Biuletyn

Wskutek głębokich przemian politycznych związanych z arabską wiosną większość bliskowschodnich organizacji terrorystycznych stanęła przed poważnym wyzwaniem utrzymania swojej pozycji w regionie. Najprawdopodobniej zmusi je to do modyfikacji dotychczasowych metod działania. Unia Europejska powinna wykorzystać tę sytuację i zachęcać głównie palestyński Hamas do transformacji w ugrupowanie o jednoznacznie politycznym charakterze, jednocześnie wstrzymując się z przedwczesnym nagradzaniem jego władz za ewentualne odstąpienie od działalności terrorystycznej.

Rozmowy Gruzji z Unią Europejską na temat utworzenia pogłębionej strefy wolnego handlu (DCFTA) są najtrudniejszą częścią negocjowania umowy stowarzyszeniowej. Rozłożenie w czasie korzyści z płynących z powstania strefy i dość wysokie potencjalne koszty mogą osłabić determinację obydwu stron w osiągnięciu kompromisu. W celu przyspieszenia rozmów należy skłaniać władze gruzińskie do przestrzegania standardów demokratycznych, co jest koniecznym warunkiem powodzenia negocjacji.

17 stycznia br. Komisja Europejska wszczęła postępowanie za niewywiązywanie się Węgier ze zobowiązań traktatowych, zarzucając im ograniczenie niezależności trzech instytucji państwowych. Władze węgierskie wyraziły gotowość pójścia na ustępstwa, dlatego rozmowy najpewniej zakończą się w ciągu kilku tygodni. Koncyliacyjna postawa rządu w Budapeszcie spowodowana jest z jednej strony trudnościami gospodarczymi i staraniami o pożyczkę z Międzynarodowego Funduszu Walutowego, który zgłasza podobne zastrzeżenia, z drugiej zaś – niewygórowanymi oczekiwaniami Komisji.

Powołanie Vjekoslava Bevandy na premiera zakończyło długotrwały kryzys polityczny w Bośni i Hercegowinie spowodowany trudnościami z utworzeniem rządu po wyborach parlamentarnych z października 2010 r. Nowy rząd będzie musiał zmierzyć się ze słabym funkcjonowaniem państwa i przeciwstawnymi wizjami jego przyszłości wśród narodów BiH. Unia Europejska powinna kontynuować działania na rzecz wewnątrzkrajowego dialogu dotyczącego reformy konstytucyjnej i wskazywać, że współpraca elit politycznych tego kraju w obszarze demokratyzacji będzie skutkowała jego zbliżeniem z UE.

Reformy polityczne zachodzące w Mjanmie w ostatnich miesiącach stwarzają szansę na demokratyzację kraju i jego pełną reintegrację ze wspólnotą międzynarodową. Proces ten wciąż jednak pozostaje odwracalny i zależy zarówno od postawy aktorów wewnętrznych, jak i od wsparcia podmiotów międzynarodowych. Unia Europejska może odegrać w tych przemianach istotną rolę, dostarczając rządowi zachęt gospodarczych do pojednania z opozycją i mniejszościami oraz wspierając współpracę i integrację regionalną. Również polskie doświadczenia przemian demokratycznych mogą okazać się w tej sytuacji szczególnie cenne.

W lutym odbędzie się pierwsza runda negocjacji między Unią Europejską a Mołdawią na temat utworzenia głębokiej i wszechstronnej strefy wolnego handlu (DCFTA). Jej ostateczny kształt będzie zależeć od takich kwestii jak gotowość władz mołdawskich do poniesienia kosztów integracji gospodarczej z UE, przezwyciężenie kryzysu politycznego w Mołdawii oraz rozwiązanie problemu Naddniestrza. Szybki postęp w negocjacjach mógłby sprzyjać poprawie słabnących nastrojów proeuropejskich w społeczeństwie mołdawskim.