Biuletyn

Komisja Europejska zwróciła się do państw członkowskich Unii o mandat do podpisania umowy stowarzyszeniowej między Ukrainą a UE podczas szczytu Partnerstwa Wschodniego w Wilnie (zaplanowanego na listopad br.), o ile kraj ten spełni postawione mu warunki. Zaproponowała też, by jeszcze przed szczytem weszła w życie część handlowa tej umowy (DCFTA). Ostateczna decyzja może zapaść na spotkaniu ministrów spraw zagranicznych UE w październiku. Polska powinna przekonywać Ukrainę do dalszego spełniania unijnych wymogów, pokazując jej płynące z tego korzyści. Równocześnie należy wskazywać partnerom w UE, że podpisanie tej umowy będzie pozytywne także dla samej Unii zarówno z gospodarczego, jak i politycznego punktu widzenia.

W opublikowanym 14 maja br. przez Międzynarodową Agencję Energetyczną raporcie na temat perspektyw rozwoju rynku ropy przewiduje się znaczny wzrost produkcji tego surowca pochodzącego ze źródeł niekonwencjonalnych w Ameryce Północnej. Skutkować to może ograniczeniem pozycji dotychczasowych głównych eksporterów, tj. krajów OPEC i Rosji, jak również trwałą obniżką cen ropy na światowych rynkach. Nowe trendy mogą szybciej włączyć Polskę w globalne rynki ropy i gazu, ułatwiając renegocjację kontraktów i dywersyfikację dostaw.

Przedterminowe wybory parlamentarne nie tylko nie przyczynią się do odbudowania stabilizacji politycznej w Bułgarii, ale także – z powodu dużego rozproszenia głosów i spodziewanych trudności z utworzeniem koalicji rządowej – mogą jeszcze bardziej pogłębić chaos. Dla pogrążonego w kryzysie kraju utrzymywanie powyborczego pata jest szczególnie niekorzystne ze względu na pogarszającą się sytuację gospodarczą i narastającą presję społeczną. Bez względu na to, która partia powróci do władzy, nie należy się spodziewać znaczącej poprawy wizerunku Bułgarii w UE, a tym samym pozytywnego załatwienia najważniejszych dla niej spraw, m.in. szybkiego przyjęcia do strefy Schengen.

Jednym z punktów spotkania Rady Europejskiej 22 maja br., w całości poświęconego energetyce, będzie dyskusja nad kształtem polityki Unii w zakresie klimatu i energii do 2030 r. W toczącej się od kilku miesięcy debacie wyodrębniają się dwie różne wizje – konsekwentna realizacja ambitnej strategii klimatycznej oraz koncentracja na wspieraniu wzrostu gospodarczego i konkurencyjności. Polska powinna proponować rozwiązania uwzględniające przede wszystkim wpływ nowych celów na poszczególne gospodarki i konkurencyjność przemysłu oraz budować koalicję państw członkowskich prezentujących podobne stanowisko.

Najnowsze inicjatywy Japonii w sferze polityki bezpieczeństwa mogą sygnalizować obawy o zakres sojuszu z USA, a jednocześnie stanowić próbę jego ożywienia w świetle wzrostu amerykańskiego zainteresowania regionem Azji i Pacyfiku. Zarazem Japonia dostrzega stojące przed USA ograniczenia, wynikające z niechęci do wikłania się w regionalne spory z udziałem Chin oraz z konieczności bardziej oszczędnego rozporządzania własnymi zasobami. Rozwój współpracy z Japonią będzie świadczył o gotowości USA do wzmacniania politycznych gwarancji bezpieczeństwa poprzez zdolności militarne w dobie kurczenia się wydatków obronnych i powinien być obserwowany przez sojuszników w NATO.

Zaopatrzenie w metale ziem rzadkich urosło do rangi istotnego problemu bezpieczeństwa surowcowego. Są one szczególnie istotne dla sektora wysokich technologii, w tym w obronności i elektroenergetyce. Obawy o międzynarodową dostępność metali ziem rzadkich budzi polityka Chin, które jako największy producent aktywnie regulują podaż tych substancji. Rozwój branży wydobycia poza Chinami oznacza jednak, że dostęp do metali ziem rzadkich nie stanie się środkiem politycznego nacisku. Dywersyfikacja źródeł podaży MZR staje się warunkiem międzynarodowej konkurencyjności państw wysoko uprzemysłowionych i powinna być priorytetem również dla Polski.

Wybory parlamentarne w Pakistanie oraz przewidziane na ten rok zmiany na stanowiskach szefa armii i sędziego sądu najwyższego rozpoczynają trudny okres transformacji, który daje jednak szanse na wzmocnienie kruchej demokracji. Chociaż następny rząd prawdopodobnie nie zmieni zasadniczo kursu polityki zagranicznej, ewentualne zwiększenie cywilnej kontroli nad wojskiem w dłuższej perspektywie wpłynęłoby korzystnie na relacje z sąsiadami i stabilność w regionie. UE może odegrać ważną rolę we wspieraniu pokojowych przemian dzięki działalności misji obserwacji wyborów i zwiększonemu zaangażowaniu w kraju po utworzeniu nowego rządu.