• Wersja dla niedowidzących
  • wersja mobilna
  • e-Księgarnia
  • RSS
  • Dołącz do nas na Facebook
  • Dołącz do nas na Twitter
  • Dołącz do nas na Flickr
  • Oglądaj nas na YouTube
  • Dołącz do nas na Instagram
  • PISM English version
  • ПИМД Российская версия
Strona główna > Publikacje > Biuletyn PISM

Biuletyn PISM

font lower
font default
font bigger
podziel się:
facebook
twitter
gogole+
linkedin

 

Redakcja: Sławomir Dębski (dyrektor PISM), Bartosz Wiśniewski (kierownik BBA), Rafał Tarnogórski (redaktor prowadzący), Katarzyna Staniewska (sekretarz redakcji), Karolina Borońska-Hryniewiecka, Anna Maria Dyner, Aleksandra Gawlikowska-Fyk, Sebastian Płóciennik, Patrycja Sasnal, Justyna Szczudlik, Marcin Terlikowski, Tomasz Żornaczuk



 
19 grudnia 2008
nr 64 (532)
Najważniejsze elementy kompromisu energetyczno-klimatycznego

Rada Europejska w dniach 11-12 grudnia br. przyjęła pakiet energetyczno-klimatyczny. Porozumienie było możliwe między innymi dzięki wprowadzeniu poprawek do propozycji KE w zakresie reformy systemu handlu emisjami w odniesieniu do sektora elektroenergetycznego i energochłonnych gałęzi przemysłu, oraz dzięki stworzeniu finansowego mechanizmu solidarnościowego, który uwzględnia specyficzną sytuację państw Europy Środkowej, w tym Polski. Kompromis dowiódł potrzeby uwzględniania wewnętrznego zróżnicowania UE i równoważenia odmiennych interesów poszczególnych krajów już na etapie planowania i proponowania nowych regulacji.


Ernest Wyciszkiewicz
17 grudnia 2008
nr 63 (531)
Strategia rozwiązania kryzysu wokół traktatu lizbońskiego

Na szczycie Rady Europejskiej 11–12 grudnia br. przedstawiono strategię rozwiązania kryzysu ratyfikacyjnego związanego z odrzuceniem traktatu lizbońskiego. Ma on zostać ponownie poddany pod referendum w Irlandii, by mógł wejść w życie przed końcem 2009 r. Konkluzje prezydencji zawierają także istotne postanowienia w kwestii wyborów do Parlamentu Europejskiego oraz wyboru nowej Komisji, jak i wskazówki odnośnie do wdrażania traktatu. Przygotowania do jego implementacji będą jednak prowadzone w atmosferze dużej niepewności co do przyszłości dokumentu. Ustępstwa na rzecz Irlandii nie gwarantują udanej ratyfikacji, wiele zaś będzie zależeć od skuteczności kampanii informacyjnej rządu irlandzkiego.


Aleksandra Kreczmańska
17 grudnia 2008
nr 62 (530)
Plan koordynacji działań UE na rzecz naprawy gospodarki

Najnowsze dane makroekonomiczne dotyczące UE wyraźnie pokazują, że kryzys finansowy uruchomił mechanizmy, które doprowadziły do poważnych perturbacji w całej europejskiej gospodarce. Podobnie jak w przypadku pomocy instytucjom finansowym, adekwatną odpowiedzią UE mogą być skoordynowane działania pomiędzy jej członkami a instytucjami wspólnotowymi. Rada Europejska zebrana na spotkaniu w Brukseli (11–12 grudnia), bazując na wcześniej opracowanym planie Komisji Europejskiej, zgodziła się co do modelu takiej koordynacji. Efektywność działań o tym charakterze jest w chwili obecnej trudna do przewidzenia.


Marcin Koczor
09 grudnia 2008
nr 61 (529)
Nowe inicjatywy w polityce Wielkiej Brytanii wobec Bliskiego Wschodu

Nowe inicjatywy Wielkiej Brytanii w polityce wobec Bliskiego Wschodu koncentrują się na kwestiach bezpieczeństwa w regionie, kryzysie finansowym i zmianach klimatycznych. Wielka Brytania, podobnie jak inne państwa UE, chce wykorzystać czas dezaktywizacji polityki amerykańskiej na Bliskim Wschodzie do realizacji własnych celów w regionie: wzmocnienia pozycji w krajach Lewantu oraz intensyfikacji kontaktów gospodarczych i politycznych z państwami Zatoki Perskiej. Realizacja wyznaczonych celów jest możliwa, choć dopiero pierwsze półrocze 2009 r. pokaże, w jakim stopniu inicjatywa brytyjska okaże się skuteczna.


Patrycja Sasnal, Bartłomiej Znojek
04 grudnia 2008
nr 60 (528)
Spotkanie ministrów spraw zagranicznych NATO w Brukseli

Głównym punktem obrad sesji Rady Północnoatlantyckiej w dniach 2–3 grudnia br. był przegląd osiągnięć Gruzji i Ukrainy w staraniach o członkostwo w NATO. Sojusz nie zdecydował się przyznać tym państwom Planu Działań na rzecz Członkostwa (Membership Action Plan, MAP), potwierdzając jedynie wcześniejsze deklaracje uznające ich transatlantyckie aspiracje. Może to oznaczać faktyczne zawieszenie w NATO dyskusji o rozszerzeniu na Wschód. Na spotkaniu zdecydowano też, choć z zastrzeżeniami, o częściowym wznowieniu współpracy NATO–Rosja. W najbliższym czasie Sojusz zapewne skoncentruje się jednak na sprawach wewnętrznych i prowadzonych operacjach.


Łukasz Kulesa, Marek Madej
24 listopada 2008
nr 59 (527)
Drugi strategiczny przegląd energetyczny – nowe propozycje KE w dziedzinie bezpieczeństwa

Nowe propozycje Komisji Europejskiej dotyczące polityki energetycznej koncentrują się na problemach bezpieczeństwa energetycznego i solidarności. Tym razem długofalowa wizja unijnej polityki została uzupełniona o rozwiązania mające umożliwić reagowanie na krótko- i średniookresowe zagrożenia. Dzięki zwróceniu uwagi i dostosowaniu rozwiązań do specyficznej sytuacji poszczególnych państw członkowskich, propozycje te wychodzą naprzeciw obawom krajów w istotnym stopniu uzależnionych od jednego dostawcy, takich jak Polska.


Ernest Wyciszkiewicz
12 listopada 2008
nr 58 (526)
Wybory prezydenckie w USA – implikacje dla polsko-amerykańskiej współpracy w dziedzinie bezpieczeństwa

Pierwsza faza kadencji prezydenta Baracka Obamy upłynie na tworzeniu zespołu mającego kreować politykę zagraniczną oraz na próbach wdrożenia najważniejszych punktów programu z okresu kampanii wyborczej. Polska powinna poszukiwać możliwości współdziałania z nową administracją przy realizacji zbieżnych planów, np. zwiększenia skuteczności działań w Afganistanie. Przewidywane nastawienie administracji do projektu obrony przeciwrakietowej czyni prawdopodobnym scenariusz opóźnienia realizacji najnowszych umów polsko-amerykańskich, ale nie powinno wpłynąć na inne sfery współpracy dwustronnej.


Beata Górka-Winter, Bartosz Wiśniewski
31 października 2008
nr 57 (525)
Rola Floty Czarnomorskiej w polityce zagranicznej i bezpieczeństwa Rosji

Wojna rosyjsko-gruzińska zaostrzyła problem stacjonowania Floty Czarnomorskiej FR na Krymie. Wyraźniej niż dotychczas widać, jak istotne funkcje spełniają w polityce zagranicznej i bezpieczeństwa Rosji baza w Sewastopolu i potencjał Floty. Należą do nich: zahamowanie procesu wejścia Ukrainy do NATO, przekreślenie planów tranzytu surowców energetycznych z basenu Morza Kaspijskiego na zachód z pominięciem Rosji, utrzymanie decydującego wpływu tego państwa na regulację „zamrożonych konfliktów” na obszarze WNP oraz umożliwienie Rosji powrotu w roli aktywnego gracza w regionie Bliskiego Wschodu.


Robert Śmigielski
22 października 2008
nr 56 (524)
Perspektywy rozwiązania kryzysu reformy instytucjonalnej UE

Choć kryzys ratyfikacji Traktatu Lizbońskiego nie stanowił przedmiotu dyskusji podczas październikowego spotkania Rady Europejskiej, na którym też nie zapadły żadne decyzje w tej kwestii, przezwyciężenie impasu reformy instytucjonalnej pozostaje jednym z głównych celów prezydencji francuskiej. Brak ratyfikacji Traktatu stwarza istotne problemy w perspektywie powołania nowej Komisji Europejskiej w 2009 r. Pospieszne powtórzenie referendum w Irlandii niesie ze sobą duże ryzyko polityczne. Wywieranie zbyt silnej presji na ten kraj może okazać się kontrproduktywne i prowadzić do ponownego odrzucenia dokumentu.


Aleksandra Kreczmańska
20 października 2008
nr 55 (523)
Przeciwdziałanie kryzysowi finansowemu – działania Unii Europejskiej

Kryzys finansowy w UE stał się najważniejszym punktem obrad Rady Europejskiej (15-16 października). Konkluzje szczytu w tej sprawie nie wybiegają poza wcześniejsze ustalenia podjęte na spotkaniu przywódców państw strefy euro (oraz Słowacji i Wielkiej Brytanii) 12 października w Paryżu oraz spotkania Rady ECOFIN z 7 października. Większoœć instrumentów wsparcia dla banków jest w posiadaniu państw członkowskich, UE odgrywa jednak kluczową rolę w kształtowaniu ogólnych ram działań pomocowych. Najbliższy okres będzie sprawdzianem ich skuteczności.


Marcin Koczor
20 października 2008
nr 54 (522)
Niemcy wobec kryzysu na światowych rynkach finansowych

Rząd RFN podjął zdecydowane działania, które mają zminimalizować straty w niemieckiej gospodarce wynikające z kryzysu na światowych rynkach finansowych. Parlament zaakceptował w trybie nadzwyczajnym tzw. „plan ratunkowy” dla niemieckiego sektora finansowego. Zagwarantowano bezpieczeństwo depozytów bankowych osób fizycznych i utworzono państwowy fundusz stabilizujący rynek finansowy, dysponujący sumą ok. 500 mld euro. Sukces lub porażka zaproponowanego planu ratunkowego będą mieć duże znaczenie dla wyników zbliżających się wyborów parlamentarnych, które odbędą się w RFN w 2009 r.


Natalia Kohtamäki
16 października 2008
nr 53 (521)
Rozmowy na temat zjednoczenia Cypru

We wrześniu br. rozpoczęły się rozmowy przywódców Turków i Greków cypryjskich na temat zjednoczenia Cypru. Mimo woli politycznej osiągnięcia porozumienia będzie ono trudne ze względu na istnienie wielu kwestii spornych oraz brak zaufania i ograniczoną skłonność do kompromisu społeczności cypryjskich. Rozwiązanie problemu podzielonej wyspy jest jednak możliwe w dłuższym okresie pod warunkiem ustępstw z obu stron, pomocy podmiotów zewnętrznych (ONZ, UE i USA) oraz konstruktywnej postawy Grecji i Turcji.


Adam Szymański
15 października 2008
nr 52 (520)
Konsekwencje rosyjskiej interwencji w Gruzji dla polityki zagranicznej Iranu

27 września Rada Bezpieczeństwa ONZ przyjęła kolejną rezolucję w sprawie irańskiego programu atomowego. Tym samym nie spełniły się formułowane w Iranie nadzieje, że wywołany wydarzeniami w Gruzji kryzys w relacjach Rosji z USA powstrzyma ją przed wsparciem dokumentu. Jednakże brak nowych sankcji w rezolucji i osłabienie pozycji USA w regionie Kaukazu pokazują, że Iran odnosi korzyści z zaistniałej sytuacji. Tym niemniej, mając na uwadze, że Rosja traktuje Iran instrumentalnie i że wzrost jej wpływów w regionie jest zagrożeniem dla Iranu, stara się on nie opowiadać jednoznacznie po jej stronie.


Piotr Krawczyk
10 października 2008
nr 51 (519)
Konsekwencje rozwiązania parlamentu na Ukrainie

Decyzja prezydenta Wiktora Juszczenki o skróceniu kadencji Rady Najwyższej nie ustabilizuje sytuacji politycznej na Ukrainie. Spowoduje natomiast kilkumiesięczny paraliż prac legislacyjnych, opóźni wdrożenie niezbędnych reform gospodarczych i przygotowania do Euro 2012 oraz zniweczy szanse Ukrainy na otrzymanie Planu Działań na rzecz Członkostwa w NATO w grudniu br. Po przyśpieszonych wyborach współtwórcą przyszłej koalicji rządowej będzie zapewne Partia Regionów, obecnie znajdująca się w opozycji. Taki rozwój wydarzeń leży w interesie Rosji.


Łukasz Adamski, Andrzej Szeptycki
07 października 2008
nr 50 (518)
Program polityki zagranicznej Johna McCaina

Program polityki zagranicznej senatora Johna McCaina zapowiada kontynuację najważniejszych treści międzynarodowej aktywności administracji prezydenta G.W. Busha. Jego centralnym punktem pozostaje zwalczanie terroryzmu międzynarodowego – w tym kontekście akcentowane jest głównie znaczenie rozwiązań militarnych. McCain podkreśla wagę wspólnoty wartości jako podstawy kształtowania przez USA relacji międzynarodowych, jednak potencjalna polityka konfrontacji w stosunkach z Rosją podniosłaby wartość Europy Środkowej i Wschodniej dla strategii amerykańskiej tylko w ograniczonym stopniu.


Bartosz Wiśniewski
07 października 2008
nr 49 (517)
Program polityki zagranicznej Baracka Obamy

Senator Barack Obama postuluje zerwanie z najważniejszymi kierunkami polityki zagranicznej urzędującej administracji. Zapowiada zmianę priorytetów w dziedzinie zwalczania terroryzmu międzynarodowego oraz nowe podejście do kształtowania stosunków z "państwami zbójeckimi", w kontekście którego akcentuje prymat instrumentów dyplomatycznych i działań multilateralnych. Pragmatyzm polityki zagranicznej jego administracji widoczny byłby w sposobie kształtowania stosunków z Rosją, a także w podejściu do rozwijania amerykańskich zdolności obronnych, w tym tarczy antyrakietowej.


Bartosz Wiśniewski
01 października 2008
nr 48 (516)
Dialog strategiczny między Republiką Czeską a Stanami Zjednoczonymi

Przyjęta 19 września br. przez Republikę Czeską (RCz) i Stany Zjednoczone Deklaracja o współpracy strategicznej w dziedzinie obrony wyznacza ramy dialogu w sprawach bezpieczeństwa, który obydwa kraje nawiązały w toku negocjacji nad umową o umieszczeniu na czeskim terytorium amerykańskiej stacji radarowej. Treść dokumentu w dużym stopniu pokrywa się z treścią analogicznego porozumienia uzgodnionego przez Polskę i USA. Brak niektórych elementów w porozumieniu wynegocjowanym przez RCz odzwierciedla specyfikę czeskiego podejścia do udziału w programie obrony przeciwrakietowej.


Rafał Morawiec
26 września 2008
nr 47 (515)
Czeska propozycja utworzenia platformy ds. badań totalitarnej przeszłości Europy

Rząd Republiki Czeskiej bada możliwości powołania w UE platformy ds. badania totalitarnej przeszłości Europy. Zamierza podjąć w tym zakresie odpowiednie działania podczas czeskiej prezydencji w Radzie UE (pierwsza połowa 2009 r.). Polska powinna poprzeć tę propozycję. Uruchomienie platformy będzie sprzyjać należytemu upamiętnieniu na forum UE 70. rocznicy wybuchu II wojny światowej oraz 20. rocznicy upadku komunizmu w Europie Środkowej. Należy rozwijać współpracę na rzecz realizacji tego projektu z partnerami z UE, szczególnie z Niemcami i z państwami Grupy Wyszehradzkiej, której Polska obecnie przewodniczy.


Mateusz Gniazdowski
25 września 2008
nr 46 (514)
Propozycja nowej strategii UE wobec Białorusi

Po wojnie w Gruzji rosyjska koncepcja strefy wpływów, obejmująca obszar WNP, nabrała szczególnego znaczenia dla Białorusi. Jej realizacja grozi utratą przez to państwo, izolowane przez UE i USA, faktycznej suwerenności. Z tego względu UE powinna zmienić swoją dotychczasową politykę wobec Alaksandra Łukaszenki i rozpocząć dialog z reżimem. Skłania do tego również brak perspektyw na oddolną demokratyzację Białorusi. Jeśli jednak UE nie pozyska równocześnie narzędzi realnego wpływu na białoruskie władze, przerwanie izolacji przyniesie korzyści wyłącznie Łukaszence.


Łukasz Adamski
25 września 2008
nr 45 (513)
Unia Europejska a kryzys na amerykańskim rynku finansowym

Kryzys na amerykańskim rynku kredytów hipotecznych ukazał błędy w działaniach instytucji systemu finansowego, zwłaszcza w zakresie obrotu nowymi typami papierów dłużnych. Ze względu na specyfikę europejskiego rynku finansowego, w Unii Europejskiej w znacznie mniejszym niż w USA stopniu występowało ryzyko kryzysu, niemniej podejmowane są wielopłaszczyznowe działania w zakresie wzmocnienia stabilności i przejrzystości rynku finansowego. W najbliższym czasie można spodziewać się intensyfikacji inicjatyw podejmowanych przez UE, zwłaszcza w zakresie bliższej współpracy organów nadzoru rynku.


Artur Gradziuk, Marcin Koczor
18 września 2008
nr 44 (512)
Niemcy wobec konfliktu rosyjsko-gruzińskiego

Konflikt rosyjsko-gruziński nie tylko wywołał w Niemczech ożywioną debatę nad ewentualnymi zmianami w polityce wobec Rosji, ale także stał się okazją do rozpoczęcia rywalizacji o wygraną w wyborach parlamentarnych w 2009 r. Rząd „wielkiej koalicji”, choć krytykuje posunięcia rosyjskich polityków w ostrzejszych niż dotychczas słowach, popiera kontynuację dialogu z Rosją. Mimo różnych ocen sytuacji, przeważa popierany przez kręgi gospodarcze pogląd, zakładający, że polityka współpracy i negocjacji jest skuteczniejsza niż izolacja FR.


Natalia Kohtamäki
18 września 2008
nr 43 (511)
Polityka Rosji wobec Polski i UE po wojnie w Gruzji

Oświadczenia rosyjskiej dyplomacji wydane w związku z wizytą w Polsce ministra Siergieja Ławrowa wskazują, że Rosja dąży do zaakceptowania przez UE swoich roszczeń do strefy wpływów na obszarze poradzieckim. W tym celu apeluje do kategorii „politycznego realizmu” oraz oferuje „konstruktywną” współpracę gospodarczą, energetyczną i, do pewnego stopnia, polityczną. Można się przy tym spodziewać prób rozgrywania sporów o politykę wobec Rosji istniejących zarówno w Polsce między różnymi ugrupowaniami politycznymi, jak i w UE – między poszczególnymi państwami członkowskimi.


Łukasz Adamski
12 września 2008
nr 42 (510)
Konflikt rosyjsko-gruziński – główne implikacje dla NATO

Następstwa konfliktu gruzińsko-rosyjskiego dla Sojuszu będą wielowymiarowe i poważne. Bezpośrednio przełoży się on na zakres współpracy NATO–Rosja, która jednak już wcześniej nie była zbyt intensywna. Najpoważniejszą konsekwencją konfliktu będzie przypuszczalnie spowolnienie lub nawet wstrzymanie procesu rozszerzania NATO o Gruzję, a być może także Ukrainę. Może on jednak doprowadzić także do ożywienia dyskusji w Sojuszu na temat charakteru jego przyszłych zadań, w tym rozmów o tzw. planowaniu ewentualnościowym (contingency planning) oraz zasadności rewizji koncepcji strategicznej.


Marek Madej
12 września 2008
nr 41 (509)
Zwalczanie piractwa u wybrzeży Somalii

Szlaki morskie przebiegające w pobliżu wybrzeży Somalii należą do najbardziej niebezpiecznych na świecie. Nasilające się akty piractwa spowodowały, że Rada Bezpieczeństwa ONZ, która uznała tę sytuację za zagrożenie dla międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa w regionie, sięgnęła do nadzwyczajnych środków, by zapewnić bezpieczeństwo żeglugi. Władze Somalii zdecydowały się na dobrowolne ograniczenie suwerenności, by umożliwić ściganie piratów. Jest to krok we właściwym kierunku, jednak trwałe ograniczenie problemu będzie można osiągnąć jedynie poprzez wzmocnienie struktur państwa somalijskiego.


Rafał Tarnogórski
03 września 2008
nr 40 (508)
Turcja wobec konfliktu rosyjsko-gruzińskiego

W interesie Turcji nie leży wyraźne poparcie jednej ze stron konfliktu rosyjsko-gruzińskiego. W rezultacie postępuje tak, aby nie zaszkodzić relacjom ani z Rosją, ani z Gruzją i państwami zachodnimi. Turcja przyjęła wobec konfliktu postawę neutralną i podejmuje próby mediacji, które nie przyniosły jednak do tej pory pożądanych efektów. Jeśli konflikt nie zaostrzy się, Turcja będzie kontynuować zrównoważoną politykę. Dopiero jego wykroczenie poza wymiar regionalny zmusiłoby ją do opowiedzenia się po jednej ze stron.


Adam Szymański
26 sierpnia 2008
nr 39 (507)
Wyzwania w polityce wewnętrznej i zagranicznej Pakistanu po rozpadzie koalicji rządzącej

Po odejściu prezydenta Perveza Musharrafa i rozpadzie koalicji rządzącej powstały obawy, czy w obliczu palących problemów w Pakistanie – m.in. pogorszenia się sytuacji bezpieczeństwa, samowoli talibów, inflacji – rząd cywilny będzie w stanie efektywnie sprawować władzę. Dla bezpieczeństwa w regionie niezbędny jest Pakistan stabilny politycznie, utrzymujący poprawne stosunki z sąsiadami i USA. Jeśli główne ośrodki władzy w kraju – rząd, nowy prezydent i armia – nie wypracują modelu współdziałania, labilne państwo będzie destabilizowało region. Ostatecznym gwarantem stabilności Pakistanu pozostaje armia.


Patrycja Sasnal
22 sierpnia 2008
nr 38 (506)
Porozumienia Polski i Stanów Zjednoczonych w sprawie obrony przeciwrakietowej – zakres współpracy i perspektywy realizacji

Obydwa zawarte przez Polskę i Stany Zjednoczone porozumienia zapowiadają pogłębioną współpracę obu państw oraz przewidują utworzenie kilku nowych instrumentów dla rozwoju partnerstwa we wszystkich istotnych dla Polski dziedzinach: bezpieczeństwa, współpracy politycznej, gospodarczej oraz naukowo-technicznej. Na przeszkodzie ich efektywnej realizacji może stanąć brak całościowej koncepcji współpracy ze Stanami Zjednoczonymi, a także czasowe lub stałe zawieszenie realizacji porozumień przez nową administrację USA.


Beata Górka-Winter
21 sierpnia 2008
nr 37 (505)
Konflikt rosyjsko-gruziński – konsekwencje dla stosunków Federacji Rosyjskiej z państwami WNP

Inwazja Rosji na Gruzję nie zyskała poparcia państw postsowieckich. Względną neutralność zachowała nawet Białoruś, a Ukraina stanęła otwarcie po stronie Gruzji. Rosja okupiła więc swoje zwycięstwo nad kaukaskim sąsiadem znaczącymi stratami politycznymi nie tylko w relacjach z państwami zachodnimi, ale także na obszarze, na którym chciała zademonstrować swoją dominację. Determinacja Gruzji i Ukrainy do wstąpienia do NATO i UE wzrośnie. Władze Białorusi rozpoczęły intensywne zabiegi o poprawę stosunków z krajami zachodnimi.


Łukasz Adamski
11 sierpnia 2008
nr 36 (504)
Wojna w Osetii Południowej – konsekwencje dla bezpieczeństwa

Sprowokowana gruzińską operacją wojskową z 8 sierpnia br. interwencja rosyjskiej armii w Osetii Południowej uzasadnia postulowaną przez Gruzję zmianę międzynarodowego formatu rozwiązania kryzysów osetyjskiego i abchaskiego, dowodząc, że Rosja jest w nich stroną, a nie rozjemcą. Trudno jednak wskazać taki format, który mógłby doprowadzić do reintegracji Gruzji. W tej sytuacji jedynym, choć obecnie bardzo mało prawdopodobnym, trwałym rozwiązaniem kryzysu wydaje się uznanie przez stronę gruzińską niepodległości Osetii Południowej i Abchazji. Żaden gruziński polityk nie zdecyduje się wszakże na taki krok, jeżeli nie będzie miał pewności co do zdecydowanego zbliżenia ze strukturami euroatlantyckimi.


Robert Śmigielski, Bartosz Cichocki
04 sierpnia 2008
nr 35 (503)
Ocena i perspektywy Doha Development Agenda po spotkaniu ministerialnym WTO w Genewie

Po spotkaniu ministerialnym Światowej Organizacji Handlu (WTO) w Genewie w dniach 21–29 lipca br. szanse na szybkie osiągnięcie porozumienia w ramach Doha Development Agenda (DDA) znacznie zmalały. W trakcie długoletnich negocjacji udało się ustalić wstępne ramy porozumienia, lecz nie udało się wypracować kompromisu w najważniejszych kwestiach – poziomach redukcji subsydiów rolnych oraz ceł. Choć prace nad tekstem porozumienia w ostatnim czasie budziły nadzieje na sukces, to negocjacje w Genewie załamały się z powodu kwestii specjalnych mechanizmów ochronnych. W kontekście malejącej woli politycznej liberalizacji handlu, wyzwaniem dla WTO jest znalezienie sposobu na wznowienie negocjacji.


Artur Gradziuk
01 sierpnia 2008
nr 34 (502)
Stanowisko Iranu wobec programu atomowego – wpływ sankcji i działań dyplomatycznych

Problemy z gospodarką oraz coraz bardziej skomplikowana sytuacja Iranu w regionie i na arenie międzynarodowej jak dotąd nie stanowiły dla irańskich władz wystarczającego powodu do rezygnacji ze wzbogacania uranu. Kształtujący się na niekorzyść tego kraju układ sił będzie jednak utrudniał irańskim przywódcom skuteczne prowadzenie polityki umożliwiającej kontynuację programu atomowego. Jednakże ze względu na oczekiwanie na wyniki wyborów prezydenckich w USA w listopadzie 2008 r. i w Iranie w czerwcu 2009 r. istnieje niewielkie prawdopodobieństwo przełomu w kwestii irańskiej w następnych kilkunastu miesiącach.


Piotr Krawczyk
22 lipca 2008
nr 33 (501)
Europejska Polityka Bezpieczeństwa i Obrony w programie prezydencji francuskiej

Prezydencja francuska przedstawiła szereg inicjatyw, mających dać impuls do przyspieszonego rozwoju Europejskiej Polityki Bezpieczeństwa i Obrony (EPBiO) i zwiększenia możliwości prowadzenia operacji ekspedycyjnych przez Unię Europejską. Stanowią one odpowiedź na główne słabości tej polityki, lecz prawdopodobieństwo ich pełnej i szybkiej realizacji jest niewielkie z powodu braku jednomyślności państw członkowskich. Polska powinna popierać te projekty, które wzmacniają europejskie zdolności reagowania kryzysowego, ale nie dublują już istniejących struktur i instytucji.


Marcin Terlikowski
15 lipca 2008
nr 32 (500)
Unia dla Morza Śródziemnego – nowe forum współpracy regionalnej

Na szczycie w Paryżu ustanowiono Unię dla Morza Śródziemnego (UMŚ) – wielostronne forum współpracy regionalnej, które ma wzmocnić Proces Barceloński przez realizację konkretnych projektów. Niejasności co do instytucjonalnego umocowania i finansowania oraz konflikty regionalne będą utrudniały osiągnięcie stawianych przed nią celów. Mimo to wskazane jest wykorzystanie przez Polskę możliwości stwarzanych przez UMŚ dla prowadzenia polityki wobec państw arabskich. Powstanie tego forum umacnia też tendencję do rozwoju współpracy w formatach regionalnych, a to zwiększa szansę na realizację Wschodniego Partnerstwa.


Adam Szymański, Beata Wojna
10 lipca 2008
nr 31 (499)
Szczyt G8 w Toyako w Japonii

Najważniejszym tematem tegorocznego szczytu G8 były zmiany klimatu. Członkowie grupy zobowiązali się do redukcji emisji gazów cieplarnianych o 50% do 2050 r. oraz zwiększenia inwestycji na rozwój przyjaznych środowisku energooszczędnych technologii. Nie udało się natomiast uzgodnić średniookresowych celów redukcyjnych, które są najtrudniejszym tematem negocjacji przyszłego porozumienia klimatycznego. Innymi ważnymi omawianymi zagadnieniami były rosnące ceny ropy naftowej i żywności. Trudno jednak oczekiwać, aby przyjęte w Toyako inicjatywy w krótkim okresie wpłynęły na ograniczenie ich wzrostu.


Artur Gradziuk
08 lipca 2008
nr 30 (498)
Perspektywy prezydencji francuskiej w Unii Europejskiej

Prezydencja Francji została w dużym stopniu zdeterminowana przez wynik referendum w Irlandii w sprawie Traktatu Lizbońskiego. Znalezienie wyjścia z obecnego impasu będzie miarą jej sukcesu. Francja stara się przedstawić priorytety swojej prezydencji – do których należą m.in. wypracowanie porozumienia dotyczącego pakietu energetyczno-klimatycznego, sformułowanie paktu imigracji i azylu, aktualizacja Europejskiej Strategii Bezpieczeństwa oraz projekt Unii dla Śródziemnomorza – przez pryzmat idei „Europy rezultatów”, jednak ich realizacja w nowym, niepewnym kontekście politycznym będzie bardzo trudna.


Aleksandra Kreczmańska, Marcin Koczor
08 lipca 2008
nr 29 (497)
Możliwe konsekwencje odrzucenia Traktatu Lizbońskiego dla rozszerzania UE

Jednym z efektów odrzucenia Traktatu Lizbońskiego przez Irlandię jest spór o rozszerzanie UE. Francja i Niemcy zakwestionowały możliwość przyjmowania nowych członków w oparciu o obecnie obowiązujący stan prawny. Zdaniem innych państw, w tym Polski, problemy z ratyfikacją nie mogą być uzasadnieniem dla blokowania rozszerzenia. Chociaż Francja i Niemcy nie powinny sprzeciwić się akcesji Chorwacji, to jednak w przypadku fiaska reformy instytucjonalnej przyjęcie do UE kolejnych państw będzie stwarzało problem. Wypracowanie długofalowego kompromisu między zwolennikami poszerzania Unii i pogłębiania integracji europejskiej sprzyjałoby jego rozwiązaniu.


Rafał Morawiec, Adam Szymański
02 lipca 2008
nr 28 (496)
Perspektywy stosunków Unia Europejska–Rosja po szczycie w Chanty-Mansyjsku

Rozpoczęcie negocjacji nowego porozumienia UE–Rosja, które ma zastąpić obowiązujące od 1997 r. Porozumienie o Partnerstwie i Współpracy (PCA), oraz współpraca w rozwiązywaniu „zamrożonych konfliktów” na obszarze WNP były głównymi tematami szczytu w Chanty-Mansyjsku w dniach 26–27 czerwca 2008 r. Mimo pozytywnego wydźwięku spotkania przedstawicieli UE z debiutującym na tego typu forum prezydentem Dmitrijem Miedwiediewem, osiągnięcie wspólnego stanowiska w obu wymienionych kwestiach wydaje się być oddalone w czasie ze względu na poważne różnice stanowisk między stronami.


Bartosz Cichocki
23 czerwca 2008
nr 27 (495)
Wyniki spotkania Rady Europejskiej

Los traktatu lizbońskiego w kontekście negatywnego wyniku referendum w Irlandii oraz rosnące ceny energii i żywności były głównymi tematami spotkania Rady Europejskiej w dniach 19-20 czerwca w Brukseli. Szczyt nie przyniósł konkretnych rozwiązań dotyczących wyjścia z kryzysu wywołanego odrzuceniem traktatu w irlandzkim referendum, a jego dalsze losy będą przedmiotem dyskusji podczas kolejnego spotkania w październiku br. Za sukces Polski uznać należy udzielenie przez RE poparcia dla polsko-szwedzkiej inicjatywy Wschodniego Partnerstwa, której szczegóły KE przedstawi wiosną 2009 r.


Marcin Koczor
18 czerwca 2008
nr 26 (494)
Problemy afgańskiej sceny politycznej

Poza problemami w sferze bezpieczeństwa i odbudowy, stabilizacji Afganistanu zagraża również narastający kryzys w sferze w politycznej. Coraz silniejsze napięcia pomiędzy prezydentem a parlamentem oraz najważniejszymi siłami politycznymi, a także spór o włączenie tzw. zbrojnej opozycji (Talibowie, Hezb-e Eslami) do głównego nurtu polityki stawiają pod znakiem zapytania możliwość zapewnienia dalszego stabilnego rozwoju tego kraju. Transformacja afgańskiej sceny politycznej oraz wybory prezydenckie (2009 r.) i parlamentarne (2010 r.) będą poważnym wyzwaniem dla obecnych w Afganistanie państw NATO.


Piotr Krawczyk
13 czerwca 2008
nr 25 (493)
Konsekwencje odrzucenia traktatu lizbońskiego w referendum w Irlandii

Odrzucenie traktatu lizbońskiego w referendum w Irlandii stanowi kolejne załamanie procesu reformy UE. Obecna sytuacja różni się jednak od kryzysu wokół ratyfikacji traktatu konstytucyjnego z 2005 r. ze względu na większy stopień zaawansowania procesu ratyfikacyjnego oraz szersze poparcie dla traktatu w pozostałych państwach UE. Można przypuszczać, że podjęte zostaną działania, które ostatecznie umożliwią wejście traktatu w życie, a prawdopodobnym scenariuszem jest powtórzenie referendum w Irlandii. Kluczowe znaczenie mieć będzie decyzja w sprawie kontynuacji ratyfikacji w pozostałych państwach członkowskich.


Aleksandra Kreczmańska, Bartłomiej Znojek
11 czerwca 2008
nr 24 (492)
Otwarcie francuskiego rynku pracy dla obywateli Polski – aspekty polityczne

Decyzja o wcześniejszym otwarciu francuskiego rynku pracy dla obywateli Polski ma wymiar symboliczny, gdyż kończy spór o „polskiego hydraulika”, który przyczynił się do pogorszenia dwustronnych relacji i odrzucenia przez francuskie społeczeństwo Traktatu Konstytucyjnego w 2005 r. Z perspektywy Francji decyzja ta ma duże znaczenie polityczne, gdyż jej celem jest zyskanie poparcia Polski w przededniu francuskiej prezydencji w UE. Polska nie powinna przeceniać jej znaczenia, gdyż obywatele polscy nie będą masowo podejmować pracy we Francji.


Andrzej Szeptycki
06 czerwca 2008
nr 23 (491)
Kryzys polityczny w Libanie i porozumienie z Doha

Po kilkunastu miesiącach kryzysu wewnętrznego w istotnym dla sytuacji na Bliskim Wschodzie Libanie pojawiła się szansa politycznej stabilizacji. Porozumienie z Doha między koalicją rządzącą a opozycją faktycznie umocni pozycję Hezbollahu, lecz dla większości partii politycznych i społeczeństwa libańskiego stanowi nadzieję na przywrócenie stabilizacji w państwie, które dzięki porozumieniu uniknęło kolejnej wojny domowej. Nowy rząd jedności narodowej stanie przed trudnymi wyzwaniami politycznymi i społecznymi, których rozwiązanie będzie wymagać wsparcia społeczności międzynarodowej.


Patrycja Sasnal
26 maja 2008
nr 22 (490)
Stanowiska Niemiec i Polski w sprawie przyszłości budżetu UE

Stanowiska Polski i Niemiec w sprawie przyszłości budżetu UE wyraźnie się różnią. Różnice między nimi są w dużej mierze konsekwencją faktu, że Niemcy są płatnikiem netto do budżetu UE, a Polska jest jego beneficjentem netto. Sytuacja ta będzie determinować strategie obu państw w negocjacjach nad kolejną perspektywą finansową UE. Odmienne zdania państw są najbardziej widoczne w kwestii systemu przychodów do unijnego budżetu. Pomimo różnic, dialog pomiędzy oboma krajami w tej sprawie powinien być prowadzony, a właściwą do tego okazją będą zapowiedziane konsultacje dwustronne.


Marcin Koczor
21 maja 2008
nr 21 (489)
Stanowisko Litwy wobec negocjacji porozumienia ramowego UE-Rosja

Po uzgodnieniu tekstów deklaracji przez ministrów spraw zagranicznych Litwy, Polski, Szwecji i Słowenii w Wilnie 11 maja 2008 r. i wspólnej wizycie w Gruzji wzrosły szanse na wycofanie zgłoszonego w kwietniu przez Litwę weta wobec mandatu negocjacyjnego na rozmowy UE-Rosja w sprawie nowego porozumienia o partnerstwie i współpracy. Francja i Niemcy nie zaakceptowały jednak wynegocjowanych ustaleń, szczególnie fragmentu dotyczącego konfliktu w Gruzji. W odpowiedzi Litwa podtrzymała swoje weto.


Halina Bukowiecka
14 maja 2008
nr 20 (488)
Ocena przyszłości rozszerzania strefy euro - raport Komisji Europejskiej

Słowacja może stać się od 1 stycznia 2009 r. szesnastym krajem strefy euro. Ta pozytywna dla Słowacji opinia Komisji Europejskiej powinna stanowić dobry sygnał dla dalszego rozszerzania strefy euro o państwa, które spełniają kryteria konwergencji. Obecnie największym kłopotem państw zaawansowanych na drodze do członkostwa w strefie euro jest wysoka stopa inflacji. Ocena Polski wyrażona w raporcie jest dosyć krytyczna. Żeby trwałe wypełnić wszystkie kryteria członkostwa niezbędne są odpowiednie reformy finansów publicznych.


Marcin Koczor
09 maja 2008
nr 19 (487)
Powszechny Przegląd Okresowy Rady Praw Człowieka

W kwietniu br. odbyła się pierwsza sesja grupy roboczej Rady Praw Człowieka ONZ w ramach Powszechnego Przeglądu Okresowego Praw Człowieka (Universal Periodic Review)- nowego mechanizmu, którego celem jest dokonywanie regularnej kontroli i oceny stanu przestrzegania praw człowieka we wszystkich państwach ONZ. Powszechny charakter mechanizmu trzeba uznać za jego istotną wartość, choć nie wszystkie państwa poddane przeglądowi podczas pierwszej sesji w sposób konstruktywny uczestniczyły w dyskusji o problemach praw człowieka.


Agnieszka Bieńczyk-Missala
29 kwietnia 2008
nr 18 (486)
Perspektywy zaangażowania wojskowego Stanów Zjednoczonych w Iraku

Najnowsza amerykańska ocena sytuacji bezpieczeństwa w Iraku wskazuje, że zeszłoroczna zmiana strategii wojskowej przynosi skutki. Urzędująca administracja jako kluczowe traktuje zapewnienie konsolidacji tych osiągnięć oraz udzielanie wsparcia politycznego irackiemu rządowi. Polskie plany dotyczące wycofania kontyngentu wojskowego w 2008 r. nie kolidują ze strategią strony amerykańskiej. Po zaplanowanym przekazaniu władzom irackim kontroli nad wszystkimi prowincjami kraju nie można jednak wykluczyć podjęcia decyzji określających formalne podstawy długookresowej obecności wojskowej USA w Iraku.


Bartosz Wiśniewski
24 kwietnia 2008
nr 17 (485)
Reperkusje wydarzeń w Tybecie dla polityki zagranicznej Chin

Międzynarodowe reakcje na stłumienie protestów w Tybecie będą mieć poważne konsekwencje dla polityki zagranicznej Chińskiej Republiki Ludowej. Ze względu na krytykę płynącą ze strony Unii Europejskiej i Stanów Zjednoczonych, Chiny mogą być skłonne do ograniczenia współpracy z tymi partnerami. Narastająca presja na podjęcie dialogu z Dalajlamą prowadzi do usztywnienia stanowiska rządu chińskiego, a w dalszej perspektywie może nawet zahamować współdziałanie Chin z UE i USA w rozwiązywaniu ważnych problemów globalnych.


Artur Gradziuk
16 kwietnia 2008
nr 16 (484)
Wdrażanie Europejskiej Polityki Sąsiedztwa – raport Komisji Europejskiej

W ciągu ostatniego roku największe postępy we wdrażaniu Europejskiej Polityki Sąsiedztwa (European Neighbourhood Policy, ENP) zanotowano na Ukrainie, w Mołdowie, Maroku i Izraelu. Prawie wszyscy sąsiedzi UE mieli jednak bardzo duże problemy z dostosowywaniem do ustawodawstwa i standardów unijnych w obszarze rynku. W interesie Polski leży, aby nowe plany działania dla Ukrainy i Mołdowy uwzględniały te trudności, wprowadzając dodatkowe mechanizmy zachęcające do przeprowadzania reform. Użyteczny w tej sytuacji będzie umiejętny dialog z Komisją, która ma największą rolę w kształtowaniu ENP.


Beata Wojna
10 kwietnia 2008
nr 15 (483)
Aspiracje transatlantyckie Ukrainy i Gruzji po szczycie NATO w Bukareszcie

Wyniki szczytu NATO w Bukareszcie zostały przez władze Ukrainy oraz Gruzji przyjęte z optymizmem. Za sukces uznała je jednak również antynatowska opozycja na Ukrainie. Dalsze zbliżanie tych krajów ze strukturami NATO jest nierozdzielnie związane z procesem ich transformacji demokratycznej, reform wewnętrznych, a w przypadku Ukrainy również z postępem integracji z Unią Europejską. Polska powinna w dalszym ciągu prowadzić lobbing na rzecz Ukrainy i Gruzji wśród zachodnioeuropejskich członków NATO, zwracając przy tym uwagę, że oba kraje powinny być traktowane rozłącznie.


Łukasz Adamski
08 kwietnia 2008
nr 14 (482)
Wyniki szczytu NATO w Bukareszcie

Szczyt NATO w Bukareszcie, który miał być poświęcony głównie rozszerzeniu, przyniósł umiarkowane rezultaty. Brak zaproszenia dla Macedonii podważa wiarygodność polityki otwartych drzwi. Niejednoznaczna decyzja w sprawie Planu Działań na rzecz Członkostwa dla Ukrainy i Gruzji świadczy o rozbieżnościach w kwestii rozszerzania na wschód oraz o znacznym wpływie Rosji na stanowiska niektórych państw NATO. Mniejsze zainteresowanie problemami operacji i transformacji oraz niepodjęcie prac nad nową koncepcją strategiczną wskazują zaś na duże różnice zdań sojuszników co do obecnej i przyszłej roli NATO.


Marek Madej
26 marca 2008
nr 13 (481)
Misje obserwowania wyborów przez OBWE na obszarze WNP

Organizacja Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie uznaje uczciwie przeprowadzone wybory za fundament demokracji, dlatego od lat zajmuje się obserwowaniem procesu wyborczego w państwach regionu i udziela rekomendacji w tym zakresie. Zaskakująco pozytywna ocena, którą OBWE wydała na temat prezydenckich wyborów w Armenii 20 lutego 2008 r. jest jednak kolejnym dowodem na uwikłanie Organizacji w spory polityczne nie związane bezpośrednio z oceną wyborów i utrudniające jej zachowanie bezstronności.


Agnieszka Bieńczyk-Missala
20 marca 2008
nr 12 (480)
Relacje Unii Europejskiej z państwami Bałkanów Zachodnich – stan i perspektywy

W ostatnim czasie stan zaawansowania procesu integracji poszczególnych państw Bałkanów Zachodnich z Unią Europejską wyraźnie się zróżnicował. Chorwacja poczyniła znaczne postępy na drodze do członkostwa, ale proeuropejski kurs Serbii stanął pod znakiem zapytania. Wzrosły też obawy związane ze stabilnością krajów, za które UE ponosi szczególną odpowiedzialność, a więc Kosowa oraz Bośni i Hercegowiny. Unia potwierdziła swoje zaangażowanie na rzecz wspierania wszystkich państw regionu na drodze do akcesji, jednak ugruntowanie ich europejskiej perspektywy zależy głównie od postawy społeczeństw.


Marcin Terlikowski
11 marca 2008
nr 11 (479)
Negocjacje w sprawie umieszczenia w Republice Czeskiej elementów systemu obrony przeciwrakietowej

Prowadzone od maja 2007 r. negocjacje w sprawie udziału Republiki Czeskiej (RCz) w programie obrony przeciwrakietowej (MD) weszły w decydującą fazę. Ze względu na sytuację wewnętrzną i zbliżającą się zmianę na stanowisku prezydenta Stanów Zjednoczonych, czeskie władze są zainteresowane jak najszybszym zakończeniem rozmów. Do podpisania głównej umowy prawdopodobnie dojdzie jeszcze przed szczytem NATO w Bukareszcie. Rząd czeski z niepokojem obserwuje negocjacje prowadzone przez Polskę, bowiem ich ewentualne fiasko postawiłoby pod znakiem zapytania uczestnictwo RCz w programie MD.


Rafał Morawiec
03 marca 2008
nr 10 (478)
Wybory prezydenckie w Federacji Rosyjskiej - implikacje dla polityki zagranicznej

Wybór Dmitrija Miedwiediewa na stanowisko prezydenta Federacji Rosyjskiej nie doprowadzi w perspektywie krótkoterminowej do istotnej zmiany rosyjskiej polityki zagranicznej, ale nie należy się również spodziewać prostej kontynuacji kursu Władimira Putina. Priorytetem nowego prezydenta będzie wewnętrzna modernizacja kraju, czemu służyć będzie wyciszenie gwałtownych konfliktów z państwami zachodnimi, wywołanych bardziej względami prestiżowymi niż merytorycznymi. Postępować będzie ekonomizacja rosyjskiej polityki zagranicznej.


Robert Śmigielski
28 lutego 2008
nr 9 (477)
Operacja wojskowa Turcji w północnym Iraku

Wojska tureckie rozpoczęły operację lądową w północnym Iraku. Jej celem jest nie tylko uderzenie w obozy i kryjówki Kurdyjskiej Partii Robotniczej (PKK), tak aby zapobiec akcjom terrorystycznym tego ugrupowania na terytorium Turcji, ale również osłabienie pozycji i aspiracji kurdyjskich władz regionalnych. Operacja może być wykorzystana także dla załagodzenia sporów wewnątrzpolitycznych w Turcji. Jeśli zakres działań wojsk tureckich pozostanie ograniczony, nie powinna ona wpłynąć negatywnie na sytuację w Iraku i pozycję międzynarodową Turcji, natomiast może przynieść stronie tureckiej korzyści polityczne i wojskowe.


Adam Szymański
28 lutego 2008
nr 8 (476)
Problemy mniejszości w Kosowie

17 lutego 2008 r. Kosowo ogłosiło niepodległość. Wieloetniczny charakter państwa został uznany w deklaracji niepodległości. Wątpliwości budzi jednak, czy międzynarodowe standardy praw człowieka będą faktycznie stosowane wobec wszystkich społeczności zamieszkujących prowincję, w tym zwłaszcza wobec Serbów. Nadzorowanie wdrożenia zaleceń planu Ahtisaariego w tym zakresie będzie głównym wyzwaniem misji prawnej Unii Europejskiej (EULEX), która musi budować swoją wiarygodność poprzez konsekwentne reagowanie na wszystkie przypadki łamania praw człowieka w Kosowie.


Agnieszka Bieńczyk-Missala
20 lutego 2008
nr 7 (475)
Deklaracja niepodległości Kosowa – implikacje międzynarodowe

Po długotrwałych, bezowocnych negocjacjach w sprawie określenia statusu Kosowa, władze prowincji jednostronnie ogłosiły niepodległość. Nie wpłynie to zasadniczo na pogorszenie się bezpieczeństwa w regionie Bałkanów Zachodnich w krótkiej perspektywie, ale decydujące dla trwałej stabilizacji sytuacji będzie większe zaangażowanie Unii Europejskiej i dialog polityczny z państwami regionu, a także uznanie niepodległości Kosowa przez dużą część społeczności międzynarodowej. Sprawa Kosowa będzie wykorzystywana przez inne ruchy separatystyczne w Europie i poza nią.


Beata Górka-Winter, Rafał Tarnogórski
14 lutego 2008
nr 6 (474)
Przyszłość operacji w Afganistanie – raport Grupy ds. Afganistanu i raport Manleya

Raporty Grupy ds. Afganistanu (ASG) i Manleya wskazują, że ponad sześć lat aktywności na rzecz zwalczania partyzantki afgańskiej i odbudowy Afganistanu po obaleniu reżimu talibów nie przyniosło oczekiwanych rezultatów. Narastająca w kraju przemoc może zaprzepaścić efekty prac rekonstrukcyjnych. Aby zatrzymać ten proces, społeczność międzynarodowa musi zadbać o lepszą koordynację działań w kraju, zwiększyć liczbę wojsk zaangażowanych w działania bojowe, zainwestować w odbudowę gospodarki, a także zmienić strategię walki z narkobiznesem. Polska powinna przedstawić w tych kwestiach własne propozycje.


Beata Górka-Winter
08 lutego 2008
nr 5 (473)
Polityka zagraniczna USA – poglądy kandydatów do prezydentury

Przed wyborami prezydenckimi w USA dyskusja nad polityką zagraniczną koncentruje się na wojnie w Iraku. Zwycięstwo kandydata Partii Demokratycznej spowoduje zmianę charakteru obecności amerykańskiej, a następnie wycofanie wojsk z tego kraju. Niezależnie od politycznej afiliacji przyszłego prezydenta nowa administracja będzie akcentować szczególną rolę międzynarodową USA. Zwrot ku multilateralizmowi, deklarowany przez wszystkich kandydatów, ma w przypadku kandydata Republikanów charakter pragmatyczny, natomiast Demokraci podkreœlają jego wymiar aksjologiczny.


Bartosz Wiśniewski
31 stycznia 2008
nr 4 (472)
Orędzie prezydenta i plany administracji USA w 2008 roku

W swoim ostatnim orędziu o stanie państwa, prezydent George W. Bush skoncentrował się na przeciwdziałaniu recesji w gospodarce i kontynuacji walki z terroryzmem. Z uwagi na niskie poparcie społeczne, opozycję w Kongresie i trwającą kampanię wyborczą, prezydent nie ma zamiaru występować w 2008 r. z przełomowymi inicjatywami w polityce wewnętrznej. Znaczący sukces w polityce zagranicznej, choć pożądany, jest mało prawdopodobny. Stany Zjednoczone będą natomiast z niezmienionym natężeniem kontynuować operacje w Iraku i Afganistanie, uznawanych za główne fronty wojny z terrorem.


Bartosz Wiśniewski
28 stycznia 2008
nr 3 (471)
Projekt gazociągu Południowy Potok – interesy stron i implikacje dla UE

Zawarte w styczniu br. porozumienie Gazpromu z Bułgarią i Serbią dotyczące ich udziału w projekcie budowy gazociągu Południowy Potok (South Stream) ma służyć zróżnicowaniu przez Rosję jej szlaków eksportowych oraz zmniejszaniu zależności od tranzytu i utrzymania pozycji dominującego dostawcy gazu do Europy Południowo-Wschodniej i UE. Działania te mogą postawić pod znakiem zapytania unijne plany dywersyfikacji źródeł dostaw gazu w postaci budowy gazociągu Nabucco. W istocie wynik rywalizacji między obydwoma projektami będzie sprawdzianem dla powstającej wspólnej polityki energetycznej UE


Ernest Wyciszkiewicz
18 stycznia 2008
nr 2 (470)
Wizyta prezydenta Stanów Zjednoczonych na Bliskim Wschodzie

Celami wizyty prezydenta Stanów Zjednoczonych George’a W. Busha na Bliskim Wschodzie były: wsparcie izraelsko-palestyńskich rozmów pokojowych, przypomnienie regionalnym przywódcom o ciągłym zagrożeniu ze strony Iranu oraz nakłonienie Arabii Saudyjskiej do zwiększenia wydobycia i produkcji ropy naftowej. Rezultaty wizyty, której program nie brał pod uwagę w wystarczającym stopniu obecnej sytuacji w regionie, są ograniczone. Maleją szanse na rzeczywiste wznowienie i postęp procesu pokojowego, a arabskie państwa Zatoki Perskiej normalizują stosunki z Iranem.


Patrycja Sasnal
09 stycznia 2008
nr 1 (469)
Prezydencja Słowenii w Unii Europejskiej

Program prezydencji Słowenii w Unii Europejskiej koncentrować się będzie na takich wyzwaniach jak sprawy energetyczne, strategia lizbońska i status Kosowa. Szczególnie to ostatnie może przekształcić się w kłopotliwy kryzys, wynikający z konieczności wypracowania spójnego stanowiska Unii wobec prawdopodobnego ogłoszenia niepodległości przez prowincję. Ze względu na ograniczony potencjał, kierując pracami Rady UE Słowenia będzie ograniczała się raczej do zarządzania oraz mediacji interesów innych państw nie forsując własnych preferencji. Jej przewodnictwo zakończy potrójną prezydencję z Niemcami na czele.


Beata Wojna

 


 
Portal PISM wykorzystuje pliki cookies. Korzystanie z witryny oznacza zgodę na ich zapis lub wykorzystanie.
Więcej informacji znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.
Akceptuję politykę prywatności portalu. zamknij