytetów między państwami UE: dla UE-15 kluczowa jest kwestia kryzysu, natomiast nowe państwa członkowskie wiążą duże nadzieje z transferami, które mają być przewidziane w nowym okresie finansowania. Perspektywy rozwoju sytuacji w strefie euro nie stworzą dobrego klimatu do rozmów na początku 2013 r.


Paweł Tokarski
30 listopada 2012
nr 105 (970)
Fot. Stock.xchng
Nowy gracz w regionie: potencjał Węgier na europejskim rynku gazu

Węgry – oczekujące na dodatkowe źródła gazu i dobrze zintegrowane z regionem – mają szansę nie tylko na poprawę swojego bezpieczeństwa energetycznego, ale także na wzmocnienie pozycji ważnego gracza na rynku gazu w Europie. W związku z tym Polska, która ma podobne ambicje, musi przyspieszyć prace nad liberalizacją własnego sektora gazowego. Z kolei Unia Europejska powinna uważnie obserwować działania Węgier w kontekście ich zgodności z regulacjami UE.


Dariusz Kałan, Anita Sobják
29 listopada 2012
nr 104 (969)
Fot. Stock.xchng
Początki Europejskiego Funduszu na rzecz Demokracji

Ponad półtora roku temu ogłoszono inicjatywę powołania Europejskiego Funduszu na rzecz Demokracji. Według początkowych planów Polski oraz Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych miał on podjąć działalność na początku 2012 r. Jednak prace nad jego wdrażaniem przedłużają się ze względu na jego skomplikowaną strukturę oraz na powolność procesu decyzyjnego w UE. Pomimo przyjęcia statutu w czerwcu br. oraz wyboru organów statutowych w listopadzie br. Fundusz prawdopodobnie zacznie funkcjonować dopiero w drugiej połowie 2013 r.


Kinga Brudzińska
23 listopada 2012
nr 103 (968)
Fot. Wikipedia
Program nuklearny Iranu: bliżej wojny czy kompromisu?

W ostatniej dekadzie Iran osiągnął duże postępy w dziedzinie opanowania technologii i budowy infrastruktury niezbędnej do stworzenia arsenału nuklearnego. Zwraca przy tym uwagę duża różnica w ocenie tych postępów między USA a Izraelem oraz w postrzeganiu przez oba kraje związanych z tym zagrożeń i wyborze strategii wobec Iranu. Rok 2013 może przynieść rozstrzygnięcie kwestii, czy powiodą się zabiegi dyplomatyczne, czy też USA zdecydują o sięgnięciu po opcje wojskowe.


Marcin Andrzej Piotrowski
22 listopada 2012
nr 102 (967)
Fot. Shutterstock
Współpraca w dziedzinie polityki spójności: trudna misja dla Grupy Wyszehradzkiej i Niemiec

Dyskusje nad finansami UE koncentrują się na liczbach, gdyż państwa członkowskie dążą do osiągnięcia najlepszych wyników netto podczas negocjacji. Ale budżet UE, a zwłaszcza polityka spójności, to nie tylko podział wspólnych środków. To także złożony system funduszy umożliwiających transformację strukturalną regionów UE w celu poprawy ich konkurencyjności na rynku globalnym. Niemcy i Grupa Wyszehradzka (V4) mają rozbieżne interesy w kwestii wielkości budżetu, ale mogą współpracować w zakresie zwiększenia skuteczności funduszy strukturalnych.


Patryk Toporowski
16 listopada 2012
nr 101 (966)
fot. shutterstock
Przyszłość zasady „więcej za więcej” w polityce sąsiedztwa

Wdrożenie zasady „więcej za więcej” w perspektywie finansowej na lata 2014–2020 jest elementem obecnych negocjacji nad Europejskim Instrumentem Sąsiedztwa. Dyskusja nad nią dotyczy głównie wysokości środków finansowych, jakie będą w oparciu o nią przyznawane. Aby wzmocnić stosowanie tej zasady, należy zwiększyć znaczenie Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych (ESDZ) w dziedzinie polityki sąsiedztwa, co Polska powinna popierać na forum unijnym.


Elżbieta Kaca
14 listopada 2012
nr 100 (965)
Fot. shutterstock
Unia bankowa: wiele pytań, mało odpowiedzi

Utworzenie zintegrowanych ram finansowych, tzw. unii bankowej, wciąż pozostawia wiele pytań bez odpowiedzi. Dotyczą one m.in. wyboru instytucji objętych nadzorem, roli krajowych organów nadzorczych, wpływu na sektor finansowy państw spoza strefy euro czy konsekwencji dla rynku wewnętrznego. Efektywne funkcjonowanie nowego systemu leży w interesie całej UE. Dlatego ważne jest przeprowadzenie w tej sprawie konstruktywnego dialogu, w którym zostaną uwzględnione stanowiska wszystkich stron, także tych spoza strefy euro.


Paweł Tokarski
09 listopada 2012
nr 99 (964)
Egipscy salafici a stosunki z Izraelem

Kolejny numer Biuletynu PISM ukazuje się w ramach projektu "Y2Y Youth-to-Youth in Diplomacy". Projekt jest współfinansowany przez Ministra Spraw Zagranicznych RP w ramach programu "Współpraca w dziedzinie dyplomacji publicznej 2012".

Biuletyn publikujemy w trzech wersjach językowych: polskiej, angielskiej i – po raz pierwszy – arabskiej.

W wyborach parlamentarnych w Egipcie na przełomie 2011 i 2012 r. salafici zdobyli 27% głosów, potwierdzając swoją popularność i możliwość wywierania wpływu na politykę państwa. Powszechnie znane purytańskie poglądy salafitów i ich niechęć do Zachodu wzbudzały obawy o los porozumienia pokojowego między Egiptem a Izraelem oraz o przyszłe relacje między oboma krajami. Okazało się jednak, że chęć zwycięstwa oraz potrzeba zdobycia politycznej akceptacji zmusiły te partie do zaprezentowania dość wyważonych poglądów politycznych. Należy przypuszczać, że umacnianie się demokratycznego systemu wyborczego przyczyni się do dalszej deradykalizacji wśród salafitów.


Ahmad Buckley
08 listopada 2012
nr 98 (963)
Fot. Stock.xchng
Polska współpraca rozwojowa z Afryką: ograniczenia i możliwości

Afryka nigdy nie była priorytetowym kierunkiem polskiej pomocy rozwojowej, która z powodów geograficznych i historycznych skupia się na krajach Europy Wschodniej. Jednak choć możliwości działania są dość ograniczone, można zwiększyć i polepszyć polską pomoc udzielaną Afryce. Planując pomoc dwustronną bardziej strategicznie i wykorzystując mechanizmy wielostronne, takie jak współpraca delegowana czy programy międzynarodowe, Polska może stać się bardziej widoczna w Afryce i zapewnić w przyszłości lepszą współpracę ze wschodzącymi gospodarkami kontynentu.


Patryk Kugiel
31 października 2012
nr 97 (962)
Fot. Shutterstock
Amerykański system obrony przeciwrakietowej w Europie. Stan obecny i perspektywy

Stany Zjednoczone osiągnęły znaczny postęp we wdrażaniu etapowego, adaptacyjnego podejścia do obrony przeciwrakietowej w Europie (European Phased Adaptive Approach, EPAA). Tempo i zakres dalszej realizacji EPAA pozostają jednak kwestią otwartą. Oprócz decyzji przyszłego prezydenta USA na kształt EPAA istotnie wpłynie stanowisko amerykańskiego Kongresu, a także rozwój technologii MD.


Jacek Durkalec
30 października 2012
nr 96 (961)
Fot. Shutterstock
„Lepsze wydatki” w wieloletnich ramach finansowych UE: wzrost gospodarczy czy większe oszczędności?

W pierwszej fazie negocjacji nowych wieloletnich ram finansowych (WRF) grupa skupiająca płatników netto wykorzystała koncepcję „lepszych wydatków” do ograniczenia wielkości wspólnego budżetu. Obawy grupy opozycyjnej – tzw. przyjaciół spójności – związane z działalnością tej pierwszej grupy urzeczywistniły się, gdy prezydencja cypryjska ogłosiła, że zmniejszenie perspektywy finansowej jest nie do uniknięcia. Jednak ten komunikat prezydencji spełnił oczekiwania przynajmniej części płatników netto co do wspólnego budżetu. Umożliwia to tworzenie nowych sojuszy opartych na polityce spójności między państwami z obu przeciwnych obozów.


Patryk Toporowski
19 października 2012
nr 95 (960)
Fot. Shutterstock
W kierunku wspólnej regulacji rynku energii w UE?

Tworzenie konkurencyjnego i jednolitego rynku energii zawsze należało do priorytetów polityki energetycznej Unii Europejskiej. W 2009 r. powołano podmiot mający przyspieszyć realizację tego zadania – Agencję Współpracy Organów ds. Regulacji Energetyki. Nie została ona wyposażona w ponadnarodowe kompetencje, niemniej odgrywa ważną rolę w procesie budowy unijnego rynku energii, wpływając także na rynek polski.


Aleksandra Gawlikowska-Fyk
18 października 2012
nr 94 (959)
Fot. Shutterstock
Ratyfikacja paktu fiskalnego we Francji: w kierunku dalszej fragmentacji UE?

Traktat o stabilności, koordynacji i zarządzaniu w Unii Gospodarczej i Walutowej (pakt fiskalny) w porównaniu z dotychczasowym prawem wtórnym niewiele wnosi do unijnego repertuaru środków antykryzysowych. Jednak jego międzyrządowy charakter, wynegocjowany poza ramami traktatów UE, wzbudza większe zainteresowanie niż wprowadzane przez niego instrumenty wzmacniania dyscypliny budżetowej. Debata wokół ratyfikacji paktu w parlamencie francuskim stanowi dla Polski oraz pozostałych państw zobligowanych do przyjęcia euro wskazówkę co do tego, czy socjalistyczny rząd Francji będzie kontynuował europejską politykę preferującą dalszą integrację UE głównie w oparciu o strefę euro.


Agata Gostyńska, Dorota Liszczyk
17 października 2012
nr 93 (958)
Fot. Shutterstock
Negocjacje pokojowe rządu Kolumbii z FARC oraz ich następstwa

W czwartek 18 października kolumbijski rząd i Rewolucyjne Siły Zbrojne Kolumbii (FARC) oficjalnie rozpoczną w Oslo nowe negocjacje w sprawie zakończenia trwającego pół stulecia konfliktu wewnętrznego. Porozumienie stron nie jest pewne, ale powodzenie rozmów przyczyni się do stabilności Kolumbii oraz dalszego wzrostu jej atrakcyjności gospodarczej i pozycji w regionie. Zmiany w kraju będą sprzyjać współpracy z UE, która powinna wspierać Kolumbię, legitymizując proces pokojowy oraz zwiększając pomoc finansową i techniczną dla inicjatyw służących pokojowi i stabilności.


Bartłomiej Znojek
16 października 2012
nr 92 (957)
Fot. Shutterstock
Transformacja Somalii – wnioski dla Unii Europejskiej

Wybór nowego prezydenta Somalii i pokojowe przekazanie władzy zakończyły kolejny etap transformacji tego kraju. Nie oznacza to jednak uwolnienia Somalii od licznych problemów, których konsekwencje są odczuwalne w regionie Afryki Subsaharyjskiej i Wschodniej oraz na Oceanie Indyjskim. Dlatego społeczność międzynarodowa, a zwłaszcza Unia Europejska, jako największy dawca pomocy dla Somalii, muszą kontynuować działania w tym kraju i dostosowywać je do zmieniających się lokalnych warunków.


Kacper Rękawek
11 października 2012
nr 91 (956)
Fot. Shutterstock
Inicjatywy międzynarodowe a wojna domowa w Syrii

Mimo trwającej w Syrii wojny domowej zarówno syryjskie organizacje opozycyjne, jak i społeczność międzynarodowa tworzą scenariusze budowy przyszłego państwa syryjskiego. Działania te, pochłaniające duże zasoby finansowe i operacyjne, są jednak podejmowane w oderwaniu od rzeczywistej sytuacji w Syrii. Realny wpływ na tę sytuację mają za to państwa Zatoki Perskiej i Turcja, choć faworyzują one różne religijne grupy opozycyjne i dążą do osiągnięcia takiego rezultatu konfliktu, który będzie sprzyjał ich interesom. Współpraca europejsko-arabska wiąże się z ryzykiem osłabienia działań europejskich na rzecz realizacji celów państw regionu.


Kinga Brudzińska, Patrycja Sasnal
10 października 2012
nr 90 (955)
Fot. Shutterstock
Niepewna zmiana – wybory parlamentarne na Litwie

Kampania wyborcza przed zaplanowanymi na 14 października br. wyborami parlamentarnymi na Litwie koncentruje się na trudnej sytuacji gospodarczej państwa oraz stanie jego bezpieczeństwa energetycznego. Przejęcie władzy przez opozycję może skutkować odejściem od względnie restrykcyjnej polityki finansowej oraz utrudnić realizację wybranych projektów energetycznych. Choć prawdopodobna zmiana wpłynęłaby również na politykę zagraniczną Litwy, jedynie w ograniczonym stopniu może się przyczynić do polepszenia polsko-litewskich stosunków, uzależnionych od poprawy obecnego statusu mniejszości polskiej w tym kraju.


Kinga Dudzińska
03 października 2012
nr 89 (954)
Fot. Stock.xchng
Wsparcie sektora edukacji w polskiej współpracy rozwojowej

Wsparcie sektora edukacji zajmuje ważne miejsce w międzynarodowej współpracy rozwojowej. Reformy w polskim systemie współpracy rozwojowej powinny w większym stopniu uwzględniać tę dziedzinę, a następny przegląd Programu wieloletniego daje szansę na uznanie edukacji za sektor priorytetowy. Pomoc dla edukacji, także przez nowoczesny program stypendiów rozwojowych, może być najbardziej dostępnym dla Polski sposobem na zwiększenie budżetu na pomoc dwustronną i wsparcie międzynarodowych wysiłków ograniczenia ubóstwa na świecie. To jednocześnie dobra inwestycja w długoterminowe interesy Polski.


Patryk Kugiel
02 października 2012
nr 88 (953)
Fot. Flickr/americanistadechiapas
Problemy Libii po Kaddafim

Po upadku rządu Muammara Kaddafiego Libia stanęła przed koniecznością budowy demokratycznych instytucji państwowych od podstaw. O ile wyniki i przebieg wyborów oraz perspektywy gospodarcze rokują pozytywnie, o tyle pojawienie się grup paramilitarnych i konkurencyjnych wobec rządu w Trypolisie ośrodków władzy, proliferacja broni, nasilenie ekstremizmu i chęci odwetu na członkach poprzedniego reżimu wydłużą proces odbudowy struktur państwowych. Rola Unii Europejskiej i Stanów Zjednoczonych w tym procesie pozostanie ograniczona.


Kacper Rękawek, Patrycja Sasnal
28 września 2012
nr 87 (952)
Fot. Stock.xchng
Partnerstwo Wschodnie a prezydencja Litwy: szansa na większe zaangażowanie UE w Europie Wschodniej

Niemal rok po II Szczycie Partnerstwa Wschodniego Litwa podejmuje działania w celu wzmocnienia tej inicjatywy podczas swojego przewodnictwa w Radzie Unii Europejskiej w drugiej połowie 2013 r. Litewskim władzom zależy na zacieśnianiu integracji gospodarczej krajów regionu z europejskim rynkiem wewnętrznym. Zwiększenie środków finansowych na ten cel i wprowadzenie towarzyszących mu projektów prowzrostowych będzie wymagało nowych, silnych argumentów.


Kinga Dudzińska, Elżbieta Kaca
27 września 2012
nr 86 (951)
Protesty w Gruzji / Fot. Konrad Zasztowt
Wybory parlamentarne w Gruzji w cieniu skandalu więziennego

Ujawnienie bulwersujących filmów z więzienia Gldani na dwa tygodnie przed wyborami parlamentarnymi w Gruzji wywołało falę protestów antyrządowych oraz zwiększyło szanse sił opozycyjnych na uzyskanie dobrego wyniku wyborczego. W razie wysokiej wygranej partii rządzącej oraz nieuznania wyników przez opozycję możliwe są długotrwałe i masowe protesty społeczne. Sytuacja ta będzie prawdziwym testem dla gruzińskiej demokracji, dla której wsparcie Polski i pozostałych państw UE stanie się bardzo ważne.


Konrad Zasztowt
26 września 2012
nr 85 (950)
Fot. Wikipedia
Spór chińsko-japoński o wyspy Diaoyu/Senkaku

Ostatni konflikt chińsko-japoński o wyspy Diaoyu/Senkaku (wywołany decyzją o zakupieniu przez japoński rząd trzech spornych wysp) okazał się ostrzejszy niż ten sprzed dwóch lat. Jedną z przyczyn zaognienia sporu jest sytuacja na japońskiej scenie politycznej – rywalizacja między koalicją a opozycją przed prawdopodobnymi przedterminowymi wyborami do parlamentu. Ostra reakcja Chin na decyzję o „nacjonalizacji” wysp (nieunikniona szczególnie przed zbliżającą się zmianą władzy w ChRL) oraz nastroje antyjapońskie w Chinach mogą zdestabilizować sytuację w regionie i negatywnie wpłynąć na perspektywę poprawy stosunków politycznych.


Justyna Szczudlik-Tatar
25 września 2012
nr 84 (949)
Eurofighter / Fot. Flickr/Bundeswehr-Fotos Wir Dienen Deutschland
Rozmowy o fuzji koncernów EADS i BAE – rosnące ambicje Europy

Planowana fuzja największych europejskich firm sektora obronnego EADS i BAE Systems miałaby poważne konsekwencje dla całej branży. Nowa firma byłaby lepiej przygotowana do konkurencji z rywalami i praktycznie zmonopolizowałaby europejski rynek uzbrojenia. Warunkiem porozumienia są jednak gwarancje dla interesów Francji, Niemiec, Hiszpanii i Wielkiej Brytanii, które obecnie w różnym stopniu kontrolują obie firmy. Chociaż konsolidacja nie godziłaby bezpośrednio w polski sektor obronny, w długim terminie miałaby poważny wpływ na mniejszych producentów uzbrojenia.


Wojciech Lorenz, Marcin Terlikowski
24 września 2012
nr 83 (948)
Fot. Flickr
Kwestia kurdyjska i konflikt syryjski w polityce Turcji

Syryjska wojna domowa i konflikt z Kurdyjską Partią Pracy (PKK) są powiązanymi ze sobą problemami istotnymi dla bezpieczeństwa Turcji. Wskutek ewakuacji wojsk reżimu al-Assada z północno-wschodniego regionu Syrii kontrolę nad nim przejęły organizacje kurdyjskie. Turcja obawia się, że autonomia Kurdów syryjskich stanie się bazą wypadową dla partyzantki PKK do ataków na terytorium tureckim i nie wyklucza interwencji w Syrii. Zaangażowaniu Turcji, USA, czy też NATO w konflikt w Syrii powinno towarzyszyć równe traktowanie wszystkich syryjskich grup etnicznych.


Konrad Zasztowt
21 września 2012
nr 82 (947)
Fot. Flickr
Baltic Air Policing – misja w interesie NATO

Ochrona przestrzeni powietrznej państw bałtyckich przez NATO (Baltic Air Policing) została niejako na kredyt uznana przez Sojusz za przykład tzw. inteligentnej obrony (smart defence). Jest to bez wątpienia oznaka zwiększonego poparcia dla misji, która jest istotnym przejawem zasady niepodzielności bezpieczeństwa NATO. Jej utrzymanie leży zatem w interesie całego Sojuszu. W najbliższej przyszłości gospodarze misji powinni jednak nie tylko podnieść nakłady na jej prowadzenie, ale też udzielić wsparcia sojusznikom w budowaniu zdolności obronnych w innych obszarach.


Wojciech Lorenz
20 września 2012
nr 81 (946)
Fot. Anna Maria Dyner
Wybory bez wyborów – sytuacja przedwyborcza na Białorusi

Kampania przed zaplanowanymi na 23 września br. wyborami parlamentarnymi na Białorusi uwidoczniła brak dialogu między władzą a społeczeństwem. Uwypukliła również problemy białoruskiej opozycji, tj. wewnętrzne podziały oraz brak środków do prowadzenia agitacji politycznej. Mimo słabości niezależnych środowisk białoruskich Polska i inne kraje UE powinny wspierać wszelkie inicjatywy kształtowania tamtejszego społeczeństwa obywatelskiego, co może przełożyć się na wzrost partycypacji politycznej Białorusinów i uświadomienia sobie przez nich potrzeby zmian.


Anna Maria Dyner
18 września 2012
nr 80 (945)
Fot. Stock.xchng
Kryzys w relacjach węgiersko-armeńskich

Armenia zawiesiła stosunki dyplomatyczne z Węgrami, po tym jak rząd Viktor Orbána wydał Azerbejdżanowi więźnia skazanego za zabójstwo armeńskiego żołnierza. Decyzja o ekstradycji miała na celu umocnienie przyjaznych relacji z Azerbejdżanem, który w ostatnich latach stał się jednym z istotniejszych partnerów Budapesztu na Wschodzie. Jednakże kryzys negatywnie wpłynie zarówno na wizerunek Węgier, jak i ich pozycję międzynarodową. Może też przyczynić się do rozbudzenia konfliktu azerbejdżańsko-armeńskiego o Górski Karabach.


Dariusz Kałan
13 września 2012
nr 79 (944)
Fot. Flickr/zhaffsky
Spór Komisji Europejskiej z Gazpromem – konsekwencje dla rozwoju rynku gazu w Europie

Wszczęcie postępowania antymonopolowego przeciwko Gazpromowi dowodzi, że Komisja Europejska (KE) zamierza aktywnie uczestniczyć w liberalizacji unijnego rynku gazu i tym samym wpływać na kształt zewnętrznej polityki energetycznej. Nerwowa reakcja przedstawicieli Gazpromu na działania Komisji świadczy o trudnej sytuacji rosyjskiego monopolisty, który stara się za wszelką cenę utrzymać istniejący podział rynków gazu w Europie i zyskiwać na ich niedostatecznym zdywersyfikowaniu. Ewentualna decyzja stwierdzająca naruszenie unijnego prawa konkurencji może nie tylko nałożyć na Gazprom wielomiliardowe kary, ale również ograniczyć jego dalszą ekspansję na rynku europejskim (przejmowanie aktywów zagranicznych spółek) i utrudnić pozyskanie inwestorów do realizacji kapitałochłonnych przedsięwzięć (rozbudowy sieci gazociągowej i zagospodarowania nowych złóż). Urynkowienie ceny gazu w kontraktach długoterminowych, do którego dąży KE, może w istotny sposób wspomóc transformację sektora gazowego w Polsce i innych państwach UE.


Jarosław Ćwiek-Karpowicz, Aleksandra Gawlikowska-Fyk
12 września 2012
nr 78 (943)
Fot. Flickr/jenspie3
Potencjalne problemy z arsenałem chemicznym Syrii

Zagrożenia związane z arsenałem broni chemicznej Syrii stanowią istotne wyzwanie zarówno dla wszystkich sąsiadów tego kraju, jak i dla Stanów Zjednoczonych. Nasilenie się syryjskiego konfliktu wewnętrznego budzi obawy o bezpieczeństwo tych zasobów oraz o możliwości ich użycia lub proliferacji w regionie. Dzięki deklaracjom i działaniom zainteresowanych stron czarne scenariusze wydają się obecnie mało realne, choć nie można ich całkowicie wykluczać.


Marcin Andrzej Piotrowski
10 września 2012
nr 77 (942)
Fot. Flickr/Shell
Paliwo dla rynku. Gaz skroplony (LNG) w Unii Europejskiej

Poparcie dla importu LNG w UE wynikało początkowo z chęci zwiększenia bezpieczeństwa dostaw. Ostatnio na znaczeniu zyskuje jednak gospodarczy aspekt inwestycji. LNG stanowi alternatywę dla dostaw gazu sieciowego, a tym samym wzmacnia pozycję importerów w negocjacjach z eksporterami i sprzyja tworzeniu europejskiego rynku gazu oraz obniżce cen. Znaczny spadek importu LNG do UE w ostatnim czasie może zostać uznany za przejaw dużej zależności sektora od wahań rynkowych. Zmiana tej tendencji wymaga działań na poziomie UE, państw członkowskich oraz operatorów terminali, również w Polsce, gdzie skala oddziaływania pierwszego wschodnioeuropejskiego terminala będzie uzależniona od transformacji krajowego rynku gazu.


Lidia Puka
04 września 2012
nr 76 (941)
Fot. Stock.xchng
Krajowe strategie pomocy w polskiej współpracy rozwojowej

Po niedawnych reformach w krajowym systemie pomocy rozwojowej Polska może być wkrótce gotowa na opracowanie krajowych strategii pomocy dla priorytetowych partnerów. Takie dokumenty programowe, dopasowujące polskie zasoby i umiejętności do potrzeb rozwojowych krajów partnerskich i działań innych donatorów, pomogą udzielać wsparcia bardziej racjonalnie i profesjonalnie. Chociaż samo przygotowanie strategii może być czasochłonne i kosztowne, szybkie rozpoczęcie tego procesu wydaje się konieczne, aby Polska stała się bardziej wiarygodnym i efektywnym dawcą pomocy.


Patryk Kugiel
23 sierpnia 2012
nr 75 (940)
Fot. Stock.xchng
W stronę sojuszu Północ–Południe? Współpraca Polski z Czechami i Słowacją

Związki polityczne i handlowe Polski z Czechami i Słowacją, a także wspólne projekty energetyczne i infrastrukturalne pokazują, że potencjał rozwoju dwustronnych relacji jest bardzo duży. Jednakże w debacie publicznej kraje te nie cieszą się takim zainteresowaniem jak wschodni i zachodni sąsiedzi Polski. Tymczasem dalszy rozwój kontaktów z Czechami i Słowacją pozwoliłby na rozszerzenie tradycyjnego kierunku polskiej polityki zagranicznej Wschód–Zachód o nowy sojusz geopolityczny Północ–Południe.


Dariusz Kałan
14 sierpnia 2012
nr 74 (939)
Patriarcha Cyryl / Fot. Flickr/PanARMENIAN_Photo
Wizyta patriarchy Cyryla w Polsce
Podczas wizyty w Polsce patriarchy Moskwy i całej Rusi Cyryla I przedstawiciele Kościoła rzymskokatolickiego w Polsce oraz Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej podpiszą przesłanie wzywające oba narody do pojednania. Z uwagi na treść tego dokumentu oraz bliskie współdziałanie Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej z instytucjami państwowymi jego znaczenie wykracza poza sferę religijną i stanowi kolejny etap polsko-rosyjskiego dialogu. Co więcej, intensyfikacja kontaktów obu Kościołów może sprawić, że czynnik religijny, który historycznie miał negatywny wpływ na stosunki polsko-rosyjskie, będzie sprzyjać zbliżeniu obu narodów.

Andrzej Turkowski
08 sierpnia 2012
nr 73 (938)
Flaga Chin oraz Syrii / Fot. PISM
Stanowisko Chin wobec kryzysu w Syrii

Chiny poparły misję obserwacyjną ONZ w Syrii i plan Annana, zawetowały jednak trzy rezolucje Rady Bezpieczeństwa z uwagi na brak zgody na ingerencję w wewnętrzne sprawy kraju – główną zasadę ich polityki zagranicznej. Najważniejszym powodem głosowania przeciw rezolucjom są doświadczenia z Libii – interwencji militarnej, która przesądziła o upadku reżimu i spowodowała niestabilność kraju oraz negatywnie wpłynęła na interesy gospodarcze Chin. Stanowisko ChRL wobec Syrii – rozmowy z opozycją, wspieranie części inicjatyw ONZ i sprzeciw wobec sankcji – ma na celu niedopuszczenie do powstania „efektu domina”, wzmocnienie relacji z innymi państwami Bliskiego Wschodu oraz podkreślenie międzynarodowego znaczenia Chin.


Justyna Szczudlik-Tatar
01 sierpnia 2012
nr 72 (937)
Fot. Stock.xchng
Kryzys w strefie euro a agenda demokratyzacyjna Unii Europejskiej

Obawy, że kryzys w strefie euro przesunie agendę demokratyzacyjną Unii Europejskiej na drugi plan, nie potwierdzają się, przynajmniej w sferze retoryki. W czerwcu br. Rada UE przyjęła po raz pierwszy jednolite Ramy strategiczne w dziedzinie praw człowieka i demokracji oraz Plan działania. Nowe Ramy stanowią na kolejne dziesięć lat podstawę wspólnych starań państw członkowskich oraz unijnych instytucji. Ponadto Rada zatwierdziła statut Europejskiego Funduszu na Rzecz Demokracji, którego pomysłodawcą była Polska.


Kinga Brudzińska
27 lipca 2012
nr 71 (936)
Sahel / fot. Wikipedia
Bezpieczeństwo w Sahelu – jaka rola dla Unii Europejskiej?
Po wydarzeniach „arabskiej wiosny”, która doprowadziła do poważnych zmian politycznych w niektórych krajach Afryki Północnej, obecnie coraz większego znaczenia z punktu widzenia bezpieczeństwa międzynarodowego nabiera sytuacja w Mali, Somalii, Nigerii oraz Sudanie.Eskalacja problemów w tych krajach stanowi poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa regionalnego i międzynarodowego, dlatego UE powinna rozważyć, czy w najbliższej przyszłości nie będzie konieczna jej wojskowa obecność w regionie.

Beata Górka-Winter, Kacper Rękawek
25 lipca 2012
nr 70 (935)
Fot. Stock.xchng
Międzynarodowe zarządzanie i regulacja Internetu

Dnia 4 lipca 2012 r. Parlament Europejski odrzucił projekt ACTA, czyli umowę dotyczącą zwalczania obrotu towarami podrobionymi. Decyzja ta stanowi krok w stronę utrzymania wolnościowego oraz otwartego charakteru Internetu i może być postrzegana jako zwycięstwo europejskich użytkowników Internetu. Reprezentacja internautów wyrosła na proteście może wnieść kwestie cyberprzestrzeni do głównego nurtu przyszłych dyskusji politycznych.


Rafał Tarnogórski
20 lipca 2012
nr 69 (934)
Fot. Piotr Semaniuk
Polityka Chin wobec środkowoazjatyckich państw Szanghajskiej Organizacji Współpracy

Szanghajska Organizacja Współpracy jest dla Chińskiej Republiki Ludowej platformą służącą wzmocnieniu więzi politycznych z republikami Azji Środkowej. Głównym obszarem współpracy Chin z partnerami z regionu pozostaje sfera gospodarcza. Celem Chin jest przede wszystkim stabilizacja państw środkowoazjatyckich, ważna z punktu widzenia bezpieczeństwa regionu, w tym chińskiej prowincji Xinjiang. ChRL już wkrótce może stać się najważniejszym zewnętrznym aktorem międzynarodowym w Azji Środkowej. Unia Europejska, mimo znacznie słabszego potencjału, powinna być również politycznie obecna w regionie.


Konrad Zasztowt
17 lipca 2012
nr 68 (933)
Photo: Stock.xchng
Perspektywy dalszego funkcjonowania Al-Ka’idy i jej filii

Al-Ka’ida nadal pozostaje poważnym zagrożeniem dla bezpieczeństwa międzynarodowego, a ponoszone przez nią straty nie spowodują zakończenia jej działalności w najbliższym czasie. O sile tej organizacji stanowią sprzymierzone z nią grupy dżihadystyczne z Azji Południowej i Środkowej oraz jej filie z Bliskiego Wschodu i Afryki. Mogą one kontynuować działalność terrorystyczną samodzielnie, odgrywając też znaczące role w konfliktach w Afganistanie oraz w Syrii.


Marcin Andrzej Piotrowski, Kacper Rękawek
11 lipca 2012
nr 67 (932)
Flaga Słowacji / Fot. Flickr/erjkprunczyk
Współpraca rozwojowa Słowacji – wskazówki dla Polski

Słowacja osiągnęła znaczny postęp w budowaniu narodowego systemu współpracy rozwojowej, zwłaszcza zważywszy na to, że jest nowym donatorem. Chociaż ciągle stoją przed nią ważne wyzwania, szczególnie w dziedzinie finansowania i efektywności pomocy, zdobyła już wiele cennych doświadczeń, którymi może podzielić się z krajami regionu. Dla Polski, po przejęciu przez nią prezydencji w Grupie Wyszehradzkiej w lipcu 2012 r., Słowacja może stać się sojusznikiem w ściślejszej współpracy krajów V4 w obszarze pomocy rozwojowej.


Patryk Kugiel
06 lipca 2012
nr 66 (931)
Wejście Rosji do Światowej Organizacji Handlu

Do 23 lipca br. Rosja powinna ratyfikować protokół akcesyjny do Światowej Organizacji Handlu, aby po osiemnastu latach negocjacji stać się jej pełnoprawnym członkiem. Mimo poparcia rządu i prezydenta dla członkostwa Rosji w WTO przełożenie przez parlament terminu ostatecznego głosowania nad dokumentem dowodzi, że integracja z gospodarką światową wciąż budzi w tym kraju kontrowersje. Dla Unii Europejskiej wejście Rosji do WTO nie musi oznaczać ograniczenia sporów handlowych, choć może przyspieszyć ustanowienie wspólnej strefy wolnego handlu oraz podpisanie nowego porozumienia o współpracy.


Jarosław Ćwiek-Karpowicz, Andrzej Turkowski
05 lipca 2012
nr 65 (930)
Macedonia / Fot. Tomasz Żornaczuk
Wyzwania procesu rozszerzenia NATO na Bałkanach

Pomimo powszechnego poparcia państw członkowskich dla rozszerzenia NATO na Bałkanach konkluzje ze szczytu w Chicago wskazują, że podczas następnego spotkania do członkostwa może zostać zaproszona jedynie Czarnogóra. Tymczasem sojusz powinien szukać konsensusu w sprawie przyjęcia pozostałych państw aspirujących do członkostwa, w tym Macedonii, która ostatnio doświadczyła kolejnych napięć etnicznych. Polska powinna wykorzystać przewodnictwo w Grupie Wyszehradzkiej do aktywnego wsparcia euroatlantyckich aspiracji państw Bałkanów Zachodnich.


Tomasz Żornaczuk
04 lipca 2012
nr 64 (929)
Cypr / Fot. Stock.xchng
Prezydencja Republiki Cypryjskiej w Radzie UE – w kierunku lepszej Europy?

Prezydencja w Radzie UE jest dla Republiki Cypryjskiej szansą na utrwalenie członkostwa i osiągnięcie dojrzałości politycznej w UE. Jednakże zdolność tego państwa do zarządzania agendą gospodarczą UE będzie ograniczona ze względu na objęcie go zewnętrznym nadzorem finansowym. W związku z tym wsparcie nowych państw członkowskich, które sprawowały już prezydencję, może okazać się przydatne. Jej przewodnictwo może jednak wpłynąć na utrwalenie się polizbońskiego modelu prezydencji w zakresie działań zewnętrznych UE.


Agata Gostyńska, Magdalena Nasieniak
03 lipca 2012
nr 63 (928)
Julia Tymoszenko / Flickr/MSZ
Znaczenie sprawy Julii Tymoszenko dla stosunków Ukrainy z Unią Europejską

Uwięzienie Julii Tymoszenko stało się jednym z najważniejszych problemów Ukrainy w stosunkach z kluczowymi partnerami międzynarodowymi. Kolejne odroczenia rozpatrzenia kasacji wyroku w sprawie byłej premier świadczą o tym, że władze ukraińskie nie zamierzają w tej kwestii ulegać presji międzynarodowej. W interesie Unii Europejskiej leży rozwiązanie zaistniałych wątpliwości w sposób pozwalający na dogłębne zreformowanie ukraińskiego sądownictwa zgodnie ze standardami europejskimi.


Igor Lyubashenko
02 lipca 2012
nr 62 (927)
Fot. Stock.xchng
Stany Zjednoczone a międzynarodowe rynki gazu skroplonego

W USA trwa dyskusja o perspektywach eksportu gazu skroplonego na dużą skalę. Pogłębiają ją przewidywania co do stopniowego wyeliminowania importu gazu, konkurencyjność cenowa wydobycia w Ameryce Północnej wobec innych rynków regionalnych oraz rosnący popyt czołowych importerów. Aby Stany Zjednoczone zostały liczącym się eksporterem LNG, konieczne będzie pokonanie barier biurokratycznych i infrastrukturalnych, ustalenie skutków eksportu gazu dla gospodarki USA oraz utrzymanie konkurencyjności wobec innych dostawców.


Bartosz Wiśniewski
29 czerwca 2012
nr 61 (926)
Fot. JW
Chiny w polityce zagranicznej Węgier

Rząd Viktora Orbána w latach 2010–2012 podejmował liczne starania w sprawie umocnienia relacji węgiersko-chińskich. Było to spowodowane wzrostem znaczenia globalnego Chin oraz poszukiwaniem przez Węgry nowych źródeł inwestycyjnych. Zaangażowanie władz w Budapeszcie ułatwiała mocna sieć powiązań politycznych i ekonomicznych, zbudowana między oboma krajami w poprzedniej dekadzie. Jednakże rezultaty zbliżenia z ostatnich dwu lat nie są dla Węgier w pełni satysfakcjonujące. Ich pozycję osłabiała trudna sytuacja gospodarcza oraz konfrontacyjna polityka w UE.


Dariusz Kałan
22 czerwca 2012
nr 60 (925)
Minarety o świcie - Medina, Arabia Saudyjska
Perspektywy współpracy nuklearnej Arabii Saudyjskiej z Pakistanem

W przypadku powstania arsenału nuklearnego Iranu Arabia Saudyjska może wejść w nowy etap wyścigu zbrojeń ze swoim regionalnym i ideologicznym rywalem. W roku 2010 Królestwo Saudów przystąpiło do budowy cywilnego programu nuklearnego, ale rozpatruje także inne możliwości odpowiedzi. Najbardziej perspektywicznym partnerem Saudyjczyków w rozwoju wojskowego programu nuklearnego wydaje się Pakistan.


Marcin Andrzej Piotrowski
19 czerwca 2012
nr 59 (924)
Flaga Grecji / Fot. Flickr/erjkprunczyk
Czy możemy przestać bać się Grexitu?

Greckie partie, które wyrażają zgodę na warunki pomocy międzynarodowej, najprawdopodobniej utworzą rząd dysponujący w miarę bezpieczną większością parlamentarną. Wszytko wskazuje więc na to, że ryzyko faktycznego wyjścia Grecji ze strefy euro (Grexit), związane z poważnymi konsekwencjami gospodarczymi, przynajmniej na jakiś czas zostało oddalone. Jednakże nieustająca presja ze strony rynków finansowych wymaga przyspieszenia prac nad kompleksowym planem pogłębionej integracji, obejmującej w szczególności strefę euro, co mogłoby zahamować eskalację kryzysu.


Ryszarda Formuszewicz, Paweł Tokarski
14 czerwca 2012
nr 58 (923)
Fot. Flickr/Muhammad
Populizm versus postęp po wyborach prezydenckich w Egipcie

Większość Egipcjan jest rozczarowana kierunkiem zmian w państwie, ale pogodzona z przejściem kandydatów o skrajnych poglądach do drugiej tury wyborów prezydenckich. Zwycięstwo islamisty zapowiada dalsze przetasowania instytucjonalne, konfrontację z armią i walkę o ostateczny kształt konstytucji, ale gwarantuje także sprawniejsze współdziałanie egzekutywy z legislatywą. Jednocześnie w kraju narastają problemy społeczne i gospodarcze. Po sformowaniu się nowego rządu wzrośnie presja władz egipskich na Stany Zjednoczone i Unię Europejską, by dotrzymały obietnic pomocy finansowej.


Patrycja Sasnal
12 czerwca 2012
nr 57 (922)
Fot. Stock.xchng
Polityka środkowoeuropejska Węgier

Aktywność Węgier w Europie Środkowej należy do priorytetów polityki zagranicznej rządu Viktora Orbána. Z jednej strony jest to uzasadnione troską o losy mniejszości węgierskiej z krajów ościennych, z drugiej zaś – przekonaniem o dużym potencjale energetycznym, ekonomicznym i geopolitycznym regionu. Jednakże niedawna zmiana władzy na Słowacji, w Rumunii i Serbii może zakończyć etap bezkonfliktowych relacji Węgier z tymi państwami. Polska powinna zadbać, aby spodziewane ochłodzenie stosunków dwustronnych w regionie nie wpłynęło na strategiczne kierunki jego rozwoju.


Dariusz Kałan
06 czerwca 2012
nr 56 (921)
Fot. PISM
Nowy tandem francusko-niemiecki a wieloletnie ramy finansowe na lata 2014–2020

François Hollande nie przedstawił jeszcze oficjalnego stanowiska Francji w sprawie negocjacji nowej perspektywy budżetowej, co opóźnia zawarcie kompromisu z Niemcami w tym zakresie i w konsekwencji osiągnięcie porozumienia na poziomie unijnym. Dla Polski i tzw. grupy przyjaciół spójności to szansa, aby kontynuować forsowanie swoich postulatów i ugruntować tę koalicję.


Elżbieta Kaca, Patryk Toporowski
01 czerwca 2012
nr 55 (920)
Ar Rawdah, San`a´, YE. 4 Feb 2010. By Ammar Abd Rabbo
Wzrost znaczenia Jemenu dla Al-Ka’idy i działań antyterrorystycznych USA

Po wydarzeniach arabskiej wiosny Jemen pozostaje niestabilnym państwem. W ostatnich latach stał się bazą regionalnej filii Al-Ka’idy, która zdobyła kontrolę nad kilkoma miastami na południu tego kraju. Eskalacja amerykańskich wysiłków antyterrorystycznych w Jemenie nie przyczynia się do jego stabilizacji. Jej osiągnięciu może sprzyjać nasilenie działań o charakterze pomocowym i humanitarnym ze strony sąsiadów Jemenu, USA oraz Unii Europejskiej.


Marcin Andrzej Piotrowski, Kacper Rękawek
30 maja 2012
nr 54 (919)
Fot. stock.xchng
Ratyfikacja paktu fiskalnego w Irlandii

Wynik referendum w Irlandii 31 maja br. nie przesądzi o przyszłości paktu fiskalnego, który wejdzie w życie, jeśli co najmniej dwanaście państw członkowskich strefy euro złoży dokumenty ratyfikacyjne. Rezultat referendum ma jednak znaczenie dla samej Irlandii oraz wpłynie na unijną dyskusję o sposobach walki z kryzysem zadłużenia. Opowiedzenie się przez naród irlandzki za ratyfikacją paktu będzie stanowić pozytywny sygnał dla inwestorów oraz może ułatwić Irlandii powrót na rynki finansowe. Na kampanii referendalnej zyskują przeciwnicy koalicji rządzącej, w tym radykalna lewica, która krytykuje rząd, wykorzystując rosnące niezadowolenie społeczeństwa z polityki oszczędności.


Agata Gostyńska, Kacper Rękawek
24 maja 2012
nr 53 (918)
Fot. Flickr/Utenriksdept
Ocena rezultatów Przeglądu odstraszania i obrony NATO

Ogłoszony na szczycie w Chicago Przegląd odstraszania i obrony podkreśla spójność NATO i wiarygodność środków odstraszania, jakimi obecnie dysponuje Sojusz. Wiele kontrowersyjnych kwestii członkowie Sojuszu odłożyli jednak na później, co osłabia jego przekaz. Przegląd zawiera zapisy, o które zabiegała Polska. Aby zostały one zrealizowane, Polska powinna aktywnie angażować się w działania w celu implementacji postanowień Przeglądu.


Jacek Durkalec
23 maja 2012
nr 52 (917)
Fot. Flick/onewmphoto
Armenia po wyborach parlamentarnych: implikacje dla stosunków z Unią Europejską

Zwycięstwo w wyborach parlamentarnych rządzącej Republikańskiej Partii Armenii oznacza, że priorytetem ormiańskiej polityki zagranicznej pozostanie rozwój stosunków z Unią Europejską. Jego wyrazem są postępy w negocjacjach umowy stowarzyszeniowej z Unią. Obecna elita rządząca nie podejmuje jednak poważnych reform ustrojowych, co będzie utrudniać dalsze zbliżenie Armenii do UE. Unijna polityka wobec rządu w Erywaniu powinna objąć przede wszystkim wsparcie procesów demokratyzacji i modernizacji. Kolejnym testem dla ormiańskiej demokracji będą wybory prezydenckie w 2013 r.


Konrad Zasztowt
22 maja 2012
nr 51 (916)
Fot. Wikipedia/Marcos Elias de Oliveira Junior
Kryzys polityczny w Mali i jego implikacje międzynarodowe

Wojna domowa i zamach stanu w Mali stanowią poważne niebezpieczeństwo dla stabilności politycznej Afryki Zachodniej, która bezpośrednio sąsiaduje z Afryką Północną, ogarniętą w zeszłym roku arabską wiosną. Unia Europejska powinna wspierać afrykańskie wysiłki w celu zakończenia kryzysu i uzależnić swoją dalszą pomoc dla Mali od wyników mediacji zorganizowanych przez sąsiadów tego kraju, którzy dążą do przekazania władzy cywilom przez juntę wojskową.


Kacper Rękawek
18 maja 2012
nr 50 (915)
Fot. Stock.xchng
Serbia przed drugą turą wyborów prezydenckich i powołaniem nowego rządu

Wyniki wyborów parlamentarnych w Serbii (6 maja br.) nie zmienią zasadniczo sceny politycznej w tym kraju ani prozachodniego kursu jego rządu. Natomiast wpływ na rozmowy z Unią Europejską i dialog z Kosowem może mieć rozstrzygnięcie drugiej tury wyborów prezydenckich (20 maja br.). Niezależnie od jej wyniku UE powinna kontynuować działania w celu rozpoczęcia negocjacji akcesyjnych z Serbią.


Tomasz Żornaczuk
16 maja 2012
nr 49 (914)
Fot. Shutterstock
Wzrost i zatrudnienie w politykach unijnych państw nordyckich

Choć wzrost gospodarczy jest od początku XXI w. jednym z priorytetów UE, dotychczasowe działania podejmowane w tym celu na poziomie unijnym nie przyniosły spodziewanego efektu. Równocześnie nordyckie rozwiązania dotyczące wspierania przedsiębiorczości i eksportu, rozwoju badań, innowacyjności i nauki oraz prawa pracy i polityki społecznej sprawiają, że kraje Europy północnej przodują w światowych rankingach konkurencyjności i zapewniają wysoki poziom dobrobytu. Polska powinna – czerpiąc ze wzorów nordyckich – starać się modernizować krajową gospodarkę, a także wpływać na prowzrostową agendę na forum UE.


Lidia Puka, Patryk Toporowski
11 maja 2012
nr 48 (913)
Fot. Shutterstock
Procesy organizatorów przewrotów wojskowych w Turcji – implikacje dla tureckiej sceny politycznej

W kwietniu br. władze w Turcji doprowadziły do rozpoczęcia procesu organizatorów puczu wojskowego z 1980 r. oraz do aresztowania kilkudziesięciu wojskowych odpowiedzialnych za przewrót z 1997 r. Działania te są kolejną próbą rozliczenia się z turecką przeszłością. Mogą się również przyczynić do wzmocnienia demokracji i rządów prawa w Turcji. Unia Europejska powinna zatem monitorować przebieg tych procesów, aby nie doszło do nieprawidłowości i prób manipulacji dowodami. Wskazane byłoby także wsparcie tureckich władz w ich dążeniach do dalszej demokratyzacji kraju i zachęcanie ich do przyspieszenia prac nad nową konstytucją, zwiększającą zakres swobód i praw obywatelskich.


Karol Kujawa
09 maja 2012
nr 47 (912)
fot: Stock.xchng
François Hollande a polityka europejska Francji

Nowy prezydent Francji, socjalista François Hollande, chociaż nie wniesie wielkich zmian do polityki europejskiej tego państwa, może doprowadzić do jej przewartościowania. Istotne z punktu widzenia kondycji ekonomicznej Europy będzie, czy przeprowadzi on reformy strukturalne, które ożywią gospodarkę Francji. Deklarując otwarcie relacji francuskoniemieckich na innych graczy, daje szansę na lepszą współpracę z Polską.




Elżbieta Kaca, Dorota Liszczyk
07 maja 2012
nr 46 (911)
Fot. Shutterstock
Współpraca państw NATO z republikami środkowoazjatyckimi do zakończenia misji w Afganistanie i po roku 2014

Zakończenie misji w Afganistanie zwiększa rolę republik Azji Środkowej jako krajów tranzytowych dla wywozu wojsk i sprzętu NATO. Współpracy Zachodu z państwami regionu nie można jednak sprowadzać do doraźnych celów logistycznych. NATO, USA, a także Unia Europejska, kształtując swoją politykę wobec Azji Środkowej, powinny wspierać procesy modernizacyjne w regionie również po roku 2014. Brak takich działań może przyczynić się do powstania nowych – oprócz niestabilnego Afganistanu – zagrożeń bezpieczeństwa regionalnego.


Konrad Zasztowt
04 maja 2012
nr 45 (910)
Fot. Shutterstock
Pierwszy wyrok Międzynarodowego Trybunału Karnego

Po dziesięciu latach od jego powołania Międzynarodowy Trybunał Karny wydał swój pierwszy wyrok w sprawie Prokurator przeciwko Thomasowi Lubandze Dyilo. Lubanga został uznany za winnego zbrodni wojennej polegającej na wcielaniu lub werbowaniu dzieci poniżej piętnastego roku życia do sił zbrojnych lub używania ich w działaniach zbrojnych, co stanowi inne poważne naruszenie praw i zwyczajów w obrębie ustalonych ram prawa międzynarodowego mających zastosowanie do konfliktów zbrojnych, które nie mają charakteru międzynarodowego. Thomasowi Lubandze grozi najwyższy wymiar kary – 30 lat pozbawienia wolności.


Rafał Tarnogórski
02 maja 2012
nr 44 (909)
Fot. Guillaurne Paumier
Przewodniczący Rady Europejskiej u progu drugiej kadencji: ocena i perspektywy

Reelekcja Hermana Van Rompuya na drugą kadencję przewodniczącego Rady Europejskiej wskazuje na zaakceptowanie metod jego pracy, za czym przemawia również nieprzedstawienie innych kandydatur przez państwa członkowskie. Dotychczasowe doświadczenie Van Rompuya może okazać się też przydatne w negocjacjach wieloletnich ram finansowych, które w finalnej fazie będą przedmiotem obrad Rady Europejskiej. Kierując dodatkowo obradami szczytów euro, przewodniczący może umocnić swoją rolę w procesie kształtowania nowego modelu zarządzania gospodarczego.


Agata Gostyńska
30 kwietnia 2012
nr 43 (908)
Fot. Shutterstock
Nasilenie podziałów wewnętrznych w Komunistycznej Partii Chin

Po XVIII zjeździe Komunistycznej Partii Chin (KPCh), który odbędzie się pod koniec 2012 r., zostaną wyłonione najważniejsze partyjne gremia – Biuro Polityczne i jego Stały Komitet. Pierwsze od 1989 r. widoczne tarcia wewnątrz KPCh są oznaką przygotowań do zmiany władzy. W partii funkcjonują przynajmniej dwie frakcje – skrzydło liberalne związane z Ligą Młodzieży Komunistycznej oraz konserwatywna grupa tzw. książąt. Ostatnie wydarzenia (upadek Bo Xilaia z grupy konserwatywnej) można interpretować jako wzmocnienie frakcji liberalnej. Aż do zjazdu obie frakcje będą się starały zapewnić sobie jak najwięcej miejsc w najważniejszych instytucjach partyjnych.


Justyna Szczudlik-Tatar
26 kwietnia 2012
nr 42 (907)
Unijny plan modernizacyjny dla Białorusi

16 kwietnia br. w Warszawie Unia Europejska zainaugurowała trzeci filar współpracy z Białorusią – Europejski Dialog na rzecz Modernizacji. Po reżimie sankcji (uznawanym za pierwszy filar unijnej polityki) oraz wsparciu dla białoruskiego społeczeństwa obywatelskiego (drugi filar) UE zaproponowała opracowanie programu reform, do którego mają zostać włączeni niezależni eksperci, przedstawiciele partii politycznych oraz białoruska nomenklatura niższego szczebla. Efektem unijnej inicjatywy ma być wypracowanie kompleksowych rozwiązań modernizacyjnych. Ich wdrożenie będzie jednak trudne ze względu na napięte stosunki między Unią a Białorusią.


Anna Maria Dyner
25 kwietnia 2012
nr 41 (906)
Fot. Shutterstock
Postrzeganie integracji europejskiej na Ukrainie

Mieszkańcy Ukrainy w mało zdecydowany sposób popierają integrację swojego kraju z Unią Europejską. Ze względu na słabo rozwiniętą sieć kontaktów między Ukraińcami a społeczeństwami państw członkowskich wzrasta znaczenie informacji o Unii funkcjonujących w ukraińskiej przestrzeni publicznej. Należy wykorzystać inicjatywę Partnerstwa Wschodniego do informowania o korzyściach płynących dla Ukrainy z integracji europejskiej oraz stymulować otwartą debatę publiczną na ten temat. W tych działaniach pomocne powinny się okazać nowoczesne internetowe technologie komunikacyjne.


Igor Lyubashenko
20 kwietnia 2012
nr 40 (905)
Fot. Stock.xchng
Unia Europejska w przedwyborczym dyskursie politycznym we Francji

Kwestie europejskie stanowią we Francji przedmiot kontrowersji i niechętnie włączane są do przedwyborczych debat. Niemniej dotykające Europę spowolnienie gospodarcze i kryzys zadłużeniowy oraz powiązane z nimi dyskusje na temat przyszłości Europy powodują, że kandydaci na urząd prezydenta Francji nie mogą pozostać obojętni wobec problemów Unii Europejskiej. Jednakże dotychczasowy przebieg kampanii pokazuje, że raczej unikają oni przedstawiania ambitnych wizji funkcjonowania Unii Europejskiej.


Dorota Liszczyk
17 kwietnia 2012
nr 39 (904)
Fot. Shutterstock
Konsekwencje nieudanego wystrzelenia północnokoreańskiej rakiety kosmicznej Unha-3

Wystrzelenie 13 kwietnia br. przez Koreę Północną rakiety kosmicznej Unha-3 miało być testem technologii wojskowych, a także polityczną i propagandową demonstracją siły towarzyszącą konsolidacji władzy przez Kim Dzong Una i stuleciu urodzin Kim Ir Sena. Niepowodzenie próby rakietowej może skłonić władze w Phenianie do przeprowadzenia testu jądrowego. Możliwości wpływu na politykę Korei Północnej przez zaostrzenie sankcji pozostają ograniczone. Podczas kampanii wyborczej w Stanach Zjednoczonych nie należy natomiast spodziewać się sformułowania przez nie kolejnej oferty pomocy dla KRLD.


Łukasz Kulesa
12 kwietnia 2012
nr 38 (903)
Fot. Shutterstock
Unia Europejska a zagrożenie terroryzmem w Nigerii

Pomimo licznych problemów wewnętrznych Nigeria to potencjalny lider gospodarczy i polityczny Afryki oraz ważny partner Unii Europejskiej, który otrzymuje duże wsparcie finansowe z Europejskiego Funduszu Rozwoju. Współpracę między UE a Nigerią zdominowała ostatnio kwestia zwalczania terroryzmu, co nie powinno jednak doprowadzić do zaniedbania innych obszarów, w jakich to państwo potrzebuje pomocy.


Kacper Rękawek
11 kwietnia 2012
nr 37 (902)
Fot. Shutterstock
Perspektywy internacjonalizacji chińskiej waluty

Skutki globalnego kryzysu finansowego skłoniły Chiny do działań zmierzających do internacjonalizacji RMB. W tym celu podpisano wiele umów swapowych, rozszerzono możliwości rozliczeń w RMB transakcji handlu zagranicznego oraz zezwolono na nowe formy operacji w chińskiej walucie na rynku w Hongkongu. Głównymi przeszkodami są jednak brak pełnej wymienialności RMB oraz ograniczenia w dostępie do chińskiego rynku kapitałowego. Wdrożenie rekomendacji zawartych w raporcie chińskiego banku centralnego byłoby przełomem w dalszej integracji Chin z gospodarką światową i dałoby nowe możliwości biznesowe europejskim inwestorom.


Artur Gradziuk
05 kwietnia 2012
nr 36 (901)
Fot. Stock.xchng
Polityka europejska Czech

W swojej polityce europejskiej Czechy dystansują się wobec pogłębiania integracji politycznej i gospodarczej, i proponują alternatywną wizję Unii Europejskiej jako luźnego związku suwerennych państw. Jednocześnie w obawie przed marginalizacją aktywnie włączają się w inicjatywy na rzecz wzrostu gospodarczego i kształtowania wieloletnich ram finansowych na lata 2014–2020. Polska powinna wykorzystać zbliżającą się prezydencję w Grupie Wyszehradzkiej do utrzymania poparcia Czech w dwu ważnych dla niej sprawach: dużego budżetu unijnego i silnej polityki spójności.


Dariusz Kałan
04 kwietnia 2012
nr 35 (900)
Fot. Piotr Semaniuk
Główne zadania czwartej generacji chińskich przywódców w ostatnim roku rządów

Raport z prac rządu, przedstawiony przez premiera Wen Jiabao na piątej sesji Ogólnochińskiego Zgromadzenia Przedstawicieli Ludowych jedenastej kadencji, można traktować jako testament odchodzącej tzw. czwartej generacji chińskich przywódców oraz jej wkład w modernizację Chin. Główne zadania na rok 2012 to przyspieszenie procesu restrukturyzacji gospodarki, która w większym stopniu powinna być oparta na popycie wewnętrznym, niwelowanie nierówności społecznych oraz dalsza budowa systemu ubezpieczeń społecznych. Chiny będą się także aktywniej angażować na arenie międzynarodowej w celu ochrony swoich interesów ekonomicznych.


Justyna Szczudlik-Tatar
03 kwietnia 2012
nr 34 (899)
Fot. Stock.xchng
Polityka Unii Europejskiej wobec Pakistanu: czas na działania

Plan zaangażowania Unii Europejskiej w Pakistanie przyjęto 8 lutego br., w ważnym momencie, kiedy Pakistan zmaga się z wieloma problemami wewnętrznymi, a NATO przygotowuje się do wycofania z Afganistanu. Połączenie krajowych trudności i utrzymujących się napięć w stosunkach z USA wymaga większej aktywności UE. Unia ma wiele środków dyplomatycznych, handlowych i finansowych, aby pomóc Pakistanowi we wzmocnieniu demokracji, pobudzeniu zrównoważonego rozwoju i zachęceniu do lepszej współpracy regionalnej. Warto w tym celu wykorzystać prowadzony regularnie dialog strategiczny.


Patryk Kugiel
30 marca 2012
nr 33 (898)
Fot. Shutterstock
Szczyt w Seulu i główne problemy bezpieczeństwa jądrowego

Choć relacje ze szczytu bezpieczeństwa jądrowego w Seulu (26–27 marca) zdominowała kwestia Korei Północnej, spotkanie spełniło swoją główną funkcję polegającą na dalszej mobilizacji i lepszej koordynacji działań poszczególnych państw w celu poprawy bezpieczeństwa materiałów rozszczepialnych i upowszechniania standardów ich ochrony. Rola spotkań na szczycie jako elementu międzynarodowego reżimu bezpieczeństwa jądrowego jest jednak ograniczona. Prawdopodobnie ostatni taki szczyt odbędzie się w 2014 r.


Bartosz Wiśniewski
29 marca 2012
nr 32 (897)
Fot. Wikipedia
Francja a Europejski Mechanizm Stabilności

Pod koniec lutego br. Francja jako pierwsze państwo w UE rozpoczęła procedurę ratyfikacji traktatu o Europejskim Mechanizmie Stabilności. Obie izby francuskiego parlamentu przyjęły zarówno ten dokument, jak i decyzję Rady Europejskiej, zmieniającą artykuł 136 Traktatu o funkcjonowaniu UE. Debatę towarzyszącą ratyfikacji charakteryzowały rozbieżności między siłami politycznymi i brak jednomyślności na lewicy. Ponadto dyskusja wpisywała się w szerszy europejski kontekst i toczącą się we Francji kampanię przed wyborami prezydenckimi.


Dorota Liszczyk
26 marca 2012
nr 31 (896)
Fot. Shutterstock
Przełom w dialogu z Kosowem przybliża Serbię do UE

1 marca 2012 r. Rada Europejska przyznała Serbii status kandydata do członkostwa w UE. Było to możliwe dzięki zawartemu tydzień wcześniej porozumieniu między rządem serbskim a władzami w Prisztinie w sprawie zewnętrznego reprezentowania Kosowa. Ustalenie to ma duże znaczenie dla współpracy regionalnej i stosunków sąsiedzkich na Bałkanach Zachodnich. UE powinna kontynuować wysiłki na rzecz ułatwiania dialogu Serbii z Kosowem, co przełoży się na przyspieszenie integracji europejskiej obu krajów.


Tomasz Żornaczuk
23 marca 2012
nr 30 (895)
Fot. Shutterstock
(Nie)rozwiązany problem mniejszości narodowych w państwach bałtyckich

Zdecydowana większość łotewskich wyborców w lutowym referendum odrzuciła możliwość nadania rosyjskiemu statusu drugiego języka oficjalnego. Mimo że spodziewano się takiego wyniku, podważona została skuteczność polityki integracyjnej Łotwy. Obecna sytuacja etnicznych Rosjan mieszkających na Litwie oraz – liczniej – na Łotwie i w Estonii jest zróżnicowana. Choć państwa bałtyckie traktują kwestie mniejszości narodowych jako stricte wewnętrzne, wzrośnie ich solidarność w zakresie ochrony języków narodowych.


Kinga Dudzińska
21 marca 2012
nr 29 (894)
Fot. Shutterstock
Stanowisko Francji w sprawie negocjacji wieloletnich ram finansowych UE 2014–2020

Dotychczasowe stanowisko Francji, prezentowane przez obecnego prezydenta Nicolasa Sarkozy’ego w negocjacjach nad wieloletnimi ramami finansowymi, jest mocno nieprzychylne Polsce – Sarkozy dąży do jak największych cięć budżetu, głównie kosztem polityki spójności. W zbliżających się wyborach prezydenckich szansę na przejęcie władzy ma socjalista François Hollande, który mniej radykalnie domaga się cięć unijnych wydatków. Polska powinna przekonywać Hiszpanię i Włochy do przystąpienia do tzw. grupy przyjaciół polityki spójności oraz kontynuować ścisłą współpracę z instytucjami unijnymi.


Elżbieta Kaca
19 marca 2012
nr 28 (893)
Fot. Shutterstock
Perspektywy poszukiwań i wydobycia gazu łupkowego na Ukrainie

Ukraina rozpoczyna starania o rozwinięcie wydobycia węglowodorów ze złóż niekonwencjonalnych, głównie gazu łupkowego, i zmniejszenie w ten sposób uzależnienia od importu gazu ziemnego z Rosji. Najnowsze zmiany ukraińskiego prawodawstwa umocniły zainteresowanie międzynarodowych koncernów poszukiwaniami gazu łupkowego, ale nie wystarczą do zagwarantowania opłacalności wydobycia – konieczna jest szybsza liberalizacja ukraińskiego rynku gazu. Ewentualny rozwój branży łupkowej na Ukrainie będzie sprzyjał planom Polski w tej dziedzinie. Perspektywa rozwoju działalności firm wydobywczych podnosi atrakcyjność inwestycyjną Europy Środkowej i Wschodniej.


Igor Lyubashenko, Bartosz Wiśniewski
16 marca 2012
nr 27 (892)
Fot. Shutterstock
Sąsiedztwo wschodnie UE w polityce zagranicznej Słowenii

Sąsiedztwo wschodnie UE nie stanowi istotnego kierunku w polityce zagranicznej Słowenii. Kraj ten prowadzi politykę wobec Europy Wschodniej i Kaukazu Południowego głównie w ramach Unii. Stanowisko Słowenii w sprawie sankcji wobec Białorusi pokazuje, że mimo niedużego zainteresowania polityką wschodnią ważne pozostają relacje gospodarcze z objętym nią obszarem. Polska powinna wzmocnić instrumenty współpracy bilateralnej i regionalnej z krajami nietraktującymi priorytetowo działań UE wobec jej wschodnich partnerów, co może zwiększyć skuteczność tej polityki.


Tomasz Żornaczuk
15 marca 2012
nr 26 (891)
Fot. Shutterstock
Konsekwencje eurazjatyckiej integracji Kazachstanu dla stosunków gospodarczych z Unią Europejską

W 2012 r. Rosja, Kazachstan i Białoruś rozpoczęły etap ścisłej integracji ekonomicznej, inaugurując Wspólną Przestrzeń Gospodarczą w ramach działającej od lipca 2010 r. Unii Celnej. Jednocześnie rośnie znaczenie współpracy gospodarczej kazachsko-chińskiej. Niezależnie od eurazjatyckiej integracji ekonomicznej Unia Europejska pozostaje wciąż głównym partnerem gospodarczym Kazachstanu, a Polska powinna sprzyjać działaniom UE na rzecz politycznego i gospodarczego zbliżenia unijno-kazachskiego.


Konrad Zasztowt
13 marca 2012
nr 25 (890)
Fot. Shutterstock
Rezultaty wyborów parlamentarnych w Iranie

Niedawne wybory parlamentarne w Iranie pokazały, że we władzach tego teokratycznego państwa utrzymują się podziały frakcyjne. Zmniejszenie w nowym parlamencie liczby polityków związanych z obecnym prezydentem na rzecz sił ultrakonserwatywnych zapowiada dalsze pogorszenie się sytuacji wewnętrznej w Iranie, zwłaszcza ekonomicznej. Wyniki wyborów świadczą o tym, że społeczeństwo irańskie jest pogrążone w apatii, co nie wyklucza jednak wzrostu napięcia w przyszłości. Natomiast nie mają one wpływu na sprawę priorytetową dla społeczności międzynarodowej, czyli zatrzymanie postępów w nuklearyzacji Iranu.


Marcin Andrzej Piotrowski
09 marca 2012
nr 24 (889)
Fot. Shutterstock
Możliwość zaostrzenia sporu cypryjsko-tureckiego – konsekwencje dla Unii Europejskiej

Wraz z objęciem przez Republikę Cypryjską prezydencji w Radzie Unii Europejskiej w drugiej połowie 2012 r. trwający ponad ćwierć wieku spór cypryjsko-turecki o status wyspy może się zaostrzyć i tym samym osłabić relacje Turcji z Unią. Wskutek odkrycia złóż gazu ziemnego we wschodniej części Morza Śródziemnego władze w Ankarze i Nikozji wydają się mniej skłonne do zawarcia porozumienia, które mogłoby prowadzić do zjednoczenia Cypru. W celu utrzymania bliskich relacji z Turcją oraz wzmocnienia własnej pozycji w regionie bliskowschodnim państwa UE powinny aktywniej wspierać kontynuowanie rozmów zjednoczeniowych. Wskazane byłoby również wysłanie Turcji pozytywnego sygnału w celu ożywienia negocjacji akcesyjnych.


Karol Kujawa
07 marca 2012
nr 23 (888)
Fot. Stock.xchng
Wybory parlamentarne na Słowacji

Zbliżające się wybory parlamentarne na Słowacji wygra najpewniej lewicowa partia SMER – Socjalna Demokracja. Na spadek poparcia dla centroprawicowej koalicji, która przez ponad rok tworzyła rząd pod kierunkiem Ivety Radičovej, wpłynęły oskarżenia o udział w aferze korupcyjnej oraz nieskuteczność w walce z kryzysem politycznym i gospodarczym. Jeśli zwycięskiej partii uda się sformować rząd, zmienią się priorytety słowackiej polityki zagranicznej. Nowe władze w Bratysławie będą dążyć do umacniania relacji z największymi krajami Unii Europejskiej i Rosją. Osłabieniu może ulec ich zaangażowanie w Grupę Wyszehradzką i w dialog z Węgrami.


Dariusz Kałan
05 marca 2012
nr 22 (887)
Fot. Shutterstock
Ukraińsko-rosyjskie negocjacje gazowe – konsekwencje dla Unii Europejskiej

Wykorzystując dążenie władz Ukrainy do obniżki cen rosyjskiego gazu, Gazprom usiłuje uzyskać pozycję monopolistyczną na ukraińskim rynku. Osiągnięcie tego celu przez Rosję utrudni proces liberalizacji tamtejszego rynku gazu zgodnie z założeniami unijnej polityki energetycznej. Unia Europejska powinna nadal wspierać reformę sektora energetycznego Ukrainy oraz podjąć wysiłki w celu włączenia się w negocjacje ukraińsko-rosyjskie jako pośrednik.


Igor Lyubashenko
29 lutego 2012
nr 21 (886)
Fot. Shutterstock
Polityka Chin wobec Mjanmy

Przez zaangażowanie w Mjanmie Chiny starają się stworzyć przeciwwagę dla USA w Azji. Ponadto ChRL postrzega Mjanmę jako rynek zbytu i źródło surowców oraz kraj, przez który możliwy jest dostęp do Oceanu Indyjskiego z ominięciem cieśniny Malakka. Choć ostatnio Mjanma wstrzymała największą chińską inwestycję hydroenergetyczną i poprawiła relacje z USA, co interpretowano jako chęć uniezależnienia się od ChRL, Chiny pozostaną jej głównym partnerem. Unia Europejska powinna zachęcać Mjanmę do dalszych przemian, wykorzystując poparcie Chin dla transformacji jej reżimu politycznego oraz jej integracji z Azją.


Justyna Szczudlik-Tatar
28 lutego 2012
nr 20 (885)
Fot. Shutterstock
Sytuacja polityczna w Rosji przed wyborami prezydenckimi

Protesty antyrządowe w Rosji, wywołane licznymi fałszerstwami w czasie grudniowych wyborów parlamentarnych, świadczą o coraz większej świadomości obywatelskiej Rosjan i o rozbudzonych nadziejach związanych z modernizacją kraju. Choć wygrana Władimira Putina w nadchodzących wyborach prezydenckich wydaje się niezagrożona, kontynuowanie przez niego polityki związanej z rozwiniętym etatyzmem gospodarczym i ograniczonym pluralizmem politycznym może doprowadzić do jeszcze większych niepokojów społecznych. Państwa UE, w tym Polska, powinny przekonywać obecne władze Rosji do demokratyzacji systemu politycznego kraju, wskazując na jej pozytywne aspekty zarówno dla społeczeństwa rosyjskiego, jak i dla obecnej elity władzy.


Jarosław Ćwiek-Karpowicz
20 lutego 2012
nr 19 (884)
Fot. Anna Maria Dyner
Wzrost znaczenia Rosji w białoruskim sektorze energetycznym

Wraz z pogłębiającym się kryzysem gospodarczym na Białorusi Rosja dąży do przejęcia jej najważniejszych przedsiębiorstw energetycznych. Ze względu na bardzo duże znaczenie sektora energetycznego dla białoruskiej gospodarki Rosja będzie w stanie zwiększyć wpływy nie tylko gospodarcze, ale również polityczne w tym kraju. W celu wspierania demokratycznych przemian na Białorusi oraz zachowania niezależności białoruskiej gospodarki państwa Unii Europejskiej nie powinny wprowadzać sankcji gospodarczych, lecz skoncentrować się na pozytywnych działaniach związanych z opracowaniem programu modernizacyjnego kraju.


Anna Maria Dyner
16 lutego 2012
nr 18 (883)
Fot. Flickr/erjkprunczyk
Polityka gospodarcza nowego rządu w Hiszpanii

Przywrócenie wzrostu gospodarczego jest głównym celem polityki rządu Mariano Rajoya. Zapowiedział on zastosowanie nowych środków zaradczych, które mają ograniczyć deficyt publiczny oraz przywrócić zaufanie inwestorów i europejskich partnerów do hiszpańskiej gospodarki. Planuje również dalsze reformy sektora bankowego i rynku pracy. Podjętym działaniom towarzyszą deklaracje nowego rządu o ścisłej współpracy w ramach Unii Europejskiej. Niemniej jednak pogarszająca się sytuacja gospodarcza w strefie euro może utrudnić realizację krajowej polityki antykryzysowej i zaostrzyć niepokoje społeczne.


Bartłomiej Znojek
14 lutego 2012
nr 17 (882)
Fot. Shutterstock
Spór o nowy pakt fiskalny – analiza i ocena

Uzgodniony 30 stycznia 2012 r. pakt fiskalny może w dłuższej perspektywie przyczynić się do wzmocnienia dyscypliny budżetowej państw członkowskich Unii Europejskiej. Ponieważ postanowienia paktu skupiają się na aspektach fiskalnych, będzie on miał ograniczone oddziaływanie na rozwój kryzysu w strefie euro. Przyjęcie paktu może wpłynąć na debatę wewnętrzną szczególnie w tych państwach członkowskich, które wniosą największy wkład kapitałowy do Europejskiego Mechanizmu Stabilności. Polska, która podczas negocjacji nad paktem dążyła do utrzymania jedności w ramach UE, powinna zaangażować się także w towarzyszącą paktowi dyskusję nad możliwościami ożywienia gospodarki UE.


Agata Gostyńska, Paweł Tokarski
10 lutego 2012
nr 16 (881)
Fot. Shutterstock
Perspektywy denuklearyzacji Korei Północnej

Objęcie przez Kim Dzong Una roli przywódcy nie zmienia dotychczasowych przewidywań co do możliwości rezygnacji Koreańskiej Republiki Ludowo-Demokratycznej (KRLD) z posiadania broni jądrowej. Szansa na zrobienie przez KRLD ustępstw w tej dziedzinie jest nikła, zwłaszcza w roku 2012, kiedy reżim prawdopodobnie skupi się na konsolidacji władzy. Priorytetem społeczności międzynarodowej powinno być przekonanie Korei Północnej do zamrożenia jej programu jądrowego i rakietowego.


Jacek Durkalec
08 lutego 2012
nr 15 (880)
Fot. Shutterstock
Bliskowschodnie organizacje terrorystyczne a zmiany polityczne na Bliskim Wschodzie

Wskutek głębokich przemian politycznych związanych z arabską wiosną większość bliskowschodnich organizacji terrorystycznych stanęła przed poważnym wyzwaniem utrzymania swojej pozycji w regionie. Najprawdopodobniej zmusi je to do modyfikacji dotychczasowych metod działania. Unia Europejska powinna wykorzystać tę sytuację i zachęcać głównie palestyński Hamas do transformacji w ugrupowanie o jednoznacznie politycznym charakterze, jednocześnie wstrzymując się z przedwczesnym nagradzaniem jego władz za ewentualne odstąpienie od działalności terrorystycznej.


Kacper Rękawek
07 lutego 2012
nr 14 (879)
Fot. Shutterstock
Negocjacje Gruzji z Unią Europejską w sprawie umowy o pogłębionej strefie wolnego handlu

Rozmowy Gruzji z Unią Europejską na temat utworzenia pogłębionej strefy wolnego handlu (DCFTA) są najtrudniejszą częścią negocjowania umowy stowarzyszeniowej. Rozłożenie w czasie korzyści z płynących z powstania strefy i dość wysokie potencjalne koszty mogą osłabić determinację obydwu stron w osiągnięciu kompromisu. W celu przyspieszenia rozmów należy skłaniać władze gruzińskie do przestrzegania standardów demokratycznych, co jest koniecznym warunkiem powodzenia negocjacji.


Tomasz Sikorski
06 lutego 2012
nr 13 (878)
Fot. Shutterstock
Postępowanie Komisji Europejskiej wobec Węgier – stan obecny i perspektywy

17 stycznia br. Komisja Europejska wszczęła postępowanie za niewywiązywanie się Węgier ze zobowiązań traktatowych, zarzucając im ograniczenie niezależności trzech instytucji państwowych. Władze węgierskie wyraziły gotowość pójścia na ustępstwa, dlatego rozmowy najpewniej zakończą się w ciągu kilku tygodni. Koncyliacyjna postawa rządu w Budapeszcie spowodowana jest z jednej strony trudnościami gospodarczymi i staraniami o pożyczkę z Międzynarodowego Funduszu Walutowego, który zgłasza podobne zastrzeżenia, z drugiej zaś – niewygórowanymi oczekiwaniami Komisji.


Dariusz Kałan
03 lutego 2012
nr 12 (877)
Fot. Shutterstock
Przełamanie impasu politycznego w Bośni i Hercegowinie

Powołanie Vjekoslava Bevandy na premiera zakończyło długotrwały kryzys polityczny w Bośni i Hercegowinie spowodowany trudnościami z utworzeniem rządu po wyborach parlamentarnych z października 2010 r. Nowy rząd będzie musiał zmierzyć się ze słabym funkcjonowaniem państwa i przeciwstawnymi wizjami jego przyszłości wśród narodów BiH. Unia Europejska powinna kontynuować działania na rzecz wewnątrzkrajowego dialogu dotyczącego reformy konstytucyjnej i wskazywać, że współpraca elit politycznych tego kraju w obszarze demokratyzacji będzie skutkowała jego zbliżeniem z UE.


Tadeusz Joniewicz, Tomasz Żornaczuk
02 lutego 2012
nr 11 (876)
Fot. Wikipedia
Mjanma – perspektywy demokratyzacji

Reformy polityczne zachodzące w Mjanmie w ostatnich miesiącach stwarzają szansę na demokratyzację kraju i jego pełną reintegrację ze wspólnotą międzynarodową. Proces ten wciąż jednak pozostaje odwracalny i zależy zarówno od postawy aktorów wewnętrznych, jak i od wsparcia podmiotów międzynarodowych. Unia Europejska może odegrać w tych przemianach istotną rolę, dostarczając rządowi zachęt gospodarczych do pojednania z opozycją i mniejszościami oraz wspierając współpracę i integrację regionalną. Również polskie doświadczenia przemian demokratycznych mogą okazać się w tej sytuacji szczególnie cenne.


Patryk Kugiel
01 lutego 2012
nr 10 (875)
Fot. Shutterstock
Początek negocjacji o strefie wolnego handlu między Unią Europejską a Mołdawią

W lutym odbędzie się pierwsza runda negocjacji między Unią Europejską a Mołdawią na temat utworzenia głębokiej i wszechstronnej strefy wolnego handlu (DCFTA). Jej ostateczny kształt będzie zależeć od takich kwestii jak gotowość władz mołdawskich do poniesienia kosztów integracji gospodarczej z UE, przezwyciężenie kryzysu politycznego w Mołdawii oraz rozwiązanie problemu Naddniestrza. Szybki postęp w negocjacjach mógłby sprzyjać poprawie słabnących nastrojów proeuropejskich w społeczeństwie mołdawskim.


Igor Lyubashenko
27 stycznia 2012
nr 9 (874)
Fot. Shutterstock
Podatek od transakcji finansowych – polityczne i gospodarcze implikacje dla Polski
Idea podatku od transakcji finansowych w Unii Europejskiej regularnie pojawia się w debatach publicznych od początku kryzysu gospodarczego i finansowego. Polska powinna rozważyć aktywne poparcie tego pomysłu, ale tylko w przypadku, gdy wpływy z niego zasilą budżet UE i będzie on zaakceptowany przez wszystkie państwa członkowskie. Szanse na jego wprowadzenie są jednak ograniczone ze względu na sprzeciw głównych partnerów gospodarczych UE. Poza tym istnieją różnice zdań na temat szczegółów nowego podatku, nie tylko w ramach UE jako całości, ale również wewnątrz strefy euro.

Paweł Tokarski, Patryk Toporowski
26 stycznia 2012
nr 8 (873)
Fot. Flickr/ freefotouk
Strategiczne wytyczne w zakresie obronności Stanów Zjednoczonych: założenia, kontekst, implikacje

Ogłoszone przez administrację Obamy na początku stycznia br. Strategiczne wytyczne w zakresie obronności (Defense Strategic Guidance – DSG) spełniają trzy funkcje. Po pierwsze, przypieczętowują reorientację strategicznych priorytetów Stanów Zjednoczonych, wskazując region Azji i Pacyfiku jako główny obszar zainteresowania USA w wymiarze polityczno-wojskowym. Po drugie, rozstrzygają o dalszym kierunku transformacji sił zbrojnych USA. Po trzecie, stanowią polityczną wykładnię sposobu, w jaki administracja Obamy zamierza pogodzić te cele z długofalową walką z rosnącym długiem publicznym.


Marcin Andrzej Piotrowski, Bartosz Wiśniewski
23 stycznia 2012
nr 7 (872)
Fot. Flickr/ Official U.S. Navy Imagery
Implikacje sankcji ekonomicznych USA i UE wobec Iranu

Narastająca niepewność w Zatoce Perskiej, zwiększona wskutek możliwości nałożenia kolejnych sankcji przez Unię Europejską, oddziałuje negatywnie na globalną cenę ropy. Sytuację w regionie komplikują także zapowiedzi blokady cieśniny Ormuz przez Iran, co mogłoby zwiększyć koszty polityczne i ekonomiczne dla stron ewentualnego konfliktu. Kalkulacje strategiczne Iranu są nieprzejrzyste, dlatego należy oddzielić skutki wprowadzenia sankcji od wpływu kryzysu wojskowego na rynki ropy.


Marcin Andrzej Piotrowski, Patryk Toporowski
20 stycznia 2012
nr 6 (871)
Fot.: Shutterstock
Początki wojny domowej w Syrii

Utrzymanie władzy w Syrii przez Baszara al-Asada w nadchodzącym roku staje się coraz mniej prawdopodobne z powodu postępującej izolacji reżimu, sankcji i wsparcia opozycji przez Francję, Turcję i Stany Zjednoczone. Syryjski konflikt wewnętrzny ma obecnie niskie natężenie, może jednak przekształcić się w wojnę domową na tle wyznaniowym i etnicznym. Będą temu sprzyjać zradykalizowanie i zmilitaryzowanie sił reżimu i opozycji oraz pogłębiające się antagonizmy społeczne. Możliwości zakończenia tego konfliktu przez społeczność międzynarodową są ograniczone. Interwencja zbrojna, jako rozwiązanie ryzykowne, wydaje się mało prawdopodobna.


Patrycja Sasnal
17 stycznia 2012
nr 5 (870)
Fot. Shutterstock
Stany Zjednoczone na międzynarodowym rynku energetyki jądrowej

USA pozostają liczącym się uczestnikiem międzynarodowego rynku cywilnej energetyki jądrowej, choć w ostatnich latach ich pozycja osłabła, głównie wskutek zastoju amerykańskiego przemysłu jądrowego oraz pojawienia się nowych graczy. Głównym atutem USA jako partnera państw rozwijających własne cywilne programy jądrowe jest amerykański dorobek w dziedzinie regulacji i bezpieczeństwa tego sektora energetyki. Istotnym uwarunkowaniem współpracy z amerykańską branżą jądrową jest konieczność rozpoznania i respektowania przepisów regulujących obrót tamtejszą technologią nuklearną.


Bartosz Wiśniewski
13 stycznia 2012
nr 4 (869)
Fot. European Parliament
Stan integracji europejskiej państw Bałkanów Zachodnich na początku 2012 r.
Podpisanie traktatu o przystąpieniu Chorwacji do UE wskazuje na kontynuację procesu rozszerzenia, a Polska po zakończeniu referendum w tym kraju powinna podjąć działania na rzecz sprawnego ratyfikowania tego dokumentu. Chociaż postawienie dodatkowych warunków Serbii i Czarnogórze świadczy o bardziej rygorystycznym podejściu Unii do integracji europejskiej państw Bałkanów Zachodnich już na wczesnym etapie tego procesu, Polska powinna nadal aktywnie wspierać aspiracje członkowskie pozostałych państw tego regionu. Decyzje o rozpoczęciu negocjacji akcesyjnych z Czarnogórą i przyznaniu Serbii statusu kandydata do członkostwa mogą zapaść jeszcze w pierwszej połowie 2012 r.

Tomasz Żornaczuk
12 stycznia 2012
nr 3 (868)
Fot. Shutterstock
Wybory prezydenckie na Tajwanie – implikacje dla stosunków chińsko-tajwańskich
Zwycięstwo w wyborach prezydenckich na Tajwanie obecnego prezydenta Ma Ying-jeou, którego polityka poprawiła relacje z Chinami, może nie tylko utrwalić ten pokojowy kurs, lecz także zachęcić ChRL do wywarcia presji na rozpoczęcie rozmów o charakterze politycznym, co spowoduje problemy na tajwańskiej scenie politycznej. Natomiast zwycięstwo Tsai Ing-wen może spowolnić postęp w stosunkach z ChRL oraz wywołać napięcia związane z interpretacją „konsensusu z 1992 r.”. Jednakże otwarty konflikt w Cieśninie Tajwańskiej jest mało prawdopodobny. Bez względu na wynik wyborów przyszły prezydent będzie prawdopodobnie dążył do utrwalenia status quo, czego domaga się większość społeczeństwa Tajwanu. 

Justyna Szczudlik-Tatar
04 stycznia 2012
nr 2 (867)
Fot. Shutterstock
Skuteczność pomocy w międzynarodowej współpracy rozwojowej po Forum w Pusan
Rok 2012 zapowiada się jako ważny dla przyszłości współpracy rozwojowej. W najbliższych miesiącach będą realizowane najważniejsze zadania wynikające z decyzji podjętych w Pusan na forum nt skuteczności pomocy. Unia Europejska zacznie wdrażać nową strategię polityki rozwojowej i zdecyduje o funduszach pomocowych w ramach perspektywy budżetowej na lata 2014–2020. Polska, gdzie od 1 stycznia 2012 r. obowiązuje pierwsza w historii ustawa o współpracy rozwojowej, będzie kontynuować reformy systemu pomocowego. Wszyscy powinni dołożyć starań w celu realizacji Partnerstwa z Pusan, aby zwiększyć skuteczność pomocy.

Patryk Kugiel
03 stycznia 2012
nr 1 (866)
Fot. Shutterstock
Prezydencja Danii w Radzie Unii Europejskiej
Jednym z głównych zadań prezydencji Danii będzie dalsze wdrażanie mechanizmów mających na celu uzdrowienie sytuacji w strefie euro i przywrócenie zaufania rynków finansowych. Zarządzanie agendą gospodarczo-finansową może ułatwić, pozostającej poza strefą euro Danii, jej sprawna i doświadczona administracja. Wyzwaniem będą nabierające tempa negocjacje wieloletnich ram finansowych, w których prezydencja będzie pełniła rolę mediatora. Pogłębianie rynku wewnętrznego pozostanie jednak prawdopodobnie wysoko na liście priorytetów duńskiej prezydencji, która upatruje w nim możliwość generowania wzrostu gospodarczego w UE.

Agata Gostyńska

 


 
Portal PISM wykorzystuje pliki cookies. Korzystanie z witryny oznacza zgodę na ich zapis lub wykorzystanie.
Więcej informacji znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.
Akceptuję politykę prywatności portalu. zamknij